sygn. I SA/Ke 85/26 18 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Wyrok - I SA/Ke 85/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 18 czerwca 2026

Teza
Uchylono postanowienie I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzUchylono postanowienie I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyz
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik umorzono postępowanie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna podatkowa
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna organ podatkowy podatek dochodowy od osób fizycznych kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący skarżąca/podatnik organ podatkowy: Izba Skarbowa
Data orzeczenia 18 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący Agnieszka Banach
Rozstrzygnięcie

Uchylono postanowienie I i II instancji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej (dyrektor, organ odwoławczy) z 16 grudnia 2025 r. nr [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. (naczelnik, organ I instancji) z 21 maja 2025 roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J. K. (strona, skarżący) jako Prezesa Zarządu "[...]" z siedzibą w K. (fundacja) za zaległości podatkowe fundacji w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych, a nie wpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za: grudzień 2019 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, styczeń 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, luty 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, marzec 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, kwiecień 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, maj 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, czerwiec 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, lipiec 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, sierpień 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, wrzesień 2020 roku w kwocie [...]zł, październik 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, listopad 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł, grudzień 2020 roku w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie [...]zł i określenia, że odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności solidarnej z fundacją.Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że zakres odpowiedzialności podatkowej osób trzecich został uregulowany w Rozdziale 15 Działu III Ordynacji podatkowej. Dyrektor przytoczył treść art. 107 § 1, art. 107 § 2 pkt 2 i pkt 4, art. 116 § 2, art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej. Następnie wyjaśnił, że konstrukcja przywołanych przepisów wskazuje, że przesłanki odpowiedzialności członków zarządu podzielić można na pozytywne i negatywne, zwane także egzoneracyjnymi. Pozytywne przesłanki to takie, których spełnienie rodzi odpowiedzialność członka zarządu. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy upływał termin płatności zobowiązania z tytułu którego powstała zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Natomiast przesłankami negatywnymi są okoliczności, których brak zaistnienia, w powiązaniu ze spełnieniem przesłanek pozytywnych, stanowi podstawę wydania decyzji o odpowiedzialności osoby zarządzającej. Do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności należą: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. Zadaniem organu podatkowego zamierzającego obciążyć członków zarządu spółki kapitałowej jej zaległościami podatkowymi jest zarówno wykazanie, że spełnione zostały w konkretnym przypadku przesłanki pozytywne jak i ustalenie, czy nie wystąpiły przesłanki negatywne, przy czym w odniesieniu do tych ostatnich - poprzez użyty zwrot legislacyjny "a członek zarządu nie wykazał" - przepis wyraźnie przesuwa ciężar ich wykazania na podatnika. Organ podatkowy ma jedynie obowiązek umożliwienia stronie wykazania zaistnienia jednej z negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej.W niniejszej sprawie naczelnik ustalił, a dyrektor podzielił ustalenia, że J. K. w czasie, gdy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za grudzień 2019 roku oraz za miesiące od stycznia do grudnia 2020 roku, piastował funkcję Prezesa Zarządu "[...]". Z akt sprawy wynika, że fundacja została ustanowiona na podstawie aktu notarialnego z 23 lipca 2015 roku Rep. A [...] o ustanowieniu fundacji przez fundatora Wyższą Szkołę Handlową im. B. M. w K.. Postanowieniem z 16 września 2015 roku sygn. sprawy KI.X [...] Sąd Rejonowy w K., X Wydział Gospodarczy KRS, wpisał do Krajowego Rejestru Sądowego: do Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, pod numerem KRS [...] "Fundację [...]" z siedzibą [...], ul. [...].Uchwałą nr [...]/2016 z 21 marca 2016 roku Rady Fundacji do pełnienia funkcji Prezesa jednoosobowego Zarządu "[...]" powołano J. K.. Sąd Rejonowy w K., X Wydział Gospodarczy KRS, postanowieniem z 18 maja 2016 roku sygn. sprawy KI.X [...], wpisał do Krajowego Rejestru Sądowego J. K. jako Prezesa Zarządu.Z akt sprawy wynika także, że 31 stycznia 2020 roku fundacja złożyła deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy [...] za 2019 rok, w której wykazano zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych m. in.za grudzień 2019r. w kwocie [...]zł. Kwota podatku została pomniejszona o kwotę wynagrodzenia przysługującego płatnikowi z tytułu terminowego wpłacania podatku na rzecz budżetu państwa za lipiec i wrzesień 2019 rok w łącznej wysokości [...] zł, zaś na poczet zaległości za grudzień 2019 roku Fundacja [...] 12 maja 2023 roku dokonała wpłaty, która została zaksięgowana na należność główną w kwocie [...]zł i na odsetki w wysokości [...] zł. Ponadto, 1 lutego 2021 roku Fundacja [...] złożyła deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy [...] za 2020 rok, w której wykazano zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za: styczeń 2020 roku w wysokości [...] zł, luty 2020 roku w wysokości [...] zł, marzec 2020 roku w wysokości [...] zł, kwiecień 2020 roku w wysokości [...] zł, maj 2020 roku w wysokości [...] zł, czerwiec 2020 roku w wysokości [...] zł, lipiec 2020 roku w wysokości [...] zł, sierpień 2020 roku w wysokości [...] zł, wrzesień 2020 roku w wysokości [...] zł, październik 2020 roku w wysokości [...] zł, listopad 2020 roku w wysokości [...] zł oraz grudzień 2020 roku w wysokości [...] zł.Ponieważ wyszczególnione powyżej kwoty podatku nie zostały przez fundację uregulowane w ustawowych terminach, stały się zaległościami podatkowymi, stosownie do przepisu art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej. Na powyższe zaległości Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wystawił 2 marca 2020 roku tytuł wykonawczy obejmujący zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2019 roku, a Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wystawił 24 maja 2022 roku tytuły wykonawcze obejmujące zaległości podatkowe w dochodowym od osób fizycznych.Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wykazał, że egzekucja wobec majątku fundacji okazała się bezskuteczna.Z akt sprawy wynika bowiem, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ostatecznym postanowieniem z 31 grudnia 2020 roku znak: [...], umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wobec majątku fundacji, stwierdzając bezskuteczność postępowania egzekucyjnego. W postanowieniu tym organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez dwa organy, początkowo przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., a następnie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. nie doprowadziło do wyegzekwowania kwot objętych tytułami wykonawczymi. Obydwa organy podejmowały czynności i stosowały środki egzekucyjne zmierzające do realizacji zobowiązań objętych tymi tytułami, które jednakże nie doprowadziły do uzyskania kwoty pozwalającej zaspokoić należności objęte tytułami wykonawczymi.Ponadto, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., działając jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 15 kwietnia 2025 roku i z 24 maja 2022 roku. W trakcie prowadzonego postępowania podejmował szereg czynności w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych.Na podstawie dostępnych baz danych i rejestrów Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. ustalił, że fundacja nie jest właścicielem środków transportu, co ustalono na podstawie danych odnotowanych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i K. ; nie jest właścicielem nieruchomości, co wynika z danych odnotowanych w serwisie Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości; zgodnie z informacją z Ognivo, posiada rachunek bankowy w Bank [...] [...] S.A.; ostatnią deklarację [...] Fundacja złożyła za kwiecień 2021 roku i wykazała w niej kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł; natomiast w deklaracjach składanych od lutego 2020 roku nie wykazała żadnej sprzedaży; 19 kwietnia 2021 roku została wykreślona z rejestru podatników VAT, zgodnie z art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, który stanowi że wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega także podatnik, który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, w których nie wykazał sprzedaży, nabycia towarów lub usług ani importu towarów z kwotami podatku do odliczenia.Z czynności podjętych w toku postępowania egzekucyjnego wynika, że fundacja nie posiada majątku ruchomego i nieruchomości, środków pieniężnych oraz innych wierzytelności i praw majątkowych oraz nie posiada źródeł przychodu, z których możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji przedmiotowych zaległości podatkowych.Wskazano także, co wynika z akt sprawy, że 31 grudnia 2019 roku fundacja złożyła w Sądzie Rejonowym w K. wniosek o ogłoszenie upadłości. Wniosek o ogłoszenie upadłości fundacji złożył także 10 lutego 2020 roku wierzyciel fundacji - Wyższa Szkoła Handlowa im. B. M. w likwidacji. W wyniku rozpatrzenia złożonych wniosków, postanowieniem z 16 czerwca 2020 roku sygn. akt V GU [...] Sąd Rejonowy w K. V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych na podstawie art.13 ust. 1 Prawa upadłościowego oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika – "[...]" i ustalił, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do rozwiązania wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego fundacji bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.Organ odwoławczy wyjaśnił, że upadłość jest również egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili swój udział w tym postępowaniu. Dlatego też określa się ją jako egzekucję uniwersalną lub generalną, w odróżnieniu od egzekucji singularnej prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli. Ze względu na to, że celem postępowania upadłościowego rozumianego jako egzekucja generalna jest równomierne, choćby częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli poprzez zrealizowanie całego majątku niewypłacalnego dłużnika, to niemożliwość realizacji tego celu z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczy nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, jest równoznaczna z bezskutecznością egzekucji uniwersalnej, co odnosi się do wszystkich zobowiązań niewypłacalnego dłużnika i wszystkich jego wierzycieli. Zatem o bezskuteczności egzekucji można mówić nie tylko wtedy, gdy sam wierzyciel dysponuje postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność, ale także wtedy gdy m.in. zostało wydane postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego).Dyrektor stwierdził, że ze zgromadzonego przez naczelnika materiału dowodowego wynika, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. bezskuteczność egzekucji wobec "[...]" z uwagi na brak możliwości zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jej majątku.Przechodząc do oceny przesłanek negatywnych (uwalniających od odpowiedzialności), dyrektor wskazał że według oświadczenia strony złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości 31 grudnia 2019 r. było zgłoszeniem wniosku we właściwym terminie, zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, czego potwierdzeniem jest treść postanowienia Sądu Rejonowego w K.. W postanowieniu tym Sąd Rejonowy w K., V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 16 czerwca 2020 roku sygn. V GU [...] oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art.13 ust. 1 Prawa upadłościowego wprost stwierdził bowiem w uzasadnieniu, że dłużnik (fundacja) stał się niewypłacalny w grudniu 2019 roku. Wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie 30 dni od dnia powstania stanu niewypłacalności - fundacja złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości 31 grudnia 2019 roku, czyli w tym samym miesiącu, w którym, jak stwierdził sąd, stała się niewypłacalna, a więc w terminie ustawowym. J. K. zauważył, że prawomocne postanowienie sądu powszechnego jest wiążące, co oznacza, że orzeczenie to jest wiążące nie tylko dla stron i sądu, który je wydał, ale również dla innych sądów oraz organów państwowych i administracji publicznej.J. K. wskazał ponadto, że "Fundacja [...]" zawarła z właściwym organem podatkowym układ ratalny dotyczący spłaty zaległości - fundacja wykonywała ten układ zgodnie z ustalonym harmonogramem aż do stycznia 2020 roku, kiedy to - z uwagi na pogarszającą się sytuację finansową - zaprzestała jego realizacji. W ocenie strony zobowiązania te nie mogły stanowić podstawy do uznania, że już w 2019 roku fundacja utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, ponieważ ich terminowa spłata była przedmiotem porozumienia ratalnego i nie generowała stanu zaległości w rozumieniu art. 11 ust.1a Prawa upadłościowego.J. K. odnosząc się do okoliczności faktycznych, które spowodowały złożenie wniosku o upadłość właśnie 31 grudnia 2019 roku wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie miał prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w K. w sprawie o sygn. akt I ACa [...], na mocy którego uznano za nieważne przekazanie fundacji nieruchomości o znacznej wartości. Wyrok ten przesądził o utracie majątku stanowiącego podstawę wypłacalności fundacji, co skutkowało powstaniem faktycznego stanu niewypłacalności i skłoniło zarząd do niezwłocznego złożenia wniosku o upadłość.W ocenie strony momentem powstania stanu niewypłacalności - w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego - był właśnie grudzień 2019 roku, a złożony 31 grudnia 2019 roku wniosek był adekwatną i terminową reakcją zarządu na przesądzające orzeczenie sądu apelacyjnego. Wniosek nie był zatem "spóźniony", lecz został złożony niezwłocznie po ujawnieniu przesłanek niewypłacalności, wynikających z utraty kluczowego składnika majątkowego fundacji.J. K. wskazał, że brak uwzględnienia przez organ tej istotnej okoliczności, tj. związku przyczynowego między treścią wyroku, a podjęciem przez zarząd fundacji działań w zakresie ogłoszenia upadłości prowadzi do wadliwej oceny winy członka zarządu i skutkuje naruszeniem art.116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej.Zdaniem dyrektora z akt sprawy wynika, że naczelnik przeprowadził ocenę niewypłacalności fundacji w zakresie płynności i ustalił, że fundacja posiada zaległości z tytułu:- nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) za okres od listopada 2018 roku do kwietnia 2019 roku, od sierpnia 2019 roku do stycznia 2021 roku, od czerwca 2021 roku do września 2021 roku,- nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych (FUZ) za okres od listopada 2018 roku do kwietnia 2019 roku, od października 2019 roku do stycznia 2021 roku, od maja 2021 roku do września 2021 roku,- nieopłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FPiFGŚP) za okres od listopada 2018 roku do kwietnia 2019 roku, od października 2019 roku do sierpnia 2020 roku, od października 2020 roku do grudnia 2020 roku, od czerwca 2021 roku do września 2021 roku,- podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pobranych, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2019 roku i za okres od stycznia do grudnia 2020 roku,- podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 roku oraz styczeń 2020 roku.Zatem fundacja zaprzestała trwale regulować swoje zobowiązania we właściwej wysokości od grudnia 2018 roku, bowiem 17 grudnia 2018 roku upłynął termin płatności trzech zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2018 roku, a opóźnienie w spłacie zobowiązań przekroczyło trzy miesiące, czyli od 17 marca 2019 roku dłużnik stał się niewypłacalny i wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.Mając na uwadze brzmienie art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, zarówno w ocenie naczelnika, jak i dyrektora, wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać zgłoszony w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, czyli termin ten upływałby 16 kwietnia 2019 roku. Dyrektor przedstawił także ocenę wskaźnika bieżącej płynności finansowej fundacji, który określa kondycję fundacji w zakresie płynności finansowej i pozwala ocenić potencjał do terminowego regulowania zobowiązań krótkoterminowych przy wykorzystaniu aktywów obrotowych.W ocenie dyrektora wniosek o ogłoszenie upadłości fundacji z 31 grudnia 2019 roku był spóźniony, bowiem Sąd Rejonowy w K. V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych postanowieniem z 16 czerwca 2020 roku sygn. akt V GU [...] oddalił wniosek fundacji w oparciu o art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego, który stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.Nadmienił, że zgłoszenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego należy rozumieć jako zgłoszenie wniosku skutecznie, czyli w sposób umożliwiający jego merytoryczne rozpoznanie, natomiast wniosek fundacji został oddalony na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Zdaniem dyrektora, przesłanka z art. 116 § 1 ust. 1 lit. a Ordynacji podatkowej nie wystąpiła w sprawie.Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wykazała także zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, czyli braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, która zwalniałaby ją z odpowiedzialności za zaległości podatkowe fundacji.Na powyższą decyzję dyrektora skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł J. K..Wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, przeprowadzenie rozprawy oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze, w zakresie dopuszczalnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:I. przepisów prawa materialnego:1/ naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię pojęcia "zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości" polegającą na przyjęciu kryterium ex post (oddalenia wniosku upadłościowego na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego) jako automatycznego dowodu "spóźnienia" wniosku oraz na wyznaczeniu arbitralnej daty, w której wniosek "powinien" być złożony (16 kwietnia 2019 r.), mimo że sąd upadłościowy ustalił niewypłacalność fundacji na grudzień 2019 r.;2/ naruszenie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że podstawa do zgłoszenia wniosku upadłościowego powstała najpóźniej w marcu/kwietniu 2019 r., bez wykazania przesłanek niewypłacalności oraz wbrew ustaleniom sądu upadłościowego wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt V GU [...];3/ naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości "we właściwym czasie", podczas gdy zebrany materiał wskazuje na dołożenie należytej staranności i podjęcie formalnych czynności ochronnych (wniosek o upadłość 31 grudnia 2019 r., następnie ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego), a organ nie przeprowadził wymaganej analizy przyczyn i możliwości decyzyjnych zarządu w okresie objętym zaległościami;4/ naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej (in dubio pro tributario) poprzez rozstrzygnięcie istniejących wątpliwości interpretacyjnych pojęcia "we właściwym czasie" na niekorzyść skarżącego, mimo że pojęcie to - co do zakresu i sposobu jego powiązania z art. 21 Prawa upadłościowego oraz konsekwencji oddalenia wniosku na podstawie art. 13 Prawa upadłościowego - jest w judykaturze niejednolicie wykładane;II. przepisów postępowania:1/ art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego oraz dowolną, selektywną ocenę materiału dowodowego - w szczególności pominięcie merytorycznej analizy treści uzasadnienia postanowienia V GU [...], w tym ustaleń o dacie niewypłacalności (grudzień 2019 r.) i przyczynach utraty majątku (w tym skutków prawomocnych orzeczeń cywilnych), a także pominięcie znaczenia zabezpieczenia majątku fundacji poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego (14.01.2020 r.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;2/ art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych) poprzez prowadzenie sprawy w sposób formalistyczny i represyjny, nieuwzględniający całokształtu ustaleń wynikających z dokumentów urzędowych (w tym postanowienia V GU [...]), a także poprzez stosowanie instrumentów wykonawczych w sposób instrumentalny, bez rzetelnego i transparentnego odniesienia się do argumentów strony, co w konsekwencji narusza standard transparentnego działania organu wobec obywatela, wynikający z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP).W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że ustalenia sądu upadłościowego wprost podważają kluczową przesłankę zaskarżonej decyzji: twierdzenie o obowiązku zgłoszenia upadłości najpóźniej 16 kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy nie wykazał przesłanek niewypłacalności na tę datę, ani nie przeprowadził rzetelnej kontranalizy ustaleń sądu upadłościowego w sprawie o sygn. akt V GU [...], ograniczając się do automatyzmu: oddalenie z art. 13 Prawa upadłościowego => wniosek spóźniony => brak egzoneracji. Takie rozumowanie narusza zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów.Skarżący argumentował, że oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego oznacza jedynie, że w dacie orzekania (i w realiach majątkowych dłużnika) majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na koszty postępowania albo wystarcza jedynie na te koszty. Przepis ten nie reguluje przesłanek terminowości z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i nie ustanawia normy, że każdy wniosek oddalony z art. 13 Prawa upadłościowego jest "spóźniony" dla celów art. 116 Ordynacji podatkowej.Ponadto skarżący podnosił, że w toku postępowania upadłościowego sąd już 14 stycznia 2020 r. zabezpieczył majątek przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Fakt ten - niezależnie od oceny jego zakresu - oznacza formalne objęcie majątku i zarządzania zwiększonym reżimem sądowym oraz wymagał koordynacji czynności finansowych. Organ nie ustalił w sposób wyczerpujący, jakie realne możliwości podejmowania czynności płatniczych miał zarząd fundacji po ustanowieniu zabezpieczenia, a więc nie mógł prawidłowo rozstrzygnąć przesłanki braku winy (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej).Skoro - co potwierdza zarówno orzecznictwo, jak i stanowiska instytucjonalne - pojęcie "we właściwym czasie" jest wykładane niejednolicie, organ nie mógł rozstrzygnąć wątpliwości interpretacyjnych w sposób automatycznie najdotkliwszy dla strony. W realiach sprawy istnieje co najmniej poważna wątpliwość, czy wniosek z 31 grudnia 2019 r. (przy ustalonej przez sąd niewypłacalności w grudniu 2019 r.) nie spełnia przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej - a wątpliwość ta powinna zostać rozstrzygnięta na korzyść skarżącego.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i odnosząc się do zarzutów skargi.W zakresie układu ratalnego, który obejmował zaległości wobec ZUS, dyrektor podniósł, że zawarcie takiego układu potwierdza, że Fundacja nie była w stanie płacić w ustawowym terminie swoich wymagalnych zobowiązań. Organ wskazał, że układy ratalne dotyczące należności wymagalnych nie anulują ich wymagalności, nie wpływają na te należności, a jedynie zawieszają ich przymusowe wykonanie. Zawarcie układu ratalnego wskazuje, że wierzyciel wyraził jedynie zgodę na przesunięcie terminu płatności zaległości.Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. skarżący cofnął wniosek dowodowy zawarty w skardze.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga zasługiwała na uwzględnienie.Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Spór w sprawie dotyczył tego, czy zaistniały przesłanki egzoneneracyjne uwalniające skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe fundacji.W sprawie nie było natomiast sporne, czy organy podatkowe skutecznie wykazały przesłanki pozytywne warunkujące solidarną odpowiedzialność skarżącego z fundacją jako osoby trzeciej - członka zarządu fundacji.Rozważając sporne zagadnienie, w pierwszej kolejności należy odnieść się do przesłanek przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe fundacji. Wskazać należy, że zasadnicze znaczenie ma treść art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 i fundacji rodzinnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi podmiotami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio.Stosownie zaś do treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:1) nie wykazał, że:a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albob) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.Natomiast według art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.Z kolei zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 (zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich"), za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z § 2 pkt 2 i pkt 4 tego artykułu wynika zaś, że o ile dalsze przepisy wskazanego rozdziału nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4).W myśl art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta (art. 108 § 2 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej). Postępowanie to nie może także zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3 (art. 108 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej).Rolą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej), okoliczności pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej).Z kolei rzeczą osoby, na którą organ podatkowy zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1), albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że przewidziane w art. 108 Ordynacji podatkowej i w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej pozytywne, warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, przesłanki w badanej sprawie zostały spełnione. Nie były również kwestionowane przez skarżącego.Sąd uznał natomiast, że dyrektor w zaskarżonej decyzji dokonał błędnej wykładni art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w kwestii dotyczącej "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o upadłość jako okoliczności uwalniającej od solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe fundacji.Dla ustalenia przesłanki "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, kiedy członek zarządu fundacji dla uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien taki wniosek złożyć.Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej zagadnienia tego nie regulują, sięgnąć należy do odpowiednich przepisów Prawa upadłościowego. Zgodnie z art. 10 tej ustawy (w brzmieniu mającym zastosowanie do realiów rozpatrywanej sprawy), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Podkreślić należy, że stosowanie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej oraz odpowiednich przepisów Prawa upadłościowego jest niezbędne i uzasadnione, ponieważ przepis ten nie definiuje i nie wyjaśnia terminów i pojęć: zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości - zagadnienia te są natomiast całościowo uregulowane w Prawie upadłościowym, tak więc bez odwołania się do niej zastosowanie wymienionego powyżej przepisu prawa podatkowego nie byłoby możliwe (por. wyrok NSA z: 16 października 2025 r., III FSK 883/24; ten i przywołane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia dostępne są w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, niezależną od wiedzy i woli członków zarządu fundacji. Występuje on bowiem w chwili spełnienia przesłanek wynikających z art. 11 ust. 1 lub 2 Prawa upadłościowego. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z kolei stosownie do treści art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.Natomiast z treści art. 11 ust. 1a Prawa upadłościowego wynika, że domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.Wymienione w art. 11 ust. 1-2 Prawa upadłościowego przesłanki upadłościowe mają charakter alternatywny. Dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Jeżeli zostanie wykazane, że dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego), nie ma potrzeby dodatkowego ustalania, czy zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku (art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego). I odwrotnie, ustalenie, że zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku, uzasadniają złożenie wniosku o ogłoszenie jego upadłości nawet wówczas, gdy dłużnik na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Niewykluczone są również sytuacje, w których wystąpią obie przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2026 r., III FSK 852/24).W ocenie sądu przesłanki z art. 11 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego dyrektor ocenił niewłaściwie. W świetle art. 10 i 11 Prawa upadłościowego, a także art. 21 ust. 1 tej ustawy (zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości), dyrektor zobowiązany był przeanalizować "właściwy czas" na zgłoszenie upadłości, wskazując konkretny termin, kiedy fundacja miała trudności w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych, a więc utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.Dyrektor przyjął, że zgłoszenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego to zgłoszenie wniosku skutecznie, czyli w sposób umożliwiający jego merytoryczne rozpoznanie.Zaznaczył przy tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości, złożony 31 grudnia 2019 roku, został postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 16 czerwca 2020 roku, sygn. akt V GU [...] oddalony na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego, to jest z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.Sąd nie podzielił takiej oceny prawnej. Z ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych, które sąd orzekający w sprawie podziela wynika, że przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odnosi się do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., III FSK 1488/23). W wyroku z 6 listopada 2025 r. (III FSK 353/24) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej nie uzależnia uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki od wyniku postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego. Ważne jest jedynie wykazanie, że we "właściwym" czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne.W realiach sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości fundacji został złożony 31 grudnia 2019 r. Nie może ujść uwadze, że w piśmie skarżącego z 4 kwietnia 2025 r., a przede wszystkim w załączonym do niego postanowieniu Sądu Rejonowego w K. (V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych) z 16 czerwca 2020 r. oddalającym wniosek fundacji i jej wierzyciela o ogłoszenie upadłości fundacji, przywołano treść art. 11 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i wskazano, że fundacja jest niewątpliwie niewypłacalna. Co istotne, Sąd Rejonowy w K. przyjął, że dłużnik (czyli fundacja) stał się niewypłacalny w grudniu 2019 r.To już, w ocenie sądu, przesądza za uznaniem, że złożony przez fundację wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. Fundacja stała się bowiem niewypłacalna w grudniu 2019 r. i w ostatnim dniu tego miesiąca złożyła wniosek o ogłoszenie jej upadłości.Warto zaznaczyć, że wynikające z art. 365 k.p.c. związanie orzeczeniem sądu cywilnego zobowiązuje do respektowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Dotyczy to jednak tylko tych ustaleń faktycznych, które w związku z podstawą sporu stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia (por. wyrok SN z 15 kwietnia 2025 r., III USKP 139/24; OSNP 2026/3/27).Sąd Rejonowy w K. niewątpliwie ustalił, że do niewypłacalności fundacji doszło w grudniu 2019 r. Natomiast oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego nie stało na przeszkodzie w uznaniu, że w tej sytuacji doszło do wystąpienia przesłanki zwalniającej skarżącego od odpowiedzialności za wskazane zobowiązania podatkowe fundacji wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.Trzeba równocześnie zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano na konieczność oceny, przy badaniu przesłanki niewypłacalności, kwestii wywiązywania się z układu ratalnego, a także czy w związku z tym stan niewypłacalności nie zaistniał później (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2026r., III FSK 947/24, III FSK 948/24 i przywołane w nich orzecznictwo). W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że skarżący w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśnił, że w 2019r. fundacja zawarła z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych układ ratalny dotyczący spłaty zaległości. Wskazał, że fundacja wykonywała ten układ zgodnie z ustalonym harmonogramem do stycznia 2020 r. kiedy to – z uwagi na pogarszającą się sytuację finansową – zaprzestała jego realizacji. Organy nie podważyły tych twierdzeń.Tym samym, w ocenie sądu, przyjęcie przez nie, że fundacja zaprzestała trwale regulować swoje zobowiązania we właściwej wysokości od grudnia 2018 roku (bowiem 17 grudnia 2018 roku upłynął termin płatności trzech zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2018 roku, a opóźnienie w spłacie zobowiązań przekroczyło trzy miesiące, czyli od 17 marca 2019 roku dłużnik stał się niewypłacalny i wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości), było nieprawidłowe. W konsekwencji nieuprawnione było ustalenie, że w realiach sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać zgłoszony w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości - 16 kwietnia 2019 roku.Uchybienia w zakresie błędnej wykładni pojęcia "we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej i niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego w K. (V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych) z 16 czerwca 2020 r. oddalającego wniosek fundacji i jej wierzyciela o ogłoszenie upadłości fundacji, doprowadziło do błędnego uznania przez organ odwoławczy, że skarżący nie uwolnił się od odpowiedzialności podatkowej jako członek zarządu fundacji za przedmiotowe zaległości podatkowe fundacji wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.Zatem, zdaniem sądu, doszło również do naruszenia przez organy art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy ziściła się przesłanka negatywna nim objęta.W ocenie sądu brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. Należy wskazać, że przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. (odpowiednio – w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, s. 759-760). Z taką sytuacją, zdaniem sądu, mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Natomiast na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. sąd umorzył postępowanie administracyjne w pkt 2 sentencji wyroku.O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego uiszczoną tytułem wpisu sądowego kwotę 500 zł., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego uiszczoną tytułem wpisu sądowego kwotę 500 zł