Postanowienie - III OZ 237/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...]. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 383/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...]. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 16 grudnia 20Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...]. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 383/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...]. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 16 grudnia 20
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
odwołujący
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Rafał Stasikowski
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 383/26, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej także "PUODO") z dnia 16 grudnia 2025 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że uzasadnienie wniosku jest lakoniczne i nie odnosi się do realiów niniejszej sprawy. Poza teoretycznymi wywodami Bank wyraził pogląd, że odtworzenie danych jest niemożliwe, ale nie wyjaśnił na czym konkretnie polega podnoszone przez niego wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków, ani nie załączył żadnej dokumentacji na poparcie tego argumentu.W ocenie sądu pierwszej instancji ryzyko związane z możliwością utrzymywania stanu bezprawnego przetwarzania danych osobowych uczestnika postępowania przemawia przeciwko zastosowaniu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Automatyczne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w praktyce oznaczałoby przyzwolenie na długotrwałe przetwarzanie danych objętych ostateczną i wykonalną decyzją PUODO.Porównując sytuację prawną uczestnika postępowania oraz skarżącego Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać dużo bardziej dolegliwe skutki względem uczestnika postępowania będącego osobą fizyczną, aniżeli dla skarżącego, zwłaszcza w porównaniu ze skalą prowadzonej przez Bank działalności gospodarczej.Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Bank wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) podnosząc, że raz usunięte dane osobowe nie będą mogły już zostać odtworzone do stanu poprzedniego. Wykonanie zaskarżonej decyzji wywołałoby skutek niweczący, co uczyniłoby dalsze postępowanie bezprzedmiotowym.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.W niniejszej sprawie Bank w uzasadnieniu wniosku podał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne ze względu na to, że usunięcie danych osobowych będzie miało trudne do odwrócenia skutki. Bank zwrócił uwagę na art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, na mocy którego jest zobowiązany do przechowywania przez okres 5 lat odpowiednich dokumentów i informacji. Usunięcie tych danych może rodzić ryzyko niewywiązania się z ww. obowiązków.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący Bank nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie wniosku jest bardzo ogólne, lakoniczne i nie odnosi się do konkretnych okoliczności przedmiotowej sprawy. We wniosku Bank nie wskazał jakichkolwiek okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą. Wskazać należy, że na Sądzie pierwszej instancji nie spoczywał obowiązek wydania swoistego "orzeczenia wstępnego" i szukania argumentów i dowodów w aktach sprawy, a nawet w samej skardze, na poparcie wniosku złożonego przez stronę. Wniosek Banku powinien być uzasadniony oddzielnie w sposób kompleksowy lub jednoznacznymi, bezpośrednimi, konkretnymi odniesieniami do treści skargi lub do akt sprawy. Bank powinien przedstawić we wniosku na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub konkretną argumentację odwołującą się do okoliczności sprawy, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Przesłankę tę należy odnosić nie tylko do sytuacji strony skarżącej, ale i pozostałych stron i uczestników postępowania. Biorąc pod uwagę, iż udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej równałoby się z możliwością przetwarzania danych osobowych uczestnika na czas postępowania sądowego, należy dojść do wniosku, iż taki stan rzeczy mógłby spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki również po stronie uczestnika postępowania. Automatyczne wstrzymanie na czas postępowania sądowego wykonania decyzji nakazującej usunięcie danych osobowych w praktyce oznaczałoby przyzwolenie na nieokreślonej długości przetwarzanie danych objętych ostateczną i wykonalną decyzją organu, a wydany prawomocny wyrok mógłby mieć dla uczestnika walor historyczny w sytuacji, w której okres przetwarzania danych wynikający z regulacji Prawa bankowego i tak uległ zakończeniu w trakcie postępowania przed sądem administracyjnym.W okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na skarżącym spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w postanowieniach NSA z 7 września 2021 r., III OZ 599/21 i z 9 lutego 2023 r., III OZ 40/23. W orzeczeniach tych słusznie wskazano, że celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest uchronienie wnioskodawcy przed określonymi w tym przepisie negatywnymi skutkami wykonania decyzji do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej, jednak należy uwzględnić, że podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania. Jak trafnie przyjął NSA, ryzyko związane z możliwością utrzymywania stanu bezprawnego przetwarzania danych osobowych uczestnika postępowania zasadniczo przemawia przeciwko zastosowaniu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.W judykaturze wskazuje się ponadto, że instytucja ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym pozwala na uwzględnienie także interesu publicznego i innych wartości prawnie chronionych. Za postanowieniem NSA z 18 lipca 2023 r., III OZ 331/23, LEX nr 3591088, można bowiem uznać, że "Sąd (...) rozpoznając wniosek (wnioski) powinien brać pod uwagę następstwa wykonania decyzji nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny oraz interes innych stron postępowania. Może być bowiem tak, że interes wnioskodawcy w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 101/23, LEX nr 3509225)".Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.-----------------------2., postanowił jak w sentencji.-----------------------2