Wyrok - II SA/Ke 129/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 18 czerwca 2026
Teza
Stwierdzono nieważność uchwały w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Rytwiany z dnia 29 marca 2022 r. nr LI/267/22 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całościStwierdzono nieważność uchwały w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Rytwiany z dnia 29 marca 2022 r. nr LI/267/22 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Beata Ziomek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
UZASADNIENIE
II SA/Ke 129/26UzasadnienieW dniu 29 marca 2022 r. Rada Gminy Rytwiany, działając podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 559), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 15 ust. 2 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2490), dalej jako "u.o.s.p.", podjęła uchwałę Nr LI/267/22, w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP.W § 2 powyższego aktu stwierdzono, że z dniem wejścia w życie niniejszej uchwały traci moc uchwała nr XL/217/2018 Rady Gminy Rytwiany z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia ekwiwalentu dla członków ochotniczych straży pożarnych. Z kolei § 4 przyjętego aktu stanowi, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.Uchwałę powyższą zakwestionował - w zakresie dotyczącym § 2 i § 4 - Prokurator Okręgowy w Kielcach, zarzucając w skardze do tut. Sądu istotne naruszenie:art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283) poprzez ustalenie w § 2 uchwały, iż traci moc uchwała nr XL/217/2018 Rady Gminy Rytwiany z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia ekwiwalentu dla członków ochotniczych straży pożarnych, podczas gdy uchwała ta utraciła moc obowiązującą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2022 r., tj. z dniem wejścia w życie u.o.s.p. i wyeliminowaniem z obrotu prawnego art. 28 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 869 z późn. zm., dalej u.o.p.);art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 2 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1461), dalej jako "u.o.a.n.", poprzez zaniechanie prawodawcze i nienadanie w § 4 uchwały wstecznej mocy obowiązującej od 1 stycznia 2022 r., tj. od wejścia w życie u.o.s.p.W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości. Wniósł także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że u.o.s.p., która stanowi podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały i która weszła w życie 1 stycznia 2022 r., uchylając poprzednio obowiązujące regulacje odnoszące się do ekwiwalentów z tytułu udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach dla strażaków ratowników OSP, nie wprowadziła przepisów przejściowych, które utrzymywałyby czasowo w mocy przepisy prawa miejscowego uchwalone pod rządami poprzednio obowiązującego w tym zakresie prawa. Z § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" wynika, że poprzednia uchwała i tak utraciła moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2022 r., gdyż w tym właśnie dniu wszedł w życie przepis art. 38 pkt 12 u.o.s.p., na mocy którego uchylony został art. 28 u.o.p., stanowiący poprzednio podstawę prawną dla Rady Gminy Rytwiany do podjęcia uchwały z 8 lutego 2018 r. Wynika z tego, że zaskarżona uchwała straciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r., niezależnie od tego, czy Rada Gminy tak postanowiła, czy też nie. Ponadto prawodawca lokalny zaniechał w § 4 uchwały nadania jej mocy obowiązującej od dnia 1 stycznia 2022 r., co skutkowało pozbawieniem podstawy prawnej do wypłaty ekwiwalentu przysługującego uprawnionym strażakom ratownikom na mocy art. 15 ust. 1 u.o.s.p. w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 20 kwietnia 2022 r., kiedy to weszła w życie uchwała podjęta przez Radę Gminy w dniu 29 marca 2022 r. i ogłoszona w dniu 5 kwietnia 2022 w Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że treść normatywna art. 28 ust. 2 u.o.p. jest niemal identyczna z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Różnica polega na dodaniu zapisu o wymogu podejmowania przez radę gminy uchwał ustalających wysokość ekwiwalentu nie rzadziej niż raz na 2 lata. Zgodnie z zawartym w rozdziale 7 (Przepisy dostosowujące, przejściowe i przepis końcowy) art. 48 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych " uchwały, o których mowa w art. 15 ust. 2, podejmuje się po raz pierwszy w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r. " Skarżący pomija zupełnie cel wprowadzenia w/w normy. Gdyby ustawodawca zakładał, że moc obowiązująca uchwał wydanych przez rady gmin na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej ustaje z dniem 1 stycznia 2022 r. (wskutek uchylenia w/w przepisu), nie dopuszczałby do zaistnienia sytuacji, w której możliwe byłoby przez pół roku funkcjonowanie ochotniczych straży pożarnych bez obowiązku wypłacania ekwiwalentu. Powołując się na stanowiska wyrażone w uzasadnieniach wyroków NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I OSK i 10 stycznia 2018 r. II FSK 3500/17 organ stwierdził, że odmienny skutek dla aktu wykonawczego - zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji - ma uchylenie (utrata mocy obowiązującej) przepisu stanowiącego delegację ustawową do wydania rozporządzenia, odmienny natomiast skutek dla aktu prawa miejscowego - zgodnie z art. 94 Konstytucji - ma uchylenie (utrata mocy obowiązującej) przepisu stanowiącego podstawę wydania tegoż aktu. Zdaniem organu, skoro normy zawarte w art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych są niemal identyczne - a w zakresie samego upoważnienia dla rady gminy do wydania uchwały regulującej wysokość ekwiwalentu i sposobu jego ustalenia są identyczne - to brak jest podstaw do przyjęcia, że z dniem 1 stycznia 2022 r. utraciła moc obowiązującą uchwała nr XL/217/2018 Rady Gminy Rytwiany z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia ekwiwalentu dla członków ochotniczych straży pożarnych. Słuszność tego stanowiska może potwierdzać zapis zawarty w art. 49 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, zgodnie z którym "statuty ochotniczych straży pożarnych uchwalone przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc. Powyższy zapis zawarty został w przepisach dostosowujących zawartych w w/w ustawie z uwagi na okoliczność, że:1) art. 38 pkt 6) ustawy o ochotniczych strażach pożarnych uchylał art. 19 ustawy o ochronie przeciwpożarowej (który w ust. 2 stanowił, że "szczegółowe zadania i organizację ochotniczej straży pożarnej i ich związku określa statut"},2) przepisy obowiązującej od dnia 1 stycznia 2022 r. ustawy o ochotniczych strażach pożarnych nie regulują w ogóle kwestii statutu OSP, pozostawiając w/w kwestię przepisom ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (art. 1 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że "ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) "). Wobec powstania luki prawnej - braku w przepisach ustawy o ochotniczych strażach pożarnych odniesienia do statutów OSP - ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu regulacji - zawartej w art. 49 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych - której celem miało być utrzymanie w mocy statutów uchwalonych na podstawie zapisu zawartego w art. 19 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Taka sytuacja nie zachodziła natomiast w odniesieniu do uchwał rad gmin wydanych na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.Końcowo organ zwrócił uwagę na konsekwencje stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, tj. kwestii ewentualnego dochodzenia zwrotu ekwiwalentu wypłaconego na podstawie zapisów w/w uchwały. Trudno bowiem zgodzić się z sytuacją, aby strażacy, którzy otrzymali należne - w świetle zapisów w/w uchwały, a przede wszystkim nowej ustawy o ochotniczych strażach pożarnych - świadczenia za zrealizowane zadania służące ochronie społeczności lokalnej, mieli teraz być wzywani przez organ samorządu do zwrotu wypłaconych świadczeń. Takie działanie, jak podnosi organ, nie byłoby zgodne z zasadami współżycia społecznego, ale również z konstytucyjną zasadą ochrony obywateli do państwa.Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej jako: "p.p.s.a."), z którego wynika, że w tym trybie sprawa może być rozpoznana jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga jest zasadna.Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem.Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Ustawodawca nie określił przy tym rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tego przepisu. Natomiast w ustawie o samorządzie gminnym ("u.s.g.") zostały przewidziane dwa rodzaje naruszeń: istotne i nieistotne (art. 91). Przepis art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze cyt. ustawy stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4).Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz stanowiskiem doktryny, do istotnych wad uchwały, które skutkować będą stwierdzeniem jej nieważności należy: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97, z 23 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1699/19, Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, "Samorząd terytorialny" 2001, z. 1-2, s. 101-102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt czy jego część, nie wywołuje skutków prawnych od samego początku.Przypomnieć należy, że ustawodawca, uwzględniając konstytucyjną zasadę praworządności i zobowiązując wszystkie podmioty władzy publicznej do działania na podstawie prawa i w celu jego wykonania, wprowadził w przepisach ustaw kształtujących ustrój jednostek samorządu terytorialnego generalną klauzulę kompetencyjną, zobowiązującą te jednostki do stanowienia aktów prawa miejscowego oraz innych aktów na podstawie upoważnień ustawowych. Przepisy te stanowią uszczegółowienie konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. Podstawa prawna do działań w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego jest dwojakiego rodzaju. Jest nią upoważnienie bezpośrednio wynikające z przepisów ustaw ustrojowych (gminnej, powiatowej, wojewódzkiej) albo upoważnienie zawarte w innych regulacjach ustawowych.Zasada praworządności bądź legalizmu ustanowiona w art. 7 Konstytucji RP głosi, że wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie prawa i w jego granicach. Prawo powinno zatem nie tylko stanowić kompetencję do działania, ale również być źródłem nakazów i zakazów wyznaczających ramy prawne owego działania. Celem zasady legalizmu jest przeciwdziałanie dowolności i arbitralności działania organów państwa oraz poddanie tego działania kontroli w oparciu o kryterium zgodności z obowiązującym prawem.Przenosząc zaprezentowane wyżej rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 15 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p.Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Jest to norma kompetencyjna o charakterze ogólnym, odsyłająca do upoważnień zawartych w innych ustawach. Takie szczególne upoważnienie zawiera art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p., wedle którego - w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały z 27 maja 2022 r.:"1. Strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny.2. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 291, z późn. zm.) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy."Trafnym okazał się zarzut podniesiony przez Prokuratora co do przyjęcia w § 2 zaskarżonej uchwały, że traci moc uchwała nr XL/217/2018 Rady Gminy Rytwiany z dnia 8 lutego 2018 r. – która poprzednio regulowała kwestie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczych straży pożarnych. W tym zakresie tut. Sąd – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – w całości podziela stanowisko przedstawione w wyroku z 19 lutego 2025 r. o sygn. akt III OSK 1596/23 (podobnie w wyroku z 9 kwietnia 2026 r., sygn. III OSK 2546/23), w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (stanowiąca podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Uprzednio kwestia ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym członków ochotniczych straży pożarnych regulowana była przepisami art. 28 ust. 1-6 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869 z późn. zm.). W przepisie art. 28 ust. 1 powyższej ustawy zawarto analogiczną delegację ustawową upoważniającą radę gminy do określenia wysokości przedmiotowego ekwiwalentu. Nowa ustawa z 2021 r. – uchylając uprzednio obowiązujące regulacje odnoszące się do ekwiwalentów z tytułu udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach dla członków OSP – nie wprowadziła jednak przepisów przejściowych, które utrzymywałyby czasowo w mocy przepisy prawa miejscowego uchwalone pod rządami poprzednio obowiązującego w tym zakresie prawa (dla przykładu w art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2023 r. poz. 1560, przyjęto że uchwały wydane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc).Z przepisu powszechnie obowiązującego, tj. § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.) wynika, że poprzednia uchwała i tak utraciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r., gdyż w tym właśnie dniu wszedł w życie przepis art. 38 pkt 12 u.o.s.p., na mocy którego uchylony został art. 28 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej – stanowiący poprzednio podstawę prawną dla podjęcia przez Radę Gminy Rytwiany uchwały nr XL/217/2018 z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia ekwiwalentu dla członków ochotniczych straży pożarnych. Należy z tego wywnioskować, że uchwała ta – której dotyczył kwestionowany przepis § 2 zaskarżonej uchwały z 29 marca 2022 r. – straciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. – niezależnie od tego, czy Rada Gminy tak postanowiła zaskarżoną uchwałą, czy też nie. W rezultacie, zastosowanie znajduje powołana w skardze regulacja, zawarta w § 32 ust. 1 ww. rozporządzenia, stanowiąca że jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu (przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do aktów prawa miejscowego na mocy § 143 rozporządzenia). W konsekwencji uprzednio uchwalony akt prawa miejscowego utracił moc w dniu 31 grudnia 2021 r. Tym samym, skoro wymieniona w § 2 zaskarżonego aktu uchwała nie obowiązywała już w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały to nie było ani podstaw prawnych, ani faktycznych do przyjmowania, że traci ona moc. Stwierdzenie zawarte w § 2 zaskarżonej uchwały naruszało zatem prawo w sposób istotny – na co trafnie zwrócił uwagę Prokurator.W doktrynie i w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że utrata mocy aktu prawa miejscowego następuje na skutek uchylenia ustawy, na podstawie której został wydany lub uchylenia w tej ustawie przepisu zawierającego upoważnienie ustawowe do jego wydania (D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 326). Wskazana zasada wynika bezpośrednio z podustawowego charakteru aktów prawa miejscowego. Skoro zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, to pozostawanie takiego aktu prawa miejscowego w obrocie prawnym w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu ustawowego zawierającego upoważnienie ustawowe stałoby w opozycji do kluczowej zasady wynikającej z powołanej regulacji konstytucyjnej oraz z art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Z tego powodu stanowiłoby to również naruszenie uregulowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, gdyż w obrocie prawnym pozostawałyby regulacje podustawowe, które funkcjonowałyby pomimo braku przepisów ustawowych regulujących upoważnienie do stanowienia w tym zakresie prawa na szczeblu lokalnym, w tym w szczególności regulujących materię przekazaną samorządowi terytorialnemu do realizacji w ramach jego działalności prawotwórczej. Prowadziłoby to w istocie do autonomii prawotwórczej samorządu terytorialnego (wyrok NSA z 20 września 2017 r., II GSK 2861/15).Odnosząc się do kolejnego zarzutu zawartego w skardze, dotyczącego naruszenia art. 5 u.o.a.n., sąd podzielił stanowisko prokuratora, iż niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie nadania podjętej uchwale mocy wstecznej od 1 stycznia 2022 r. skutkowało pozbawieniem podstawy prawnej do wypłaty ekwiwalentu przysługującego uprawnionym na mocy art. 15 ust. 1 u.o.s.p. w okresie od 1 stycznia do 20 kwietnia 2022 r., co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z przytoczonym już wcześniej art. 48 u.o.s.p., ustawodawca wskazał samorządom termin 6 miesięcy, w jakim ma nastąpić uchwalenie aktów prawa miejscowego, które określą wysokość ekwiwalentu przysługującego strażakom ratownikom OSP. Ustawodawca kształtując w taki sposób przepisy końcowe, niejako narzucił organom gminy odejście od zasady zakazu retroakcji, i konieczność skorzystania z wyjątku przewidzianego w art. 5 u.o.a.n., który stanowi, iż przepisy art. 4 u.o.a.n., czyli określające wejście w życie aktów normatywnych po ich ogłoszeniu lub z dniem ogłoszenia, nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. W związku z powyższym rada gminy powinna była nadać uchwalanemu prawu miejscowemu moc wsteczną od daty wejścia w życie ustawy upoważniającej, tj. od 1 stycznia 2022 r., bowiem do czasu podjęcia zaskarżonej uchwały nie istniała inna podstawa określająca wysokość przedmiotowego ekwiwalentu. Trafnie w swojej skardze wywodzi Prokurator, że nie można było w tym okresie stosować art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, bo akt ten został derogowany, a wraz z nim wydane na jego podstawie prawo miejscowe. Mamy bowiem w rozpatrywanej sprawie do czynienia ze szczególną sytuacją, w której to właśnie retroaktywność aktu prawa miejscowego jest jedynym środkiem pozwalającym na wypłatę ekwiwalentu należnego strażakom OSP z mocy przepisu art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. Nie jest takim środkiem przyjęcie niemającej podstaw prawnych fikcji mocy obowiązującej poprzednich aktów prawa miejscowego określających wysokość ekwiwalentu, które derogowane zostały wraz z przepisami zawierającymi delegację ustawową do ich uchwalenia (wyrok WSA w Gdańsku z 31 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 688/22, wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 690/24, wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 469/25).Z tych względów, zawarta w odpowiedzi na skargę argumentacja organu nie mogła odnieść zamierzonego skutku.W świetle powyższego, uznając, iż w rozstrzyganej sprawie organ uchwałodawczy w sposób istotny naruszył prawo, sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.