Postanowienie - III OZ 260/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 czerwca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Obrony Narodowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2026 r. , sygn. akt II SO/Wa 4/26 w sprawie z wniosku M. M. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanaOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Obrony Narodowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2026 r. , sygn. akt II SO/Wa 4/26 w sprawie z wniosku M. M. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postana
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Kwota główna
500 zł · grzywna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 czerwca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy z wniosku M. M. (dalej także jako: skarżący) o wymierzenie grzywny Ministrowi Obrony Narodowej (dalej także jako: organ) w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w punkcie 1 postanowienia z dnia 6 marca 2026 r., sygn. akt II SO/Wa 4/26 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 złotych, a w punkcie 2 postanowienia zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarga skarżącego z dnia 7 listopada 2025 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 15-dniowym przewidzianym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z odpowiedzi organu wynika, że ww. skarga została mu doręczona w dniu 7 listopada 2025 r., a organ przesłał ją wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopiero w dniu 9 stycznia 2026 r., przekraczając tym samym termin do jej przekazania, który minął 22 listopada 2025 r. Skargę tę zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Wa 28/26 i w dniu orzekania przez Sąd w przedmiocie grzywny w trybie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 i art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ww. dokumenty znajdowały się w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 28/26.Sąd I instancji podkreślił, że wewnętrzną sprawą organu jest organizacja sposobu przekazania skargi do sądu. Błędy techniczne powstałe przy przekazywaniu skargi do sądu, a w konsekwencji jej nieprzekazanie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mogą obciążać skarżącego, który oczekuje na rozpoznanie swojej sprawy w ustawowym terminie.W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku, że spełniono przesłankę wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że ustawodawca, określając w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wysokość grzywny nie podał jej dolnej granicy, lecz odwołał się do górnej granicy, wskazując, że "Grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów".Sąd I instancji ze względu na specyfikę i charakter sprawy, jak też obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie skarżącemu wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał że zasadne było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł, gdyż działanie organu było ukierunkowane na pozbawienie praw skarżącego do rozpoznania sprawy w sposób szybki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że grzywna ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny, jest podstawową gwarancją procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i ma służyć przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości i stanowić istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia organu, w którym wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w zakresie obowiązku zapłaty grzywny i kosztów – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zażaleniowego oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez obniżenie grzywny do symbolicznej kwoty, z uwagi na brak zawinienia organu oraz incydentalny charakter uchybienia, zarzucił on zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:1) art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 oraz art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez ich niewłaściwe zastosowanie - przez uznanie, że zachodzą przesłanki do wymierzenia organowi grzywny, mimo że opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu było następstwem błędu technicznego systemu teleinformatycznego (ePUAP), a organ niezwłocznie po wykryciu problemu przekazał skargę wraz z aktami do sądu, co wyklucza jego zawinienie oraz uzasadnia odstąpienie od zastosowania sankcji dyscyplinująco-restrykcyjnej;2) naruszenie zasady proporcjonalności i celowości sankcji (art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z funkcją grzywny) - przez wymierzenie grzywny w wysokości 500 zł pomimo wykazania przez organ próby przekazania skargi w terminie (21 listopada 2025 r.), wystąpienia błędu systemowego (co potwierdza raport z wysyłki oraz komunikat systemu) i przekazania skargi do Sądu niezwłocznie po zauważeniu braku skutecznego nadania (9 stycznia 2026 r.);3) pominięcie istotnych okoliczności faktycznych przemawiających przeciwko przypisaniu organowi zwłoki zawinionej jak:a) podjęcie przez organ próby przekazania skargi do sądu w dniu 21 listopada 2025 r. przez ePUAP (w terminie przewidzianym w sprawach z ustawy o dostępie do informacji publicznej), która z przyczyn technicznych nie doszła do skutku oraz faktyczne przekazanie skargi w dniu 9 stycznia 2026 r.,b) komunikatu błędu systemowego ePUAP wskazującego na problem po stronie skrytki adresata, co potwierdza brak zawinienia Ministra Obrony Narodowej o zaistniałym zdarzeniu technicznym,c) brak po stronie skarżącego negatywnych skutków nieterminowego przekazania skargi do Sądu.W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że jego zdaniem wymierzona mu kara jest wygórowana i nie odzwierciedla stopnia winy organu, rozmiaru zwłoki oraz skutków naruszenia, jak i podjęcia działań naprawczych od razu po ujawnieniu problemu technicznego z platformą ePUAP. Organ podkreślił, że sam fakt upływu terminu, wobec braku zawinienia i incydentalności uchybienia, nie powinien automatycznie skutkować nałożeniem grzywny, której funkcja jest dyscyplinująco-restrykcyjna i powinna być stosowana proporcjonalnie do skutków i winy organu.Organ zaznaczył, że podjął próbę przekazania skargi przez ePUAP przed upływem terminu, a następnie zadziałał po stwierdzeniu braku jej przejścia przez system. Zdaniem organu w realiach niniejszej sprawy, w której opóźnienie było wynikiem czynnika technicznego (błąd systemu teleinformatycznego) po stronie kanału komunikacji, co wynika z raportu i komunikatu ePUAP, a nie braku należytej staranności po stronie organu oraz biorąc pod uwagę to, że organ zareagował niezwłocznie po ujawnieniu braku doręczenia i przekazał skargę wraz z aktami do sądu, co minimalizowało skutki opóźnienia, uzasadnione jest odstąpienie od sankcji bądź co najmniej jej istotne obniżenie. W ocenie organu wysokość grzywny 500 zł - choć mieści się w granicy z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest nieproporcjonalnie wysoka wobec indywidualnych okoliczności przedmiotowej sprawy.Organ dodał, że skarżący wnioskiem z dnia 27 października 2025 r. wystąpił za pośrednictwem skrzynki mailowej do Ministra Obrony Narodowej o udostępnienie informacji publicznej w okolicznościach, które wskazywały, że wniosek został skierowany w celu realizacji interesu prywatnego skarżącego. Organ podkreślił, że skarżący jest żołnierzem w stopniu podporucznika, wobec którego prowadzone są procedury kadrowe. Jak podał organ, skarżący w sprawach tych kieruje niezwykle liczną korespondencję do urzędu mającą na celu torpedowanie organu i wyłączenie jego pracowników, przedłużanie postępowań i składanie skarg. Organ zaznaczył, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia 27 października 2025 r. nie miał na celu społecznej kontroli nad działalnością organu, ale wykorzystanie pozyskanych informacji w prowadzonych sporach osobistych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej: p.p.s.a., na organie, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci możliwości złożenia przez wnioskodawcę wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328).Regulację szczególną w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej: u.d.i.p., zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, a więc przepis ten skraca termin, w jakim organ zobligowany jest do przesłania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy.Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są jednak wyjątki. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Ustawa pozostawia zatem uznaniu sądu zarówno zasadność, jak i wysokość wymierzenia grzywny (zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a.).Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że wymierzenie organowi grzywny było zasadne, a z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd I instancji wymierzając grzywnę wziął pod uwagę okres opóźnienia organu w przekazaniu skargi oraz to czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten wypełnił. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom organu, uwzględnił także wskazywane przez niego powody niedotrzymania terminu, związane z problemami technicznymi wynikającymi z awarii systemu ePUAP. W związku z tym uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyczerpująco wskazał powody podjętego rozstrzygnięcia.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie przy tym ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., a wymierzenie grzywny w wysokości 500 złotych nie mogło w okolicznościach niniejszej sprawy zostać uznane za nieadekwatne, czy nieuzasadnione. Słusznie przy tym wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skutki ewentualnych trudności, błędów czy nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem systemów elektronicznych służących do komunikacji z organem (w tym systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na skarżących. Zwrócić przy tym należy uwagę na znaczący okres czasu dzielący nieskuteczną próbę organu przekazania skargi do sądu oraz dostrzeżenie braku wysyłki, który to okres wynosił ponad miesiąc.Ponadto, odnosząc się do argumentacji zażalenia związanej z okolicznościami towarzyszącymi złożeniu przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, badanie sprawy pod tym kątem może nastąpić dopiero w toku merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd I instancji, nie zaś na etapie oceny wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie tej skargi do Sądu.W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.Odnosząc się natomiast do wniosku organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 196 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji kwestionowania legalności postanowienia przy pomocy środka odwoławczego, jakim jest zażalenie - możliwe jest wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia tego zażalenia. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia niesuspensywnym, nie wstrzymuje bowiem automatycznie wykonania zaskarżonego postanowienia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia może natomiast zadecydować wojewódzki sąd administracyjny w drodze odrębnego postanowienia, wydanego przed przedstawieniem akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu rozpoznania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma natomiast kompetencji do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.. wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji kwestionowania legalności postanowienia przy pomocy środka odwoławczego, jakim jest zażalenie - możliwe jest wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia tego zażalenia. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia niesuspensywnym, nie wstrzymuje bowiem automatycznie wykonania zaskarżonego postanowienia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia może natomiast zadecydować wojewódzki sąd administracyjny w drodze odrębnego postanowienia, wydanego przed przedstawieniem akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu rozpoznania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma natomiast kompetencji do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.