Wyrok z 25 czerwca 2026, sygn. I C 11/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 czerwca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 roku

sprawy z powództwa T. O.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w F. i (...) (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w F.

o zapłatę

o r z e k a:

I.  Oddala powództwo w stosunku do pozwanego (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F..

II.  Zasądza od pozwanego (...) (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F. na rzecz powódki T. O. kwotę 18 000 zł (osiemnaście tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 15.04.2021 r. do dnia zapłaty.

III.  Oddala w pozostałym zakresie powództwo w stosunku do pozwanego (...) (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F..

IV.  Nakazuje pobrać od pozwanego (...) (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 3 771,76 zł (trzy tysiące siedemset siedemdziesiąt jeden złoty 76/100) tytułem części opłaty sądowej od pozwu i wydatków na opinie biegłego.

V.  Nakazuje pobrać od powódki T. O. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 551,02 zł (pięćset pięćdziesiąt jeden złoty 02/100) tytułem części wydatków na opinie biegłego.

VI.  Zasądza od pozwanego (...) (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F. na rzecz powódki T. O. kwotę (...) 548,08 zł (jeden tysiąc pięćset czterdzieści osiem złotych 08/100) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

VII.  Odstępuje od obciążania powódki T. O. kosztami procesu na rzecz pozwanego (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F..

sędzia Magdalena Łukaszewicz

Sygn. akt I C 11/24

UZASADNIENIE

Pozwem nadanym w dniu 29 grudnia 2023 roku, T. O. wystąpiła przeciwko (...) Zakładowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w F. o zapłatę kwoty 25 200 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 15 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, iż doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek krwotoku śródmózgowego. W dacie wypadku strony łączyła umowa ubezpieczenia grupowego potwierdzona polisą nr (...). Powódka zgłosiła szkodę pozwanemu ubezpieczycielowi, który uznał swoją odpowiedzialność, ustalił trwały uszczerbek wywołany ww. wypadkiem na poziomie 30% i wypłacił powódce odszkodowanie w kwocie 10 800 złotych. Łącząca strony umowa ubezpieczenia określała bowiem wysokość jednego procenta uszczerbku na zdrowiu na kwotę 360 złotych. Zdaniem powódki, pozwany rażąco zaniżył wysokość doznanego przez nią uszczerbku. Powódka wskazała, że z wystawionej dokumentacji medycznej jednoznacznie wynika, iż powódka ma porażenie prawej kończyny dolnej i górnej, co praktycznie uniemożliwia jej samodzielne chodzenie i przez co wymaga stałej opieki. Ponadto, wystąpiła u niej afazja mowy w stopniu co najmniej średnim. Stan ten utrzymuje się do dnia dzisiejszego pomimo podjętych prób rehabilitacji. Z uwagi na powyższe, w ocenie powódki, stopień doznanego przez powódkę trwałego uszczerbku na zdrowiu przekracza łącznie 100%, a więc wyczerpuje sumę ubezpieczenia określoną zgodnie z tabelami norm na kwotę 36 000 złotych.

Powódka wskazała, że wykazując chęć polubownego rozwiązania przedmiotowego sporu, wezwała pozwanego ubezpieczyciela do wypłaty brakującej części odszkodowania powołując się na przedstawioną wyżej argumentację. Ubezpieczyciel podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, stąd skierowanie sprawy na drogę sądową stało się konieczne.

Powódka wskazała, że roszczenie objęty niniejszym pozwem stało się wymagalne 15 kwietnia 2021 roku. W tej bowiem dacie ubezpieczyciel posiadał wszelkie informacje i wszelką dokumentację warunkującą wypłatę pełnej kwoty należnego powódce odszkodowania.

Pozwany (...) (...) (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w F. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł zarzut braku legitymacji biernej pozwanego. Wskazał, że stroną zawartej przez powódkę umowy ubezpieczenia nie był pozwany lecz (...) (...) (...) (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w F., będący odrębną spółką należącą do Grupy (...) S.A. Z ostrożności procesowej pozwany zakwestionował wysokość dochodzonego przez powódkę roszczenia.

Na wniosek strony powodowej, postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Piszu wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) (...) (...) (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w F..

Pozwany (...) (...) (...) (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w F. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W pierwszej kolejności pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. W uzasadnieniu wskazał, że ostateczną decyzję w sprawie pozwany wydał w dniu 22 lipca 2020 roku dokonując dopłaty świadczenia w oparciu o uzupełnioną dokumentację medyczną i badanie naoczne ubezpieczonej. Dalsze pisma kierowane przez powódkę do pozwanego były jedynie polemiką z wydaną decyzją. Do zmiany decyzji nie doszło. Pozwany został wezwany do udziału w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 4 kwietnia 2024 roku, a więc już po upływie 3-letniego terminu przedawnienia. Niezależnie od powyższego, pozwany zakwestionował roszczenie powódki tak co do zasady, jak i co do wysokości. Przyznał, że w dacie wypadku strony łączyła umowa ubezpieczenia grupowego. W ocenie pozwanego, u powódki nie doszło do powstania trwałego uszczerbku większego niż 30%. Podkreślił, że ocena lekarza orzecznika pozwanego została dokonana po zakończeniu leczenia neurologicznego powódki, na podstawie wyników bezpośredniego badania z uwzględnieniem dostarczonej dokumentacji. Leczący powódkę lekarz neurolog podczas wizyty w dniu 11 stycznia 2020 roku stwierdził: utrwalony niedowład połowiczny prawostronny, dyskretną afazję oraz, że napady padaczkowe nie występują. W wystawionym tego dnia zaświadczeniu lekarz neurolog stwierdził, że leczenie zakończono w stanie możliwej do uzyskania poprawy.

Pozwany podniósł, że niezdolność powódki do pracy nie ma wpływu na wysokość ustalonego trwałego uszczerbku – przy ustaleniu stopnia (procentu) trwałego uszczerbku na zdrowiu nie bierze się pod uwagę rodzaju pracy ani czynności wykonywanych przez ubezpieczonego, co wynika z § 19 ust. 6 ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia (dalej: OWU). Pozwany zauważył również, że zgodnie z § 19 ust. 3 i 5 OWU, ostateczna ocena trwałego uszczerbku na zdrowiu powinna nastąpić na 24-ty miesiąc od daty wypadku, a przy ustalaniu stopnia (procentu) trwałego uszczerbku na zdrowiu stosuje się Tabelę norm oceny procentowej trwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiącą załącznik do OWU.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 15 stycznia 2018 roku T. O. doznała udaru krwotocznego mózgu.

W związku z powyższym, od 15 stycznia 2018 roku do 15 lutego 2018 roku T. O. przebywała na oddziale neurologicznym (...) (...) Szpitala (...) w T.. Od 20 lutego 2018 roku do 12 czerwca 2018 roku była hospitalizowana w Szpitalu (...) w T. Sp. z o.o. na oddziale rehabilitacji neurologicznej. Przy przyjęciu stwierdzono u niej niedowład połowiczny prawostronny znacznego stopnia, niedowład nerwu twarzowego po prawej stronie, zaburzenia mowy o charakterze afazji mieszanej małego stopnia. Z oddziału tego T. O. została wypisana do domu z zaleceniem kontunuowania wyuczonych ćwiczeń w warunkach domowych oraz kontynuacji terapii usprawniającej w Ośrodku (...) w T.. Termin przyjęcia do ww. ośrodka ustalono na 11 października 2018 roku.

Zgodnie z zaleceniami lekarskimi, w okresie od 11 października 2018 roku do 20 listopada 2018 roku T. O. kontynuowała terapię usprawniającą w Ośrodku (...) w T.. Wypisana została do domu w stanie ogólnym dobrym z zaleceniem kontynuowania wyuczonych ćwiczeń w warunkach domowych.

W dniu 29 września 2018 roku T. O. przebywała na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (...) (...) Szpitala (...) w T. z rozpoznaniem padaczki poudarowej.

Orzeczeniem z dnia 14 grudnia 2018 roku Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, że stan zdrowia T. O. uzasadnia zaliczenie jej do znacznego stopnia niepełnosprawności.

W dniu 14 lutego 2019 roku lekarz neurolog Ł. F. w historii choroby T. O. dokonała wpisu: stan po krwotoku śródmózgowym, masywny niedowład połowiczny prawostronny, afazja, depresja poudarowa, padaczka poudarowa. T. O. otrzymała skierowanie do oddziału rehabilitacji dziennej.

W dniu 31 maja 2019 roku T. O. została przyjęta do Ośrodka (...) w T. celem leczenia usprawniającego. Turnus ten potrwał do 12 lipca 2019 roku.

W zaświadczeniu lekarskim wystawionym T. O. w dniu 11 stycznia 2020 roku przez prowadzącego lekarza neurologa Ł. F., stwierdzono: „Pacjentka po przebytym udarze krwotocznym mózgu, utrwalony niedowład połowiczny prawostronny, afazja, padaczka poudarowa. Zakończono leczenie w stanie możliwej do uzyskania poprawy”.

(dowód: dokumentacja medyczna powódki i orzeczenie lekarza orzecznika ZUS znajdujące się w aktach szkody zapisanych na płycie CD – karta 69 akt sprawy)

W dacie doznania opisanego wyżej udaru krwotocznego mózgu, T. O. objęta była umową dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego zawałem serca lub krwotokiem śródmózgowym, potwierdzoną polisą o numerze (...), zawartą z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w F.. Zgodnie z umową, kwota świadczenia za 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu wynosiła 360 złotych. (okoliczności bezsporne)

Integralną częścią ww. umowy ubezpieczenia były Ogólne warunki dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego zawałem serca lub krwotokiem śródmózgowym (dalej: OWU).

Zgodnie z § 19 ust. 3 owu, określenie ostatecznego stopnia (procentu) trwałego uszczerbku na zdrowiu powinno nastąpić nie później niż w 24-tym miesiącu od daty zawału serca albo krwotoku śródmózgowego.

Natomiast zgodnie z § 19 ust. 5 OWU, przy ustalaniu stopnia (procentu) trwałego uszczerbku na zdrowiu stosuje się Tabelę norm oceny procentowej trwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiącą załącznik do OWU. Zgodnie z literą A punktem 5b Tabeli norm, w przypadku głębokiego niedowładu połowicznego lub obu kończyn dolnych znacznie utrudniającego sprawność kończyn 2º lub 2/3º według skali Lovette’a – trwały uszczerbek ustala się na poziomie 60-80%. Zgodnie z literą A punktem 5d Tabeli norm, w przypadku nieznacznego stopnia (niewielkiego, dyskretnego) niedowładu połowicznego lub obu kończyn dolnych 4º lub 4/5º według skali Lovette’a – trwały uszczerbek ustala się na poziomie 10-40%.

(dowód: ogólne warunki ubezpieczenia k. 57-58; tabela norm oceny procentowej trwałego uszczerbku na zdrowiu k. 59)

W dniu 4 maja 2018 roku T. O. zgłosiła ubezpieczycielowi trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany krwotokiem śródmózgowym.

Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność i decyzjami z dnia 24 lipca 2018 roku i 22 lipca 2020 roku przyznał i wypłacił T. O. łącznie kwotę 10 800 złotych przyjmując trwały uszczerbek na zdrowiu na poziomie 30%.

Pismem z dnia 15 marca 2021 roku T. O. wezwała ubezpieczyciela do zapłaty kwoty 25 200 złotych, podnosząc w uzasadnieniu, iż doznany przez nią trwały uszczerbek winien być ustalony na poziomie 100%.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 roku ubezpieczyciel poinformował T. O. o braku podstaw do zmiany stanowiska.

(dowód: druk zgłoszenia trwałego uszczerbku na zdrowiu, decyzja z 24.07.2018 r., decyzja z 22.07.2020 r., wezwanie do zapłaty z 15.03.2021 r., pismo z 02.04.2021 r. – znajdujące się w aktach szkody zapisanych na płycie CD, k. 69 akt sprawy)

Na skutek doznanego udaru krwotocznego mózgu, T. O. doznała niedowładu spastycznego połowicznego prawostronnego 2º według skali Lovette’a, z ośrodkowym niedowładem nerwu twarzowego prawego, afazją średniego stopnia. Spowodowany przez te obrażenia trwały uszczerbek na zdrowiu wynosi 80%, w tym:

- niedowłady pochodzenia mózgowego 60%,

- zaburzenia mowy 20%.

T. O. porusza się na wózku inwalidzkim. Wykazuje cechy zespołu depresyjnego.

Neurologiczny stan T. O. zasadniczo nie zmienił się od lipca 2020 roku, a na pewno był gorszy w okresie 24 miesięcy po udarze niż obecnie.

(dowody: opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii k. 99-101 wraz z opiniami uzupełniającymi k. 117, 139-140, 171-172, 206-207, 241)

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powódki zasługiwało na częściowe uwzględnienie w stosunku do pozwanego (...) (...) (...) S.A., natomiast podlegało oddaleniu w całości w stosunku do pozwanego (...) (...) (...) S.A.

Bezsporne pomiędzy stronami pozostawało, że w dniu 15 stycznia 2018 roku powódka doznała krwotoku śródmózgowego oraz że w dacie tego zdarzenia objęta była ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego zawałem serca lub krwotokiem śródmózgowym, zawartej z pozwanym (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w F.. Niesporne było również, że ww. pozwany uznał swoją odpowiedzialność co do zasady i wypłacił powódce świadczenie odpowiadające 30% trwałego uszczerbku na zdrowiu, tj. kwotę 10 800 złotych.

Podstawę prawną dochodzonego przez powódkę roszczenia stanowi art. 805 § 1 i § 2 k.c. Zgodnie z art. 805 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, zaś ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Natomiast zgodnie z art. 805 § 2 pkt 2 k.c., przy ubezpieczeniu osobowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. W niniejszej sprawie zdarzenie ubezpieczeniowe bezspornie nastąpiło, a spór stron koncentrował się wyłącznie wokół wysokości trwałego uszczerbku na zdrowiu powódki, determinującej wysokość należnego świadczenia.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do podniesionego przez pozwanego (...) (...) (...) S.A. zarzutu przedawnienia, który okazał się całkowicie bezzasadny.

Zgodnie z art. 819 § 1 k.c., roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Jednocześnie stosownie do art. 819 § 4 zdanie drugie k.c., bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

W realiach niniejszej sprawy powódka po wydaniu decyzji z dnia 22 lipca 2020 roku wystąpiła do pozwanego z wezwaniem do zapłaty z dnia 15 marca 2021 roku, domagając się wypłaty dalszego świadczenia. Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 roku pozwany odmówił zmiany swojego stanowiska, odmawiając wypłaty świadczenia ponad dotychczas przyznaną kwotę. Pismo to stanowiło niewątpliwie oświadczenie ubezpieczyciela o odmowie świadczenia w rozumieniu art. 819 § 4 zdanie drugie k.c., a zatem od tej daty bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo.

Nawet przy przyjęciu stanowiska, zgodnie z którym miarodajną pozostawała decyzja pozwanego z dnia 22 lipca 2020 roku o dopłacie świadczenia, zarzut przedawnienia również nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 118 zdanie drugie k.c., jeżeli termin przedawnienia wynosi co najmniej dwa lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Oznacza to, że zarówno termin liczony od dnia 22 lipca 2020 roku, jak i termin liczony od dnia 2 kwietnia 2021 roku upływał odpowiednio z dniem 31 grudnia 2023 roku oraz 31 grudnia 2024 roku. Pozew został wniesiony w dniu 29 grudnia 2023 roku, a zatem przed upływem terminu przedawnienia w każdym z powyższych wariantów.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby brać pod uwagę datę doręczenia (...) S.A. odpisu postanowienia o wezwaniu go do udziału w niniejszej sprawie w charakterze pozwanego i uznać, iż roszczenie uległo przedawnieniu, to należy zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziłyby podstawy do zastosowania art. 117 ^{( 1 )} § 1 k.c. Powódka jest konsumentem dochodzącym świadczenia z umowy ubezpieczenia osobowego. Przedmiotem sporu było świadczenie mające zrekompensować trwałe następstwa ciężkiego udaru mózgu skutkującego znacznym ograniczeniem sprawności życiowej. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia prowadziłoby do pozbawienia powódki należnego świadczenia wyłącznie z przyczyn formalnych, mimo że odpowiedzialność pozwanego co do zasady była bezsporna, a spór dotyczył jedynie wysokości świadczenia. W ocenie Sądu względy słuszności przemawiałyby zatem za nieuwzględnieniem zarzutu przedawnienia również na podstawie art. 117 ^{( 1 )} § 1 k.c.

Przechodząc do oceny zasadności roszczenia co do wysokości, wskazać należy, że zgodnie z § 19 ust. 3 ogólnych warunków ubezpieczenia określenie ostatecznego stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu powinno nastąpić nie później niż w 24 miesiącu od daty krwotoku śródmózgowego. Z kolei zgodnie z § 19 ust. 5 OWU przy ustalaniu stopnia trwałego uszczerbku stosuje się Tabelę norm oceny procentowej trwałego uszczerbku na zdrowiu stanowiącą załącznik do OWU.

Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie miała opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii. Wprawdzie w opinii podstawowej oraz dwóch pierwszych opiniach uzupełniających biegły, opierając się wyłącznie na dokumentacji medycznej, określił trwały uszczerbek na zdrowiu powódki na poziomie 30%, jednakże po przeprowadzeniu bezpośredniego badania powódki stanowisko to uległo zmianie. W opinii uzupełniającej sporządzonej po badaniu powódki biegły rozpoznał u niej niedowład spastyczny połowiczny prawostronny odpowiadający 2º według skali Lovette'a, z ośrodkowym niedowładem nerwu twarzowego prawego oraz afazją średniego stopnia, ustalając trwały uszczerbek na zdrowiu na poziomie 80%, w tym 60% z tytułu niedowładu pochodzenia mózgowego oraz 20% z tytułu zaburzeń mowy.

W kolejnych opiniach uzupełniających biegły w sposób przekonujący wyjaśnił przyczyny rozbieżności pomiędzy opinią pierwotną a opinią sporządzoną po badaniu powódki. Wskazał, że opinia początkowa oparta była wyłącznie na dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach sprawy, natomiast bezpośrednie badanie neurologiczne pozwoliło na pełniejszą ocenę rzeczywistego zakresu trwałych następstw udaru. Jednocześnie biegły jednoznacznie stwierdził, że obecny stan neurologiczny powódki pozostaje następstwem przebytego udaru oraz że zasadniczo nie uległ on zmianie od lipca 2020 roku, a w okresie 24 miesięcy od przebytego udaru był nawet gorszy niż obecnie. Tym samym ustalony podczas badania stopień trwałego uszczerbku odpowiadał również stanowi zdrowia powódki w okresie właściwym dla dokonania oceny zgodnie z postanowieniami OWU.

Sąd podzielił końcowe wnioski opinii biegłego. Opinia ta jest jasna, logiczna i spójna, została sporządzona przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, a zgłoszone przez strony zarzuty zostały przez biegłego wyczerpująco wyjaśnione w kolejnych opiniach uzupełniających. Brak było podstaw do kwestionowania jej końcowych wniosków.

W konsekwencji Sąd przyjął, że trwały uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi 80%. Oznacza to, że należne powódce świadczenie z tytułu umowy ubezpieczenia wynosi 28 800 złotych (80% × 360 zł). Skoro pozwany wypłacił już kwotę 10 800 złotych odpowiadającą 30% trwałego uszczerbku, do zapłaty pozostawała kwota 18 000 złotych odpowiadająca dalszym 50% trwałego uszczerbku.

Powódka dochodziła natomiast kwoty 25 200 złotych, przyjmując, że doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 100%. Twierdzenia te nie znalazły jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Biegły sądowy, którego opinię Sąd uznał za w pełni wiarygodną, określił trwały uszczerbek na poziomie 80%, wobec czego roszczenie w zakresie przewyższającym kwotę 18 000 złotych podlegało oddaleniu jako nieudowodnione.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu od dnia 15 kwietnia 2021 roku. W tej dacie pozwany (...) (...) (...) S.A. pozostawał już w opóźnieniu ze spełnieniem należnego świadczenia, albowiem po otrzymaniu wezwania powódki odmówił jego wypłaty pismem z dnia 2 kwietnia 2021 roku, dysponując pełnym materiałem pozwalającym na ocenę swojej odpowiedzialności.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 805 § 1 i § 2 k.c. oraz postanowień łączącej strony umowy ubezpieczenia zasądził od pozwanego (...) (...) (...) (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w F. na rzecz powódki kwotę 18 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty i oddalił w pozostałym zakresie powództwo w stosunku do tego pozwanego.

W odniesieniu do pozwanego (...) (...) (...) S.A. powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak jego legitymacji biernej.

Pozwany (...) (...) (...) S.A. już w odpowiedzi na pozew podniósł zarzut braku legitymacji biernej, wskazując, że nie był stroną stosunku prawnego, z którego powódka wywodzi dochodzone roszczenie. Zarzut ten okazał się zasadny.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że umowa ubezpieczenia, z której powódka wywodzi swoje roszczenie, została zawarta z (...) S.A., a nie z (...) S.A. Okoliczność ta jednoznacznie wynikała z przedłożonych dokumentów, w szczególności z polisy oraz ogólnych warunków ubezpieczenia, z których wynika, iż ubezpieczycielem był (...) S.A.

Bezsporne jest, że (...) (...) (...) S.A. oraz (...) (...) (...) S.A. są odrębnymi osobami prawnymi, posiadającymi odrębną podmiotowość prawną, prawa i obowiązki. Sam fakt przynależności obu spółek do tej samej grupy kapitałowej nie uzasadnia przyjęcia odpowiedzialności jednej z nich za zobowiązania drugiej ani nie prowadzi do utożsamiania ich jako strony stosunku zobowiązaniowego.

Legitymacja bierna stanowi materialnoprawną przesłankę zasadności powództwa. Jej brak skutkuje oddaleniem powództwa wobec podmiotu, który nie jest zobowiązany z danego stosunku prawnego. Skoro (...) S.A. nie był stroną umowy ubezpieczenia stanowiącej podstawę dochodzonego roszczenia, nie mogło ponosić odpowiedzialności za świadczenie objęte pozwem.

Z tych względów Sąd oddalił powództwo w stosunku do (...) (...) (...) S.A., natomiast uwzględnił je częściowo wobec (...) (...) (...) (...) S.A., jako podmiotu legitymowanego biernie i ponoszącego odpowiedzialność wynikającą z zawartej z powódką umowy ubezpieczenia.

O kosztach procesu, wobec jedynie częściowego uwzględnienia żądań pozwu, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 100 k.p.c., biorąc pod uwagę wygranie sprawy przez powódkę w 71,4 procentach.

Koszty poniesione przez powódkę wyniosły łącznie 3 617 złotych, na co składają się: kwota 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i kwota 3 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zatem 71,4% ze wskazanej wyżej kwoty wynosi 2 582,54 złote.

Na koszty pozwanego (...) (...) (...) (...) S.A. również składały się kwota 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i kwota 3 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany wygrał sprawę w 28,6%, stąd należna mu kwota wynosi 1 034,46 złotych. Sąd dokonał kompensacji powyższych kosztów i w punkcie VI. wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1 548,08 złotych (2 582,54 zł – 1 034,46 zł).

Od wskazanych powyżej kosztów – na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. – należne powódce były również odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego naliczane od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Powódka była zwolniona od opłaty od pozwu (postanowienie z dnia 12 lutego 2024 roku, k. 17 akt sprawy) oraz z obowiązku uiszczenia zaliczki w kwocie 1000 złotych na poczet wynagrodzenia biegłego (postanowienie z dnia 19 sierpnia 2024 roku, k. 89 akt sprawy).

Opłata od pozwu wyniosła w niniejszej sprawie 1 260 złotych. Natomiast łączny koszt wynagrodzenia powołanego w sprawie biegłego wyniósł 5 423,14 złotych i do wysokości 1 000 złotych został pokryty z zaliczki wpłaconej przez pozwanego (...) (...) (...) S.A., zaś do wysokości 4 423,14 złotych został tymczasowo pokryty ze środków budżetowych Skarbu Państwa.

Dlatego też mając na uwadze wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28.07.2005r. (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1025 ze zm.), Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu:

1.  od powódki kwotę 551,02 złoty – tytułem części wydatków na opinie biegłego (5 423,14 zł x 28,6% = 1 551,02 zł – 1000 zł [zwolnienie od zaliczki] = 551,02 zł),

2.  od pozwanego (...) (...) (...) (...) S.A. kwotę 3 771,76 zł, w tym:



kwotę 2 872,12 złote – tytułem części wydatków na opinie biegłego (5 423,14 zł x 71,4% = 3 872,12 zł – 1000 zł [uiszczona zaliczka] = 2 872,12 zł),



kwotę 899,64 złotych – tytułem części opłaty sądowej od pozwu ((...) 260 zł x 71,4% = 899,64 zł).

W punkcie VII. wyroku Sąd odstąpił od obciążania powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego (...) (...) (...) S.A.

Wprawdzie powództwo wobec (...) S.A. zostało oddalone z uwagi na brak jego legitymacji biernej, co zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w art. 98 § (...) k.p.c., uzasadniałoby obciążenie powódki kosztami procesu poniesionymi przez tego pozwanego, jednakże w ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy zachodził szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w art. 102 k.p.c.

(...) S.A. i (...) (...) (...) S.A. posługują się zbliżonym oznaczeniem oraz występują w obrocie jako podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej. W tych okolicznościach błędne oznaczenie przez powódkę strony pozwanej było usprawiedliwione i nie stanowiło przejawu jej niedbalstwa ani oczywistego braku staranności. Po podniesieniu przez (...) S.A. zarzutu braku legitymacji biernej powódka niezwłocznie podjęła czynności zmierzające do usunięcia tej wadliwości, wnosząc o wezwanie do udziału w sprawie właściwego podmiotu, tj. (...) (...) (...) (...) S.A., co nastąpiło postanowieniem Sądu z dnia 9 kwietnia 2024 roku.

Nadto roszczenie dochodzone pozwem okazało się zasadne co do meritum i zostało uwzględnione wobec podmiotu rzeczywiście zobowiązanego. Oddalenie powództwa wobec (...) (...) (...) S.A. było zatem wyłącznie konsekwencją błędnego oznaczenia strony pozwanej, nie zaś bezzasadności samego dochodzonego roszczenia.

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w szczególności usprawiedliwiony charakter omyłki powódki co do osoby właściwego pozwanego, niezwłoczne podjęcie przez nią działań zmierzających do usunięcia tego uchybienia oraz fakt, że roszczenie zostało ostatecznie uwzględnione wobec podmiotu legitymowanego biernie, Sąd uznał, iż zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu należnymi pozwanemu (...) Zakładowi (...) S.A.

sędzia Magdalena Łukaszewicz