Uzasadnienie z 3 marca 2026, sygn. IV Ka 90/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 90/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 14 listopada 2025 roku – sygn. akt II K 346/25

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☐co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

obrazy prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie przez Sąd wobec oskarżonego środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej A. O. kwoty 5 000 zł pomimo tego, że oskarżony nie osiągnął korzyści majątkowej i nie doprowadził pokrzywdzonej do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem, a obowiązek naprawienia szkody powinien w całości spoczywać na głównym sprawcy przestępstwa, a ponadto pokrzywdzona ma pełne prawo dochodzenia swoich roszczeń na drodze cywilnej od banku na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd odwoławczy nie znalazł żadnych przesłanek do uchylenia nałożonego na oskarżonego przez Sąd I instancji obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody.

Zgodnie z treścią art. 46 § 1 k.k. w razie skazania, sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. Orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej pokrzywdzonej szkody, było przy tym jak najbardziej słuszne, gdyż jest to m.in. jeden z celów postępowania karnego (art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k.). W realiach rozpoznawanej sprawy nie ma również większego znaczenia, że oskarżonego należało potraktować jako pomocnika, a nie jako współsprawcę dokonanego przestępstwa na szkodę pokrzywdzonej. Przy orzekaniu o obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, co jest de facto rozstrzyganiem o odpowiedzialności cywilnej, należy odwoływać się do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z treścią art. 422 k.c. za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten kto do wyrządzenia szkody nakłonił inną osobę albo był jej pomocny lub też świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.

Dywagacje skarżącego, że oskarżony nie odniósł żadnych korzyści z przypisanego mu przestępstwa są oczywiście bezzasadne. Oskarżony był bowiem pomocnikiem w rozumieniu art. 422 k.c. Podżeganie i pomocnictwo – co jasno wynika z treści tegoż przepisu – nie wymagają odniesienia korzyści z dokonania przez osobę trzecią czynu zabronionego. Przesłankę świadomego skorzystania z wyrządzonej drugiemu szkody, należałoby wykazać w przypadku innej osoby, niż podżegacz lub pomocnik (może to dotyczyć np. pasera).

Oskarżony swoim zachowaniem, udzielając pomocy właściwemu sprawcy wyłudzenia pieniędzy z konta bankowego pokrzywdzonej, niewątpliwie jest odpowiedzialny za powstanie szkody w jej majątku. Gdyby ów główny sprawca oszustwa został zidentyfikowany i ujęty (a anonimowość ułatwił mu swoim zachowaniem właśnie oskarżony), należałoby tu zastosować, właściwą dla prawa cywilnego, odpowiedzialność solidarną, pozwalającą poszkodowanemu samodzielnie ustalać zakres i adresata postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 441 § 1 k.c. wyraźnie tu stanowi, że jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Natomiast w sytuacji, gdy w niniejszym procesie odpowiadał tyko oskarżony, to od niego należało zasądzić pełną kwotę odszkodowania, tytułem naprawienia poniesionej przez pokrzywdzoną szkody majątkowej. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, oskarżonemu przysługuje prawo regresu, co reguluje art. 441 § 2 k.c. stanowiąc, że: ,,ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody”.

Wobec treści art. 46 § 1 k.k., nakazującego sądowi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, już w ramach toczącego się postępowania karnego, argument obrony, że pokrzywdzona mogłaby sama pozwać bank z powołaniem się na treść art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, nie ma żadnego znaczenia.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie orzeczonego środka kompensacyjnego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Jak już wyżej wskazano, nie było podstaw do odstąpienia wobec oskarżonego orzeczenia obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej A. O. kwoty 5 000 złotych.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok jest słuszny i odpowiadający prawu. Podniesiony zarzut nie okazał się zasadny, o czym była już mowa wyżej.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

O kosztach postępowania odwoławczego przypadających od oskarżonego Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treść art. 636 § 1 k.p.k., przy czym wysokość opłaty została ustalona na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz.U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223 z późn. zmianami).

7.  PODPIS

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Rozstrzygnięcie o środku kompensacyjnym

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☐co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana