Zarządzenie z 11 marca 2026, sygn. I C 2558/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 15 października 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym– k. 44 akt) skierowanym przeciwko X. W. i I. W. (...) Spółka Akcyjna w Ł. domagał się zasądzenia od pozwanych na rzecz powoda kwoty 289.812,88 zł tytułem kapitału udostępnionego na podstawie umowy kredytu zawartej z powodem wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 12 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty. Powód wnosił również o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Wskazali, pozwani wielokrotnie proponowali zawarcie porozumienia kompensacyjnego, które umożliwiłoby na całkowite rozliczenie roszczeń stron wynikających z nieważnej umowy kredytu. Dodatkowo pozwani wskazali, że w dniu 21 listopada 2025 r. w wykonaniu prawomocnego wyroku w sprawie V ACa 1570/23, zwrócili w całości kapitał wskazany w wezwaniu do zapłaty. W ocenie pozwanych wytoczenie powództwa w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe, bezcelowe, przedwczesne i sprzeczne z zasadą profesjonalnego wykonywania uprawnień procesowych przez profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego.

W piśmie przygotowawczym z 23 stycznia 2026 r. powód cofnął pozew co do kwoty 289.812,88 zł ze zrzeczeniem się roszczenia. Powód podtrzymał żądanie pozwu co do odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 289.812,88 zł za okres od 12 kwietnia 2025 r. do 21` listopada 2025 r.

W piśmie przygotowawczym z 3 lutego 2026 r. pozwani wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu w związku z częściowym cofnięciem powództwa.

Sąd ustalił, co następuje:

Dnia 26 stycznia 2007 r. I. W. i X. W. zawarli umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z (...) Spółką Akcyjną w Ł.. W umowie bank zobowiązał się postawić do dyspozycji kredytobiorców kwotę 289.812,88 zł waloryzowaną w walucie CHF (§1 ust. 2 i 3 umowy).

Dowód : umowa kredytu, k. 16-19 verte akt;

W pozwie z 5 września 2022 r. I. W. i X. W. domagali się ustalenia nieważności umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z 26 stycznia 2007 r. oraz zasądzenia od (...) Spółki Akcyjnej w Ł. zapłaty kwoty 295.859,18 zł oraz 58.307,69 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 24 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, tytułem nienależnego spełnionego na podstawie umowy kredytu, której ważność kwestionowała z uwagi na niedozwolone postanowienia umowne dotyczące indeksacji.

Bank kwestionował żądanie kredytobiorców.

Okoliczność bezsporna

Dowód: pozew o ustalenie i zapłatę, k. 31-35 akt;

Wyrokiem z 12 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił nieważność umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z 26 stycznia 2007 r. oraz zasądził od (...) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz powodów I. W. i X. W. kwotę 295.859,18 zł oraz 58.307,69 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 24 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty. Sąd zasądził koszty procesu w kwocie 11.834,00 zł.

Od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu apelację wniósł bank.

Wyrokiem z 5 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację banku i zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 8.100,00 zł.

Okoliczność bezsporna

Dowody: wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z 22 września 2023 r. , sygn. akt I C 2059/22,

k. 62 akt;

wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, k. 63 akt;

Pismem z 26 lutego 2025 r. bank wezwał kredytobiorców do zapłaty kwoty 289.812,89 zł w związku z kwestionowaniem przez nich umowy kredytu z 26 stycznia 2007 r. w terminie 1 miesiąca do dnia doręczenia pisma. Pisma doręczono w dniu 11 marca 2025 r.

Pismem z 18 marca 2025 r. pozwani w odpowiedzi na wezwanie banku skierowali do powoda propozycję wzajemnej kompensaty roszczeń. Pismo pozwanych pozostało bez odpowiedzi.

Okoliczność bezsporna

Dowód: wezwanie do zapłaty wraz z dowodami doręczenia, k. 38-43 akt;

pismo z 18 marca 2025 r., k. 59-60 akt;

W dniu 21 listopada 2025 r. pozwani zapłacili na rzecz powoda kwotę 289.812,88 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu umowy nr (...), sygn. akt: V ACa 1570/23. Korespondencja elektroniczna z 16 grudnia 2025 r.

Okoliczność bezsporna

Dowód: potwierdzenie przelewu, 64 akt;

pismo banku z 16 grudnia 2025 r., k. 71 akt;

potwierdzenie wykonania operacji, k. 79 akt;

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów oraz okoliczności bezspornych.

Postępowanie w zakresie kwoty 289.812,88 zł tytułem zwrotu wypłaconego pozwanego kapitału kredytu podlegało umorzeniu na podstawie przepisu art. 355 kpc zw. z art. 203 kpc. Powód skutecznie cofnął pozew w tym zakresie.

Odnośnie do żądania skapitalizowanych odsetek od kwoty 289.812,88 zł za okres od 12 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty, czyli do dnia 21 listopada 2025 r., kiedy to doszło do wygaśnięcia wierzytelności banku na skutek zapłaty przez pozwanych, to podlegało ono oddaleniu.

Sąd Okręgowy uznał, że żądanie zasądzenia odsetek na rzecz banku od kwoty kapitału stanowi, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nadużycie prawa (art. 5 kc) oraz jest sprzeczne z dyrektywą 93/13.

Z całą pewnością bank żądając odsetek wykorzystuje swoją przewagę nad konsumentem. Skoro bank przez cały czas trwania długiego procesu o stwierdzenie nieważności umowy kredytu kwestionował nieważność umowy i prawo konsumenta do zwrotu świadczeń na jego rzecz, to równoczesne żądanie zwrotu kapitału kredytu przekazanego na podstawie nieważnej umowy i zasądzenia odsetek za czas trwania tego procesu sądowego nie powinno być uwzględnione. Wobec zachowania banku ewentualne odsetki należeć się mogą bankowi dopiero po wydaniu wyroku prawomocnie rozstrzygającego spór o nieważność umowy kredytu.

Zachowania banków, które z jednej strony przedłużają procesy sądowe o stwierdzenie nieważności umowy kredytu pozbawiając konsumentów możliwości wykreślenia hipotek i odzyskania swoich pieniędzy i równocześnie sprzecznie ze swoim stanowiskiem w procesie konsumenta pozywają ich o zwrot kapitału kredytu przy założeniu nieważności umowy kredytu, domagając się zapłaty ogromnych odsetek i kosztów postępowania, jest zachowaniem nieuczciwym, które powinno budzić sprzeciw z punktu widzenia przepisu art. 5 kc oraz dyrektywy konsumenckiej 93/13.

Prawidłowość rozstrzygnięcia co do oddalenia żądania odsetek w niniejszej sprawie potwierdza stanowisko TSUE w wyroku z 19 czerwca 2025 r., w sprawie C-396/24, z którego wynika, że przepis art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Jak wynika ze stanowiska TSUE bank nie ma prawnej możliwości żądania zwrotu wypłaconego kapitału, jeżeli jest w posiadaniu kwot wpłaconych przez konsumenta.

Gdyby pozwani mieli spełnić roszczenie o zwrot kapitału, aby uniknąć naliczania dalszych odsetek, to mogłaby być zmuszona do wyzbycia się oszczędności lub zaciągnięcia kolejnego długoterminowego zobowiązania, albowiem bank dotychczas nie zwrócił równowartości kapitału. Tymczasem w chwili wniesienia pozwu wezwania do zapłaty bank nadal pozostawał w posiadaniu środków, które kredytobiorca uiścił wykonując umowę (mimo prawomocnego wyroku zasądzającego zwrot świadczeń na rzecz kredytobiorców). Pozwani spełnili świadczenie obejmujące zwrotu kapitał natychmiast po uprawomocnieniu się wyroku w przedmiocie nieważności umowy kredytu. Wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł w dniu 5 listopada 2025 r., pozwani dokonali zapłaty w dniu 21 listopada 2025 r.

Nie do zaakceptowania jest sytuacja, aby kredytobiorca był zmuszony do wyasygnowania środków odpowiadających kwocie kapitału, gdy bank nie zwrócił im ich własnego świadczenia. W tym aspekcie Sąd w pełni podziela i odwołuje się do argumentacji przedstawionej w wyroku TSUE z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C‑396/24 (H.), iż jeżeli umowa nie może dalej obowiązywać po usunięciu z niej danych nieuczciwych warunków, gdy unieważnienie rzeczonej umowy powodowałoby szczególnie szkodliwe konsekwencje dla konsumenta i gdy nie istnieje żaden przepis prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, sąd krajowy powinien podjąć, z pełnym uwzględnieniem prawa krajowego, wszelkie niezbędne środki mające na celu ochronę konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami, jakie może wywrzeć unieważnienie owej umowy (wyrok z dnia 25 listopada 2020 r., W. W.., C‑269/19, EU:C:2020:954, pkt 45). Sądy krajowe powinny uczynić wszystko, co leży w zakresie ich kompetencji, uwzględniając wszystkie przepisy prawa krajowego i stosując uznane w porządku krajowym metody wykładni, by zapewnić pełną skuteczność dyrektywy 93/13 i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nią celami [zob. podobnie wyrok z dnia 15 czerwca 2023 r., (...) Bank (Zawieszenie wykonania umowy kredytu). Odnosząc się do konfiguracji procesowej stanowiącej tło pytania, analogicznej do sprawy niniejszej, TSUE uznał, iż art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Odnosząc powyższy do wyrok TSUE do rozpoznawanej sprawy, należy uznać za niedopuszczalne (czasowo) roszczenie banku o zwrot kapitału wypłaconego na mocy nieważnej umowy w sytuacji, w której kredytobiorcy uiścili na rzecz banku kwotę przewyższającą udzielony kapitał, a bank odmawia zwrotu ich świadczenia – co w tej sytuacji miało miejsce - jednocześnie żądając od kredytobiorców zwrotu swego własnego świadczenia (kapitału).

Mając na względzie powołane argumenty prawne i faktyczne Sąd oddalił żądanie odsetek w oparciu o przepis art. 481 kc a contrario w zw. z art. 5 kc.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 98 kpc uznając jednak, że to pozwani wygrali niniejsze postępowanie, również w zakresie powództwa cofniętego (kwota 289.812,88 zł).

Pozwem z 15 października 2025 r. (data złożenia w urzędzie pocztowym) powodowy bank pozwał kredytobiorców o zapłatę kwoty 289.812,88 zł tytułem zwrotu kapitału wypłaconego pozwanym w związku z wykonaniem umowy kredytu z 26 stycznia 2007 r. Powód uczynił to na 20 dni przed terminem rozprawy w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku i po tym, jak pozwani zwrócili się w marcu 2025 r. o zawarcie porozumienia kompensacyjnego, na mocy którego mogłoby dojść do całkowitego rozliczenia roszczeń stron z tytułu nieważnej umowy kredytu.

Należy w tym miejscu przywołać ponownie wypowiedź Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-396/24, z której wynika, że przepis art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Jak wynika ze stanowiska TSUE bank nie ma prawnej możliwości żądania zwrotu wypłaconego kapitału, jeżeli jest w posiadaniu kwot wpłaconych przez konsumenta.

W realiach stanu faktycznego niniejszej sprawy bank pozwał konsumentów o zwrot kapitału będąc w posiadaniu środków uiszczonych przez nich w związku z wykonywaniem nieważnej umowy, po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji zobowiązującego do ich zwrotu, po tym, jak pozwani zwrócili się o zawarcie porozumienia kompensacyjnego.

W tej sytuacji należy zadać pytanie, czy działanie powoda polegające na wniesieniu powództwa opiewającego na kwotę udzielonego kapitału było uzasadnione i celowe. Na tak postawione pytanie należy udzielić dwóch odpowiedzi negatywnych. Wniesienie powództwa opiewającego na kwotę udzielonego kredytobiorcom kapitału nie było uzasadnione albowiem bank wytoczył powództwo nie zwracając na ich rzecz kwot uiszczonych na podstawie nieważnej umowy kredytu. Odnośnie do drugiego pytania, to wniesienie powództwa nie było również celowe, bank mógł bowiem skorzystać z zarzutu potrącenia, co zresztą pozwani powodowi proponowali.

Biorąc pod uwagę te okoliczność nie sposób uznać, że w zakresie powództwa cofniętego powód jest stroną, która proces wygrała, mimo że do rozliczenia między stronami doszło w toku niniejszego procesu.

Nadmienić należy jeszcze, że powód wytoczył powództwo bezzasadne (na moment wniesienia pozwu nie rozliczył się z kwot należnych pozwanym), niecelowe (mógł podnieść zarzut potrącenia), co więc nie działał w warunkach presji zarzutu przedawnienia (doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w marcu 2025 r., w związku z pismem pozwanych, w którym proponowali zawarcie porozumienia kompensacyjnego i uznali wierzytelności banku z tytułu wypłaconego kapitału), czym naraził pozwanych na konieczność podjęcia obrony i poniesienia kosztów w takim procesie, wcześniej przez okres 3 lat negując nieważność umowy i roszczenia kredytobiorców. Jego postępowanie było więc również skrajnie nielojalne.

Mając na względzie powołane okoliczności Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 10.834,00 zł tytułem kosztów procesu.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

R., dnia 11 marca 2026 r.