sygn. IV U 272/26 8 kwietnia 2026 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu

Uzasadnienie z 8 kwietnia 2026, sygn. IV U 272/26

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik uwzględniono odwołanie - zmieniono decyzję organu rentowego
Przedmiot ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik / pozorność umowy o pracę
Typ sprawy ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap odwołanie od decyzji organu rentowego / I instancja sądowa
Tryb rozprawa
Tematy
ubezpieczenia społeczne ZUS
Role w sprawie
Skarb Państwa odwołujący / ubezpieczony organ rentowy / ZUS płatnik składek / pracodawca
Data orzeczenia 8 kwietnia 2026
Sąd Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu
Wydział IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Przewodniczący Sędzia Asesor Barbara Guzik-Szymura

Sygnatura akt IV U 272/26

gm

​  WYROK

​  W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 kwietnia 2026 roku

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Barbara Guzik-Szymura

Protokolant: Monika Trybuł

po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 roku we Wrocławiu

na rozprawie

sprawy z odwołania W. F.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V.

z dnia 19 stycznia 2026 roku, znak: (...)

o zasiłek chorobowy

I.  zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V. z dnia 19 stycznia 2026 roku, znak: (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującej się W. F. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 roku do 31 grudnia 2025 roku;

II.  orzeka, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.

Sygnatura akt IV U 272/26

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 stycznia 2026 r., znak: (...)-(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V. odmówił W. F. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ rentowy wskazał, że zakład pracy wstrzymał ubezpieczonej wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. oraz wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie prawidłowego wykorzystywania przez ubezpieczoną zwolnienia lekarskiego. Kolejno podano, że w dniu 17 listopada 2025 r. o godz. 8:48 pracodawca przeprowadził kontrolę wykorzystywania przez ubezpieczoną zwolnienia lekarskiego w miejscu podanym na zwolnieniu lekarskim. Kontroler nie zastał ubezpieczonej w domu. W czasie ponownej kontroli w dniu 19 listopada 2025 r. o godzinie 13:19 ubezpieczona oświadczyła pracownikowi kontroli, że w dniu 17 listopada 2025 r. była również w domu i wówczas spała. W celu uwiarygodnienia swojego oświadczenia ubezpieczona okazała wykres snu w aplikacji zegarka w telefonie. Zakład mając wątpliwości skierował sprawę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem kontroli i weryfikacji wystawionego ubezpieczonej zwolnienia lekarskiego. W dniu 11 grudnia 2025 r. o godzinie 10:43 kontroler Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zastał ubezpieczonej w miejscu pobytu na zwolnieniu lekarskim. W dniu 16 grudnia 2025 r. ubezpieczona złożyła wyjaśnienia swojej nieobecności informując, że w tym czasie była z rodzicami na zakupach. Z uwagi na fakt, że były osoby mogące dostarczyć ubezpieczonej niezbędne zakupy, jej wyjazd na zakupy był nieuzasadniony i organ rentowy stwierdził, że wykorzystywała ona zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Tym samym, brak jest prawa do wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.

Pismem z dnia 27 stycznia 2026 r. (data nadania) W. F. odwołała się od ww. decyzji organu rentowego wskazując, iż nie zgadza się z jej treścią i wnosi o jej zmianę poprzez przyznanie jej zasiłku chorobowego.

Uzasadniając swoje odwołanie ubezpieczona wskazała, iż w jej ocenie decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Wyjaśniła, że na zakupach była z mamą, a nie z rodzicami, co napisała w wyjaśnieniu z dnia 12 grudnia 2025 r., a nie 16 grudnia 2025 r., jak to zostało wskazane przez organ rentowy. Podała, że w jej ocenie spełniła wszystkie warunki niezbędne do uzyskania zasiłku.

W piśmie datowanym na dzień 19 lutego 2026 r., stanowiącym odpowiedź na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V. wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.

W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wskazał, że w złożonym odwołaniu brak jest okoliczności dających podstawę do jej zmiany.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona W. F. pozostawał zatrudniona w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. na stanowisku koordynatora obsługi magazynu i z tego tytułu podlegała pod ubezpieczenia społeczne, w tym ubezpieczenie chorobowe.

Bezsporne.

W okresie od 14 października 2025 r. do 17 października 2025 r. ubezpieczona przebywała w Szpitalu w M. – Powiatowym Zespole (...) w M. na Oddziale Chirurgicznym Ogólnym, przy czym w dniu 16 października 2025 r. ubezpieczona przeszła operację kręgosłupa polegającą na usunięciu przepukliny jądra miażdżystego z zastosowaniem laminotomii lub hemilaminektomii na poziomie lędźwiowym. Ubezpieczona została wypisana do domu z zaleceniem przyjmowania leków przeciwbólowych, unikaniem siedzenia przez 2 tygodnie, zmiany opatrunku co 2 dni oraz kontroli w poradni neurochirurgicznej za około 2-3 tygodnie. Ubezpieczonej wskazano, że w razie nasilenia dolegliwości bólowych w okolicy lędźwiowej oraz do kończyny dolnej należy zwiększyć podaż leków przeciwbólowych. Ubezpieczonej zalecono także ruch oraz spacery w miarę możliwości.

Ubezpieczonej przy wypisie ze szpitala wydano orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy od dnia 14 października 2025 r. do 17 listopada 2025 r.

Dowód: karta informacyjna z leczenia szpitalnego z dn. 17.10.2025 r., k. 17;

zestawienie zaświadczeń wybranego ubezpieczonego, k. 23;

przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

W dniu 3 listopada 2025 r. ubezpieczona udała się do lekarza na ściągnięcie szwów. Z racji tego, że po ściągnięciu szwów rana ubezpieczonej, która nie zrosła się prawidłowo w środku, zaczęła ją ciągnąć, ubezpieczonej, która miała pracę siedzącą, a jeszcze nie mogła siedzieć, wystawiono zwolnienie lekarskie na dalszy okres, tj. od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. z zaleceniem „może chodzić”. Wystawiając ubezpieczonej zwolnienie lekarskie, lekarz zalecił jej podejmowanie prób siadania po kilka minut na raz i siadanie na dłuższe okresy dopiero od nowego roku. Ubezpieczonej został także zalecony ruch oraz spacery z racji tego, że przepuklina, w związku z którą ubezpieczona przeszła leczenie operacyjne, może powrócić w przypadku braku ruchu.

Dowód: konsultacja neurochirurgiczna z dn. 3.11.2025 r., k. 15;

zestawienie zaświadczeń wybranego ubezpieczonego, k. 23;

ZUS (...), k. 24;

przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

W dniu 17 listopada 2025 r. o godz. 8:48 u ubezpieczonej została przeprowadzona kontrola wykorzystania zwolnienia lekarskiego. O. G. - pracownik zewnętrznej firmy, która została wynajęta przez płatnika składek celem przeprowadzenia przedmiotowej kontroli, udał się pod adres zamieszkania ubezpieczonej C. (...), (...) C.. O. G. po stawieniu się pod adresem zamieszkania ubezpieczonej wielokrotnie pukał do drzwi domu, na co reagowały szczekaniem dwa psy znajdujące się wewnątrz. W związku z tym, że nikt nie zareagował otworzeniem drzwi, kontroler stwierdził, że w momencie kontroli ubezpieczona nie przebywała pod wskazanym adresem.

Dowód: protokół kontroli z dn. 17.11.2025 r. – w aktach organu rentowego;

przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

W trakcie kontroli w dniu 17 listopada 2025 r. ubezpieczona przebywała w swoim miejscu zamieszkania i spała. Przy drzwiach do domu ubezpieczonej nie ma dzwonka do drzwi, przy czym ubezpieczona nie słyszała pukania do drzwi, zaś na szczekanie psów nie zareagowała.

Dowód: przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

W trakcie ponownej kontroli przeprowadzonej na zlecenie płatnika składek przez zewnętrzną firmę, która to kontrola miała miejsce w dniu 19 listopada 2025 r. o godz. 13.19, kontroler zastał ubezpieczoną w domu. Wówczas ubezpieczona, zapytana o przyczynę nieobecności w domu w trakcie kontroli w dniu 17 listopada 2025 r., wyjaśniła kontrolerowi, że tego dnia była w domu i spała. Na potwierdzenie swoich słów ubezpieczona wyjęła telefon i pokazała kontrolerowi dane z aplikacji obrazujące czas jej snu w dniu 17 listopada 2025 r.

Dowód: pismo płatnika składek do ZUS z dn. 26.11.2025 r. - w aktach organu rentowego;

protokół kontroli z dn. 17.11.2025 r. – w aktach organu rentowego;

przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

Pismem z dnia 26 listopada 2025 r. płatnik składek zwrócił się z wnioskiem do organu rentowego o rozstrzygnięcie, czy ubezpieczona W. F. wykorzystuje zwolnienie lekarskie zgodnie z jego celem, wydanie decyzji o odmowie zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy stwierdzonej zaświadczeniem lekarskim oraz skierowanie ubezpieczonej na kontrolę lekarską mającą na celu ustalenie zasadności wystawienia zwolnienia lekarskiego oraz kontrolę dokumentacji medycznej.

Dowód: pismo płatnika składek do ZUS z dn. 26.11.2025 r. - w aktach organu rentowego.

W dniu 11 grudnia 2025 r. o godzinie 10:43 pod miejscem zamieszkania ubezpieczonej została przeprowadzona przez organ rentowy kontrola wykorzystywania przez ubezpieczoną zwolnienia lekarskiego, przy czym kontroler Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zastał ubezpieczonej w miejscu pobytu.

Bezsporne, a nadto: przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

Wcześniej tego dnia do ubezpieczonej, która mieszka tylko z mężem, zadzwoniła jej mama, pytając, czy ubezpieczona potrzebuje coś ze sklepu. W odpowiedzi ubezpieczona zaproponowała, że również pojedzie na zakupy, albowiem lekarz zalecił jej ruch, zaś w samochodzie mamy był dla niej przygotowany fotel w pozycji półleżącej, albowiem tylko w takiej pozycji ubezpieczona mogła podróżować z uwagi na przebyty zabieg operacyjny i zalecenie unikania siadania. Wobec konieczności podróżowania samochodem w pozycji półleżącej ubezpieczona nie mogła samodzielnie prowadzić samochodu.

Tym samym, w trakcie kontroli zwolnienia lekarskiego przeprowadzonej przez organ rentowy ubezpieczona była w O. na zakupach spożywczych z mamą. Wracając z zakupów ubezpieczona i jej mama zatrzymały się jeszcze na stacji paliw, po czym mama odwiozła ubezpieczoną do domu.

Z racji wyjazdu na zakupy ubezpieczonej nie było w domu w dniu kontroli przez około 1,5 h.

Dowód: pismo ubezpieczonej do ZUS z dn. 12.12.2025 r. – w aktach organu rentowego;

przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

W dniu 12 grudnia 2025 r. z ubezpieczoną skontaktował się telefonicznie pracownik organu rentowego, który wskazał ubezpieczonej, że została u niej przeprowadzona kontrola przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczonej zalecono złożenie wyjaśnień przez portal ZUS, w których poda przyczyny nieobecności pod adresem zamieszkania w trakcie kontroli.

Tego samego dnia ubezpieczona przesłała do organu rentowego pismo, w którym wyjaśniła przyczyny nieobecności w domu w trakcie kontroli.

Dowód: pismo ubezpieczonej do ZUS z dn. 12.12.2025 r. – w aktach organu rentowego;

przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2026 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V. odmówił W. F. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ rentowy wskazał w szczególności, że z uwagi na fakt, że były osoby mogące dostarczyć ubezpieczonej niezbędne zakupy, jej wyjazd na zakupy był nieuzasadniony i organ rentowy stwierdził, że wykorzystywała ona zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Tym samym, brak jest prawa do wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.

Dowód: decyzja z dn. 19.01.2026 r. – w aktach organu rentowego.

Ubezpieczona W. F. nie wykorzystywała zwolnienia lekarskiego wystawionego na okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. niezgodnie z jego celem, nie podejmowała żadnych czynności, które nie sprzyjałyby jej rekonwalescencji, stosując się przy tym do zaleceń lekarskich, zaś po dniu 31 grudnia 2025 r. nie miała przedłużanego zwolnienia lekarskiego. W trakcie zwolnienia ubezpieczona nie wykonywała również żadnej działalności zarobkowej.

Dowód: przesłuchanie ubezpieczonej W. F., skrócony protokół rozprawy z dn. 8.04.2026 r., k. 38v oraz e-protokół rozprawy, k. 40.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu w całości.

Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił w oparciu o treść dokumentów złożonych do akt sprawy, stanowiących dowód w sprawie bez potrzeby wydawania odrębnego postanowienia, a także dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, dotyczących przebiegu postępowania przed organem rentowym, których wiarygodności i prawdziwości żadna ze stron postępowania nie kwestionowała. Ponadto, Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie na podstawie dowodu z przesłuchania odwołującej się W. F., który to dowód Sąd obdarzył w całości przymiotem wiarygodności. Odwołująca się wypowiedziała się w ocenie Sądu szczerze i spontanicznie, a ponadto jej wypowiedź znajdowała potwierdzenie w pozostałym, wiarygodnym materiale dowodowym.

Odwołująca się W. F. na gruncie niniejszej sprawy domagała się przyznania jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. Natomiast organ rentowy, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V., wnosił o oddalenia odwołania.

Między stronami zasadniczo bezspornym był fakt, iż odwołująca się przebywała w okresie od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. na zwolnieniu lekarskim z tytułu niezdolności do pracy.

Kwestią sporną natomiast było to, czy w związku z nieobecnością odwołującej w trakcie kontroli organu rentowego w miejscu wskazanym przez lekarza wystawiającego zaświadczenie jako miejsce pobytu ubezpieczonej oraz wobec faktu, że udała się ona w dniu kontroli na zakupy spożywcze ze swoją mamą w sytuacji, kiedy była osoba, która przedmiotowe zakupy mogła dostarczyć ubezpieczonej, może ona zostać pozbawiona prawa do zasiłku chorobowego z uwagi na wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem.

Dokonując niezbędnych rozważań teoretycznych w sprawie w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, iż sąd ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, a odrębny charakter postępowania nie wyłącza zasady kontradyktoryjności w tych sprawach, w tym ciężaru dowodzenia swych twierdzeń przez ubezpieczonego i pozwany organ (por. wyroki SN z dnia 8 stycznia 2008 r., I UK 193/07, Lex nr 447681; z dnia 8 lipca 2008 r., II UK 344/07, Lex nr 497701; z dnia 11 lutego 2011 r., II UK 269/10, Lex nr 794791 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., I UK 52/11, Lex nr 1084706). W konsekwencji, w niniejszej sprawie to na organie rentowym spoczywał obowiązek wykazania okoliczności, z których wywodził korzystne dla siebie skutki prawne, a mianowicie wykazanie tego, iż ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie lekarskie w okresie od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. niezgodnie z jego celem.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1732 ze zm., zwanej dalej „ustawą zasiłkową”) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jednocześnie, jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy zasiłkowej, świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, 1079, 1115 i 1265, zwanej dalej „ustawą systemową”).

Zgodnie zaś z treścią art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej w brzemieniu obowiązującym w spornym okresie, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Powołany wyżej przepis przewiduje dwie przesłanki, które powodują utratę prawa do zasiłku chorobowego - wykonywanie pracy zarobkowej (w okresie orzeczonej niezdolności do pracy) oraz wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Pod pojęciem pracy w rozumieniu art. 17 ustawy zasiłkowej rozumieć należy pracę w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywanie czynności na podstawie różnych stosunków prawnych - stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. Za pracę zarobkową uważa się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nieobciążających organizmu ubezpieczonego w istotny sposób. Przy czym przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Wystarczy zatem podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną negatywną przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok SN z 2008-10-03 II UK 26/08 opubl: L. wyrok SN z 2018 05 -09 III UK 72/17 L.).

Odnośnie do drugiej z przesłanek, jako wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem zdefiniować można takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia. Podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy. Wykonywanie zatem jakichkolwiek czynności, mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Podkreślić przy tym trzeba, że nie chodzi tu jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej, a więc pełnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi między nim a środowiskiem zewnętrznym. W piśmiennictwie wskazuje się także, że zachowania niezgodne z celem zwolnienia to nieprzestrzeganie wskazań lekarskich, na przykład nakazu leżenia w łóżku, zakazu wykonywania różnych prac domowych, praca w ogrodzie lub gospodarstwie rolnym, a także wręcz wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie (Z. Salwa, Nowe przepisy o zasiłkach chorobowych, PiZS 1999 nr 9, s. 16).

Zaznaczyć przy tym trzeba, iż przesłanka wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem oznaczona została w powołanym przepisie bardzo ogólnie, co może powodować trudności w ocenie poszczególnych zachowań ubezpieczonego podejmowanych przez niego w okresie stwierdzonej niezdolności do pracy. Niewątpliwie wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia będzie zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy a zatem proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). Niemniej jednak w każdym przypadku, dokonując oceny zachowań ubezpieczonego, winny być uwzględnione okoliczności danego przypadku, ich ewentualny wpływ na proces leczenia oraz stan świadomości ubezpieczonego co do skutków podejmowanych przez niego działań. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie wszystkie czynności podejmowane w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą być kwalifikowane jako czynności niezgodne z celem zwolnienia. Celem zwolnienia lekarskiego jest niewątpliwie odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, w konsekwencji czego winien on postępować zgodnie z zaleceniami lekarskimi i ustalonym leczeniem (np. chodzić na zalecone spacery wyznaczone przy leczeniu schorzenia miażdżycy), a także unikać sytuacji mogących przedłużyć proces leczenia. Nie oznacza to jednak, aby nie mógł wykonywać prostych czynności życia codziennego, np. udać się po niezbędne zakupy czy też, aby za sytuację taką należało uznać brak możliwości przeprowadzenia kontroli zaświadczenia lekarskiego, zwłaszcza, gdy ubezpieczony nie ma zamiaru uniemożliwienia przeprowadzenia takiej kontroli. Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, za zachowania niezgodne z celem zwolnienia nie może zostać uznane zachowanie polegające na wyjeździe na okres leczenia do rodziny, a zatem zachowanie polegające na opuszczeniu miejsca dotychczasowego pobytu i kontynuowaniu leczenia w innym miejscu niż miejsce zamieszkania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w omawianym stanie faktycznym brak było podstaw do uznania, aby odwołująca się w okresie orzeczonej niezdolności do pracy tj. w okresie od dnia 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., wykorzystywała zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Sąd nie kwestionuje przy tym faktu, iż prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. Możliwość taką daje organom rentowym dyspozycja art. 59 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Niemniej jednak ten sam przepis wskazuje, iż w celu kontroli lekarz orzecznik ZUS może przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego w miejscu jego pobytu (art. 59 ust. 3 pkt 1 lit. b w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie). Organ rentowy wywiódł jednak z faktu, że ubezpieczonej nie było w dniu kontroli pod wskazanym w zaświadczeniu lekarskim adresem z uwagi na udanie się przez nią z mamą na zakupy spożywcze, nieuprawniony wniosek, iż korzysta ona ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.

Z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie wynika, że w dniu kontroli do ubezpieczonej, która mieszka tylko z mężem, zadzwoniła jej mama, pytając, czy ubezpieczona potrzebuje coś ze sklepu. W odpowiedzi ubezpieczona zaproponowała, że również pojedzie na zakupy, albowiem lekarz zalecił jej ruch, zaś w samochodzie mamy był dla niej przygotowany fotel w pozycji półleżącej, albowiem tylko w takiej pozycji ubezpieczona mogła podróżować z uwagi na przebyty zabieg operacyjny i zalecenie unikania siadania. Wobec konieczności podróżowania samochodem w pozycji półleżącej ubezpieczona nie mogła samodzielnie prowadzić samochodu. Tym samym, w trakcie kontroli zwolnienia lekarskiego przeprowadzonej przez organ rentowy ubezpieczona była w O. na zakupach spożywczych z mamą. Wracając z zakupów ubezpieczona i jej mama zatrzymały się jeszcze na stacji paliw, po czym mama odwiozła ubezpieczoną do domu. Z racji wyjazdu na zakupy ubezpieczonej nie było w domu w dniu kontroli przez około 1,5 h.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, w świetle zaleceń lekarskich udzielonych ubezpieczonej przez lekarza, udając się na zakupy spożywcze z mamą ubezpieczona zastosowała się do wszystkich zaleceń lekarskich – lekarz zalecił jej bowiem ruch, dlatego też zdecydowała się ona pojechać z mamą na zakupy, zaś podróżować mogła jedynie jako pasażer w pozycji półleżącej, do czego również się zastosowała. Skoro zaś ubezpieczona zastosowała się do zaleceń lekarskich, zaś w trakcie kontroli w domu nie było jej z uwagi na wykonywanie zwykłej czynności dnia codziennego, a nadto powyższe nie przedłużyło jej zwolnienia lekarskiego, które zakończyło się w pierwotnym terminie, tj. z dniem 31 grudnia 2025 r., nie sposób uznać, aby wykorzystywała ona zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.

W świetle zaś powyższego, fakt, iż mama odwołującej mogła dokonać zakupów spożywczych dla ubezpieczonej bez jej udziału pozostaje bez znaczenia, skoro ubezpieczona udając się na zakupy postępowała zgodnie z zaleceniami lekarskimi. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że celem zwolnienia lekarskiego jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, w konsekwencji czego winien on postępować zgodnie z zaleceniami lekarskimi i ustalonym leczeniem (np. chodzić na zalecone spacery wyznaczone przy leczeniu schorzenia miażdżycy), a także unikać sytuacji mogących przedłużyć proces leczenia. Nie oznacza to jednak, aby nie mógł wykonywać prostych czynności życia codziennego, np. udać się po niezbędne zakupy czy też, aby za sytuację taką należało uznać brak możliwości przeprowadzenia kontroli zaświadczenia lekarskiego, zwłaszcza, gdy ubezpieczony nie ma zamiaru uniemożliwienia przeprowadzenia takiej kontroli.

Tym samym, w ocenie Sądu, organ rentowy w żaden sposób nie wykazał, aby brak przebywania przez ubezpieczoną pod adresem zamieszkania w trakcie kontroli, był równoznaczny z wykorzystywaniem przez odwołującego się zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem.

Na marginesie jedynie odnieść się należy do kontroli wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez ubezpieczoną, która miała miejsce w dniu 17 listopada 2025 r. Jakkolwiek nieotwarcie przez ubezpieczoną drzwi w trakcie ww. kontroli nie stanowiło podstawy odmowy ubezpieczonej prawa do zasiłku za sporny okres, to za całkowicie pozbawione logiki należy uznać kwestionowanie przez płatnika składek wyjaśnień ubezpieczonej udzielonych kontrolerowi w dniu 19 listopada 2025 r. Skoro bowiem ubezpieczona od razu na pytanie kontrolera wyciągnęła z kieszeni telefon, nie oddalając się od niego i okazała mu dane z aplikacji badającej jej sen w dniu 17 listopada 2025 r. w godzinach kontroli, to nie sposób uznać, aby miała ona w tamtym momencie możliwość okazania danych snu dotyczących innej osoby. Takie rozumowanie jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we V. z dnia 19 stycznia 2026 r., znak: (...) w ten sposób, że przyznał odwołującej się W. F. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 3 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., o czym orzekł w punkcie I. sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. W związku z powyższym w punkcie II. sentencji wyroku Sąd orzekł, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku.