Uzasadnienie z 29 maja 2026, sygn. VIII Cz 186/26

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 lutego 2026 r. Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie z powództwa małoletniej S. R., reprezentowanej przez matkę V. R. przeciwko O. R. o alimenty w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia:

- w pkt 1 - udzielił zabezpieczenia roszczenia zgłoszonego w pozwie na okres do prawomocnego zakończenia niniejszego procesu poprzez zobowiązanie pozwanego O. R. do uiszczania na rzecz małoletniej powódki S. R., kwoty po 1100 złotych miesięcznie, począwszy od 2 lutego 2026r., płatnej z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniej powódki V. R., z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat,

- w pkt 2 - oddalił wniosek w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu wskazał, że jakkolwiek szczegółowe ustalenia odnośnie pełnego zakresu usprawiedliwionych potrzeb powódki, a także możliwości zarobkowych pozwanego będą przedmiotem czynności procesowych podejmowanych w niniejszym postępowaniu, to na ten moment okoliczności pozwalają na uznanie, iż zasadnym jest udzielenie zabezpieczenia w tejże kwocie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany, domagając się obniżenia alimentów do kwoty 800 zł, a także wstrzymania wykonania postanowienia do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia.

W odpowiedzi na zażalenie strona powodowa wniosła o jego oddalenie, oddalanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie pozwanego zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu, należy podkreślić, że na etapie postępowania zabezpieczającego Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sporu stron w zakresie szczegółowego ustalania możliwości zarobkowych rodziców małoletnich ani kosztów ich utrzymania. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu zabezpieczającym niezbędne jest uprawdopodobnienie roszczenia, nie zaś jego udowodnienie.

Uprawdopodobnienie roszczenia oznacza natomiast uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie; z uprawdopodobnieniem roszczenia mamy do czynienia wówczas, gdy jest ono wiarygodne, istnieje słuszna podstawa do przyjęcia, że istnieje i jest wymagalne. W przypadku roszczeń alimentacyjnych szczególne znaczenie mają zasady doświadczenia życiowego, bowiem pozwalają one na racjonalizację deklarowanych przez strony postępowania kosztów utrzymania, poprzez uwzględnienie przeciętnych tego rodzaju kosztów w szeregu innych spraw alimentacyjnych, jak też ocenę możliwości zarobkowych strony zobowiązanej.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że zachodziły podstawy do udzielenia zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego. Małoletnia powódka nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać, a także nie ma swojego majątku, który pozwalałby zaspokoić jej potrzeby.

Należy jednak wskazać, że na obecnym etapie postępowania materiał sprawy nie daje dostatecznych podstaw do ustalenia zabezpieczenia w kwocie 1100 zł miesięcznie. Postanowienie Sądu Rejonowego zostało wydane na początkowym etapie sprawy, zasadniczo w oparciu o twierdzenia wyłącznie strony powodowej. W chwili jego wydania pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew i nie przedstawił stanowiska wraz ze środkami dowodowymi, które pozwoliłyby na dokładną ocenę usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz aktualne możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.

W zażaleniu pozwany z jednej strony kwestionuje wysokość wskazywanych kosztów utrzymania niemal sześcioletniego dziecka, w szczególności wydatków na wyżywienie, odzież i środki czystości. Z drugiej zaś wskazuje, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudniejsza, niż wynikałoby to z twierdzeń strony powodowej, która to odwoływała się do dochodów osiąganych u poprzedniego pracodawcy. W świetle jego twierdzeń i przedstawianych dowodów w piśmie jego pełnomocnika, aktualnie pozwany uzyskuje dochody z tytułu umowy zlecenia, których wysokość jest zróżnicowana w poszczególnych miesiącach. Ponosi przy tym stałe wydatki związane z własnym utrzymaniem, w tym z dojazdami do pracy oraz najmem lokalu. Twierdzenia te nie rozstrzygają jeszcze o ostatecznej wysokości alimentów, ale na etapie kontroli postanowienia zabezpieczającego nie mogą zostać pominięte.

Zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i ma zapewnić uprawnionej środki utrzymania na czas trwania procesu, jednakże nie może prowadzić do nadmiernego obciążenia pozwanego w sytuacji, gdy zasadnicze okoliczności, mające wpływ na ich wysokość będą dopiero przedmiotem postępowania dowodowego i zostaną ostatecznie ocenione przez Sąd Rejonowy w orzeczeniu kończącym sprawę.

Jednocześnie zauważyć należy, że część potrzeb dziecka już jest zaspokajana ze świadczenia 800+. Założenia tego programu jasno świadczą o tym, że pieniądze te mają być wsparciem w wychowaniu dziecka. Równocześnie wskazać przy tym trzeba, że zarówno w ustawie jak i w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym użyto tego samego pojęcia „zaspokojenie potrzeb dziecka”, a zatem zdaniem Sądu Okręgowego, oznacza to, że ustalając obowiązek alimentacyjny sąd nie może pominąć faktu otrzymywania przez rodzica na dziecko 800 zł na potrzeby dziecka, bowiem potrzeby dziecka są ograniczone. Gdyby finansować wszystkie potrzeby dziecka tylko obowiązkiem alimentacyjnym każdego z rodziców to świadczenie „800+” nie miałoby być na co przeznaczone, tzn. w zakresie potrzeb dziecka, bo potrzeby dziecka byłyby w całości zaspokojone przez obowiązek alimentacyjny rodziców – wówczas świadczenie „800+” byłoby „czystym zyskiem” rodzica je otrzymującego. Należy zatem wziąć pod uwagę, że część potrzeb matka małoletniej powódki może zrealizować ze świadczenia 800+. Celem tego świadczenia jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Podsumowując, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do obciążenia pozwanego tytułem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych na czas trwania postepowania kwotą 1100 zł miesięcznie. Jest to kwota za wysoka. Zgromadzony dotychczas materiał nie pozwala bowiem na przyjęcie, aby usprawiedliwione potrzeby małoletniego dziecka oraz zakres, w jakim pozwany powinien w nich partycypować, zostały uprawdopodobnione na poziomie uzasadniającym tak wysokie świadczenie. Z drugiej jednak strony Sąd Okręgowy uznał, że kwota jaką uznaje pozwany, tj. 800 zł miesięcznie, nie zabezpiecza w sposób wystarczający bieżących potrzeb dziecka na czas trwania postępowania. Należy przy tym podkreślić, że na obecnym etapie sprawy, przy ograniczonym materiale dowodowym oraz niewyjaśnieniu przez Sąd Rejonowy szeregu istotnych okoliczności dla ostatecznego rozstrzygnięcia, kwota zabezpieczenia nie może być ustalana z taką precyzją, jak świadczenie alimentacyjne po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Jej celem jest jedynie tymczasowe i przybliżone zabezpieczenie interesów małoletniej na czas trwania postępowania, bez ostatecznego przesądzania o wysokości alimentów. W tych warunkach Sąd Okręgowy uznał, że adekwatną kwota zabezpieczenia jest kwota 900 zł miesięcznie. Kwota ta, mając na uwadze świadczenie 800+ oraz udział matki, stanowi właściwe zabezpieczenie alimentacyjne, na tym etapie postępowania, zaspokaja bowiem uzasadnione potrzeby małoletniej powódki i jednocześnie leży w możliwościach płatniczych pozwanego.

Mając to wszystko na względzie, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie jak w punkcie 1 postanowienia, stosownie do art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. oraz w pozostałej części na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie w pozostałej części jako niezasadne. ( punkt 2 postanowienia)

Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinno zostać zawarte w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie wydanym przez Sąd I instancji ( punkt 3 postanowienia).