Postanowienie - III OZ 270/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 5 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wymierzenie grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Bd 13/24 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku C.W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy postanawia: oddalićOddalono zażalenie. Wymierzenie grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Bd 13/24 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku C.W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Kwota główna
300 zł · grzywna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
5 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Bd 13/24, wymierzył Wójtowi Gminy [...] grzywnę za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy.W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 31 października 2024 r. C.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie Sądowi jej skargi z dnia 5 września 2024 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.W odpowiedzi na wniosek Wójt wskazał, że dopiero wraz ze skargą strony na bezczynność organu otrzymał wniosek z dnia 15 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym w dniu 18 września 2024 r. udostępnił stronie informację publiczną w zakresie zgodnym z jej żądaniem. Z uwagi na wypełnienie wniosku skarżącej w całości, postępowanie zostało zakończone, a strona nie składała żądnych pism dotyczących przesłanej informacji publicznej.Następnie WSA w Bydgoszczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a.") organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jednak w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, skargi w sprawach dotyczących udostępnienia informacji przekazuje się wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi.W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd, w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.Przepisy powyższe przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie takiej skargi.Jak wynika z ustaleń Sądu, skarga na bezczynność Wójta, mimo upływu ponad trzech miesięcy od czasu wpłynięcia jej do organu, do dnia dzisiejszego nie została przekazana Sądowi. Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, że wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny nie ma, podnoszona przez organ okoliczność, że w dniu 18 września 2024 r. udzielił stronie odpowiedzi na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej.Z tych względów, WSA w Bydgoszczy wymierzył grzywnę w wysokości 300 zł, która nie przekracza maksymalnej wysokości grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przy ustalaniu jej wysokości Sąd wziął pod uwagę, że skarga na bezczynność wciąż nie została przekazana, ale także to, że jej nieprzekazanie nie było wynikiem złej woli podmiotu zobowiązanego.Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Wójt, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 54 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jednakże w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. został zmodyfikowany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji.W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmiennictwie prawniczym jednolicie wskazuje się, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w zakreślonym prawem terminie skutkuje możliwością wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.).Powyższe oznacza, że przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy udostępnił żądane informacje. Już tylko sam fakt złożenia skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu, tj. przekazania złożonej skargi do właściwego sądu administracyjnego z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem (niezależnym od postępowania wszczętego na skutek wniesienia skargi) wszczynanym na wniosek skarżącego, w rozumieniu art. 63 P.p.s.a. Oznacza to, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (tu na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 15 czerwca 2023 r.). Oznacza to, że w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny, sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna (tj. została wniesiona w terminie czy po wyczerpaniu środków zaskarżenia), czy ocena, że organ udostępnił żądaną informację, ponieważ okoliczności te nie są przesłankami warunkującymi wymierzenie grzywny. W postępowaniu z wniosku o wymierzenie grzywny sąd ocenia wyłącznie, czy organ wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. czy organ przekazał w terminie skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.Skoro wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie w nim przewidzianym, to uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji przyjął, że postępowanie Wójta wypełnia przesłankę warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że pismem z dnia 5 września 2024 r. skarżąca wniosła skargę do Wójta Gminy [...] na bezczynność tego organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 15 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, która wpłynęła do organu w dniu 11 września 2024 r. (fakt ten organ potwierdził w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny). Organ miał zatem obowiązek przekazać tę skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni – w myśl art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – tj. do dnia 26 września 2024 r. Pomimo upływu tego terminu organ nie przekazał skargi do chwili wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, tj. do dnia 23 grudnia 2024 r. Tym samym zaistniały podstawy do wymierzenia grzywny.Podkreślić należy, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. A zatem sąd administracyjny rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku – organ do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie nadesłał skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Nałożona grzywna jest wystarczająca do realizacji celów grzywny, w niniejszej sprawie celu prewencyjnego i represyjnego. Zmotywuje bowiem organ do troski o właściwą obsługę pism i przekazywania ich we właściwym terminie, jak również zapobiegnie naruszeniom prawa w przyszłości. Wymierzona grzywna jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia Sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach (art. 209 P.p.s.a.). Przepis art. 197 § 2 P.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym.. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym.