Wyrok z 9 listopada 2023, sygn. I ACa 1311/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 listopada 2023 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSA Wiesława Kuberska

Protokolant: Igor Balcerzak

po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. w Łodzi na rozprawie

sprawy z powództwa T. K.

przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu dla (...)

w Ł.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi

z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt I C 1265/21

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od T. K. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 8.100 (osiem tysięcy sto) zł wraz
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I ACa 1311/23

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 2 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Ł.,
w sprawie z powództwa T. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego (...) w Ł. o zapłatę, oddalił powództwo (pkt 1) oraz zasądził od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej
RP kwotę 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od uprawomocnienia się orzeczenia (pkt 2).

(wyrok – k. 322)

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na ustaleniach, które Sąd Apelacyjny w całości podzielił i przyjął za własne. Z ustaleń tych wynikało,
że postanowieniem z 28 maja 2014 r. Sąd Rejonowy (...)
w Ł., w sprawie o sygn. akt XIV GUp 6/14 ogłosił (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. oraz wyznaczył na syndyka masy upadłości T. K..

Postanowieniem z 23 września 2014 r. Sąd Rejonowy (...) w Ł., w sprawie o sygn. akt XIV GUp 6/14 określił wstępną wysokość wynagrodzenia syndyka T. K. na kwotę 560.609 zł. T. K. regularnie składał do Sądu sprawozdania z czynności oraz sprawozdania rachunkowe.

W trakcie wykonywania funkcji syndyka T. K. podejmował czynności związane z nieruchomościami położonymi przy ul. (...)
i ul. (...) w Ł., które wchodziły w skład masy upadłości. T. K. m.in. zlecił wykonanie zabezpieczenia instalacji elektrycznej, otworów okiennych i drzwiowych, dachu budynku przy ul. (...), wynajął firmę ochroniarską do ochrony obiektu.

T. K. zawarł umowę pierwokupu nieruchomości przy
ul. (...) ze spółką, która wcześniej nabyła nieruchomość przy
ul. (...), a następnie zawarł umowę sprzedaży ww. nieruchomości
i dokonał potrącenia części ceny z wierzytelnością przysługującą nabywcy tej nieruchomości z ceną uzyskaną ze sprzedaży. Cena została obniżona o ok. 1,7 mln zł, przez co odrębny plan podziału nie mógł być wykonany, gdyż kwota pozostająca do dyspozycji upadłego była mniejsza niż kwota przeznaczona do wypłaty w odrębnym planie podziału na rzecz wierzyciela hipotecznego, jakim był (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W..

Pismem z 12 września 2016 r. (...) Bank (...) S.A. z siedzibą
w W. – jeden z wierzycieli (...) sp. z o.o.
z siedzibą w Ł. wniósł o oznaczenie czynności syndyka, które mogą być wykonane wyłącznie za zezwoleniem sędziego - komisarza oraz powołanie zastępcy syndyka, ewentualnie o odwołanie syndyka.

Postanowieniem z 22 maja 2017 r. Sąd Rejonowy (...)
w Ł., w sprawie o sygn. akt XIV GUp 6/14 odwołał T. K.
z funkcji syndyka masy upadłości (...) sp. z o.o.
z siedzibą w Ł.. Postanowienie zostało doręczone T. K.
w dniu 8 czerwca 2017 r.

Orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt XIII Gz 684/17.

Ogłoszenie o odwołaniu T. K. z funkcji syndyka
spółki (...) ukazało się w Monitorze Sądowym
i Gospodarczym nr 104 ( (...)) w dniu 31 maja 2017 r.

Pismem z 8 czerwca 2017 r. (data wpływu do Sądu: 14 czerwca
2017 r.), zatytułowanym „Zgłoszenie wierzytelności”, T. K. zgłosił
w postępowaniu XIV GUp 6/14 wierzytelności na łączną kwotę 1.122.714 zł. Na wierzytelności składały się: 436.375 zł – dopłata do wynagrodzenia za czynności syndyka, 5.014 zł – zwrot kosztów podróży, 4.305 zł – zwrot wydatku za operaty prawne, 70 zł – uregulowanie z własnych środków czynszu, 226.950 zł – zwrot wydatków poniesionych na rzecz reprezentanta upadłej oraz przygotowania dokumentacji dowodowej, 450.000 zł – odszkodowanie za utracone korzyści.

Pismem z 2 października 2017 r. T. K. wniósł
o potraktowanie jego pisma z 8 czerwca 2017 r. jako wniosku o wynagrodzenie syndyka i zwrot jego wydatków.

Pismem z 27 grudnia 2017 r. (data wpływu do Sądu: 4 stycznia 2018 r.), zatytułowanym „Wniosek o zasądzenie wynagrodzenia syndyka i zwrotu jego wydatków”, T. K. wniósł w sprawie XIV GUp 6/14 o zasądzenie wynagrodzenia syndyka i zwrotu jego wydatków w kwotach 560.609 zł z tytułu wynagrodzenia oraz 236.339 zł tytułem zwrotu poniesionych wydatków.

Postanowieniem z 21 maja 2018 r. Sąd Rejonowy (...)
w Ł., w sprawie o sygn. akt XIV GUp 6/14 oddalił wniosek T. K..

Orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z 16 listopada 2018 r., sygn. akt XIII Gz 702/18.

Wyrokiem z 24 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w Ł., w sprawie o sygn.
akt X GC 581/18 zasądził od T. K. na rzecz syndyka masy upadłości (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 764.461,70 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny w Ł. wyrokiem z 5 listopada 2020 r., sygn. akt I AGa 18/20.

Pismem z 13 kwietnia 2021 r. T. K. wezwał Prezesa Sądu Rejonowego (...) w Ł. do zapłaty kwoty 640.000 zł
w terminie 30 dni od otrzymania pisma.

W odpowiedzi z 30 kwietnia 2021 r. Prezes Sądu Rejonowego (...) w Ł. negatywnie rozpatrzył wniosek T. K..

Sąd Okręgowy w tak zilustrowanym stanie sprawy nie znalazł podstaw
do uwzględnienia powództwa, które opierało się na żądaniu przyznania powodowi rekompensaty w postaci odszkodowania za brak skompensowania wynagrodzeniem nakładów pracy, jakie poniósł za okres pełnienia funkcji syndyka i wiązało się z zarzutem bezprawności orzeczenia odmawiającego przyznania mu wynagrodzenia. Zdaniem Sądu powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa, a w szczególności nie przedstawił prejudykatu w rozumieniu art. 417 ¹ § 2 k.c. stwierdzającego bezprawność orzeczenia, które rzekomo wyrządziło mu szkodę. Mimo to, działania tak Sądu Rejonowego, jak i Sądu Okręgowego w ramach postępowań toczących się pod sygn. akt XIV GUp 6/14 i XIII Gz 702/18, odnoszące się do wniosków powoda
z 8 czerwca 2017 r. oraz 27 grudnia 2017 r., w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zostały ocenione jako właściwe i w pełni uzasadnione z uwagi na to, że powód nie zachował wynikającego z art. 164 ust. 3 prawa upadłościowego i naprawczego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia
2016 r. terminu do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia, a pismo złożone przez niego w dniu 14 czerwca 2017 r., zatytułowane „Zgłoszenie wierzytelności”, miało odmienny charakter i nie precyzowało kwoty przedmiotowego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy stwierdził również, że powód
nie wykazał doznanej szkody. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania był w tej sytuacji art. 98 k.p.c.

(uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 336 – 343)

Powód zaskarżył opisany wyrok w całości apelacją, w której zarzucił naruszenie następujących przepisów:

a) art. 417 § 1 k.c. i art. 417 ¹ § 2 k.c. poprzez bezpodstawne zanegowanie przez Sąd roszczenia powoda opartego o zasady odszkodowania, który w pełni wykazał podstawy roszczenia, tj. powstałą szkodę w postaci nieuzyskanych przez niego korzyści, jaka została mu wyrządzona przez Organy Państwa poprzez brak wypłaty należnego mu wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji syndyka (...) sp. z o.o. w upadłości na skutek bezzasadnie podjętej decyzji o oddaleniu wniosku o zasądzenie wynagrodzenia postanowieniem
z 16 listopada 2018 r., sygn. XIII Gz 702/18 oraz istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tymi kategoriami i wobec braku podstaw do uzyskania prejudykatu,

b) art. 33 ust. 3 prawa upadłościowego, który neguje stanowisko
Sądu meriti w zakresie możliwości dochodzenia przez powoda roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 417 § 1 k.c. i art. 417 ¹ § 2 k.c. z uwagi
na bezzasadnie podnoszoną przez ten Sąd konieczność uzyskania uprzednio prejudykatu, a czemu zaprzecza treść art. 33 ust. 3 prawa upadłościowego, który stwierdza, iż „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje”,

c) art. 417 ² k.c. i art. 5 k.c., gdyż nawet, gdyby zostało uznane, iż zaskarżone negatywne dla powoda decyzje Sądu, który odmówił powodowi wypłacenia wynagrodzenia, były wydane przez Sąd Upadłościowy zgodne
z prawem, to ogół opisanych okoliczności wykazuje, iż zasądzenie kwot wskazanych w roszczeniu winno nastąpić na zasadzie słuszności i zgodnie
z zasadami współżycia społecznego.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku zgodnie
z treścią oddalonego powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje.

(apelacja – k. 361 – 364)

Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie oraz zwrot kosztów, które poniósł na tym etapie sporu.

(odpowiedź na apelację – k. 375 – 378)

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Wywiedziona w tej sprawie apelacja nie wykazała nieprawidłowości zaskarżonego orzeczenia i nie dostarczyła podstaw umożliwiających podważenie dotychczasowej oceny powództwa.

Skarżący zaniechał sformułowania jakichkolwiek zarzutów procesowych, akceptując poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne, które zresztą
w toku postępowania nie były sporne i ograniczył się jedynie do zarzutów błędu w subsumcji. Z tymi jednak nie można było się zgodzić.

Niniejsze powództwo zostało oparte na żądaniu zasądzenia kwoty
560.525 zł tytułem odszkodowania za brak skompensowania powodowi wynagrodzeniem nakładów pracy, jakie poniósł za okres pełnienia funkcji syndyka (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. i wiązało
się z zarzutem bezprawności orzeczenia odmawiającego przyznania mu wynagrodzenia, tj. postanowienia Sądu Rejonowego (...)
w Ł. z 21 maja 2018 r., sygn. akt XIV GUp 6/14. W takim też kształcie sugerowało rozważenie jego zasadności w świetle art. 417 ¹ § 2 k.c., który
w zdaniu pierwszym przewiduje, że „Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności
z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej”. Powyższe oznaczałoby zatem konieczność legitymowania się przez powoda prejudykatem stwierdzającym niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia, lecz ten
– co umknęło uwadze Sądu Okręgowego, który postawił powodowi taki
wymóg – z założenia nie był możliwy do uzyskania, bowiem w postępowaniu upadłościowym (a w takim zostało wydane sporne postanowienie) skarga
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Przepis art. 223 ust. 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm.) wyklucza możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (postanowienia) wydanego w postępowaniu upadłościowym.

Z tej perspektywy stanowisko Sądu I instancji, który uzależnił zasadność roszczenia od przedstawienia przez powoda przedmiotowego prejudykatu, po czym uznał, że jego brak jest wystarczający dla odmowy uwzględnienia powództwa, należało uznać za nieprawidłowe, a przy tym pomijające rozwiązanie wyrażone w art. 424 ^1b k.p.c., który pozwala dochodzić odszkodowania
z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, gdy nie jest możliwe wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, pod warunkiem „skorzystania przez stronę z przysługujących jej środków prawnych”.

Wymaganie skorzystania z przysługujących stronie środków prawnych wynika z przyjętego przez prawodawcę założenia, że odpowiedzialność Skarbu Państwa przewidziana w art. 77 Konstytucji RP i art. 417 ¹ § 2 k.c. może wchodzić w grę tylko wtedy, gdy poszkodowany uczynił wszystko, aby nie dopuścić do powstania szkody. Inaczej mówiąc, obowiązkiem strony jest wykorzystanie wszystkich istniejących w systemie środków prawnych i dopiero ich bezskuteczność lub brak może – w wypadku wystąpienia szkody – uzasadniać odpowiedzialność państwa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 27 października 2017 r., sygn. akt VI ACa 1603/16).

W tej zaś sprawie nie ulega wątpliwości, że powód zaskarżył postanowienie z 21 maja 2018 r., czyli sięgnął po przysługujący mu środek ochrony, a zarazem nie uzyskał korzystnej dla siebie zmiany tego orzeczenia.

W takim wypadku sąd orzekający w tej sprawie miał podstawy do zastosowania art. 424 ^1b k.p.c. i był zobowiązany we własnym zakresie ocenić wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, w tym tę szczególną
w postaci stwierdzenia czy orzeczeniu mającemu być źródłem szkody rzeczywiście należy przypisać niezgodność z prawem (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29 lipca 2014 r., sygn. akt I ACa 660/14, Legalis nr 1180749).

Sąd Okręgowy, mimo dostrzeżenia braku prejudykatu, o którym była wcześniej mowa, nie zakończył w tym miejscu swoich rozważań i dokonał takiej oceny, po czym doszedł do trafnych wniosków, że działania tak Sądu Rejonowego, jak i Sądu Okręgowego, w ramach postępowań toczących się pod sygn. akt XIV GUp 6/14 i XIII Gz 702/18, odnoszących się do wniosków
powoda z 8 czerwca 2017 r. (data wpływu 14 czerwca 2017 r.) oraz 27 grudnia 2017 r. (data wpływu 4 stycznia 2018 r.), były właściwe i w pełni uzasadnione, nie ujawniały niezgodności z prawem. Osadzały się na prawidłowym stwierdzeniu, że powód utracił prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków, ponieważ nie złożył wniosku o ich przyznanie w ustawowym terminie wynikającym z art. 164 ust. 3 prawa upadłościowego i naprawczego
(w ówczesnym brzemieniu, tj. obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.).

Przepis ten wprost wskazuje, że syndyk traci prawo do wynagrodzenia i do zwrotu wydatków, jeżeli nie zażąda ich przed upływem terminu do wniesienia zarzutów przeciwko planowi ostatniego podziału, a gdy odwołanie syndyka nastąpiło wcześniej (jak w tej sprawie) – jeżeli nie zażąda ich w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu postanowienia o jego odwołaniu. Termin ten ma charakter materialnoprawny. Nie można go przywrócić ani przedłużyć lub skrócić. Jest to termin prekluzyjny. Po jego upływie następuje wygaśnięcie prawa do wynagrodzenia i zwrotu wydatków, co sprawia, że prawo to nie
może być skutecznie dochodzone przeciwko samemu upadłemu po zakończeniu postępowania upadłościowego.

Przypomnienia wymaga, że postanowienie Sądu Rejonowego (...) w Ł. z 22 maja 2017 r. o odwołaniu T. K.
z funkcji syndyka zostało mu doręczone 8 czerwca 2017 r., tak więc od tej daty biegł termin do złożenia wskazanego wniosku, który upłynął 15 czerwca 2017 r. Powód wprawdzie z zachowaniem tego terminu, bo w dniu 14 czerwca 2017 r. złożył w Sądzie pismo, które zatytułował „Zgłoszenie wierzytelności”, ale nie było ono równoznaczne z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia. Skarżący wyraża błędne zapatrywanie co do tego, że czynności te w sposób zastępowalny mogą służyć celowi, jakim jest nabycie prawa do wynagrodzenia, a ewentualnie niewłaściwa nazwa jednej z nich nie powinna być przeszkodą do potraktowania jej za czynność skuteczną.

Zgłoszenie wierzytelności pełni w postępowaniu upadłościowym zupełnie inną funkcję niż wniosek syndyka o przyznanie wynagrodzenia i podlega odmiennej regulacji prawnej. Dotyczy zrealizowania, zmaterializowania wierzytelności ze środków wchodzących w skład masy upadłości (dlatego też kierowane jest do masy upadłości) i wymaga jej istnienia w momencie zgłoszenia, podczas gdy wniosek o przyznanie wynagrodzenia umożliwia powstanie takiej wierzytelności. Wiąże się z koniecznością wydania przez
jego adresata, czyli sąd stosownego postanowienia, którym określi się ostateczną wysokość wynagrodzenia syndyka, a następnie jego uprawomocnienia. Wydanie postanowienia określającego wstępną wysokość wynagrodzenia syndyka
nie jest wystarczające i nie uprawnia syndyka do traktowania takiego wynagrodzenia za ostateczne. Jednocześnie należy zauważyć, że wstępna wysokość wynagrodzenia nie wiąże sądu przy przyznawaniu wynagrodzenia ostatecznego. Tym samym nie można mówić o istnieniu wierzytelności syndyka
z tytułu wynagrodzenia w stosunku do masy upadłości bez uprzedniego przyznania mu wynagrodzenia ostatecznego, czego skarżący powinien być świadomy, będąc syndykiem z wieloletnim doświadczeniem i prowadząc
w przeszłości liczne postępowania upadłościowe. Skarżący powinien także wiedzieć, że formuła zgłoszenia wierzytelności nie odpowiada żądaniu przyznania wynagrodzenia.

Zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy nie potwierdza wydania postanowienia w przedmiocie ostatecznego wynagrodzenia powoda
jako syndyka, czyli nie wykazuje istnienia wierzytelności, którą skarżący
mógłby zgłosić do masy upadłości. Podważa przez to zasadność działania polegającego na zgłoszeniu wierzytelności. Jak wyżej wyjaśniono, powód nie mógłby domagać się wypłaty wynagrodzenia z masy upadłości dysponując jedynie postanowieniem określającym wstępną wysokość wynagrodzenia.

Nie zmienia to faktu, że powód przede wszystkim ukazywał dążenie do nabycia prawa do wynagrodzenia. Niemniej treść tego zgłoszenia nie pozwala na przyjęcie, że było ono wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia. Skarżący nie wskazał w nim wysokości żądanego wynagrodzenia. Użył jedynie pojęcia dopłaty do wynagrodzenia, a samą wartość wierzytelności, obejmującą pozycje nie dotyczące tylko należnych mu kosztów i wynagrodzenia, ale też odszkodowania za utracone korzyści, określił na kwotę 1.122.714 zł odbiegającą od tego,
czego się obecnie domaga. Ponadto złożył oświadczenie o potrąceniu swej wierzytelności ze środkami z masy upadłości. Nie mógł w tej sytuacji oczekiwać, że jego pismo zostanie potraktowane za wniosek o przyznanie wynagrodzenia, jak i tego, że w działaniu Sądu Rejonowego, który ów wniosek oddalił oraz
Sądu Okręgowego, który oddalił wywiedzione przez niego zażalenie zostanie stwierdzona niezgodność z prawem i to w stopniu kwalifikowanym. Niezgodność z prawem w rozumieniu art. 424 ¹ k.p.c. w zw. z art. 417 ¹ § 2 k.c. ma bowiem taki właśnie charakter i zachodzi tylko wtedy, gdy przy wydaniu orzeczenia dopuszczono się rażąco błędnej wykładni prawa lub rażąco niewłaściwego zastosowania prawa w zakresie regulacji istotnych i nie uzasadniających odmiennych ocen (postanowienie SN z 15 października 2014 r., III CNP 13/14).

Przyjmując nawet, że bieg terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie wynagrodzenia rozpoczął się dopiero w dniu doręczenia mu postanowienia oddalającego jego zażalenie na postanowienie odwołujące go
z funkcji syndyka, tj. w dniu 1 grudnia 2017 r., stanowisko obu tych Sądów co do tego, że powód w sposób spóźniony wystąpił o przyznanie mu wynagrodzenia należało tak samo uznać za prawidłowe. Oczywiste jest, że składając taki wniosek w dniu 4 stycznia 2018 r. (data wpływu do Sądu), powód nie zachował terminu upływającego w dniu 8 grudnia 2017 r.

Bez zarzutów pozostaje również ocena Sądu Okręgowego, że powód nie wykazał swojej szkody, choć ma to już w tym wypadku marginalne znaczenie. Niezrozumiałe jest żądanie zasądzenia na jego rzecz kwoty 560.525 zł, skoro wynagrodzenie powoda zostało wstępnie oszacowane na 560.609 zł, z której – jak sam podnosił w pozwie – zostały mu wypłacone dwie zaliczki w kwocie 68.800 zł oraz 55.350 zł i nie ma żadnych wskazań na to, że zaliczki te
zostały przez niego zwrócone bądź został on zobowiązany postanowieniem sądu upadłościowego do dokonania ich zwrotu.

Już tylko tytułem zakończenia należy podnieść, że zasądzenie dochodzonej kwoty nie mogło nastąpić na zasadzie słuszności, zgodnie
z zasadami współżycia społecznego. Art. 417 ² k.c. uczyniony podstawą ostatniego zarzutu apelacji, który dotyczy możliwości naprawienia szkody na osobie oraz zadośćuczynienia na zasadzie słuszności wymaga, by szkoda została wyrządzona przy zgodnym z prawem wykonywaniu władzy publicznej, a więc odmiennie niż w rozpatrywanej sprawie. Z kolei dopełniający podstawę prawną tego zarzutu art. 5 k.c. nigdy nie może stanowić podstawy powództwa. Przewidziana w nim klauzula nadużycia prawa podmiotowego stanowi wyłącznie środek obrony, w związku z czym można jej użyć wyłącznie w formie zarzutu
w ramach procesu przed sądem. Pamiętać też należy, że nie może powoływać
się na zarzut naruszenia art. 5 k. podmiot, który sam działa z przekroczeniem prawa czy też naruszeniem określonych zasad współżycia społecznego - tzw. reguła czystych rąk (wyr. SA w Warszawie z 7 czerwca 2018 r., V ACa 521/17, L.; wyrok SN z 13 czerwca 2000 r., V CKN 448/00, L.; wyrok SN
z 20 stycznia 2011 r., I PK 135/10, Monitor Prawa Pracy rok 2011, Nr 9. s. 475; wyrok SN z 12 czerwca 2013 r., II CSK 632/12, L.; wyr. SN z 4 stycznia 1979 r., III CRN 273/78, L.; wyrok SN z 9 marca 1972 r., III CRN 566/71, L.; wyrok SA w Białymstoku z 13 lutego 2013 r., I ACa 843/12, L.; wyrok SA w Poznaniu z 20 lutego 2013 r., I ACa 1178/12, L.; wyrok SA we Wrocławiu z 13 lutego 2013 r., I ACa 1398/12, L.; wyrok SA w Rzeszowie
z 15 listopada 2012 r., I ACa 318/12, L.; wyrok SA w Ł. z 12 marca 2014 r., I ACa 1182/13, L.). Tymczasem z prowadzonych przeciwko T. K. postępowań wynika, że nie rozliczył się z masą upadłości w zakresie kwoty 598.000 zł, co stanowiło podstawę wytoczenia przeciwko niemu przez obecnego syndyka masy upadłości powództwa o zapłatę. Ponadto działania T. K. spowodowały uszczuplenie masy upadłości w kwocie 1.720.986,46 zł (argumenty z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z 16 listopada 2018 r., sygn. akt XIII Gz 702/18).

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny stosownie do art. 385 k.p.c. oddalił przedstawioną apelację, a o kosztach procesu orzekł po myśli art. 98
i art. 99 k.p.c. w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2021.2180 t.j.) oraz § 2 pkt 7
w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 in principio rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 t.j.).

Zastrzeżenie o odsetkach od zasądzonej z tego tytułu kwoty zostało poczynione w oparciu o art. 98 § 1 ¹ k.p.c.