Wyrok z 26 stycznia 2024, sygn. V ACa 440/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 stycznia 2024 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny

w składzie:

po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2024 r. w Katowicach

na rozprawie

sprawy z powództwa W. O. i M. O.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w (...)

o zapłatę

na skutek apelacji powodów

od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach

z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I C 127/21,

1.oddala apelację;

2. nie obciąża powodów kosztami postępowania apelacyjnego.

V ACa 440/22

UZASADNIENIE

Powodowie W. O. i M. O. wnieśli pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w (...) o zapłatę i zadośćuczynienie. Ostatecznie precyzując swoje żądanie pismem z dnia 30 listopada 2021 r. wskazali, że żądane odszkodowanie wynosi 1516 zł, wnieśli też o zasadzenie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w kwocie 10 000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania poniesionych w sprawie Sądu Okręgowego w (...) w kwocie 1351 zł. Wskazali, że na skutek wydania przez Sąd Okręgowy w (...) orzeczenia niezgodnego z prawem ponieśli szkodę w łącznej wysokości 153 104 zł i domagają się zasądzenia na swoją rzecz jego części w kwocie 1516 zł.

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że powodowie nie uzyskali stosownego prejudykatu stwierdzającego, że wskazywane orzeczenie zostało wydane niezgodnie z prawem.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I C 127/21 Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo (punkt 1.) i odstąpił od obciążania powodów kosztami (punkt 2.).

Sąd Okręgowy ustalił następujące istotne fakty:

Powodowie kupili lokal w (...) w którym uprzednio, po wojnie, do swej śmierci mieszkała inna kobieta. Był to strych zaadaptowany po wojnie na mieszkanie, w lokalu była tylko woda, ubikacja była na korytarzu. Pomieszczenie to ma wysokość niezgodną z obecnie obowiązującymi normami. Powód planował podwyższenie tego lokalu położonego na wysokości pierwszego piętra do normatywnej wysokości 2,6 metra oraz dobudowę kolejnej kondygnacji budynku na wysokości drugiego piętra tak, aby budynek z lewej strony był równy budynkowi z prawej. Gmina (...) przeznaczyła lokal nr (...) określony jako „mieszkalny” – położony w (...) przy ul (...) do sprzedaży i sporządziła operat szacunkowy; w klauzulach operatu zawarto – w pkt 7: „wskazane jest aby ze względu na brak odpowiedniej wysokości pomieszczeń przeznaczyć przedmiotowy lokal do przetargu ograniczonego, dla osób które zamieszkują w bezpośrednim sąsiedztwie i mogą go wykorzystać na powiększenie lub rozbudowę posiadanych lokali”. Powodowie zakupili ten lokal na podstawie protokołu stanowiącego podstawę do sprzedaży w formie aktu notarialnego. Wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie nadbudowy lokalu mieszkalnego z podniesieniem istniejącej kondygnacji i ustalono warunki zabudowy. Powód uzyskał projekt budowlany nadbudowy kondygnacji. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu podając w uzasadnieniu decyzji, że sąsiedzi wyrazili obawy o stan techniczny budynku a inwestor - powodowie - nie wykonali obowiązku dołączenia dokumentu, z którego wynika prawo inwestora do władania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowieniem z 5 maja 2011 r. Sąd Rejonowy w (...), I Ns 130/10 oddalił wniosek powoda o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną. Postanowieniem z 14 września 2012 r. Sąd Rejonowy w (...),
I Ns 652/12, oddalił wniosek obecnych powodów o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną. Postanowieniem z 13 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w (...), II Ca 807/12, oddalił apelację powodów od postanowienia Sądu Rejonowego z 14 września 2012 r. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, podając że wnioskodawcy nie wykazali, iż stan techniczny budynku pozwala na jego nadbudowę bez szkody dla pozostałych współwłaścicieli i że czynność ta leży w interesie wszystkich właścicieli lokali
w tej nieruchomości. Sąd Okręgowy w (...) postanowieniem z 15 czerwca 2015 r., II Cz 593/15 oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z 20 kwietnia 2015 r. o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Podał, że zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy odrzucił wniosek gdyż wnioskodawca już wcześniej występował z takim wnioskiem, który został oddalony
a następnie oddalono apelację od tego postanowienia. Sąd Okręgowy w (...) podał że podstawa faktyczna i prawna obu rozpoznawanych spraw jest taka sama a przedłożenie kolejnej prywatnej ekspertyzy budowlanej nie jest zmianą okoliczności faktycznych. Dodał też, że zbędne jest szczegółowe rozważanie czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności ponieważ wnioskodawca zarówno w sprawie I Ns 652/12 jak i kolejnej (II Cz 593/15,
w pierwszej instancji: I Ns 233/15) nie jest legitymowany czynnie do występowania
z wnioskiem. Powołano przepisy art. 199 k.c. i 202 k.c.

Powód składał szereg pism w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie wydawania zaświadczeń, pozostawienia sprawy bez rozpoznania, czy powołania biegłego, powód w toku postępowania administracyjnego był wzywany o przedłożenie zgody wszystkich współwłaścicieli. Pozostali współwłaściciele w piśmie z 2 grudnia 2016 r. wyrazili negatywne stanowisko wobec zamierzeń powoda.

Postanowieniem z 11 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w (...) I Ns 83/16 odrzucił wniosek powodów o wyrażenie zgody na nadbudowę kondygnacji mieszkalnej nad przedmiotowym lokalem i oddalił dalej idący wniosek.

Decyzją z 4 stycznia 2017 r. starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego
i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego nadbudowę kondygnacji mieszkalnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 września 2019 r., II OSK (...) oddalił skargę powodów na decyzję Wojewody (...) z 8 marca 2017 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę, przy czym w uzasadnieniu wskazano miedzy innymi, że to na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym prawo to - przy braku zgody współwłaścicieli - można było uzyskać na drodze postępowania sądowego. Powodowie ponoszą koszty zarządu, sprzątania klatki schodowej i posesji, dokonują wpłat na fundusz remontowy; zarząd sprawuje firma (...).

Sąd Okręgowy w (...) postanowieniem z 10 września 2020 r., II Ca 508/20 odrzucił skargę powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z 15 czerwca 2015 r., II Cz 593/15
o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Sąd Okręgowy w (...) postanowieniem z 30 października 2020 r., II Ca 648/20 odrzucił skargę powodów o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z 15 czerwca 2015 r., II Cz 593/15 o rozstrzygnięcie
w przedmiocie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Sąd Okręgowy
w (...) postanowieniem z 23 listopada 2020 r., II Ca 648/20 w sprawie
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) z 15 czerwca 2015 r., II Cz 593/15 o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu - odrzucił wniosek o sporządzanie uzasadnienia postanowienia z 30 października 2020 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach oceniając zgłoszone przez powodów roszczenie wskazał, iż w sprawie wystąpił zbieg niekorzystnych dla powoda okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności Sąd Okręgowy w (...). Stwierdził też, że powodowie nabyli lokal mieszkalny o nienormatywnej, za niskiej wysokości, czego byli świadomi. Pozostali właściciele nieruchomości ostatecznie, na etapie postępowania administracyjnego nie wyrazili zgody na planowane przez powoda podniesienie wysokości kondygnacji oraz
o nadbudowę lokalu. Sąd administracyjny w swym uzasadnieniu odesłał powoda na drogę postępowania cywilnego, a sąd cywilny (Sąd Okręgowy w (...)) stwierdził, że powód nie jest legitymowany czynnie do wystąpienia z takim wnioskiem. Sąd I instancji ocenił, że powód znalazł się w specyficznym trójkącie trzech instytucji z których jedna - gmina sprzedała lokal jako mieszkalny, druga - Sąd administracyjny a szerzej organa administracji domagają się przedstawiania dokumentu – zgody właścicieli pozostałych mieszkań - na realizację doprowadzenia stanu lokalu do obecnie obowiązujących przepisów a trzecia instytucja - Sąd cywilny stwierdza, że powód nie ma do tego legitymacji. Sąd Okręgowy wskazał, że jest to jednak tylko paradoks pozorny. Każda z instytucji działała w zakresie swych kompetencji - gmina sprzedała lokal o niskiej wysokości, o czym powód wiedział. Sąd
I instancji stwierdził, że organ administracji budowlanej ma prawo żądać stosownych dokumentów przed wydaniem pozwolenia, przy czym wobec zakresu żądania w niniejszej sprawie, Sąd Okręgowy nie dokonywał oceny działania szeroko pojętych organów administracyjno-prawnych.

Sąd Okręgowy wskazał dalej, iż można założyć, że powód źle zrozumiał – dosłownie - wyrażenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przedmiotowe niewadliwe oświadczenie „można było uzyskać na drodze postępowania sądowego”, podczas gdy wydaje się że bardziej zrozumiała byłaby fraza „można było dochodzić na drodze postępowania sądowego”. Organ administracji może odesłać na drogę sądową ale nie może prognozować wyniku postępowania na tej drodze.

Jak wskazał dalej Sąd I instancji ocenie – zgodnie z żądaniem pozwu - podlegają orzeczenia Sądu Okręgowego w (...). Sąd tamten konsekwentnie stał na stanowisku, że nie nastąpiła zmiana okoliczności. Sąd I instancji na marginesie nadmienił, że nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie definicji tak zwanej małej wspólnoty mieszkaniowej
w ustawie o własności lokali i obecnie wskutek tej zmiany zmienił się zakres stosowania wprost kodeksu cywilnego, nadal pozostała jednak zasada jednomyślności dotycząca czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu. Te zasady nie były rozumiane przez powodów. Sąd I instancji wskazał, iż zdanie z ostatniej strony uzasadnienia postanowienia
z 13 grudnia 2012 r. mogło sugerować powodom, że wystarczy wykazać, iż stan techniczny budynku pozwala na jego nadbudowę, co powód próbował czynić także na szeroko pojętej drodze administracyjnej (czyli też przed NSA). Stan prawny jest jednak taki, że w przypadku takiej ingerencji w strukturę budynku, jaką planował powód potrzebna jest jednomyślność - inaczej mówiąc sprzeciw jednego z sąsiadów powoda wystarcza do zablokowania inwestycji
i z tym musiał się liczyć powód kupując lokal o nienormatywnej wysokości. Sąd I instancji wskazał również, że Sąd Okręgowy w (...) dokonał prawidłowej interpretacji przepisów art. 199 k.c. i 202 k.c. a zatem roszczenia powodów zgłaszane obecnie są niezasadne.

Sąd Okręgowy wywiódł dalej, iż jeżeli chodzi o stwierdzenie naruszenia dóbr osobistych wymienionych w art. 23 i 24 kodeksu cywilnego to w przypadku takiej instytucji jak sąd, tylko wyjątkowo, przy dużym, manifestowanym nasileniu złej woli funkcjonariusza można by rozważać dokonanie takiego naruszenia. Dodał, że oczywistym jest, że każde orzeczenie sądowe może w jakiś sposób naruszyć czyjeś interesy, jednakże takie działanie nie jest bezprawne gdyż na mocy ustaw sąd jest zobowiązany stosować przepisy prawne
a działanie w granicach prawa wyłącza bezprawność.

Jak wywiódł dalej Sąd I instancji, jeżeli chodzi o odszkodowanie to koniecznym warunkiem jest uzyskanie tak zwanego prejudykatu, czyli orzeczenia o którym mowa w art. 417 ¹ § 2 k.c. czyli orzeczenia uzyskanego w trybie art. 424 ¹ k.p.c. i następne, wydanego przez Sąd Najwyższy. Stwierdził, że powód takiego orzeczenia nie uzyskał co samo w sobie jest podstawą do oddalenia roszczeń odszkodowawczych. Sąd I instancji dodał, że wyniki postępowania dowodowego nie wykazały aby Sąd Okręgowy w (...) wyrządził szkodę powodowi (art. 415 k.c., 416 k.c.). Powód liczył, że uzyska zgodę sąsiadów na swoją inwestycję i trudno mu było zrozumieć wyrażenie o braku legitymacji. To ustawodawca -
a nie Sąd Okręgowy w (...) - ustalił w art. 199 kodeksu cywilnego barierę w postaci zapisu „których udziały wynoszą co najmniej połowę”, która to bariera uniemożliwiła powodowi uzyskanie potrzebnego dokumentu na drodze sądowej. Sąd I instancji stwierdził, że art. 202 k.c. dotyczy innej sytuacji niż ta w której jest powód, reguluje kwestie gdy większość postanawia dokonać czynności rażąco sprzecznej z zasadami prawidłowego zarządu. W obecnej sytuacji, gdy tylko jeden ze współwłaścicieli chce dokonać radykalnej zmiany substancji budynku, nawet zgodnej z prawem budowlanym, a nie chcą tego pozostali, stan taki jest zgodny z ustawą a sądy jedynie to potwierdziły. W tej sytuacji Sąd Okręgowy oddalił powództwo.

O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na zasadzie art. 102 k.p.c. odstępując od obciążania powodów kosztami procesu.

W apelacji od powyższego wyroku powodowie zaskarżyli go w całości zrzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 189 k.p.c., art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, art. 32 pkt 1 i 2, art. 8, 41 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 77
§ 1 k.p.a., art. 321 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.

Powodowie zarzucili także brak rozpoznania trzeciego z żądań pozwu
i nierozpoznanie istoty sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku
w całości przez zasądzenie żądanych kwot w całości wraz z odsetkami oraz kosztami zastępstwa adwokackiego w wysokości ustawowej. Domagali się także sporządzenia uzasadnienia, z którego wynikać będzie zgoda zastępcza na wykonanie inwestycji.

Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego na jego rzecz.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:

Apelacja powodów nie mogła odnieść oczekiwanego przez powodów skutku.

Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Apelacyjny ustalenia te w całości podzielił, co czyni zbędnym ich powtarzanie zgodnie z art. 387 § 2 ¹ pkt. 1 k.p.c. W rzeczywistości powodowie nie zarzucili by Sąd Okręgowy błędnie ustalił którykolwiek z faktów, lecz że nie została rozpoznana istota sporu pomiędzy współwłaścicielami.

Zarzuty apelacji nie mogły zostać podzielone. Powodowie precyzując ostatecznie pozew pismem z dnia 30 listopada 2021 r. sformułowali wyłącznie żądania o charakterze majątkowym. Także we wnioskach apelacji powodowie domagali się zasądzenia na ich rzecz dochodzonych pozwem roszczeń wraz z odsetkami, co również wskazuje na ostateczne dochodzenie roszczeń o charakterze pieniężnym.

Wszelkie zaś zmiany żądania dokonywane w postępowaniu apelacyjnym są zgodnie
z art. 383 zd. 1 k.p.c. niedopuszczalne i jako takie zmienione żądania nie mogły zostać przez Sąd Apelacyjny rozpoznane. W konsekwencji nie mogło podlegać rozpoznaniu żądanie zasądzenia odsetek od dochodzonych kwot, udzielanie zgody zastępczej na wykonanie inwestycji, czy też inne żądania nie zgłoszone, bądź nie podtrzymywane pismem
z dnia 30 listopada 2021 r., którym ostatecznie sprecyzowano powództwo.

Przedmiotem sprawy przed Sądem Okręgowym w Gliwicach nie były uzyskanie zgody zastępczej na wykonanie planowanej przez powoda inwestycji. Nie mogło wobec tego dojść do naruszenia art. 140 k.c. i szeregu przywołanych a apelacji przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), które mogłyby znaleźć ewentualne zastosowanie w takowej sprawie. Nie mogło także dojść do naruszenia art. 77 k.p.a. w związku z tym, że postępowanie w sprawie nie podlegało rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.).

Prawidłowo Sąd Okręgowy stwierdził, że wskutek wydanych przez Sąd Okręgowy
w (...) orzeczeń nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów, co w konsekwencji skutkować musiało oddaleniem dochodzonego z tego tytułu zadośćuczynienia na podstawie art. 23 k.c. i 24 § 1 zd. 3 k.c. w zw. z art. 448 § 1 k.c. Nie można przyjąć by kwestionowane orzeczenia Sądu Okręgowego w (...) w jakikolwiek sposób naruszały godność powodów. Nie naruszają też prawa do sądu. Nie można także uznać, by przywoływane przez powodów zaufanie do państwa, wymiaru sprawiedliwości, do przepisów prawa, ustawodawcy i Skarbu Państwa stanowiło dobro osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. Dobra osobiste człowieka dotyczą atrybutów związanych z jego fizyczną i psychiczną integralnością. Sensem i celem dóbr osobistych jest zabezpieczenie wartości, które dotyczą zindywidualizowanej osoby i służą zaspokojeniu jej interesów idealnych. Mowa przy tym
o takich interesach, nad którymi ma ona władzę, tzn. jest co najmniej teoretycznie możliwe zakazanie ich naruszania przez inne podmioty (zob. B. Janiszewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 23). Nie sposób zaś uznać za możliwe zakazanie Skarbowi Państwa naruszania zaufania do państwa, wymiaru sprawiedliwości i przepisów prawa, które nie są atrybutami związanymi
z fizyczną ani psychiczną integralnością człowieka.

Podkreślenie w toku postępowania administracyjnego, że powód może uzyskać zgodę zastępczą na wykonanie inwestycji w drodze postępowania cywilnego nie oznacza jeszcze by przy braku zgody wymaganej większości właścicieli innych lokali rzeczywiście prawnie możliwe było uzyskanie takowego orzeczenia. Jak prawidłowo przy tym stwierdził to Sąd Okręgowy powodowie nie uzyskali orzeczenia o stwierdzeniu niezgodności z prawem kwestionowanych przez siebie rozstrzygnięć Sadu Okręgowego w (...). Powyższe wyklucza, by powodowie na skutek tychże orzeczeń mogli dochodzić przywoływanej przez siebie szkody. Prawidłowo także Sąd I instancji ocenił, że powodowie doznali takowej szkody. W tej sytuacji domaganie się przez nich zasądzenia odszkodowania a także kosztów postepowania przed Sądem Okręgowym w (...) było niezasadne i podlegało oddaleniu
w braku przesłanek określonych art. 417 § 1 k.c. i art. 417 ¹ § 2 k.c.

Nie można także przyjąć by zaskarżony wyrok został wydany bez rozpoznania istoty sprawy. Jej istotą było bowiem ustalenie, czy powodom należne są żądane przez powodów świadczenia pieniężne w tym odszkodowanie i zadośćuczynienie. O tych roszczeniach Sąd Okręgowy rozstrzygnął oddalając powództwo. Jak już wskazano wyżej w postępowaniu przed Sądem I instancji nie domagano się wydania zgody zastępczej na inwestycję, co wykluczyło możliwość uwzględnienia takowego żądania przez Sąd Apelacyjny. Zaskarżony wyrok nie narusza także art. 189 k.p.c., ani art. 321 k.p.c. Nie zostały także naruszone art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), które nie były stosowane i nie podlegały zastosowaniu w niniejszej sprawie.

Przywołany w apelacji brak odniesienia się, czy też zacytowania w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazywanych w jej treści orzeczeń Sądu Najwyższego, czy Naczelnego Sądu Administracyjnego nie oznacza w żaden sposób wadliwości zaskarżonego orzeczenia, ani jego uzasadnienia. Przepis art. 327 ¹ § 1 k.p.c. dotyczący wymogów uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie nakazuje odnoszenia się do rozstrzygnięć innych sądów. W myśl zaś tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, obejmującej ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku
z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada powyższym wymogom. Co więcej zgodnie z art. 327 ¹ § 2 k.p.c. uzasadnienie to powinno być zwięzłe, co wyklucza w szczególności nadmierne cytowanie orzecznictwa innych sądów. Obowiązku przywoływania i odnoszenia się do wskazanych w apelacji orzeczeń nie ma także
w uzasadnieniu wydanego przez siebie wyroku Sąd Apelacyjny. Podobnie brak jest obowiązku odnoszenia się z osobna do każdego z zarzutów apelacji w sytuacji, gdy możliwe jest stwierdzenie że każde z nich rozpatrywane łącznie, czy z osobna nie mogły wywołać pożądanego przez skarżących skutku. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec tego Sąd Apelacyjny oddalił apelację, o czym orzekł na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 102 k.p.c. przy uwzględnieniu, że powodowie mogli pozostawać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do słuszności swych żądań, co uzasadnia skorzystanie z dobrodziejstwa tego przepisu
i odstąpienie od obciążania powodów obowiązkiem zapłaty kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanego.

SSA Barbara Konińska