Postanowienie SN z 25 listopada 2015, sygn. IV CZ 57/15
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
dobra osobiste
Role w sprawie
powód
Skarb Państwa
Data orzeczenia
25 listopada 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Krzysztof Strzelczyk
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 25 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa D. J.
przeciwko E. J.
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 listopada 2015 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 2 czerwca 2015 r.,
1) oddala zażalenie,
2) przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego
adwokatowi P. L. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych
podlegającą powiększeniu o podatek od towarów i usług (VAT),
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
2
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną
powoda od wyroku tego Sądu z dnia 30 października 2014 r., ponieważ mimo
upływu tygodniowego terminu przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. od
doręczenia jego pełnomocnikowi postanowienia z dnia 12 maja 2015 r.,
oddalającego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, opłata
w wysokości 867 zł nie została uiszczona. Przyczyną oddalenia wniosku było
niewykazanie przez powoda, że nie jest w stanie ponieść opłaty bez uszczerbku dla
koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Złożone oświadczenie nie określało jego
rzeczywistej sytuacji majątkowej, w odniesieniu do udziałów i prowadzonej
działalności w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością C. i P.. Niezależnie od
tego Sąd uznał, że nawet podana przez powoda wysokość wynagrodzenia
zezwalała uregulowanie wymaganej opłaty.
Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 102 ust. 1 u.k.s.c. przez
przyjęcie, że był w stanie uiścić wymaganą opłatę, chociaż ponosi wysokie koszty
utrzymania drugiej córki, chorej na mukowiscydozę. Spłaca kredyt pobrany na
pokrycie kosztów zakupu dla niej kamizelki oscylacyjnej i zadłużenie związane
z wysokimi kosztami jej leczenia. Partycypuje w kosztach utrzymania drugiej córki.
Wynagrodzenie w wysokości 1464 zł miesięcznie nie wystarcza na pokrycie
wszystkich wydatków. Domagał się rozpoznania także postanowienia oddalającego
wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, uwzględnienia tego
wniosku oraz uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu
skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej obejmuje także, na
wniosek strony, kontrolę postanowienia tego sądu o oddaleniu wniosku
o zwolnienie strony od tej opłaty. Nie wchodzi jednak w zakres tej kontroli
merytoryczne rozpoznawanie przez Sąd Najwyższy wniosku strony.
Zgodnie z 102 ust. 1 i 2 u.k.s.c., strona domagająca się zwolnienia
od kosztów sądowych zobowiązana jest do wykazania, w złożonym oświadczeniu,
że wniesienie wymaganej opłaty spowodowałoby uszczerbek w koniecznym
utrzymaniu siebie i rodziny. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie wykazał
3
przesłanek przewidzianych w art. 102 ust. 1 u.k.s.c., ponieważ złożone
oświadczenie nie określa rzeczywistego stanu jego majątku, w tym dochodów.
Powód w zażaleniu nie odniósł się do przyczyn nieuwzględnienia jego wniosku, nie
wyjaśnił zastrzeżeń zawartych w uzasadnieniu postanowienia, poprzestał na
artykułowaniu istnienia bliżej niesprecyzowanych zobowiązań, co uniemożliwiło
dokonanie oceny porównawczej. Stanowiło to wystarczającą podstawę do odmowy
zwolnienie od opłaty. W zażaleniu powoda brak argumentów, które mogłyby
prowadzić do zakwestionowania prawidłowości postanowienia. Nieuiszczenie
opłaty w terminie wskazanym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. zasadnie potraktowane
zostało jako podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986
§ 2
k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym wynika z zasady
określonej w art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze
(jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).
kcSygn. akt IV CZ 57/15
POSTANOWIENIE
Dnia 25 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa D. J.
przeciwko E. J.
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 listopada 2015 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 2 czerwca 2015 r.,
1) oddala zażalenie,
2) przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego
adwokatowi P. L. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych
podlegającą powiększeniu o podatek od towarów i usług (VAT),
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
2
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną
powoda od wyroku tego Sądu z dnia 30 października 2014 r., ponieważ mimo
upływu tygodniowego terminu przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. od
doręczenia jego pełnomocnikowi postanowienia z dnia 12 maja 2015 r.,
oddalającego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, opłata
w wysokości 867 zł nie została uiszczona. Przyczyną oddalenia wniosku było
niewykazanie przez powoda, że nie jest w stanie ponieść opłaty bez uszczerbku dla
koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Złożone oświadczenie nie określało jego
rzeczywistej sytuacji majątkowej, w odniesieniu do udziałów i prowadzonej
działalności w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością C. i P.. Niezależnie od
tego Sąd uznał, że nawet podana przez powoda wysokość wynagrodzenia
zezwalała uregulowanie wymaganej opłaty.
Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 102 ust. 1 u.k.s.c. przez
przyjęcie, że był w stanie uiścić wymaganą opłatę, chociaż ponosi wysokie koszty
utrzymania drugiej córki, chorej na mukowiscydozę. Spłaca kredyt pobrany na
pokrycie kosztów zakupu dla niej kamizelki oscylacyjnej i zadłużenie związane
z wysokimi kosztami jej leczenia. Partycypuje w kosztach utrzymania drugiej córki.
Wynagrodzenie w wysokości 1464 zł miesięcznie nie wystarcza na pokrycie
wszystkich wydatków. Domagał się rozpoznania także postanowienia oddalającego
wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, uwzględnienia tego
wniosku oraz uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu
skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej obejmuje także, na
wniosek strony, kontrolę postanowienia tego sądu o oddaleniu wniosku
o zwolnienie strony od tej opłaty. Nie wchodzi jednak w zakres tej kontroli
merytoryczne rozpoznawanie przez Sąd Najwyższy wniosku strony.
Zgodnie z 102 ust. 1 i 2 u.k.s.c., strona domagająca się zwolnienia
od kosztów sądowych zobowiązana jest do wykazania, w złożonym oświadczeniu,
że wniesienie wymaganej opłaty spowodowałoby uszczerbek w koniecznym
utrzymaniu siebie i rodziny. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie wykazał
3
przesłanek przewidzianych w art. 102 ust. 1 u.k.s.c., ponieważ złożone
oświadczenie nie określa rzeczywistego stanu jego majątku, w tym dochodów.
Powód w zażaleniu nie odniósł się do przyczyn nieuwzględnienia jego wniosku, nie
wyjaśnił zastrzeżeń zawartych w uzasadnieniu postanowienia, poprzestał na
artykułowaniu istnienia bliżej niesprecyzowanych zobowiązań, co uniemożliwiło
dokonanie oceny porównawczej. Stanowiło to wystarczającą podstawę do odmowy
zwolnienie od opłaty. W zażaleniu powoda brak argumentów, które mogłyby
prowadzić do zakwestionowania prawidłowości postanowienia. Nieuiszczenie
opłaty w terminie wskazanym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. zasadnie potraktowane
zostało jako podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986
§ 2
k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym wynika z zasady
określonej w art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze
(jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).
kc