Wyrok z 27 czerwca 2013, sygn. II Ka 120/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce w składzie:

Przewodniczący: SSO Jerzy Pałka

Sędziowie: SSO Marek Konrad

SSO Michał Pieńkowski (spr.)

Protokolant: Dorota Dziczek

przy udziale oskarżyciela prywatnego J. S.

po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r.

sprawy:

1.  J. M. oskarżonej o czyny z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k.

2.  W. M. oskarżonego o czyny z art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k.

na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego

od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 15 kwietnia 2013 roku

sygn. II K 110/12

orzeka:

I.  zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną,

II.  zasądza od oskarżyciela prywatnego J. S. na rzecz oskarżonych J. M. i W. M. kwoty po 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy,

III.  zasądza od oskarżyciela prywatnego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków oraz kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty.

Sygn. akt II Ka 120/13

UZASADNIENIE

Oskarżyciel prywatny J. S. oskarżył J. M. o to, że:

I. w dniu 21 kwietnia 2011 r. namawiała, podżegała syna W. do popełnienia przestępstwa zajścia drogi i pobicia oskarżyciela prywatnego,

to jest o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. a art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k.,

II. w tym samym miejscu i czasie naruszyła godność osobistą poprzez ubliżanie słowami wulgarnymi w miejscu publicznym oskarżycielowi prywatnemu,

to jest o czyn z art. 216 § 1 k.k.

Oskarżyciel prywatny J. S. oskarżył W. M. o to, że:

III. w tym samym miejscu i czasie przestąpił drogę oskarżycielowi prywatnemu, najpierw ubliżał słowami wulgarnymi czyli naruszył godność osobistą kierując pod jego adresem różne wulgarne słowa,

to jest o czyn z art. 216 § 1 k.k.,

IV. w tym samym miejscu i czasie dopadł oskarżyciela prywatnego z tyłu i kopał w kręgosłup, kilkakrotnie uderzał po głowie pięściami, gdy się odwrócił do niego uderzył otwartą ręką po twarzy,

to jest o czyn z art. 217 § 1 k.k.,

V. w tym samym miejscu i czasie szarpał się z oskarżycielem prywatnym i chciał strącić go z mostu do wody,

to jest o czyn z art. 217 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Ostrowi Mazowieckiej wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2013 roku wydanym w sprawie o sygn. II K 110/12 uniewinnił oskarżonych J. M. i W. M. od popełnienia zarzuconych im czynów, kosztami procesu, w tym opłatą w kwocie 60 złotych obciążył oskarżyciela prywatnego J. S..

Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, który zaskarżył orzeczenie w całości na niekorzyść oskarżonych i zarzucił mu:

- obrazę art. 41 § 1 k.p.k. wobec rozpoznania sprawy i wydania wyroku przez sędziego, co do którego zachodziły okoliczności tego rodzaju, iż mogły wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie, wobec orzekania wcześniej przez sędziego rozpoznającego sprawę w sprawie mającej ścisły i nierozerwalny związek z niniejszą sprawą,

- obrazę art. 366 § 1 k.p.k. wobec niewyjaśnienia w toku postepowania sposobu zachowania się w dniu 21 kwietnia 2011 r. oskarżyciela prywatnego w stosunku do oskarżonych, czego ustalenie mogło mieć wpływ na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,

- obrazę art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. wobec oddalenia wniosku dowodowego oskarżyciela prywatnego z dnia 24 stycznia 2013 r. o przesłuchanie uzupełniające M. W. i S. W., pomimo iż ewentualne przesłuchanie tych świadków w żaden sposób nie przedłużyłoby postępowania w niniejszej sprawie,

- obrazę art. 410 k.p.k. wobec oparcia wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy wobec dokonania oceny zeznań M. W. i S. W. z uwzględnieniem zadawania im pytań sugerujących przez oskarżyciela prywatnego.

W konkluzji pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrowi Mazowieckiej.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego jest niezasadna w stopniu oczywistym i na uwzględnienie nie zasługuje.

W zakresie zarzut naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. zacząć należy od tego, iż zarzewiem zdarzenia z dnia 21 kwietnia 2011 r. było niezachowanie przez oskarżyciela prywatnego J. S. środków ostrożności przy trzymaniu psa, który biegał po drodze publicznej i przestraszył J. M.. Fakt takiego wykroczenia oskarżyciela prywatnego jest stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu (odpis wyroku k. 92). Po tym zdarzeniu według oskarżyciela prywatnego oskarżona J. M. miała ubliżać mu słowami wulgarnymi i nakłaniać syna do naruszenia jego nietykalności cielesnej. Zdarzenie pomiędzy oskarżycielem prywatnym, a oskarżonym W. M. miało zaś mieć miejsce w czasie drogi powrotnej J. S. na mostku. Oba te zdarzenia miały mieć miejsce przed przyjazdem policji wezwanej przez W. M. w związku z agresywnym zachowaniem psa J. S.. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu wyroku i uzasadnienia ze sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Ostrowi M.. pod sygn. II K 154/12 z oskarżenia prywatnego J. M. przeciwko J. S. oskarżonemu o czyn z art. 216 § 1 k.k. wynika zaś, iż zdarzenie to miało mieć miejsce później (odpis wyroku k. 107, odpis uzasadnienia k. 108-109). Jak wynika z tego uzasadnienia oskarżycielka prywatna w sprawie o sygn. II K 154/12 oskarżyła J. S. o czyn z art. 216 § 1 k.k., który miał mieć miejsce już po odjeździe policji (uzasadnienie wyroku w sprawie II K 154/12 k. 108v). Tak więc, wbrew stanowisku pełnomocnika oskarżyciela prywatnego obie sprawy (II K 110/12 i II K 154/12) nie dotyczą tego samego zdarzenia lecz są dwoma odrębnymi zdarzeniami dziejącymi się w odstępie kilkudziesięciu minut. Dlatego też brak jest podstaw do uznania, iż wobec sędziego zachodziły okoliczności tego rodzaju, iż mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Faktem jest, iż w obu tych sprawach występują w różnych rolach procesowych te same osoby jednakże fakt ten sam w sobie nie rodzi uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jak wynika bowiem z uzasadnienia orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. II K 154/12 sędzia w żaden sposób nie zajął stanowiska co do zdarzeń będących przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Dopiero zaś jakiekolwiek odniesienie się sędziego w sprawie rozpoznawanej pod sygn. II K 154/12 do materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy II K 110/12 mogłoby rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego i stanowić podstawę do jego wyłączenia w trybie art. 41 § 1 k.p.k.

Na marginesie podnieść także należy, iż oskarżyciel prywatny J. S. znał rozstrzygnięcie Sądu w sprawie II K 154/12 z dnia 30 października 2012 r., a mimo to w toku postępowania przez Sądem Rejonowym w sprawie II K 154/12, które trwało do dnia 7.04.2013 r. nie wskazywał na okoliczności, które jego zdaniem mogłyby świadczyć o braku bezstronności sędziego i nie składał wniosku o wyłączenie sędziego podnosząc ten zarzut dopiero w złożonej apelacji.

Sąd nie podzielił również zarzutu obrazy art. 366 § 1 k.p.k. wobec niewyjaśnienia w toku postepowania okoliczności: czy oskarżyciel prywatny zachowywał się w sposób wyzywający w stosunku do oskarżonych, czy oskarżyciel prywatny znieważył oskarżonych, czy oskarżyciel prywatny naruszył nietykalność cielesną oskarżonego W. M.? Wyjaśnienie tych okoliczności nie miało bowiem żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście zapadłego wyroku uniewinniającego oskarżonych od popełnienia zarzuconych im czynów. Skoro bowiem Sąd uznał, iż oskarżeni J. M. i W. M. nie dopuścili się popełnienia zarzuconych im czynów to ustalenie czy oskarżyciel prywatny zachowywał się wobec nich prowokacyjnie, czy też ich znieważał lub naruszał nietykalność cielesną nie ma żadnego znaczenia i nie miałoby wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Okoliczności wskazane przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego mogłyby być istotne jedynie w wypadku ustalenia przez Sąd Rejonowy, iż oskarżeni J. M. i W. M. dopuścili się popełnienia zarzuconych im czynów. W takiej sytuacji ustalenie powyższych okoliczności w myśl art. 216 § 3 k.k. i art. 217 § 2 k.k. miałoby istotne znaczenie w kontekście ewentualnego wymiaru kar oskarżonym.

Sąd podziela stanowisko pełnomocnika oskarżyciela prywatnego co do tego, że oddalenie wniosku dowodowego oskarżyciela prywatnego z dnia 24.01.2013 r. na podstawie art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. było nieuzasadnione. Sąd bowiem nie zakończył postępowania w dniu 7.02.2013 r. lecz odroczył rozprawę do dnia 7.03.2013 r., a na terminie tym odroczył rozprawę do dnia 7.04.2013 r., a zatem ewentualne dodatkowe przesłuchanie świadków M. W. i S. W. w żaden sposób nie spowodowałoby przedłużenia postępowania. O ile jednak Sąd naruszył art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. to z uwagi na fakt, iż świadkowie M. W. i S. W. mieliby być dodatkowo przesłuchani na okoliczności czy oskarżyciel prywatny zachowywał się w sposób wyzywający w stosunku do oskarżonych, czy oskarżyciel prywatny znieważył oskarżonych, czy oskarżyciel prywatny naruszył nietykalność cielesną oskarżonego W. M. to uznać należy, iż wadliwa czynność Sądu Rejonowego nie miała żadnego wpływu na treść wyroku, co zostało omówione wyżej. Uznać zatem należy, iż obraza przepisów postępowania nie miała wpływu na treść merytorycznego orzeczenia zapadłego w niniejszej sprawie.

Sąd nie podzielił również zarzutu obrazy art. 410 k.p.k. wobec oparcia wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy wobec dokonania oceny zeznań M. W. i S. W. z uwzględnieniem zadawania im pytań sugerujących przez oskarżyciela prywatnego. Sąd Rejonowy wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, iż oskarżyciel prywatny zadawał świadkom M. W. i S. W. pytania sugerujące, a czasami chciał odpowiadać na zadane pytania wyręczając świadków dokonał jedynie oceny pytań oskarżyciela prywatnego J. S. do czego był w pełni uprawniony. Nawet w sytuacji gdy w protokole rozprawy nie ma wzmianki, iż treść pytań zadawanych przez oskarżyciela prywatnego świadkom jest sugerująca to nie powoduje to braku możliwości takiej właśnie oceny tych pytań przez Sąd.

Wobec powyższego Sąd nie podzielił argumentów przedstawionych w apelacji przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego i nie znalazł podstaw do kwestionowania zarówno poczynionych ustaleń faktycznych jak i toku postępowania toczącego się przed Sądem I Instancji. Dlatego też na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymano w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k., a o opłacie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 8 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych. O obowiązku zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy przez oskarżonych orzeczono na podstawie par. 14 ust. 2 pkt 4 i 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1.348 z późn. zm.).