Wyrok z 21 lutego 2017, sygn. V U 310/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 lutego 2017 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący SSO Urszula Sipińska-Sęk

Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz

po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wniosku B. K.

przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w Ł. Placówka Terenowa w T.

o podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników

na skutek odwołania B. K.

od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w Ł. Placówka Terenowa w T.

z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. (...), (...)

zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, że B. K. spełnia warunki do finansowania składki na ubezpieczenie emerytalno - rentowe z dotacji budżetu państwa z tytułu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym synem P. K. urodzonym (...) w okresach od dnia 11 października 2013 roku do dnia (...) 2014 roku oraz od dnia 29 stycznia 2014 roku do dnia 16 stycznia 2016 roku.

Sygn. akt V U 310/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 lutego 2016 roku, znak: (...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, że B. K., wobec nie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 1 sierpnia 2013r., nie spełnia warunków do finansowania składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe z dotacji budżetu państwa z tytułu sprawowana osobistej opieki nad dzieckiem P. K. i odmówił prawa do finansowania składek we wskazanych okresach tj. od dnia 11 października 2013 roku do dnia (...) 2014 roku oraz od dnia 29 stycznia 2014 roku do dnia (...) 2016 roku.

W odwołaniu z dnia 6 kwietnia 2016 roku wnioskodawczyni wniosła o nieobciążanie jej należnościami jakie wynikły z niespełniania warunków do podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu i finansowania składki z dotacji budżetu państwa.

W odpowiedzi na odwołanie Prezes KRUS wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia toczącej się przed Sądem Okręgowym w Piotrkowie Tryb. sprawy o sygn. V U 309/16 z odwołania B. K. od decyzji Prezesa KRUS Oddział w Ł. Placówka Terenowa w T. z dnia 16 lutego 2016 roku.

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim podjął zawieszone postępowanie w sprawie.

Na rozprawie dnia 7 lutego 2017r. wnioskodawczyni podniosła, że wnosi o to, by składki na ubezpieczenie społeczne rolników za okres trzech lat tj. za lata 2013-2016 były sfinansowane z dotacji budżetu państwu

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

B. i K. małżonkowie K. od 29 czerwca 1998r. są właścicielami gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 17,53 ha fizycznych (6,6365 ha przeliczeniowych użytków rolnych) położonego w B. i D..

(dowód: umowa darowizny - akt notarialny rep A (...) - k. 1-5 akt KRUS, zaświadczenie z urzędu Gminy G. z dnia 23 lipca 2003r. - k. 78 akt KRUS)

Od dnia nabycia gospodarstwa rolnego ( 29 czerwca 1998 roku) B. K. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Natomiast jej mąż K. K. (3) podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy od dnia 1 kwietnia 1999r. jako rolnik

(dowód: decyzja KRUS z 15.07.1998r- k. 10 akt KRUS, decyzja KRUS z dnia 26 maja 1999r. - k. 25 akt KRUS)

B. i K. małżonkowie K. są rodzicami P. K. urodzonego (...) P. K. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, od dnia (...) 2014r. w stopniu znacznym z powodu mózgowego porażenia dziecięcego. Zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) 2014r. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

(dowód: odpis skrócony aktu urodzenia - k. 172 akt KRUS, orzeczenie o niepełnosprawności - k. 98 i 180 odwrót akt KRUS,)

W. nigdy nie pracowała zawodowo. Pracowała tylko w gospodarstwie rolnym do lipca 2013r. Cały czas opiekuje się niepełnosprawnym synem P. K., który jest dzieckiem leżącym (okoliczność bezsporna- wyjaśnienia skarżącej).

Dnia 20 lipca 2013r. B. K. złożyła w (...) Ośrodku Pomocy (...) w G. pod odpowiedzialnością kamą oświadczenie, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem P. K..

Do KRUS oświadczenie z dnia 20 lipca 2013r. wpłynęło dnia 12 lutego 2016r.. (dowód: oświadczenie z dnia 20 lipca 2013 roku, k. 189 akt KRUS)

B. K. otrzymuje z (...) Ośrodka Pomocy (...) w G. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne na syna P. K. od 1 listopada 2010r.. Od 1 lutego 2014 roku świadczenie pielęgnacyjne na P. K. jest przyznane bezterminowo.

(dowód: decyzja (...) z 16.11.201 Or. - k. 147 akt KRUS, decyzja (...) z dnia 11 lutego 2014 roku, k. 182 akt KRUS, decyzja (...) z dnia 9 lipca 2013 roku, k. 181 akt KRUS) Dania 11 października 2013 roku B. K. złożyła do KRUS wniosek o finansowanie z dotacji budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w

związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem w okresie od dnia 11 października

2013  roku do dnia (...) 2014 rok.

We wniosku oświadczyła, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, nie posiada ustalonego prawa do emerytury lub renty albo prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej ani nie współpracuje przy prowadzeniu takiej działalności.

(dowód: wniosek o finansowanie z dotacji budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, k. 171 akt KRUS)

Decyzją z dnia 31 października 2013 roku Prezes KRUS stwierdził finansowanie składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe z dotacji budżetu państwa za Panią B. K. od dnia 11 października 2013 roku do dnia 16 kwietnia 2014 roku w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad niepełnosprawnym (...). (dowód: decyzja Prezesa KRUS z dnia 31 października 2013 roku, k. 174 akt KRUS) Dnia 29 stycznia 2014 roku B. K. złożyła wniosek o finansowanie z dotacji budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem w okresie od dnia 29 stycznia 2014 roku do dnia (...) 2016 roku.

(dowód: wniosek o finansowanie z dotacji budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, k. 178 akt KRUS)

Decyzją z dnia 10 marca 2014 roku Prezes KRUS stwierdził finansowanie składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe z dotacji budżetu państwa za Panią B. K. od dnia 29 stycznia 2014 roku do dnia (...) 2016 roku w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad niepełnosprawnym (...).

(dowód: decyzja Prezesa KRUS z dnia 10 marca 2014 roku, k. 184 akt KRUS)

Decyzją z dnia 20 maja 2014 roku (...) w G. zmienił decyzje z dnia 11 lutego

2014  roku w części dotyczącej wysokości świadczenia i przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres:

-od dnia 1 maja 2014 roku do dnia 31 grudnia 2014 roku w wysokości 800,00 zł,

-od dnia 1 stycznia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku w wysokości 1.200,00 zł, -od dnia 1 stycznia 2016 roku - bezterminowo w wysokości 1.300,00 zł.

(dowód: decyzja z dnia 20 maja 2014 roku, k. 193 akt KRUS)

Dnia 12 lutego 2016 roku K. K. (3) i B. K. złożyli do KRUS pisemne oświadczenia, iż od dnia 20 lipca 2013r. gospodarstwo rolne i domowe prowadzi sam K. K. (3), gdyż B. K. od tej daty opiekuje się chorym niepełnosprawnym dzieckiem i otrzymuje z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne.

(dowód: oświadczenie z dnia 2 lutego 2016 roku, k. 190 akt KRUS)

Dnia 16 lutego 2016 roku Prezes KRUS wydał decyzję, w której stwierdził ustanie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz ustanie ubezpieczenia emerytalno-rentowego dla B. K. od 1 sierpnia 2013 roku.

Wyrokiem z dnia 4 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie o sygn. akt V U 309/16 oddalił odwołanie B. K. od decyzji Prezesa KRUS z dnia 16 lutego 2016 roku.

(dowód: decyzja Prezesa KRUS z dnia 16 lutego 2016 roku, k. 195 akt KRUS, wyrok w sprawie VU 309/16)

Decyzją z dnia 29 lutego 2016 roku, znak: (...) Prezes KRUS uchylił decyzję z dnia 31 października 2013 roku oraz z dnia 10 marca 2014 roku w przedmiocie finansowania składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowa z dotacji budżetu państwa z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem P. K..

(dowód: decyzja Prezesa KRUS z dnia 29 lutego 2016 roku, k.200 akt KRUS)

Dnia 29 marca 2016 roku wnioskodawczyni złożyła do (...) Ośrodka Pomocy (...) w G. wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w KRUS od dnia 29 marca 2016 roku.

(dowód: wniosek do (...) w G. z dnia 29 marca 2016 roku, k. 25 akt sprawy) Decyzją z dnia 28 kwietnia 2016 roku Prezes KRUS stwierdził podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników' i obowiązek płacenia składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe dla B. K. w' okresie od dnia 29 marca 2016 roku do dnia 28 sierpnia 2020 roku. Prezes wskazał, iż do opłacenia składek za skarżącą zobowiązany jest Wójt Gminy G..

(dowód: decyzja Prezesa KRUS z dnia 28 kwietnia 2016 roku, k. 21 akt sprawy)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 14561, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W świetle art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W przedmiotowej sprawie w spornych okresach od 11 października 2013r. do dnia (...) 2014r. oraz od dnia 29 stycznia 2014r. do dnia (...) 2016r. wnioskodawczyni była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego syna P. K.. Powyższe wynika z ostatecznych decyzji administracyjnych (...), które jako dokumenty urzędowe, stanowią dowód tego co w nich urzędowo zostało zaświadczone (art. 244 kpc)

KRUS nie kwestionował powyższych decyzji, wręcz przeciwnie przyznał, że wnioskodawczym w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co jest konieczną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego

W związku z powyższym decyzją z dnia 16 lutego 2016 roku Prezes KRUS stwierdził ustanie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz ustanie ubezpieczenia emerytalno-rentowego z mocy ustawy dla B. K. od 1 sierpnia 2013 roku. Decyzja ta jest ostateczna, gdyż wyrokiem z dnia 4 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie o sygn. akt V U 309/16 oddalił odwołanie B. K. od decyzji Prezesa KRUS z dnia 16 lutego 2016 roku.

Z prawomocnego wyroku w sprawie VU 309/16 wynika zatem, że od dnia 1 sierpnia 2013r. wnioskodawczyni nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniom społecznym rolników, gdyż z racji zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego i utraty statusu rolnika, co w sprawie jest bezsporne, nie spełnia warunków do dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy zgodnie z art. 7 ust 1 pkt l i art. 16 ust 1 pkt l ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Wyłączenie wnioskodawczym z ubezpieczenia społecznego rolników z mocy ustawy nie spowodowało automatycznie objęcia jej powszechnym ubezpieczeniem społecznym, jak błędnie przyjął KRUS. Pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest bowiem wymienione w' art. 6 ust 1 ustawy systemowej jako zdarzenie rodzące obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym. Pobieranie tego świadczenia daje jedynie prawo do podlegania z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym na wniosek. Wnioskodawczyni nigdy nic złożyła wniosku o objęcie jej ubezpieczeniami w powszechnym systemie społecznym z tytułu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wręcz przeciwnie B. K. złożyła do KRUS dwukrotnie wniosek o finansowanie z dotacji budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem:

-

w dniu 11 października 2013 roku za okres od dnia 11 października 2013 roku do dnia (...) 2014 rok

-

w dniu 29 stycznia 2014 roku ;a okres od dnia 29 stycznia 2014 roku do dnia (...) 2016 roku.

We wnioskach oświadczyła, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, nie posiada ustalonego prawa do emerytury lub renty albo prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej ani nie współpracuje przy prowadzeniu takiej działalności.

Z pism tych wynika, że B. K. pomimo zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego z racji sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem nadal chciała pozostawać w ubezpieczeniu społecznym rolników'. Zresztą do wydania przez KRUS decyzji z 16 lutego 2016r., była przekonana, że właśnie temu ubezpieczeniu podlega. Wynikało to w ^rszak wprost z decyzji KRUS z czerwca 1998r. Pisma wnioskodawczyni z dnia 11.10.2013r. i 29.01. 2014r. o finansowanie składki na ubezpieczenie społeczne z dotacji budżetu państwa obejmowały niewątpliwie swą treścią immamentnie wniosek o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników.

Stosownie do treści art. 16c ustęp 1 ustawy rolnik albo domownik, który nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, albo osoba będąca członkiem rodziny rolnika lub domownika, która nie spełnia warunków' do podlegania temu ubezpieczeniu, sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem na zasadach i w okresach, o których mowa w art. 16a ust. 1. może zgłosić wniosek do Kasy o objęcie ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w tym okresie. W myśl art. 16c ust 2 ustawy za osobę, o której mowa w ust. 1, składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego przez okres nie dłuższy niż określony w art. 16a ust. 1. jeżeli ta osoba nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu.

Zgodnie z art. 16a ust 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015r. za rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy albo na wniosek, w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem, trwającej przez okres do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności łub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki tej osoby, przez okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, składka na to ubezpieczenie jest finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego przeznaczonej na te składki, pod warunkiem że ten rolnik łub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu.

Wnioskodawczym jako członek rodziny rolnika (żona rolnika K. K. (3)), nie spełniająca warunków' do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników (zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego) i nie podlegająca innemu ubezpieczeniu społecznemu, sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem P. K., który z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności oraz stopniu niepełnosprawności wymagał jej osobistej opieki, spełniała warunki do objęcia jej w spornych okresach ubezpieczeniem społecznym rolników na wniosek do ukończenia przez syna 18 roku życia na podstawie art. 16c ustęp 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w zw. z art. 16a ust 1 ustawy. W konsekwencji miała prawo na podstawie art. 16c ustęp 2 w zw. z art. 16a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do finansowania składki na ubezpieczenie emerytalno- rentowe z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego do dnia ukończenia przez niepełnosprawnego syna 18-roku życia czyli do dnia (...)2016 roku, a zatem w całym spornym okresie.

W sytuacji wnioskodawczymi nic nie zmieniła nowelizacja art. 16 ustęp 2 ustawy u ubezpieczeniu społecznym rolników polegająca na dodaniu ustawą z dnia 5.08.2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1506), która weszła w życie 1.10.2015 r. pkt 4 , zgodnie z którym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się: osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik lub domownik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej lub pracy w gospodarstwie rolnym w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych albo zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres pobierania tego świadczenia albo zasiłku - do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno- rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.

W. podpada pod normę tego przepisu. Nie mniej przed wejściem w życie art. 16 ustęp 2 pkt 4 ustawy, do skarżącej miał zastosowanie art. 16c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podobnie jak obecnie art. 16 ustęp 2 pkt 4 ustawy dawał jej prawo do pozostawania w ubezpieczeniu społecznym rolników na wniosek i prawo do finansowania składki na ubezpieczenie społeczne rolników z dotacji budżetu państwa w okresie sprawowania osobistej opieki nad małoletnim niepełnosprawnym synem P. K., wymagającym jej osobistej opieki.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴§2 k.p.c orzekł jak w sentencji.