sygn. I AGa 438/23 28 kwietnia 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 28 kwietnia 2025, sygn. I AGa 438/23

Data orzeczenia 28 kwietnia 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Andrzej Żelazowski

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 11 ksh art. 100 kpc art. 161 ksh art. 212 ksh art. 233 kpc art. 249 ksh art. 367 kpc art. 368 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)

art. 385 kpc

Sygn. akt I AGa 438/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 kwietnia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Andrzej Żelazowski

Sędziowie: SSA Robert Jurga

SSO del. Agnieszka Włodyga

Protokolant: Katarzyna Kluz

po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2025 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa Gminy (...)

przeciwko Spółce (...) sp. z o.o. w T.

o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie uchwał

na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt V GC 18/23

1. oddala obie apelacje;

2. znosi między stronami koszty postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I AGa 438/23

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2025 r.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Tarnowie:

1. uchylił uchwałę nr. (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia wspólników Spółki (...) sp. z o.o. w T. z dnia 13 stycznia 2023r. w sprawie określenia jednolitych dla wszystkich wspólników porozumienia regulującego zasady powierzenia Spółce (...) sp. z o.o. w T. zadań, o których mowa w § 6 umowy spółki w częściach:

- § 3 pkt. 2 projektu porozumienia na mocy którego wspólnicy zobowiązani są do pokrycia odpowiedniej części kosztów pośrednich związanych z funkcjonowaniem oczyszczalni ścieków oraz innych kosztów pośrednich co do, których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacyjną położoną na terenie Gminy;

- § 6 pkt. 2 projektu porozumienia na mocy którego Zarząd może odmówić wspólnikowi udostępnienia do wglądu raportów kwartalnych i rocznych, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem Spółki i przez to wyrządzi Spółce znaczną szkodę.

2. uchylił uchwałę nr. (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia wspólników Spółki (...) sp. z o.o. w T. z dnia 20 marca 2023r. w sprawie określenia jednolitych dla wszystkich wspólników porozumienia regulującego zasady powierzenia Spółce (...) sp. z o.o. w T. zadań, o których mowa w § 6 umowy spółki w częściach:

- § 3 pkt. 2 projektu porozumienia na mocy którego wspólnicy zobowiązani są do pokrycia odpowiedniej części kosztów pośrednich związanych z funkcjonowaniem oczyszczalni ścieków oraz innych kosztów pośrednich co do których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacyjną położoną na terenie Gminy;

3. oddalił powództwa w pozostałym zakresie.

4. koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie zniósł.

Sąd Okręgowy ustalił, że uchwałą nr (...) z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie utworzenia Spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – w związku z realizacją projektu „Uporządkowanie gospodarki wodno – ściekowej zlewni dzięki (...)w ramach projektu: Czysty (...)Rada Gminy (...) wyraziła zgodę na utworzenie Spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnikami będą Gminy realizujące w/w projekt.

W skład powołanej Spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością weszły następujące gminy: Gmina (...), Gmina(...), Gmina (...) i Gmina(...). Spółka utworzona została w celu realizacji powierzonych zadań własnych tych gmin z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej oraz odbioru i dalszego zagospodarowania odpadów komunalnych. Przedmiotem działalności Spółki są m. in.: pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków (§ 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 umowy).

Gmina (...), Gmina (...), Gmina (...) i Gmina(...)zobowiązały się do współfinansowania ze Spółką (...) Sp. z o.o. przedsięwzięcia pn.: Uporządkowanie gospodarki wodno – ściekowej zlewni rzeki B. w ramach programu (...) poprzez:

1) Gmina (...) – poręczenie Spółce (...) Sp. z o.o. w kwocie 630.000,00 zł na spłatę pożyczki/kredytu zaciągniętych przez Spółkę (...) Sp. z o.o. na pokrycie wkładu własnego, na realizację zadań przypadających Gminie (...) zgodnie ze Stadium (...) tego przedsięwzięcia. Środki finansowe na realizację zobowiązań miały zostać zabezpieczone w budżecie tej Gminy;

2) Gmina (...) – poręczenie Spółce (...) Sp. z o.o. w kwocie 14.304.887,00 zł na spłatę pożyczki/kredytu zaciągniętych przez Spółkę (...) Sp. z o.o. na pokrycie wkładu własnego, na realizację zadań przypadających Gminie(...) zgodnie ze Stadium (...) tego przedsięwzięcia. Środki finansowe na realizację zobowiązań miały zostać zabezpieczone w budżecie tej Gminy;

3) Gmina(...) – poręczenie Spółce (...) Sp. z o.o. w kwocie 19.457.178,00 zł na spłatę pożyczki/kredytu zaciągniętych przez Spółkę (...) Sp. z o.o. na pokrycie wkładu własnego, na realizację zadań przypadających Gminie (...) zgodnie ze Stadium (...) tego przedsięwzięcia. Środki finansowe na realizację zobowiązań miały zostać zabezpieczone w budżecie tej Gminy;

4) Gmina (...) – poręczenie Spółce (...) Sp. z o.o. w kwocie 25.550.674,00 zł na spłatę pożyczki/kredytu zaciągniętych przez Spółkę (...) Sp. z o.o. na pokrycie wkładu własnego, na realizację zadań przypadających Gminie(...)zgodnie ze Stadium (...) tego przedsięwzięcia. Środki finansowe na realizację zobowiązań miały zostać zabezpieczone w budżecie tej Gminy.

W przypadku braku środków na pokrycie poziomu niezbędnych przychodów w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków Gmina (...), Gmina(...), Gmina (...) i Gmina (...) zobowiązały się do przekazywania dopłat dla odbiorców usług z terenu gminy realizowanych przez Spółkę (...) Sp. z o.o. na poziomie wykazanym w Studium (...). Nadto każda w/w Gmina zobowiązała się do zwolnienia Spółki (...) Sp. z o.o. z podatku od nieruchomości na terenie każdej z gmin instalacji służących do oczyszczania ścieków, w tym sieci kanalizacyjnych i oczyszczania ścieków praz sieci wodociągowej wraz ze stacjami uzdatniania.

Wspólnicy Spółki Komunalnej (...) Sp. z o.o. zgodzili się na to, aby finansowanie działań własnych Gmin wykonywanych przez Spółkę zostało zapewniane także m.in. poprzez podwyższanie kapitału zakładowego w Spółce i obejmowanie nowoutworzonych udziałów przez Wspólników Spółki i tym samym zapewnienie niezbędnych środków inwestycyjnych dla realizacji inwestycji w ramach wykonywania powierzonych spółce zadań własnych wspólników, ewentualnie inną formę przekazania środków finansowych Spółce. W tym celu, wspólnicy zawierali umowy o wsparcie finansowe Spółki Komunalnej (...)Sp. z o.o. Przede wszystkim w umowie z dnia 7 października 2010 r. Gminy zobowiązały się, że w przypadku wystąpienia zagrożenia utraty płynności finansowej Spółki, a tym samym spłaty planowanego kredytu inwestycyjnego na kwotę 28.700.000,00 zł będą – proporcjonalnie do nakładów przypadających na Gminy w ramach realizacji projektu – dokapitalizować Spółkę, celem zapewnienia wskaźników obsługi pokrycia długu oraz wskaźników płynności na poziomie uzgodnionym pomiędzy Spółką, Bankiem udzielającym komercyjnego kredyt inwestycyjnego oraz Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej udzielającym dopłat do odsetek kredytu inwestycyjnego. Maksymalna wartość dokapitalizowania w skali każdego roku obsługi zadłużenia miała wynosić 1.300.000,00 zł (§ 3 ust. 1 i 2 umowy). Powyższa umowa została zmieniona aneksem nr (...) z dnia 1 lipca 2014 r. w przedmiocie zmiany okresu obsługi zadłużenia z lat 2015 – 2024 na lata 2016 – 2026.

Gmina (...) została zobowiązana m.in. do dokapitalizowania Spółki (...) Sp. z o.o. w kwocie 263.000,00 zł rocznie, począwszy od 2014 r. Zatem łączna kwota wymaganego dokapitalizowania przez tę Gminę w latach 2016 – 2022 wynosiła 1.841.000,00 zł.

Ponadto, na podstawie kolejnej umowy o wsparcie finansowe Spółki Komunalnej (...) Sp. z o.o. z dnia 30 maja 2017 r. zawartej pomiędzy stroną powodową a stroną pozwaną, Gmina(...) (...) zobowiązała się do dokapitalizowania projektu „Budowa sieci wodociągowej i kanalizacji w miejscowości O.”. Przedmiotowa umowa wsparcia została zmieniona aneksem nr (...) z dnia 31 lipca 2017 r. i następnie aneksem nr (...) z dnia 8 listopada 2018 r. Na podstawie przedmiotowej umowy wsparcia strona powodowa zobowiązała się do dokapitalizowania Spółki (...) Sp. z o.o. na następujące kwoty:

1) w 2017 r. na kwotę 1.100.000,00 zł;

2) w 2018 r. na kwotę 1.193.000,00 zł;

3) w 2019 r. na kwotę 250.000,00 zł;

4) w 2020 r. na kwotę 1.400.000,00 zł;

5) w 2021 r. na kwotę 1.600.000,00 zł;

6) w 2022 r. na kwotę 563.000,00 zł;

tj. łącznie na kwotę 6.106.000,00 zł.

Tym samym w latach 2016 – 2022 Gmina (...) zobowiązała się do dofinansowania Spółki (...) Sp. z o.o. w łącznej wysokości 7.947.000,00 zł.

Wniesione przez Gminę (...) wkłady tylko częściowo wypełniły zobowiązanie finansowe wynikające z umowy o wsparcie (...) Sp. z o.o. z dnia 7 października 2010 r. oraz z dnia 30 maja 2017 r. Gmina (...) przeznaczyła bowiem na realizację obowiązków wynikających z umów wsparcia kwotę w wysokości 6.238.000,00 zł, w sytuacji gdy łączne zobowiązanie wynosiło kwotę 7.947.000,00 zł. Zatem niedopłata względem Spółki a faktycznie dokonanym dokapitalizowaniem wyniosła 1.709.000,00 zł.

Na podstawie oświadczenia z dnia 20 kwietnia 2009 r. Wójt Gminy (...) zobowiązał się do zwolnienia Spółki (...) Sp. z o.o. z podatku od nieruchomości na terenie Gminy (...) instalacji służących do oczyszczania ścieków, w tym sieci kanalizacyjnych i oczyszczania ścieków praz sieci wodociągowej wraz ze stacjami uzdatniania. Spółka wówczas znacząco zaniżyła wysokość taryf obowiązujących użytkowników nieruchomości położonych na terenie Gminy (...), Gminy (...), Gminy (...) i Gminy R.. Wbrew powyższym ustaleniom strona powodowa podjęła jednak uchwałę nr (...)z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości na terenie Gminy (...), w treści której nie objęto zwolnienia w zakresie zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Wobec tego pozwana spółka została obciążona podatkiem od nieruchomości w wysokości 72.307,00zł miesięcznie, co dało kwotę 867.687,00 zł za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Strona powodowa nie uwzględniła zwolnienia z podatku od nieruchomości na terenie Gminy (...) instalacji służących do oczyszczania ścieków, w tym sieci kanalizacyjnych i oczyszczania ścieków praz sieci wodociągowej wraz ze stacjami uzdatniania również w uchwale nr (...) z dnia 24 listopada 2022 r., ustalając w jej treści stawkę podatku od nieruchomości w wysokości 1,9% wartości budowli służących do dostarczania wody i odbioru ścieków. Pozwana spółka została więc obciążona w 2023 r. podatkiem w wysokości 824.887,00 zł.

Za rok 2022 na działalności w T. spółka osiągnęła dochód, a na działalności w R. stratę, z czego największą z tytułu odprowadzonego podatku od nieruchomości. Pobranie tego podatku powoduje, że Gmina (...) ma z tego korzyści. Gminy (...) i (...) nie pobierają podatku od nieruchomości od urządzeń Spółki, zaś Gmina (...) pobiera taki podatek, ale potem go zwraca poprzez kompensatę.

Wobec niezwolnienia Spółki (...) Sp. z o.o. od podatku od nieruchomości, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa (...) z siedzibą w K. decyzją z dnia 21 kwietnia 2021 r., znak: (...) zatwierdził taryfę dla zbiorowego zapatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gmin: (...),(...), (...) i (...) na okres 3 lat.

Uchwałą nr(...) z dnia 4 stycznia 2022 r. w sprawie skrócenia obowiązującej taryfy oraz przyjęcia osobnych taryf dla Gminy (...)i dla Gminy (...) oraz wspólnej taryfy dla Gminy (...) i Gminy (...) Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. uznało potrzebę:

a) skrócenia obowiązującej taryfy w związku z uchyleniem w Gminach (...) oraz (...)zwolnienia podatkowego z podatku od nieruchomości związanego z budynkami lub ich częściami oraz budowlami lub ich częściami wykorzystywanymi na potrzeby zbiorowego odprowadzania ścieków oraz zbiorowego zaopatrzenia w wodę,

b) opracowania i wdrożenia osobnych taryf dla Gminy (...) i Gminy (...) oraz wspólnej taryfy dla Gminy (...)i Gminy(...).

Pismem datowanym na dzień 28 lutego 2022 r. Spółka (...) Sp. z o.o. wniosła o skrócenie obowiązującej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gmin: (...), (...), (...) i(...) zatwierdzonej decyzją z dnia 21 kwietnia 2021 r., znak:(...). Jednakże decyzją z dnia 30 listopada 2022 r., znak: (...)Prezes Państwowego Gospodarstwa (...) odmówił skrócenia taryfy i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. (...) w sprawie ze skargi Spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa (...) z dnia 30 listopada 2022 r., znak: (...) (...) w przedmiocie odmowy skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz odmowy zatwierdzenia nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa (...) z siedzibą w R. orzekł o odmowie skrócenia czasu obowiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa (...) z siedzibą w K. na terenie Gmin (...), (...) (...) i (...), w część dotyczącej Gminy (...) oraz o odmowie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy (...) na okres 3 lat, przedłożonej przez Spółkę (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. wnioskiem z dnia 28 lutego 2022 r.

W dniu 15 listopada 2022 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. Podczas tego Zgromadzenia Wspólnicy Spółki (...) obradowali m.in. w przedmiocie stanu finansowego Spółki i konieczności uregulowania i rozwiązania sporu w zakresie finansowania Spółki przez Wspólników. Konsekwencją powyższego było podjęcie uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. z dnia 15 listopada 2022 r. w przedmiocie zmiany umowy spółki. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki zmieniło umowę spółki m.in. w ten sposób, że po § 6 ust. 1 dodaje się ust. 1a o następującym brzmieniu: realizacja przez Spółkę powierzonego zadania wspólnika, o którym mowa w § 6 ust. 1 możliwa jest po zawarciu porozumienia regulującego zasady takiego powierzenia. Spółka może zaniechać realizacji powierzonego zadania własnego gminy w przypadku odmowy zawarcia przez wspólnika porozumienia lub niewykonania tego porozumienia. Porozumienie w szczególności konkretyzuje obowiązki ciążące na każdej ze stron, ustanowi zasady współpracy oraz wskazuje mechanizm obliczania przysługującej Spółce rekompensaty za przyjęcie przez Spółkę realizacji powierzonych zadań. W umowie Spółki znalazł się również zapis, że wspólnicy mogą zostać zobowiązani do dokonania w każdym roku obrachunkowym dopłat proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów, jednorazowo maksymalnie do dwudziestokrotnej wartości nominalnej tych udziałów, na zasadach określonych w uchwale Zgromadzenia Wspólników (§ 11 ust. 1 uchwały).

Za przyjęciem powyższej uchwały zagłosowała Gmina (...) i Gmina (...). Głos wstrzymujący się oddała Gmina (...). Natomiast Gmina (...) była przeciwna przyjęciu tej uchwały. Wobec takiego rozkładu głosów, uchwała została podjęta wymaganą kwalifikowaną większością 2/3 głosów, przy czym Gmina (...) wniosła sprzeciw wobec podjęcia Uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. z dnia 15 listopada 2022 r. w przedmiocie zmiany Umowy Spółki.

Uchwałą nr (...) (...) z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie określenia projektu warunków porozumienia regulującego zasady powierzenia Spółce zadań, o których mowa w § 6 umowy spółki Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. przyjęło projekt warunków porozumienia regulującego zasady powierzania Spółce zadań, o których mowa w § 6 umowy spółki. Ustalono też, że każdy ze wspólników w nieprzekraczalnym terminie do dnia 2 stycznia 2023 r, do godz. 15:00 może przesłać uwagi do projektu na adres poczty elektronicznej Spółki. Po tym terminie przesłane uwagi do projektu nie były objęte porządkiem obrad. Ponadto ustalono termin następnego Zgromadzenia Wspólników na dzień 13 stycznia 2023 r., gdzie przedmiotem obrad miało być przyjęcie uchwały określającej jednolite warunki porozumienia regulującego zasady powierzenia Spółce zadań, o których mowa w § 6 umowy spółki.

W dniu 29 grudnia 2022 r. Gmina (...) wystąpiła do Regionalnej Izby (...) w K. z wnioskiem o udzielenie wyjaśnienia w zakresie stosowania przepisów o finansach publicznych. W przedmiotowym piśmie strona powodowa podała, że partycypuje w kosztach funkcjonowania ogólnospławnej kanalizacji w Gminie (...). Wody opadowe z tej kanalizacji wpływają do oczyszczalni w T. generując olbrzymie koszty dla pozostałych wspólników, w tym dla Gminy (...) powodując tym samym ogromną różnicę w przychodach ze ścieków dopływających i oczyszczonych. Strona powodowa opowiadała się w zakresie udzielenia pomocy finansowej z budżetu gminy za koniecznością podjęcia przez radę gminy odrębnej uchwały.

W odpowiedzi na stanowisko Gminy (...) Regionalna Izba (...)w K. wyraziła aprobatę dla stanowiska gminy wskazując, że jej zdaniem jedynym instrumentem rekompensaty spółce samorządowej strat z tytułu świadczenia usług komunalnych są dopłaty wspólników.

Spółka (...) Sp. z o.o. zanotowała w III kwartale 2022 r. stratę w wysokości 841.000,00 zł.

W 2022 r. z tytułu zaopatrywania Gminy (...) w wodę pozwana spółka poniosła stratę w wysokości 872.002,51 zł, natomiast z tytułu oczyszczania ścieków – stratę w wysokości 817.478,72 zł.

Strona powodowa w piśmie z dnia 2 stycznia 2023 r. skierowanym do pozwanej spółki wyraziła swój sprzeciw przeciwko zawarciu porozumienia i podjęciu uchwały nr (...)z dnia 15 listopada 2022 r. Gmina (...) podała, że wprowadzony do § 6 ust. 1a umożliwia wykonanie zadań własnych gminy po zawarciu porozumienia, regulującego zasady takiego powierzenia. Zapis ten jest sprzeczny z ustawą o gospodarce komunalnej, gwarantującej możliwość wykonania przez gminy zadań publicznych za pośrednictwem własnych spółek komunalnych, przy czym prowadzenie takiej działalności przez spółkę komunalną ustawa nazywa „prowadzeniem” przez gminę w odróżnieniu od „powierzenia” podmiotowi nie samorządowemu na podstawie umowy zawartej na zasadach ogólnych z uwzględnieniem przepisów ustawy o finansach publicznych lub prawa o zamówieniach publicznych. W tym stanie rzecz Gmina (...) poinformowała, że zamierza złożyć do Sądu powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały nr (...) (...) Sp. z o.o. z dnia 15 listopada 2022 r. w przedmiocie zmiany umowy spółki.

Pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. Gmina (...) podała uwagi do porozumienia, o którym mowa w uchwale nr (...) (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. i zakwestionowała zasadność zawarcia porozumienia oraz treść wszystkich zawartych w nim postanowień, ponieważ są sprzeczne z treścią ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, w tym z art. 2 i art. 9 ust. 1 tej ustawy.

W pracach nad porozumieniem Gmina (...) nie składała żadnych zarzutów co do treści porozumienia, w przeciwieństwie do Gminy (...), która takie zastrzeżenia składała i te zastrzeżenia zostały uwzględniane.

Regionalna Izba (...) powiadomiła Spółkę (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T., że przekazane przez tę Spółkę w piśmie z dnia 22 grudnia 2022 r. informacje w przedmiocie sygnalizacji nieprawidłowości w zakresie gospodarki finansowej Gminy (...) zostaną wykorzystane podczas planowanej do realizacji w bieżącym roku kontroli kompleksowej gospodarki finansowej Gminy (...), która zostanie przeprowadzona przez Regionalną Izbę (...)w K. w ramach posiadanych kompetencji.

Uchwałą nr (...) (...) z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie określenia jednolitych dla wszystkich wspólników warunków porozumienia regulującego zasady powierzenia Spółce (...) Sp. z o.o. zadań, o których mowa w § 6 umowy Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. przyjęło wzór projektu porozumienia określającego jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzania Spółce (...) zadań własnych gmin, będących udziałowcami Spółki z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej. Wzór projektu porozumienia stanowił integralną część uchwały.

Zgodnie z przyjętym projektem porozumienia w § 3 ust. 2 Spółka wyliczając koszty pośrednie zobowiązana jest do poddziału kosztów pośrednich nie dających się przypisać do realizacji powierzonych zadań własnych na terenie określonej Gminy, stosować klucz podziału oparty o proporcję wynikającą z udziału kosztów bezpośrednich przyporządkowanych Gminie w stosunku do ogółu kosztów bezpośrednich związanych z realizacją zadań powierzonych przez Gminy będące wspólnikami Spółki związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków. Do kosztów pośrednich zalicza się m.in. koszty zarządu, administracji, funkcjonowania oczyszczalni ścieków oraz ujęć wody oraz inne, co do których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacją położoną na terenie Gminy.

Ponadto zgodnie z § 6 ust. 2 projektu porozumienia, treść porozumienia jak i raporty kwartalne i roczne składane przez Spółkę są jawne dla wszystkich wspólników Spółki. Zarząd może odmówić wspólnikowi udostępnienia do wzglądu raportów kwartalnych i rocznych, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem Spółki i przez to wyrządzi Spółce znaczną szkodę.

Gmina (...) zgłosiła sprzeciw do protokołu.

W dniu 20 marca 2023 r. odbyło się planowane Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T.. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwaliło wówczas uchwałę nr(...) (...), na mocy której przyjęto uzupełniony o zmiany wprowadzone z inicjatywy gminy (...), wzór projektu porozumienia określającego jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzenia Spółce (...) Sp. z o.o. zadań własnych gmin, będących udziałowcami Spółki z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej. Wzór projektu porozumienia zastąpił porozumienie przyjęte uchwałą z dnia 13 stycznia 2023 r. nr (...).

Gmina (...) ponownie zgłosiła sprzeciw do protokołu.

Spółka (...) Sp. z o.o. przesłała do Gminy (...) rozliczenie kosztów działalności za rok 2022 w celu przedstawienia, jak kształtują się ewentualne koszty stanowiące podstawę wynagrodzenia Spółki. Zestawienie to zostało doręczone stronie powodowej poprzez pocztę elektroniczną. Rozliczenie kosztów obrazowało, że pozwana spółka poniosła stratę z tytułu prowadzonej przez Gminę (...) gospodarki wodno – ściekowej, w łącznej wysokości 1.689.481,23 zł, w tym kwotę 872.002.51 zł (woda) i kwotę 817.478,72 zł (ścieki). Zestawienie zawierało również dane dotyczące ponoszonych przez Spółkę kosztów obsługi długu zaciągniętego przez Spółkę na okoliczność prowadzonych inwestycji, które wynosiły kwotę w łącznej wysokości 959.193,42 zł.

W dniu 24 maja 2023 r. odbyło się kolejne Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. W punkcie 6 porządku obrad zawarto przedstawienie propozycji Gminy (...) w sprawie zmian do porozumienia określającego jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzania Spółce (...) Sp. z o.o. zadań własnych gmin będących udziałowcami Spółki z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej.

W konsekwencji powyższego Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. przyjęło uchwałę nr(...) (...) z dnia 24 maja 2023 r. w sprawie wprowadzenia zmian w jednolitych dla wszystkich wspólników warunkach porozumienia regulującego zasady powierzania Spółce (...) zadań, o których mowa w § 6 umowy spółki. Na mocy tej uchwały Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki przyjęło jednolity dla wszystkich wspólników aneks do porozumienia regulującego zasady powierzania Spółce (...) zadań własnych gmin będących udziałowcami Spółki z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej, o której mowa w § 6 umowy. Aneks miał charakter fakultatywny, co oznacza, ze wspólnicy są uprawnieni, ale nie zobowiązani do jego zawarcia. Projekty aneksu stanowił integralną część niniejszej uchwały. W aneksie przewidziano możliwość uchylenia § 2 ust. 13 i ust. 14, § 3 ust. 3, § 4 ust. 3 lit. c i § 6 ust. 2 i zastąpienia tych postanowień zapisami o nowej treści. Nadto do § 3 dodano ust. 15.

Spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. poinformowała stronę powodową, że w 2023 r. przewidziano zmianę uchwały Spółki poprzez zwiększenie jej kapitału zakładowego z tytułu podjętych wcześniej zobowiązań. Planowany termin posiedzenia Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki wyznaczono na trzeci kwartał bieżącego roku. Strona pozwana wraz z pismem przesłała też zestawienie kwot wraz ze wskazaniem podstaw prawnych je uzasadniających:



263.000,00 zł z tytułu umowy wsparcia z dnia 7 października 2010 r. wraz z aneksami przypadająca do zapłaty w 2023 r.,



273.206,00 zł z tytułu zobowiązania wynikającej z uchwały nr(...) (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 20 listopada 2020 r. określającej harmonogram wpłat w związku z realizacją inwestycji współfinansowanych z (...) Programu Gospodarki (...) poza granicami aglomeracji ujętych w (...) w latach 2023 – 2031,



1.578.000,00 zł z tytułu umowy wsparcia z dnia 7 października 2010 r. wraz z aneksami stanowiącą zaległość wpłat za lata 2017 – 2022.

Gmina (...) poinformowała jednak Spółkę (...), że w bieżącym roku budżetowym nie przewiduje wniesienia wkładów pieniężnych do Spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T..

Podatek od nieruchomości, który pobrała gmina (...) nie został przez Gminę tę skompensowany wpłatą. Aktualnie Gmina (...) czerpie korzyści z naliczanego podatku od nieruchomości, a nie partycypuje w tym zakresie w kosztach funkcjonowania Spółki (...).

Do oczyszczalni ścieków w T. wpływa około 600.000,00 m^{(

3)} nieewidencjonowanych ścieków z terenu T. i wpływa to na koszty działania spółki poprzez zwiększone zużycie prądu i materiałów w oczyszczalni, ponieważ oczyszcza się o wiele więcej ścieków, aniżeli wynika to z faktur mieszkańców. Spółka nie wykonuje także działań prewencyjnych w postaci m.in. likwidacji nielegalnych przyłączy do sieci kanalizacyjnych, tj. nie zadymia sieci. Sieć wodna jest też nieszczelna i są ubytki wody. Jeżeli zsumować ścieki opomiarowane na granicy R., ścieki opomiarowane na granicy Gminy(...) oraz faktury wystawione na terenie Gminy (...) to pozostałą cześć stanowią wody opadowe, które są przerabiane przez oczyszczalnię ścieków w T..

Im gmina jest bardziej zaludniona patrząc przez pryzmat zagęszczenia na 1 km sieci, tym niższe są koszty działalności spółki. Najmniej zaludnioną gminą zaś jest Gmina (...). Wody opadowe, które przedostają się do tzw. ogólnospławnej sieci kanalizacyjnej są również oczyszczane przez oczyszczalnie w T. i w S.. Natomiast Gmina (...) nie ma wpiętej kanalizacji deszczowej do oczyszczalni, tak jak w Gminie (...).

Jeżeli będzie przyjęta metoda zaproponowana w projekcie porozumienia to Gmina (...) zapłaci również za te wpływy kanalizacji ogólnospławnej składające się na ogólny wolumen ścieków na granicy Gminy (...) oraz za koszt przetworzenia w oczyszczalni wody deszczowej z T..

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, że powództwo strony powodowej – Gminy (...) zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 249 § 1 k.s.h. uchwała wspólników sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godząca w interesy spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie wspólnika może być zaskarżona w drodze wytoczonego przeciwko spółce powództwa o uchylenie uchwały.

Spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T., jak wynika to z aktu notarialnego Rep. (...) (...), na mocy którego powołano pozwaną spółkę, jak i z treści umowy tej spółki, została utworzona w celu zaspokojenia określonych i specyficznych potrzeb, tj. w celu realizacji powierzonych zadań własnych Gminy (...), Gminy (...), Gminy (...) i Gminy (...) z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej oraz odbioru i dalszego zagospodarowania odpadów komunalnych.

Analiza treści zaskarżonych uchwał w kontekście ogólnych regulacji prawnych dotyczących działalności spółek prawa handlowego, jak również specyfiki związanej z charakterem prawnym strony pozwanej, że zadania realizowane przez pozwaną spółkę nakładają na poszczególnych jej wspólników, tj. Gminy (...), (...), C. i (...) określone obowiązki i ciężary związane z przyjętym przez wspólników założeniem biznesowym tego przedsięwzięcia, które nie musi przynosić Gminom wyłącznie samych korzyści, ale może prowadzić także po strat i ponoszenia przez nie innych kosztów działalności tej spółki. Sama idea rozdziału kosztów sprowadzająca się do ponoszenia przez daną gminę opłat odpowiadających swoją wielkością zużytym zasobom wodnym, wydaje się być, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę niesprzeczna z prawem, szczególnie w tym zakresie, iż zasada ta prowadzi do przyjęcia, aby każda z gmin ponosiła koszty zasobów, które w rzeczywistości wykorzysta, bądź które faktycznie odprowadzi. Nie znajduje bowiem w ocenie Sądu uzasadnienia zastosowanie takiego rozdziału kosztów, aby wspólnicy spółki, tj. poszczególne tworzące spółkę komunalną gminy, zmuszone były do ponoszenia wydatków za wykorzystanie wody lub odprowadzenie ścieków niezwiązanych z wykonywaniem zadania własnego tejże gminy, ale także z tytułu wykonywania zadań własnych, tj. dostarczenia wody i odprowadzania ścieków przez pozostałych wspólników spółki, a więc przez pozostałe Gminy.

W ocenie Sądu Okręgowego, zaskarżona uchwała nr (...) (...) z dnia 13 stycznia 2023 r., zastąpiona obecnie obowiązującą uchwałą nr (...) (...) z dnia 20 marca 2023 r. zawierała w przyjętym wzorze projektu porozumienia określające jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzania Spółce (...) zadań własnych gmin, będących udziałowcami Spółki z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej, zapisy, które były sprzeczne z dobrymi obyczajami i miały na celu pokrzywdzenie wspólnika. Mowa tutaj o § 3 pkt 2 oraz § 6 pkt 2 projektu porozumienia stanowiącego integralną część uchwały nr(...) (...) z dnia 20 marca 2023 r.

Zgodnie z § 3 ust. 2 projektu porozumienia Spółka wyliczając koszty pośrednie zobowiązana jest do poddziału kosztów pośrednich nie dających się przypisać do realizacji powierzonych zadań własnych na terenie określonej Gminy, stosować klucz podziału oparty o proporcję wynikającą z udziału kosztów bezpośrednich przyporządkowanych Gminie w stosunku do ogółu kosztów bezpośrednich związanych z realizacją zadań powierzonych przez Gminy będące wspólnikami Spółki związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków. Do kosztów pośrednich zalicza się m.in. koszty zarządu, administracji, funkcjonowania oczyszczalni ścieków oraz ujęć wody oraz inne, co do których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacją położoną na terenie Gminy. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 2 projektu porozumienia, treść porozumienia jak i raporty kwartalne i roczne składane przez Spółkę są jawne dla wszystkich wspólników Spółki. Zarząd może odmówić wspólnikowi udostępnienia do wzglądu raportów kwartalnych i rocznych, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem Spółki i przez to wyrządzi Spółce znaczną szkodę.

Powyższe zapisy mogły powodować u strony powodowej poczucie pokrzywdzenia i nie odpowiadały one zasadom normalnego uczestnictwa w spółce, wobec czego zapisy te okazały się sprzeczne z dobrymi obyczajami i prowadziły do pokrzywdzenia wspólnika, tj. Gminy (...). Należy bowiem zaznaczyć, że zarówno Gmina R. jak i Gmina C. nie posiadają własnych oczyszczalni ścieków, wobec czego doprowadzają ścieki do wyznaczonej granicy swojego użytkowania, tj. granicy gminy, gdzie dochodzi do ich opomiarowania i niezależnie od tego, czy na odprowadzone ścieki składa się również zawartość kanalizacji ogólnospławnej, czy też nie, Gmina (...) zobowiązana jest do pokrycia kosztów całości odprowadzonych do oczyszczalni ścieków, pomimo tego, że część z nich stanowi woda burzowa, w związku z czym nie zostały wytworzone one przez gospodarstwa domowe znajdujące się na terenie Gminy (...). Powyższe stanowi realny problem w zakresie określenia faktycznych wielkości ścieków odprowadzanych do oczyszczalni z gospodarstw domowych mieszkańców T., co potwierdziła w swoich zeznaniach również Burmistrz Gminy (...) świadek M. M. (1). Brak natomiast zainstalowania odpowiedniego opomiarowania odprowadzanych ścieków i ustalenia ich realnej wielkości wpływa na wysokość kosztów pośrednich wskazanych w § 3 pkt 2 projektu porozumienia, tj., koszty funkcjonowania oczyszczalni ścieków, na co uwagę zwracał przesłuchiwany w sprawie Wójt Gminy (...) M. K., powołując się na fakt, iż dochodzi do otrzymania dużo większej ilości oczyszczonej wody w stosunku do odprowadzanych do oczyszczalni ścieków nieczystości wynikających z wystawionych faktur za wykonane oczyszczanie, a co oznacza, że kanalizacja ogólnospławna ma w tym procederze swój udział. Nie może doprowadzić to jednak do przyjęcia za właściwe i zgodne z dobrymi obyczajami oraz interesami wspólników, że pozostali (...) Spółki (...) zobowiązani będą do ponoszenia kosztów utylizacji ścieków pochodzących z ogólnospławnej sieci kanalizacyjnej w miejsce Gminy (...), bo jest to sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a przez to także z dobrymi obyczajami i interesami pozostałych wspólników spółki. Gmina (...) winna samodzielnie ponosić również te zwiększone koszty utrzymania znajdującej się w jej posiadaniu oczyszczalni ścieków i nie może przerzucać związanego z tym obowiązku finansowego na pozostałych wspólników spółki. Zaistnienie zatem niebezpieczeństwa sprowadzającego się do nałożenia na wspólników, w tym Gminę (...) obowiązku ponoszenia kosztów pośrednich związanych z wykonywaniem nie przez tego wspólnika, ale przez pozostałe gminy przypisanych im bezpośrednio zadań własnych dotyczących gospodarki wodno – kanalizacyjną jest niedopuszczalne, wobec czego taki zapis winien zostać usunięty z obrotu prawnego. Ponadto w § 3 ust. 2 porozumienia zawarto również dosyć ogólnikowy i nieostry zapis w przedmiocie kosztów pośrednich, a mianowicie, że do kosztów pośrednich zalicza się m.in. koszty zarządu, administracji, funkcjonowania oczyszczalni ścieków oraz ujęć wody oraz inne, co do których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacją położoną na terenie Gminy. Ta część § 3 ust. 2 projektu porozumienia również, zdaniem Sądu Okręgowego stanowi zapis sprzeczny z obowiązującym porządkiem prawnym, z dobrymi obyczajami oraz z interesem wspólników spółki, bowiem z uwagi na brak precyzyjnego zdefiniowania zakresu tych kosztów, m.in. braku dokładnego określenia co wchodzi w skład kosztów zarządu, administracji, funkcjonowania oczyszczalni ścieków oraz ujęć wody, jak również braku określenia definicji innych kosztów, co do których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacją położoną na terenie Gminy, w tym nieokreślenie sytuacji, w których zachodzi niemożność wykazania ścisłego związku z siecią wodno – kanalizacyjną, daje możliwość nałożenia na poszczególnych wspólników obowiązku ponoszenia szeregu dodatkowych kosztów, które mogą okazać się całkiem nieuzasadnione, przy czym wspólnik nie posiadałby realnych narzędzi prawnych pozwalających mu na uchylenie się od uiszczenia tychże kosztów pośrednich na niego nałożonych.

W ocenie Sądu Okręgowego niezgodnym z obowiązującym porządkiem prawnym, z dobrymi obyczajami oraz godzącym w interesy wspólnika, mającym na celu jego pokrzywdzenie jest również zapis zawarty w § 6 ust. 2 projektu porozumienia wynikającego z uchwały nr (...) (...) z dnia 13 stycznia 2023 r. oraz z zastępującej jej uchwały nr (...) (...) z dnia 20 marca 2023 r. Zgodnie bowiem z omawianym zapisem treść porozumienia jak i raporty kwartalne i roczne składane przez Spółkę są jawne dla wszystkich wspólników Spółki. Zarząd może odmówić wspólnikowi udostępnienia do wzglądu raportów kwartalnych i rocznych, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem Spółki i przez to wyrządzi Spółce znaczną szkodę. Oczywistym jest, co wynika także z przepisów prawa handlowego, że wspólnik ma prawo do wglądu we wszelką dokumentację dotyczącą spółki, w tym także w zakresie jej sytuacji finansowo – księgowej i prawo to nie może zostać mu w żaden sposób ograniczone. Wszystkie zatem zapisy stawiające jakiekolwiek ograniczenia w tym przedmiocie są sprzeczne z porządkiem prawnym, dobrymi obyczajami oraz mają na celu wyłącznie pokrzywdzenie wspólnika. Jeżeli bowiem spółka ma charakter spółki komunalnej i stworzona została w celu prowadzenia wspólnej działalności z zakresu wykonywania ustawowych zadań własnych wspólników będących gminami, to trudno mówić o możliwości pozbawienia tego wspólnika prawa wglądu do raportów kwartalnych i rocznych spółki, skoro realnie gmina będąca wspólnikiem spółki jest współwłaścicielem całego przedsięwzięcia związanego z założeniem tego rodzaju spółki i wykonywaniem przy jej pomocy powierzonych gminom zadań.

Konkludując Sąd okręgowy wskazał, że w treści dwóch elementów porozumienia, tj. w § 3 pkt 2 i § 6 pkt 2 projektu porozumienia, zauważalna jest nadmierna uznaniowość oraz brak realnych i rzeczywistych możliwości zweryfikowania przyczyn ponoszenia przez Gminę (...) kosztów pośrednich z tytułu funkcjonowania Spółki (...).

O kosztach procesu orzekł Sąd Okręgowy na zasadzie art. 100 k.p.c.

Od powyższego wyroku apelacje wniosły obie strony.

Strona powodowa na podstawie art. 367 § 1 i 2 k.p.c. zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 9 ust. 1 w zw. art. 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej poprzez ich błędną wykładnie i uznanie, że przepisy dotyczące spółek handlowych dopuszczają możliwość zawarcia porozumienia określającego jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzenia zadań własnych gmin stanowiącego niejako dokument uzupełniający do zawartej pierwotnie umowy spółki.

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że powód wypełnił tylko częściowo zobowiązanie finansowe wynikające z umowy wsparcia z dnia 30 maja 2017 r. zmienionej aneksami nr (...) z dnia 31 lipca 2017 r. i nr (...) z dnia 08 listopada 2018 r. oraz umowy wsparcia z dnia 07 października 2010 r., zmienionej aneksem nr (...) z dnia 01 lipca 2014 r. co stoi w sprzeczności z ustaleniami Regionalnej Izby(...) w K.. Powód wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci: Pisma Regionalnej Izby (...)w K. z dnia 25 października 2023, znak: (...) (...) celem wykazania faktu, że Gmina (...) z końcem 2022 roku zrealizowała postanowienia poszczególnych umów zawartych ze Spółką.

Strona powodowa wniosła o zmianę w całości zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności uchwał: nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki (...)' sp. z o.o. z dnia 13 stycznia 2023 r. oraz nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki (...) sp. z o.o. z dnia 20 marca 2023 r., ewentualnie uchylenie w całości skarżonych uchwał, a także zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje.

Strona pozwana w apelacji zaskarżyła powołany wyrok w części, tj. w zakresie pkt. 1, 2 oraz 4. Na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 KPC zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 233 § 1 KPC przez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że:

1) zaskarżona uchwała nr (...) r. z dnia 13 stycznia 2023 r., zastąpiona obecnie obowiązującą uchwałą nr (...)r. z dnia 20 marca 2023 r. zawiera § 3 ust. 2, który jest sprzeczny z dobrymi obyczajami, z obowiązującym porządkiem prawnym oraz z interesem wspólników Spółki i ma na celu pokrzywdzenie wspólnika, bowiem ustalono fakty, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, tj., że: (i) wskazany zapis jest ogólnikowy i nieostry oraz brak jest definicji innych kosztów, (ii) zauważalna jest nadmierna uznaniowość oraz brak możliwości zweryfikowania kosztów pośrednich, w tym realnych narzędzi prawnych pozwalających wspólnikowi na uchylenie się od uiszczenia tychże kosztów pośrednich na niego nałożonych, co doprowadziło do nieprawidłowego uchylenia uchwał

2) za koszt kanalizacji ogólnospławnej składający się na ogólny wolumen ścieków na granicy Gminy (...) oraz za koszt przetworzenia w oczyszczalni wody deszczowej z T. zapłaci Gmina (...), a to na podstawie przyjętej metody w projekcie porozumienia, w sytuacji, gdy koszt ten jest kosztem bezpośrednim, a zatem nie znajdą do niego zastosowania regulacje wskazane w § 3 ust. 2 projektu porozumienia i żadna ze stron nie kwestionowała, że koszt ten jest możliwy do przypisania do Gminy (...)

3) zaskarżona uchwała nr (...) r. z dnia 13 stycznia 2023 r., zastąpiona obecnie obowiązującą uchwałą nr (...) r. z dnia 20 marca 2023 r. zawiera § 6 ust 2, który jest niezgodny z obowiązującym porządkiem prawnym, z dobrymi obyczajami oraz godzący w interes wspólnika i ma na celu pokrzywdzenie wspólnika, bowiem ustalono fakty, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, tj. że wprowadzono sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym ograniczenie prawa wspólnika do żądania informacji, a oczywistym jest, co wynika z prawa handlowego, że wspólnik ma prawo do wglądu we wszelką dokumentację dotyczącą spółki, w tym także w zakresie jej sytuacji finansowo — księgowej i prawo to nie może zostać w żaden sposób ograniczone w sytuacji, gdy sam ustawodawca wprowadza możliwość ograniczenia w tym przedmiocie, a zatem nie można stwierdzić, że powielenie regulacji z art. 212 § 2 KSH stanowi naruszenie obowiązującego porządku prawnego, dobrych obyczajów, czy też godzi w interes wspólnika lub ma na celu jego pokrzywdzenie. Ponadto regulacja w żaden sposób nie wyłącza zastosowania art. 212 § 3 i 4 KSH, który umożliwia wspólnikowi poddanie sprawy pod rozstrzygnięcie uchwałą wspólników oraz złożenia wniosku do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki, a w Spółce ustanowiono radę nadzorczą, która kontroluje działalność zarządu;

4) art. 100 KPC przez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiły podstawy uzasadniające wzajemne zniesienie kosztów procesu pomiędzy stronami, w sytuacji, gdy sąd powinien włożyć na powoda obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, ponieważ Pozwana uległa tylko co do nieznacznej części swego żądania. Sąd uchylił bowiem w punktach I oraz II sentencji wyroku uchwałę nr(...) z dnia z dnia 13 stycznia 2023 r., oraz uchwałę nr (...) r. z dnia 20 marca 2023 r. jedynie w częściach dotyczących § 3 ust. 2 oraz § 6 pkt 2 projektu porozumienia, a zatem powód powinien zostać obciążony całością kosztów postępowania;

II. Naruszenie prawa materialnego, a to:

1. art. 11 § 1 i 2 KSH w zw. z art. 161 KSH przez przyjęcie, że gmina, będąca wspólnikiem Spółki jest realnie współwłaścicielem całego przedsięwzięcia, podczas gdy wspólnik spółki kapitałowej nie jest współwłaścicielem majątku należącego do spółki, a zatem nie ma rozszerzonej możliwości sprawdzania działalności spółki, w tym przeglądania dokumentów;

2. art. 212 § 2 KSH przez jego niezastosowanie, a przez to pominięcie, że prawo wspólnika do wglądu do ksiąg i dokumentów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać ograniczone przez zarząd, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę, co skutkowało uchyleniem uchwał w zakresie § 6 ust. 2 projektu porozumienia, w sytuacji gdy § 6 ust. 2 projektu porozumienia powiela normę wynikającą z art. 212 § 2 KSH, która przesądza o dopuszczalności ograniczenia prawa wspólnika do indywidualnej kontroli w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością;

3. art. 249 § 1 KSH poprzez jego zastosowanie i uchylenie uchwały nr (...) (...) z dnia 13 stycznia 2023 r. w części, tj. w zakresie § 3 ust. 2 projektu porozumienia oraz § 6 ust. 2 projektu porozumienia oraz zastępującej ją uchwały nr (...)z dnia 20 marca 2023 r. w części, tj. w zakresie § 3 ust. 2 projektu porozumienia oraz § 6 ust. 2 projektu porozumienia, podczas, gdy nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 249 § 1 KSH, tj. w/w uchwały nie są sprzeczne z umową Spółki bądź dobrymi obyczajami i nie godzącą w interesy Spółki ani też nie mają na celu pokrzywdzenia wspólnika.

W świetle tak przedstawionych zarzutów, na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku, przez oddalenie powództwa w całości.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacje nie zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny stwierdza, iż zarzuty dotyczące popełnionego błędu w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy uwzględnił bowiem wszystkie przeprowadzone w tej sprawie dowody, wyciągnął z nich wnioski logiczne, poprawne, w sposób obiektywny, jak również wszechstronny rozważył wszystkie okoliczności ujawnione w toku tego postępowania, a także w oparciu o nie dokonał prawidłowych ustaleń, nie naruszając przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. O poprawności tych wniosków świadczą pisemne motywy uzasadnienia skarżonego wyroku, w których przedstawione zostały wszystkie okoliczności stanowiące jego podstawę, a także omówione dowody ze wskazaniem, dlaczego dano im wiarę. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu dokładnie bowiem opisał proces decyzyjny i przyczyny, jakimi kierował się wydając skarżony wyrok. Podstawą dokonanych ustaleń były dokumenty przedłożone przez strony oraz dowody z zeznań świadków i przesłuchania stron, trafnie uznane za wiarygodne.

Przypomnieć należy, że z sformułowanej w treści art. 233 §1 k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów wynika obowiązek wyprowadzenia z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie poprawnych i znajdujących pokrycie w dowodach, a do kryteriów oceny wiarygodności oraz mocy dowodowej należą: doświadczenie życiowe, poprawność logiczna oraz prawdopodobieństwo wystąpienia określonych zdarzeń. Jeżeli jednak z dowodów wyprowadza się wnioski logicznie poprawne oraz zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to ocena ta musi być uznana za prawidłową, chociażby w równym stopniu z tego samego materiału można byłoby wysnuwać wnioski odmienne. Stąd zarzuty apelacji, dla swojej skuteczności, nie mogą polegać na przedstawieniu przez skarżącego własnej wersji wydarzeń i wybiórczym przedstawieniu pewnych faktów, czy okoliczności. Skarżący musi więc wykazać, że oceniając materiał dowodowy, sąd in meriti popełnił uchybienie polegające na braku logiki w wiązaniu faktów z materiałem dowodowym albo też, że wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej lub, że sąd wbrew zasadom doświadczenia życiowego w ogóle nie uwzględnił jednoznacznych związków przyczynowych i skutkowych. Powyższe oznacza, że rolą skarżącego jest obalenie wersji zdarzeń przyjętych przez sąd orzekający, nie zaś zbudowanie własnej.

Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny przyjmuje ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy za własne.

Podkreślić należy, na tle dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń nie budzi wątpliwości w jakim zakresie strona powodowa zobowiązała się do ponoszenia kosztów finansowania pozwanej Spółki. Ustalenia te jednoznacznie wynikają z dokumentów przedłożonych przez strony, w tym przez samą stronę powodową, a także wprost z zeznań Wójta Gminny (...) i świadka M. M. (1).

Przedmiotem oceny Sądu była sprzeczność zaskarżonych uchwały z przepisami prawa i dobrymi obyczajami, dla której to oceny nie ma znaczenia okoliczność czy strona powodowa wypełniła ciążące na niej z tego tytułu zobowiązania. Istotne dla rozstrzygnięcia były natomiast podnoszone przez stronę powodową kwestie dotyczące funkcjonowania oczyszczalni ścieków w T., związane z rozliczeniem kosztów jej funkcjonowania.

Odnosząc się do zarzutu sprzeczności zaskarżonych uchwał z art. 9 ustęp 1 w zw. z art. 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 grudnia 1996 r o gospodarce komunalnej (t. jedn. Dz.U. z 2021, poz. 679) wskazać należy, że Spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T., jak wynika to z aktu notarialnego Rep.(...) (...), na mocy którego powołano pozwaną spółkę, jak i z treści umowy tej spółki, została utworzona w celu zaspokojenia określonych i specyficznych potrzeb, tj. w celu realizacji powierzonych zadań własnych Gminy (...), Gminy (...), Gminy (...) i Gminy (...) z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej oraz odbioru i dalszego zagospodarowania odpadów komunalnych.

Zgodnie z art. 2 w/w ustawy, gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Z kolei art. 3 ust. 1 stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego w drodze umowy mogą powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm.1) oraz przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305) na zasadach ogólnych albo w trybie przepisów:

1) ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 711 i 2275);

2) ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019, z późn. zm.);

3) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2020 r. poz. 1057);

4) ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1944 i 2400);

5) ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1528, 1655 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 2275).

Według art. 9 ust 1 ustawy o gospodarce komunalnej, jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek.

Zdaniem strony powodowej brak podstaw do przyjęcia, że przepisy dotyczące spółek handlowych dopuszczają możliwość zawarcia porozumienia określającego jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzenia zadań własnych gmin stanowiącego niejako dokument uzupełniający do zawartej pierwotnie umowy spółki. Art. 2 ustawy upoważnia gminy do prowadzenia gospodarki komunalnej na mocy samej umowy spółki, bez konieczności sporządzania innej umowy czy porozumienia, zatem wprowadzenie przez zaskarżone uchwały obowiązku podpisania porozumienia jest sprzeczne z powołanymi przepisami.

Wskazać w tym zakresie należy, że przewidziane w uchwałach porozumienie nie stanowi podstawy prawnej powierzenia wykonywania przez Gminy zadań własnych spółce komunalnej, gdyż podstawą prawną takiego powierzenia jest sama umowa spółki w powiązaniu z przepisami o gospodarce komunalnej. Natomiast nie jest zakazane jako sprzeczne z przepisami w/w ustawy zawarcie przez wspólników spółki komunalnej porozumienia precyzującego zasady wykonywania zadań własnych gmin i sposoby rozliczeń kosztów funkcjonowania spółki w zakresie zadań każdej z gmin. Wynika to chociażby z obowiązującego zakazu finansowania zadań własnych jednej gminy z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego. Wprowadzenie porozumienia służyło doprecyzowaniu zasad rozliczeń między gminami będącymi wspólnikami strony pozwanej, zwłaszcza, że treść porozumienia miałaby zostać ustalona w uchwale wspólników, podlegającej przecież kontroli sądowej pod kątem jej zgodności z prawem i zarazem ważności. Również orzecznictwo dopuszcza stosowanie takiej umowy, nazywając ją techniczną czy umową wykonawczą, a służącą doprecyzowania zasad współpracy wspólników spółki komunalnej. ( tak NSA w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., II OSK 2974/13).

W sytuacji odmowy zawarcia porozumienia przez wspólnika spółka może zaniechać realizacji zadania własnego wspólnika, a taka gmina może wówczas wystąpić ze spółki i realizować zadania własne w formie zakładu budżetowego czy w formie jednoosobowej spółki kapitałowej, w której w całości będzie pokrywać koszty działalności przedsiębiorstwa wodno- kanalizacyjnego jako zadania komunalnego. Nadto, nierzadko wykonywanie zadań komunalnych nie stanowi działalności samobilansującej się, lecz wymaga stosownych dopłat dokonywanych przez gminy. W przypadku zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków koszty tej działalności powinny być określone w taryfie (art. 20 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Z uwagi jednak na długi czas obowiązywania taryf i dynamiczne zmiany cen energii, odprowadzania odpadów i wynagrodzeń minimalnych spowodowały, że stawki taryf nie oddawały realnych kosztów zaopatrywania w wodę i odprowadzania ścieków. ( tak P. Michalski (red.), Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz, Warszawa 2022). Nie można także zapominać o wprowadzonym w art. 21 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków obowiązku wprowadzenia przez przedsiębiorstwo wodociągowe (w tym także spółkę komunalną) przedsięwzięcia rozwojowo-modernizacyjne w poszczególnych latach, których koszty muszą być także pokrywane przez jednostki samorządu terytorialnego.

W tej sytuacji wprowadzenia porozumienia w formie uchwały wspólników regulującego zasady rekompensowania stronie pozwanej strat z prowadzonej działalności oraz przedsięwzięć rozbudowy sieci w zakresie każdej z gmin będących wspólnikami pozwala na takie rozdzielenie kosztów, by każda z gmin pokrywała koszty związane z realizacją zadania własnego na swoim terenie.

Wykonywanie przez gminę zadań komunalnych we własnym zakresie – przez utworzoną w tym celu jednostkę organizacyjną – nie wymaga zawarcia umowy. Podstawą powierzenia wykonywania tych zadań jest sam akt organu gminy powołujący do życia tę jednostkę i określający przedmiot jej działania. Nie negując zatem stanowiska apelującego co do braku konieczności zawarcia umowy w zakresie wykonywania zadań własnych powodowej gminy z zakresu gospodarki wodno-ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno-kanalizacyjnej oraz odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, wskazać należy, że zawarcie dodatkowego porozumienia wspólników spółki komunalnej co do zasad wykonywania zadań własnych gmin i sposobów rozliczania kosztów funkcjonowania spółki w zakresie zadań każdej z gmin (wspólników) nie jest sprzeczne z żadnym przepisem ww. ustawy o gospodarce komunalnej. Strona pozwana jest niewątpliwie spółką komunalną, utworzoną w formie uchwały rady gmin dla realizacji wyszczególnionych zadań użyteczności publicznej w zakresie gospodarki komunalnej, w ramach współpracy i współdziałania gmin. Przedmiotem działalności Spółki jest bowiem m.in. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Powyższy cel jest zadaniem własnym gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego i znajduje odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawa, w szczególności w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w którym określono, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Wspólne przedsięwzięcie wymaga jednakże określonych uzgodnień, chociażby w celu uniknięcia finansowania zadań jednej gminy z budżetu innej jednostki samorządu terytorialnego. Temu celowi służy tzw. umowa wykonawcza zawarta pomiędzy jednostkami samorządu a spółką. Umowa ta jest swoistym uzupełnieniem umowy spółki, nie precyzującej szczegółowo sposobu wykonywania powierzonych zadań – uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w K.z dnia 17 maja 2024 r. sygn. akt. (...).

Sąd Apelacyjny podziela zapatrywanie Sądu Okręgowego, iż zaskarżona uchwała nr(...) (...) z dnia 13 stycznia 2023 r., zastąpiona obecnie obowiązującą uchwałą nr (...) (...) z dnia 20 marca 2023 r. zawierała w przyjętym wzorze projektu porozumienia określającego jednolite dla wszystkich wspólników zasady powierzania Spółce (...) zadań własnych gmin, będących udziałowcami Spółki z zakresu gospodarki wodno – ściekowej, w tym rozwoju i modernizacji sieci wodno – kanalizacyjnej, zapisy, które były sprzeczne z dobrymi obyczajami i miały na celu pokrzywdzenie wspólnika. Dotyczy to § 3 pkt 2 oraz § 6 pkt 2 projektu porozumienia stanowiącego integralną część uchwały nr (...) (...) z dnia 20 marca 2023 r.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy do oczyszczalni ścieków w T. wpływa około 600.000,00 m^{(

3)} nieewidencjonowanych ścieków z terenu T. i wpływa to na koszty działania spółki poprzez zwiększone zużycie prądu i materiałów w oczyszczalni, ponieważ oczyszcza się o wiele więcej ścieków, aniżeli wynika to z faktur mieszkańców. Spółka nie wykonuje także działań prewencyjnych w postaci m.in. likwidacji nielegalnych przyłączy do sieci kanalizacyjnych, tj. nie zadymia sieci. Sieć wodna jest też nieszczelna i są ubytki wody. Jeżeli zsumować ścieki opomiarowane na granicy R., ścieki opomiarowane na granicy Gminy (...) oraz faktury wystawione na terenie Gminy (...) to pozostałą cześć stanowią wody opadowe, które są przerabiane przez oczyszczalnię ścieków w T.. Im gmina jest bardziej zaludniona patrząc przez pryzmat zagęszczenia na 1 km sieci, tym niższe są koszty działalności spółki. Najmniej zaludnioną gminą zaś jest Gmina (...). Wody opadowe, które przedostają się do tzw. ogólnospławnej sieci kanalizacyjnej są również oczyszczane przez oczyszczalnie w T. i w S.. Natomiast Gmina (...) nie ma wpiętej kanalizacji deszczowej do oczyszczalni, tak jak w Gminie (...).

Jeżeli zostałaby przyjęta metoda zaproponowana w projekcie porozumienia to Gmina (...) zmuszona byłaby zapłacić również za te wpływy kanalizacji ogólnospławnej składające się na ogólny wolumen ścieków na granicy Gminy (...) oraz za koszt przetworzenia w oczyszczalni wody deszczowej z T..

Jak zasadnie wywiódł Sąd Okręgowy zadania realizowane przez pozwaną spółkę nakładają na poszczególnych jej wspólników, tj. Gminy (...), (...), (...) i (...) określone obowiązki i ciężary związane z przyjętym przez wspólników założeniem biznesowym tego przedsięwzięcia, które nie musi przynosić Gminom wyłącznie samych korzyści, ale może prowadzić także po strat i ponoszenia przez nie innych kosztów działalności tej spółki. I o ile sama idea rozdziału kosztów sprowadzająca się do ponoszenia przez daną gminę opłat odpowiadających swoją wielkością zużytym zasobom wodnym jest niesprzeczna z prawem, szczególnie w tym zakresie, iż zasada ta prowadzi do przyjęcia, aby każda z gmin ponosiła koszty zasobów, które w rzeczywistości wykorzysta, bądź które faktycznie odprowadzi, to niewątpliwie nie znajduje uzasadnienia zastosowanie takiego rozdziału kosztów, aby wspólnicy spółki, tj. poszczególne tworzące spółkę komunalną gminy, zmuszone były do ponoszenia wydatków za wykorzystanie wody lub odprowadzenie ścieków niezwiązanych z wykonywaniem zadania własnego tejże gminy, ale także z tytułu wykonywania zadań własnych, tj. dostarczenia wody i odprowadzania ścieków przez pozostałych wspólników spółki, a więc przez pozostałe Gminy.

Sad Apelacyjny w pełni podziela zapatrywanie Sądu Okręgowego, iż powyższe zapisy uznać należy a sprzeczne z dobrymi obyczajami i prowadzące do pokrzywdzenia wspólnika, tj. Gminy (...). Zarówno bowiem Gmina (...) jak i Gmina (...) nie posiadają własnych oczyszczalni ścieków, wobec czego doprowadzają ścieki do wyznaczonej granicy swojego użytkowania, tj. granicy gminy, gdzie dochodzi do ich opomiarowania i niezależnie od tego, czy na odprowadzone ścieki składa się również zawartość kanalizacji ogólnospławnej, czy też nie, Gmina (...) zobowiązana jest do pokrycia kosztów całości odprowadzonych do oczyszczalni ścieków, pomimo tego, że część z nich stanowi woda burzowa, w związku z czym nie zostały wytworzone one przez gospodarstwa domowe znajdujące się na terenie Gminy (...). Jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy powyższe stanowi realny problem w zakresie określenia faktycznych wielkości ścieków odprowadzanych do oczyszczalni z gospodarstw domowych mieszkańców T., co potwierdziła w swoich zeznaniach również Burmistrz Gminy (...) świadek M. M. (1). Brak natomiast zainstalowania odpowiedniego opomiarowania odprowadzanych ścieków i ustalenia ich realnej wielkości wpływa na wysokość kosztów pośrednich wskazanych w § 3 pkt 2 projektu porozumienia, tj., koszty funkcjonowania oczyszczalni ścieków, na co uwagę zwracał przesłuchiwany w sprawie Wójt Gminy (...) M. K., powołując się na fakt, iż dochodzi do otrzymania dużo większej ilości oczyszczonej wody w stosunku do odprowadzanych do oczyszczalni ścieków nieczystości wynikających z wystawionych faktur za wykonane oczyszczanie, a co oznacza, że kanalizacja ogólnospławna ma w tym procederze swój udział. Zasadnie wywiódł Sąd Okręgowy, że nie może to także doprowadzić do przyjęcia za właściwe i zgodne z dobrymi obyczajami oraz interesami wspólników, że pozostali (...) Spółki (...) zobowiązani będą do ponoszenia kosztów utylizacji ścieków pochodzących z ogólnospławnej sieci kanalizacyjnej w miejsce Gminy (...). Gmina (...) winna samodzielnie ponosić również te zwiększone koszty utrzymania znajdującej się w jej posiadaniu oczyszczalni ścieków i nie może przerzucać związanego z tym obowiązku finansowego na pozostałych wspólników spółki. Zaistnienie zatem niebezpieczeństwa sprowadzającego się do nałożenia na wspólników, w tym Gminę (...) obowiązku ponoszenia kosztów pośrednich związanych z wykonywaniem nie przez tego wspólnika, ale przez pozostałe gminy przypisanych im bezpośrednio zadań własnych dotyczących gospodarki wodno – kanalizacyjną jest niedopuszczalne, wobec czego taki zapis winien zostać usunięty z obrotu prawnego. Niewątpliwie nadto, jak w skazał Sąd Okręgowy, w § 3 ust. 2 porozumienia zawarto również dosyć ogólnikowy i nieostry zapis w przedmiocie kosztów pośrednich, a mianowicie, że do kosztów pośrednich zalicza się m.in. koszty zarządu, administracji, funkcjonowania oczyszczalni ścieków oraz ujęć wody oraz inne, co do których nie można wykazać ścisłego związku z siecią wodociągową i kanalizacją położoną na terenie Gminy. Ta część § 3 ust. 2 projektu porozumienia również winna zostać oceniona jako godząca w interes wspólników spółki, bowiem z uwagi na brak precyzyjnego zdefiniowania zakresu tych kosztów.

W pełnej rozciągłości podzielić należy zapatrywania Sądu Okręgowego, iż niezgodnym z obowiązującym porządkiem prawnym, z dobrymi obyczajami oraz godzącym w interesy wspólnika, mającym na celu jego pokrzywdzenie jest również zapis zawarty w § 6 ust. 2 projektu porozumienia wynikającego z uchwały nr(...) (...) z dnia 13 stycznia 2023 r. oraz z zastępującej jej uchwały nr (...) (...) z dnia 20 marca 2023 r. Zgodnie bowiem z omawianym zapisem treść porozumienia jak i raporty kwartalne i roczne składane przez Spółkę są jawne dla wszystkich wspólników Spółki. Zarząd może odmówić wspólnikowi udostępnienia do wzglądu raportów kwartalnych i rocznych, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem Spółki i przez to wyrządzi Spółce znaczną szkodę. Oczywistym jest, co wynika także z przepisów prawa handlowego, że wspólnik ma co do zasady prawo do wglądu we wszelką dokumentację dotyczącą spółki, w tym także w zakresie jej sytuacji finansowo – księgowej i prawo to nie może zostać mu w żaden sposób ograniczone. Wszystkie zatem zapisy stawiające jakiekolwiek ograniczenia w tym przedmiocie bez jednoznacznie uzasadnionych powodów są sprzeczne z porządkiem prawnym, dobrymi obyczajami oraz mają na celu wyłącznie pokrzywdzenie wspólnika. W okolicznościach niniejszej sprawy Spółka ma charakter spółki komunalnej i stworzona została w celu prowadzenia wspólnej działalności z zakresu wykonywania ustawowych zadań własnych wspólników będących gminami, a zatem podmiotami działającymi w interesie publicznym, co sprawia, że brak w ogóle podstaw do rozważania jakiejkolwiek zasadności pozbawienia któregokolwiek z jej wspólników prawa wglądu do raportów kwartalnych i rocznych w ramach wykonywania przy jej pomocy powierzonych gminom zadań. Za całkowicie wystarczającą w tym zakresie uznać należy szczególną regulacje art. 212 §2-4 k.s.h., zaś zamieszczanie tego rodzaju zapisu w spornych uchwałach jest całkowicie bezcelowe, daje jedynie wyraz jedynie istniejącemu konfliktowi na tle funkcjonowania Spółki i zasad rozliczania kosztów jej działalności i otwiera pole do nadinterpretacji, która w sytuacji skonfliktowania przedstawicieli stron może godzić w słuszne interesy wspólników.

Sąd Apelacyjny podziela zapatrywanie Sądu Okręgowego, iż w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy uzasadniające wzajemne zniesienie kosztów procesu pomiędzy stronami na podstawie art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. Strony bowiem na porównywalnym poziomie zarówno przegrały jak i wygrały postępowanie. Sąd uchylił bowiem § 3 pkt 2 i § 6 pkt 2 zaskarżonych uchwał, przy czym strona powodowa domagała się ich uchylenia w całości, natomiast strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości. Strony nadto poniosły zbliżone koszty postępowania.

Z tych samych przyczyn, biorąc pod rozwagę, iż strona powodowa domagała się w apelacji uchylenia spornych uchwał w całości, zaś strona pozwana oddalenia w całości powództwa Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą podstawy do zniesienia pomiędzy stronami na zasadzie art. 100 k.p.c. także kosztów postępowania apelacyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny, na zasadzie art. 385 k.p.c. i powołanych przepisów, orzekł jak w sentencji.