Postanowienie SN z 27 stycznia 2016, sygn. III KK 479/15
Data orzeczenia
27 stycznia 2016
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Józef Szewczyk
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
POSTANOWIENIE
Dnia 27 stycznia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 stycznia 2016 r.,
sprawy K. P.
skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 29 czerwca 2015 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.
z dnia 5 marca 2015 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć skazanego K. P. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., Sąd Rejonowy uznał oskarżonego K. P. za
winnego popełnienia czynu z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to skazał
go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Od powyższego wyroku apelację złożył obrońca oskarżonego K. P.,
zarzucając:
I. obrazę przepisów postępowania, tj.:
1. „art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., poprzez dokonanie w sposób
rażąco dowolny i wybiórczy oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z
naruszeniem zasady obiektywizmu i wbrew zasadom prawidłowego rozumowania,
2
wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, co przejawiało się w:
a) uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu i oparciu tych
ustaleń na:
- zeznaniach świadków […], którzy nie byli naocznymi świadkami zdarzenia, a
jedynie znali relację z przebiegu zdarzenia;
- zeznaniach świadków M. D. i R. M., którzy w dniu zdarzenia znajdowali się
pod wpływem alkoholu;
b) nie daniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego, który konsekwentnie nie
przyznawał się do winy;
c) bezzasadnej odmowie przyznania wiarygodności zeznaniom świadków […]
złożonym na etapie postępowania sądowego, jako mającym na celu polepszenie
sytuacji procesowej oskarżonego;
2. art. 5 § 1 k.p.k., poprzez uznanie oskarżonego K. P. za winnego popełnienia
zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu pomimo tego, iż wina tego oskarżonego
nie została należycie udowodniona;
3. art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku do części materiału dowodowego w postaci protokołów
przeszukań;
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który
miał wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że oskarżony w dniu 9 sierpnia
2014 r., w B. dokonał kradzieży z włamaniem do mieszkania przy ul. T. 1, w ten
sposób, że po uprzednim urwaniu jednej kłódki zabezpieczającej wejście do ww.
pomieszczenia gospodarczego i otwarciu drugiej kłódki posiadanym przez siebie
kluczem dostał się do pomieszczenia, a następnie do wnętrza ww. mieszkania
przez okno umiejscowione między tymi pomieszczeniami, skąd po ich penetracji
dokonał zaboru w celu przewłaszczenia z pomieszczenia gospodarczego - wiertarki
i piły elektrycznej, zaś z mieszkania - odkurzacza podczas, gdy:
a) brak było jakichkolwiek dowodów umożliwiających przypisanie winy
oskarżonemu;
b) w zabezpieczonych na miejscu zdarzenia śladach linii papilarnych brak było
odcisków należących do oskarżonego;
c) w protokole oględzin z miejsca zdarzenia z dnia 16 sierpnia 2014 r.
3
wskazano, że obie kłódki zabezpieczające wejście do pomieszczenia
gospodarczego zostały zniszczone;
d) brak było świadków, którzy widzieliby jak oskarżony jedną z kłódek zrywa, a
drugą otwiera kluczem;
e) oskarżony nie posiadał narzędzia umożliwiającego mu zniszczenie kłódek;
f) brak było możliwości przesunięcia dykty od strony pomieszczenia
gospodarczego i dostania się do mieszkania;
g) nie znaleziono skradzionych przedmiotów w trakcie przeszukania mieszkania
oskarżonego, jak i jego matki;
III. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary w stosunku do stopnia winy i
właściwości osobistych oskarżonego wyrażającą się w wymierzeniu mu kary
jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczenia obowiązku
naprawienia szkody oraz oparciu rozstrzygnięcia w tym zakresie wyłącznie na
okolicznościach obciążających bez uwzględnienia okoliczności łagodzących”.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji
i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2015 r., Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok
utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Od powyższego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego K. P. zarzucając
rażącą obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść
orzeczenia, tj.:
1. „art. 4 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegającą
na:
zaaprobowaniu przez Sąd odwoławczy wadliwej i jednostronnej oceny
dowodów dokonanej przez sąd meriti, uwzględniającej jedynie okoliczności
przemawiające na niekorzyść oskarżonego K. P.;
dokonaniu wadliwej kontroli instancyjnej poprzez niewystarczające i
niewnikliwe przeanalizowanie zarzutów oraz wniosków wskazanych przez obrońcę
skazanego w zwykłym środku odwoławczym;
zaaprobowaniu przez Sąd odwoławczy dowolnej oceny materiału
4
dowodowego, dokonanej z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów;
zaniechaniu rozpoznania całokształtu zarzutów zawartych w apelacji obrońcy
i braku wskazania w uzasadnieniu orzeczenia Sądu Okręgowego czym kierował się
ten Sąd uznając apelację obrońcy za oczywiście bezzasadną;
2. art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegającą na wybiórczej i dowolnej ocenie
zeznań świadków R. M. i M. D.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
uniewinnienie skazanego K.P. od popełnienia przypisanego mu czynu, ewentualnie
o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i utrzymanego w nim w mocy
wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie wobec oczywistej
bezzasadności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
Przystępując do wskazania powodów takiej oceny na wstępie przypomnieć
należy, że zgodnie z art. 523 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu
uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa,
jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Takie unormowanie
powoduje, że podstawy kasacji nie może stanowić samoistny zarzut błędu w
ustaleniach faktycznych, zarówno, gdy jest on podniesiony wprost, jak i wówczas
kiedy, dla ominięcia owego ustawowego ograniczenia, przyjmuje postać zarzutu
obrazy prawa. Przedmiotem kasacji może być jedynie prawomocny i kończący
postępowanie wyrok Sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.).
Autor kasacji wspomnianych powyżej regulacji, związanych z funkcją i
przedmiotem kasacji, w istocie nie respektuje. Uważna lektura obu zarzutów kasacji
i ich uzasadnienia pozwala na stwierdzenie, że są one w rzeczywistości
powtórzeniem zarzutów apelacyjnych i sprowadzają się do zanegowania
przeprowadzonej w sprawie przez Sąd pierwszej instancji i aprobowanej przez Sąd
odwoławczy, prawidłowej oceny zebranych dowodów i podważenia dokonanych
ustaleń faktycznych, które w konsekwencji spowodowały przypisanie K. P.
sprawstwa czynu wyczerpującego znamiona art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
5
Jakkolwiek powielenie w kasacji argumentacji przedstawionej wcześniej w zwykłym
środku odwoławczym może być w niektórych sytuacjach skuteczne, to dotyczy to
jedynie przypadków, gdy Sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie wszystkich
zarzutów apelacyjnych i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swojego orzeczenia
zgodnie z dyspozycją art. 457 § 3 k.p.k. Kontrolowane orzeczenie Sądu
Okręgowego spełnia tymczasem standard wyznaczony przez art. 457 § 3 k.p.k.
Sąd odwoławczy przeprowadził kontrolę instancyjną zaskarżonego apelacją
orzeczenia w sposób wszechstronny, nie pomijając w swoich rozważaniach
żadnego z podniesionych w apelacji zarzutów. Na s. 6-9 uzasadnienia Sąd
szczegółowo odniósł się do zarzutu obrazy art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. ort. 410 k.p.k.,
w tym w zakresie kwestii kluczowych z punktu widzenia odpowiedzialności
oskarżonego za przypisane mu przestępstwo. Na s. 7-10 uzasadnienia Sąd w
sposób wyczerpujący wyjaśnił dlaczego odmówił wiarygodności wyjaśnieniom
oskarżonego, a ustalenia faktyczne w przeważającej mierze oparł na zeznaniach
świadków R. M. i M. D. Na s. 11- 14 uzasadnienia Sąd odniósł się zaś do zarzutu
rażącej niewspółmierności kary. Wszystkie trzy zarzuty apelacyjne zostały
szczegółowo uargumentowane w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego i w
tym miejscu nie ma potrzeby przytaczania zawartych tam argumentów ponownie.
Na marginesie jedynie wskazać należy, iż przepis art. 433 § 2 k.p.k. może
być naruszony jedynie wówczas, kiedy Sąd odwoławczy w ogóle nie ustosunkuje
się do określonego zarzutu wskazanego w apelacji (por. wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 14 lutego 2013 r., II KK 127/12, Prok.i Pr.-wkł. 2013/5/19, LEX nr 1277698).
Analiza uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego pozwala na stwierdzenie, iż ww.
sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednakże miejsca.
Podkreślić ponadto należy, że zarzut obrazy art. 4 k.p.k. nie może stanowić
podstawy kasacji. Przepis ten statuuje normę o charakterze ogólnym, podczas gdy
zarzut naruszenia prawa procesowego powinien opierać się na naruszeniu norm
tworzących konkretne zakazy i nakazy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25
stycznia 1971 r., IV KR 247/70, OSNKW 1971/7-8/117; postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 16 marca 2001 r., V KKN 19/99, Lex nr 51668). Argumentacja
zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje, iż pogwałcenia zasady
obiektywizmu autor kasacji upatruje w odmiennej od prezentowanej przez
6
skarżącego ocenie materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Rejonowy, a za
nim Sąd Okręgowy. Tym samym zarzut ten zmierza w istocie do kwestionowania
ustaleń faktycznych, co w świetle art. 523 § 1 k.p.k. jest zabiegiem
niedopuszczalnym.
W procedowaniu Sądu Okręgowego nie sposób także doszukać się
naruszenia zasad określonych w art. 7 k.p.k. Argumentacja kasacji wskazuje, że
skarżący w istocie upatruje obrazy tego przepisu w odmówieniu wiarygodności
wyjaśnieniom oskarżonego oraz podzieleniu przez Sąd odwoławczy stanowiska
Sądu I instancji odnośnie dania przezeń wiary zeznaniom świadków R. M. i M. D.
Wbrew twierdzeniom autora kasacji, nie można uznać za naruszenie zasady
określonej w art. 7 k.p.k., akceptacji przez Sąd Okręgowy przeprowadzonej przez
Sąd Rejonowy oceny dowodów. Skarżący nie wykazał, podnosząc ten zarzut, aby
Sądy orzekające w niniejszej sprawie oceniły te dowody w sposób dowolny, a nie
swobodny. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania wad w
sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów, podczas gdy kasacja
kwestionuje jedynie wynik oceny domagając się podzielenia oceny dokonanej przez
jej autora.
Zauważyć ponadto należy, że w sytuacji, gdy Sąd odwoławczy nie poczynił
odmiennych od Sądu I instancji ustaleń faktycznych, a przeprowadzona przez Sąd
ocena dowodów naruszała, zdaniem skarżącego, przepis art. 7 k.p.k., to treścią
skargi kasacyjnej w tym zakresie, winno być jednoczesne wskazanie na naruszenie
przepisów art. 433 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., czego jednak we wniesionej
kasacji nie podniesiono. Zgodnie zaś z przepisem art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy
rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w
zakresie szerszym tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k.,
których w omawianej sprawie nie sposób się doszukać.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k.
orzekł, jak w postanowieniu.
kc