sygn. I AGa 74/24 7 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 7 listopada 2025, sygn. I AGa 74/24

Data orzeczenia 7 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Paweł Rygiel

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 5 kc art. 108 kpc art. 233 kpc art. 245 kpc art. 327 kpc art. 328 kpc art. 359 kc art. 386 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)

art. 485 kc art. 742 kc art. 750 kc

sygn. akt I AGa 74/24
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
dnia 7 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Paweł Rygiel
Sędziowie: -
Protokolant: -
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...) Bank S.A. w W.

przeciwko B. J.

o zapłatę
przy interwencji ubocznej po stronie powodowej (...) Fundusz (...)w W.

na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt IX GC 19/20


uchylić zaskarżony wyrok w pkt I, III i IV i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. 

sygn. akt I AGa 74/24
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
wyroku z dnia 6 listopada 2025 r.
Strona powodowa (...) Bank SA w W. domagała się zasądzenia od pozwanego B. J. kwoty 139.965,31 zł z odsetkami. Na uzasadnienie żądania strona powodowa wskazała, że strony łączyła umowa o udzielenie kredytu gotówkowego, a wobec niewykonywania zobowiązań przez pozwanego umowa ta została przez Bank wypowiedziana. W związku z tym powodowemu Bankowi przysługuje wymagalna wierzytelność w kwocie dochodzonej pozwem.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że powód nie udowodnił roszczenia, tak co do zasady jak i wysokości, w tym nie wykazał, że roszczenie powoda jest wymagalne - na uzasadnienie swojego stanowisko podnosząc szereg argumentów.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy:
- zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej 126.250,42 zł z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 5 września 2019 r. do dnia zapłaty (pkt I sentencji);
- oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II);
- rozliczył koszty procesu i koszty sądowe (pkt III i IV).
Ustalenia Sądu I instancji sprowadziły się do odnotowania, że powodowy Bank udzielił pozwanemu B. J. kredytu w wysokości 127 400 zł. Kredytobiorca uiścił 41.339,39 zł.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał, że stronie powodowej należy się - oprócz zwrotu kapitału, wynagrodzenie wyliczone w formie odsetek, po dokonaniu zaliczenia dobrowolnej wpłaty dług – tj. kwota 126.250,42 zł. z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 5 września 2019 r.
Sąd wskazał przy tym, że stosunek cywilnoprawny wynikający z udzielenia kredytu bankowego należy kwalifikować jako umowę nienazwaną z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a>, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu. W związku z tym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 742;art. 735)">art. 742 i 735 k.c.</a>, stosowanych odpowiednio i w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359)">art. 359 k.c.</a>, wynika zobowiązanie kredytobiorcy do zwrotu równowartości udzielonych środków i zapłaty za nie wynagrodzenia w postaci odsetek kapitałowych.
Od powyższego orzeczenia, w części uwzględniającej powództwo, apelację wniósł pozwany, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c Prawa bankowego</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 95;art. 95 ust. 1;art. 95 ust. 1 a)">art. 95 ust. 1 i 1a Prawa bankowego</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 485;art. 485 § 3)">art. 485 § 3 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c</a> – poprzez ich niezastosowanie. Wskazał, iż Sąd I instancji nie uwzględnił w ocenie treści tych przepisów.
Nadto apelujący powód podniósł szereg zarzutów skierowanych przeciwko podstawie faktycznej wyroku, odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1;art. 233 § 2)">art. 233 § 1 i 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a> Wskazał na okoliczności faktycznych, które zostały przez Sąd I instancji pominięte.

B. J. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja pozwanego jest w oczywisty sposób uzasadniona. Wydając zaskarżone orzeczenie Sąd I instancji w sposób rażący uchybił powołanym w apelacji przepisom prawa procesowego i materialnego.
Przede wszystkim trafnie zarzuca apelujący, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada stawianym przez przepisy prawa procesowego wymogom. Co prawda w tym zakresie pozwany odwołuje się do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a>, ale nie ulega wątpliwości, iż istotą podnoszonego zarzutu jest wskazanie, iż Sąd Okręgowy naruszył reguły związane ze sporządzeniem uzasadnienia. Aktualnie niezbędne elementy uzasadnienia wyroku określone zostały w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1))">art. 327
1 k.p.c.</a>

Zauważenia wymaga, że sposób sformułowania uzasadnienia zaskarżonego wyroku w istocie uniemożliwia weryfikację motywów rozstrzygnięcia. W zakresie podstawy faktycznej Sąd I instancji ograniczył się do odnotowania ogólnikowych, niespornych okoliczności związanych z kwotą wypłaconego kredytu i uiszczoną przez pozwanego kwotą z tytułu spłaty kredytu. Następnie Sąd poczynił niezrozumiałe rozważania co do znaczenia dokumentów finansowych banku, a w istocie odmówił im jakiejkolwiek mocy dowodowej. Wreszcie, na podstawie treści uzasadnienia nie sposób dociec przyczyn, dla których Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, iż należy zasądzić wymienioną w wyroku kwotę. Ograniczył się bowiem do ogólnego odwołania do opinii biegłego.
Także lakoniczna i przypadkowa jest argumentacja prawna Sądu, bowiem wynika z niej jedynie oryginalny pogląd, iż umowa kredytu bankowego nie stanowi stosunku cywilnoprawnego. Jak można zrozumieć, ta niezwykła konstatacja doprowadziła do poszukiwania przez Sąd właściwej podstawy prawnej dla oceny dochodzonego roszczenia i Sąd znalazł ją w przepisach o umowie zlecenia.
Istnieją zatem podstawy do oceny, że samo uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest daleko fragmentaryczne, zawiera treści przypadkowe, nie pozwalające na jednoznaczne zidentyfikowanie zakresu ustaleń oraz motywów rozstrzygnięcia.
Już te powody, związane z niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej z uwagi na wady uzasadnienia, muszą prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zważyć należy, że naruszenie wymagań, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu może być oceniane jako mające istotny wpływ na wynik sprawy wówczas, gdy braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej są tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. W takiej sytuacji zasadne jest stwierdzenie, że sąd nie orzekł o istocie sprawy.
Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie sprawy w ogóle nie odnosi się do rzeczywistego zakresu sporu między stronami. Sąd Okręgowy, na uzasadnienie wyroku, zawarł argumentację nie odnoszącą się do przedmiotu sporu, rozstrzygając obok rzeczywiście występujących w sprawie problemów mających znaczenie dla wyrokowania.
W rezultacie Sąd nie orzekł o istocie sprawy.
Przypomnieć należy, że w rozumieniu kodeksowym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a>) nierozpoznanie istoty sprawy oznacza stan, gdy rozstrzygnięcie sądu I instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy oraz gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. Wskazać nadto należy, że 
„do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi również w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej roszczenia bez oparcia jej o właściwie ustaloną podstawę faktyczną i w sprawie zachodzi potrzeba poczynienia po raz pierwszy niezbędnych ustaleń faktycznych. Przenoszenie w takiej sytuacji procesowej ciężaru konstruowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia do sądu drugiej instancji wypaczałoby sens dwuinstancyjnego postępowania sądowego zagwarantowanego stronom w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 176;art. 176 ust. 1)">art. 176 ust. 1 Konstytucji</a>” (tak Sąd Najwyższy m.in. w post. z dnia 22 lutego 2017 r., IV CZ 112/16, lex nr 2269093)
Z takim stanem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przede wszystkim Sąd dokonał wadliwej kwalifikacji zgłoszonego w sprawie roszczenia i ocenił je na podstawie przepisów prawa materialnego, które w sprawie nie znajdują zastosowania. Było to wynikiem całkowicie oryginalnego poglądu, iż umowa kredytu bankowego nie stanowi stosunku cywilnoprawnego oraz, że przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy Prawo bankowe</a> nie mają w sprawie zastosowania.
Po drugie, Sąd w ogóle nie poczynił ustaleń faktycznych oraz nie dokonał oceny kluczowych dla rozstrzygnięcia zarzutów pozwanego, iż nie doszło w sposób skuteczny do wypowiedzenia łączącej strony umowy, że wierzytelność Banku nie jest wymagalna oraz, że wszelkie czynności prawne Banku były dokonywane przez osoby nie umocowane do jego reprezentacji.
W rezultacie spełnione zostały określone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> przesłanki uzasadniające uchylenie wyroku w zaskarżonej części.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawa wymaga ponownej oceny w całości, przy uwzględnieniu aktualnych stanowisk stron. Niezbędne jest poczynienie ustaleń faktycznych w całości, a następnie dokonanie oceny prawnej, w tym także w zakresie zarzutów pozwanego, z odwołaniem do właściwej podstawy materialoprawnej roszczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania apelacyjnego orzekając zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a>

</div>