Wyrok z 7 listopada 2025, sygn. I AGa 74/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 7 listopada 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Paweł Rygiel

Sędziowie: -

Protokolant: -

po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) Bank S.A. w W.

przeciwko B. J.

o zapłatę

przy interwencji ubocznej po stronie powodowej (...) Fundusz (...)w W.

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt
IX GC 19/20

uchylić zaskarżony wyrok w pkt I, III i IV i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

sygn. akt I AGa 74/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 listopada 2025 r.

Strona powodowa (...) Bank SA w W. domagała się zasądzenia od pozwanego B. J. kwoty 139.965,31 zł z odsetkami. Na uzasadnienie żądania strona powodowa wskazała, że strony łączyła umowa o udzielenie kredytu gotówkowego, a wobec niewykonywania zobowiązań przez pozwanego umowa ta została przez Bank wypowiedziana. W związku z tym powodowemu Bankowi przysługuje wymagalna wierzytelność w kwocie dochodzonej pozwem.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że powód nie udowodnił roszczenia, tak co do zasady jak i wysokości, w tym nie wykazał, że roszczenie powoda jest wymagalne - na uzasadnienie swojego stanowisko podnosząc szereg argumentów.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy:

- zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej 126.250,42 zł z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 5 września
2019 r. do dnia zapłaty (pkt I sentencji);

- oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II);

- rozliczył koszty procesu i koszty sądowe (pkt III i IV).

Ustalenia Sądu I instancji sprowadziły się do odnotowania, że powodowy Bank udzielił pozwanemu B. J. kredytu w wysokości 127 400 zł. Kredytobiorca uiścił 41.339,39 zł.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał, że stronie powodowej należy się - oprócz zwrotu kapitału, wynagrodzenie wyliczone w formie odsetek, po dokonaniu zaliczenia dobrowolnej wpłaty dług – tj. kwota 126.250,42 zł. z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 5 września 2019 r.

Sąd wskazał przy tym, że stosunek cywilnoprawny wynikający z udzielenia kredytu bankowego należy kwalifikować jako umowę nienazwaną z art. 750 k.c., do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu. W związku z tym z art. 742 i 735 k.c., stosowanych odpowiednio i w związku z art. 359 k.c., wynika zobowiązanie kredytobiorcy do zwrotu równowartości udzielonych środków i zapłaty za nie wynagrodzenia w postaci odsetek kapitałowych.

Od powyższego orzeczenia, w części uwzględniającej powództwo, apelację wniósł pozwany, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 75c Prawa bankowego, art. 95 ust. 1 i 1a Prawa bankowego w zw. z art. 485 § 3 k.c. oraz art. 5 k.c – poprzez ich niezastosowanie. Wskazał, iż Sąd I instancji nie uwzględnił w ocenie treści tych przepisów.

Nadto apelujący powód podniósł szereg zarzutów skierowanych przeciwko podstawie faktycznej wyroku, odwołując się do treści art. 233 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. oraz art. 245 k.p.c. Wskazał na okoliczności faktycznych, które zostały przez Sąd I instancji pominięte.

B. J. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja pozwanego jest w oczywisty sposób uzasadniona. Wydając zaskarżone orzeczenie Sąd I instancji w sposób rażący uchybił powołanym w apelacji przepisom prawa procesowego i materialnego.

Przede wszystkim trafnie zarzuca apelujący, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada stawianym przez przepisy prawa procesowego wymogom. Co prawda w tym zakresie pozwany odwołuje się do naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., ale nie ulega wątpliwości, iż istotą podnoszonego zarzutu jest wskazanie, iż Sąd Okręgowy naruszył reguły związane ze sporządzeniem uzasadnienia. Aktualnie niezbędne elementy uzasadnienia wyroku określone zostały w przepisie art. 327 ¹ k.p.c.

Zauważenia wymaga, że sposób sformułowania uzasadnienia zaskarżonego wyroku w istocie uniemożliwia weryfikację motywów rozstrzygnięcia. W zakresie podstawy faktycznej Sąd I instancji ograniczył się do odnotowania ogólnikowych, niespornych okoliczności związanych z kwotą wypłaconego kredytu i uiszczoną przez pozwanego kwotą z tytułu spłaty kredytu. Następnie Sąd poczynił niezrozumiałe rozważania co do znaczenia dokumentów finansowych banku, a w istocie odmówił im jakiejkolwiek mocy dowodowej. Wreszcie, na podstawie treści uzasadnienia nie sposób dociec przyczyn, dla których Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, iż należy zasądzić wymienioną w wyroku kwotę. Ograniczył się bowiem do ogólnego odwołania do opinii biegłego.

Także lakoniczna i przypadkowa jest argumentacja prawna Sądu, bowiem wynika z niej jedynie oryginalny pogląd, iż umowa kredytu bankowego nie stanowi stosunku cywilnoprawnego. Jak można zrozumieć, ta niezwykła konstatacja doprowadziła do poszukiwania przez Sąd właściwej podstawy prawnej dla oceny dochodzonego roszczenia i Sąd znalazł ją w przepisach o umowie zlecenia.

Istnieją zatem podstawy do oceny, że samo uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest daleko fragmentaryczne, zawiera treści przypadkowe, nie pozwalające na jednoznaczne zidentyfikowanie zakresu ustaleń oraz motywów rozstrzygnięcia.

Już te powody, związane z niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej z uwagi na wady uzasadnienia, muszą prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zważyć należy, że naruszenie wymagań, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu może być oceniane jako mające istotny wpływ na wynik sprawy wówczas, gdy braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej są tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. W takiej sytuacji zasadne jest stwierdzenie, że sąd nie orzekł o istocie sprawy.

Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie sprawy w ogóle nie odnosi się do rzeczywistego zakresu sporu między stronami. Sąd Okręgowy, na uzasadnienie wyroku, zawarł argumentację nie odnoszącą się do przedmiotu sporu, rozstrzygając obok rzeczywiście występujących w sprawie problemów mających znaczenie dla wyrokowania.

W rezultacie Sąd nie orzekł o istocie sprawy.

Przypomnieć należy, że w rozumieniu kodeksowym (art. 386 § 4 k.p.c.) nierozpoznanie istoty sprawy oznacza stan, gdy rozstrzygnięcie sądu I instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy oraz gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. Wskazać nadto należy, że „do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi również w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej roszczenia bez oparcia jej o właściwie ustaloną podstawę faktyczną i w sprawie zachodzi potrzeba poczynienia po raz pierwszy niezbędnych ustaleń faktycznych. Przenoszenie w takiej sytuacji procesowej ciężaru konstruowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia do sądu drugiej instancji wypaczałoby sens dwuinstancyjnego postępowania sądowego zagwarantowanego stronom w art. 176 ust. 1 Konstytucji” (tak Sąd Najwyższy m.in. w post. z dnia 22 lutego 2017 r., IV CZ 112/16, lex nr 2269093)

Z takim stanem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przede wszystkim Sąd dokonał wadliwej kwalifikacji zgłoszonego w sprawie roszczenia i ocenił je na podstawie przepisów prawa materialnego, które w sprawie nie znajdują zastosowania. Było to wynikiem całkowicie oryginalnego poglądu, iż umowa kredytu bankowego nie stanowi stosunku cywilnoprawnego oraz, że przepisu ustawy Prawo bankowe nie mają w sprawie zastosowania.

Po drugie, Sąd w ogóle nie poczynił ustaleń faktycznych oraz nie dokonał oceny kluczowych dla rozstrzygnięcia zarzutów pozwanego, iż nie doszło w sposób skuteczny do wypowiedzenia łączącej strony umowy, że wierzytelność Banku nie jest wymagalna oraz, że wszelkie czynności prawne Banku były dokonywane przez osoby nie umocowane do jego reprezentacji.

W rezultacie spełnione zostały określone art. 386 § 4 k.p.c. przesłanki uzasadniające uchylenie wyroku w zaskarżonej części.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawa wymaga ponownej oceny w całości, przy uwzględnieniu aktualnych stanowisk stron. Niezbędne jest poczynienie ustaleń faktycznych w całości, a następnie dokonanie oceny prawnej, w tym także w zakresie zarzutów pozwanego, z odwołaniem do właściwej podstawy materialoprawnej roszczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania apelacyjnego orzekając zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c.