sygn. I ACa 3575/23 5 grudnia 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 5 grudnia 2025, sygn. I ACa 3575/23

Data orzeczenia 5 grudnia 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Rafał Dzyr

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 5 kc art. 6 kc art. 98 kpc art. 232 kpc art. 376 kc art. 385 kpc

Sygn. akt I ACa 3575/23
<div>
<h2>WYROK</h2>


W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 grudnia 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
w składzie
Przewodniczący SSA Rafał Dzyr
Protokolant Dominika Lasek
po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa A. K.

przeciwko J. K.

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt I C 1837/17

1.
oddala apelację;

2.
zasądza od pozwanego na rzecz powódki, tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sygn. akt I ACa 3575/23
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem1 z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt (...)


I.
zasądził od pozwanego J. K. na rzecz powódki A. K. kwoty:

a)
104.974,86 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od 8 marca 2018 r. do dnia zapłaty,

b)
9.692,15 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, z tym, że od kwoty:
<dl>
<dt></dt>
<dd>
7.627,15 CHF od 27 października 2021 r. do dnia zapłaty,
</dd>
<dt></dt>
<dd>
2.065 CHF od 19 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;
</dd>
</dl>

II.
oddalił powództwo w pozostałym zakresie, obejmującym kwotę 23.483,44 zł;

III.
zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.480,82 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

IV.
nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Krakowie 6.978,50 zł tytułem części opłat sądowych, od których uiszczenia powódka została zwolniona.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że:
<dl>
<dt></dt>
<dd>
17.03.1990 r. strony zawarły małżeństwo;
</dd>
<dt></dt>
<dd>
w trakcie trwania małżeństwa strony wspólnie prowadziły działalność gospodarczą za pośrednictwem (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, założonej przez nich w celu wybudowania i prowadzenia stacji narciarskiej w P.; strony zaciągały kredyty i pożyczki w celu sfinansowania przedsięwzięcia oraz spłacania zaległych zobowiązań; ostatecznie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki;
</dd>
<dt></dt>
<dd>
27.08.2014 r. strony zawarły umowę ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej;
</dd>
<dt></dt>
<dd>
23.03.2017 r. zapadł wyrok rozwiązujący małżeństwo stron przez rozwód.
</dd>
</dl>
Bezsporną okolicznością było spłacenie przez powódkę po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej kredytów i pożyczek zaciągniętych przez strony.
Powódka wykazał, że po dniu 27.08.2014 r. dokonała na rzecz różnych wierzycieli (osób fizycznych i banków) spłacenia wspólnych zobowiązań stron w łącznej kwocie 163.049,26 zł (1/2 z tej kwoty to 81.524,63 zł). Spłaciła również kredyt hipoteczny (...) uiszczając łącznie 46.900,47 zł (1/2 z tej kwoty to 23.450,47 zł). Pozwany powinien zwrócić zatem powódce połowę sumy uiszczonej przez nią sumy w walucie polskiej, tj. kwotę 104.974,86 zł, stanowiącej sumę kwot 81.524,63 zł i 23.450,47 zł.
Ponadto, pozwany powinien zwrócić powódce spłaconej przez nią tytułem rat od kredytu (...) połowę:
<dl>
<dt></dt>
<dd>
kwoty 15.254,50 CHF, uiszczoną w okresie od 13.10.2017 r. do 13.05.2021 r., czyli kwotę 7.627,15 CHF
</dd>
<dt></dt>
<dd>
oraz kwoty 4.130 CHF, uiszczoną w okresie od 9.08.2021 do 16.05.2022 r., czyli 2.065 CHF.
</dd>
</dl>
Łącznie zobowiązanie pozwanego wobec powódki wyrażone w walucie szwajcarskiej wyniosło 9.692,15 CHF.
Sąd Okręgowy wskazał, że podstawą częściowego uwzględnienia powództwa o zapłatę był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1)">art. 376 § 1 k.c.</a> Przedmiotem sprawy nie było zatem dokonanie podziału majątku wspólnego stron, lecz rozstrzygnięcie o zasadności roszczeń powódki, która spłaciła konkretne, opisane w pozwie zadłużenie stron wobec kredytobiorców i pożyczkobiorców. Ponieważ za zobowiązania z tego tytułu strony ponosiły odpowiedzialność solidarną, powódka domagała się od pozwanego zwrócenia połowy sumy pieniężnej wyłożonej przez nią na spłatę zobowiązań. Powódka mogła w oparciu o ten przepis domagać się uwzględnienia roszczeń regresowych w odniesieniu do połowy wysokości spłat zobowiązań, których dokonała po ustaniu wspólności majątkowej.
Pozwany w apelacji2 zaskarżył wyrok w punktach I, III i IV, wnosząc o zmianę tego wyroku przez oddalenie powództwa w całości. Ponadto, wniósł o zasądzenie od powódki kosztów postępowania apelacyjnego.
Powódka w odpowiedzi z dnia 17.04.2024 r.3 wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.


Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji Sąd Apelacyjny przyjął za własne. Podzielił również ocenę prawną Sądu Okręgowego.
Odnosząc się do zarzutów apelacji, należało przypomnieć, że powództwo zostało sformułowane w taki sposób, że przedmiotem sprawy nie było całościowe rozliczenie stron z tego, co każda z nich zapłaciła na poczet różnych zobowiązań. Takiego rozliczenia strony mogłyby się bowiem domagać jedynie w ramach sprawy o podział majątku wspólnego. Sąd pierwszej instancji wskazał na swą ograniczoną kognicję w ramach powództwa o roszczenie regresowe. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do tego, czy po ustaniu wspólności ustawowej powódka dokonała spłacenia konkretnych, wspólnych zobowiązań oraz w jakiej wysokości. Pozwany nie zakwestionował spłat dokonanych przez powódkę na poczet umorzenia wspólnie zaciągniętych zobowiązań, których połowa została następnie zasądzona od niego na rzecz powódki w punkcie I sentencji wyroku. Nie udało mu się wykazać, że strony zawarły ugodę (porozumienie), w ramach którego podzieliły się obowiązkiem spłacania różnych zobowiązań. Nie wykazał również, że powódka dokonując spłaty dokonywała ich ze środków przekazanych jej na ten cel przez powoda lub ze środków wspólnych. Nie miało znaczenia w sprawie, że beneficjentem sum uzyskanych dzięki zaciągniętym przez strony zobowiązaniom była (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Poza sporem pozostaje to, że strony założyły spółkę prawa handlowego, posiadającą osobowość prawną, aby za jej pośrednictwem zrealizować cel gospodarczy, którego nie udało się osiągnąć. Pozyskiwanie środków finansowych na funkcjonowanie osoby prawnej przez udziałowców, a nie przez samą osobę prawną prowadzi do takiego skutku, że to udziałowcy, nie osoba prawna, stają się dłużnikami kredytodawców i pożyczkodawców. I tak stało się też w niniejszej sprawie.
Wbrew stanowisku pozwanego, to nie na powódce spoczywał ciężar dowodu dokonania przez nią spłaty zobowiązań z jej majątku odrębnego. Po ustaniu wspólności majątkowej wszelkie spłaty powódki są traktowane jako takie, które zostały sfinansowane z jej majątku odrębnego. Jeśli pozwany twierdzi, że dana spłata nastąpiła z niepodzielonego dotąd majątku stanowiącego współwłasność stron lub ze środków pozwanego przeznaczonych na ten cel, to musiałby to wykazać przed Sądem pierwszej instancji, czego nie uczynił. Dowód z przesłuchania stron w sytuacji, gdy zeznania te pozostawały ze sobą w sprzeczności, był dowodem niewystarczającym do wykazania twierdzeń pozwanego. Dodać należało, gdyby nawet pozwanemu udało się wykazać, że powódka wykorzystała wspólny majątek do spłacania zobowiązań objętych pozwem, to nie miałoby to wpływu na rozstrzygnięcie. Zeznania pozwanego stanowiły bowiem zbiór ogólników, których nie dało się przełożyć na rzetelne rozliczenie stron. Z jednej strony powódka przedstawiła Sądowi pierwszej instancji konkretne fakty, potwierdzone dokumentami i wyliczeniami, a z drugiej strony pozwany zaoferował enigmatyczny obraz stanu faktycznego, pozbawiony konkretów.
W apelacji pozwany nie zarzucił przesłuchanym w sprawie świadkom złożenia fałszywych zeznań. Tymczasem zeznania te potwierdziły, że opisane w pozwie zobowiązania zostały zaciągnięte przez strony na sfinansowanie działalności założonej przez nich spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Dlatego nie można było się zgodzić ze stanowiskiem pozwanego, że nie wszystkie zasądzone kwoty można było zakwalifikować jako świadczenia mające na celu umorzenie wspólnych zobowiązań stron.
Powołane przez pozwanego pismo z 8.03.2016 r.4, zatytułowane „Wykaz rozliczeń finansowych”, sporządzone przez pełnomocnika powódki adwokata P. J., nie było dokumentem, który można było potraktować jako rozliczenie stron. Pismo to zostało bowiem sporządzone – jak wynika zresztą z jego treści - w celu wspólnego określenia wysokości kwot kredytów i wierzytelności, za które strony odpowiadały solidarnie, a w konsekwencji zawarcia porozumienia, co do sposobu ich spłaty. Porozumienie takie nie zostało zawarte, a powódka w tym procesie dochodzi spłacenia konkretnych zobowiązań, co wykazała przy pomocy dowodów z dokumentów. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął dowód z tego pisma i oparł się na dokumentach potwierdzających zaciągnięcie przez strony zobowiązań i dokonania spłat. Pismo 8.03.2016 r. można bowiem potraktować jedynie jako dowód wystąpienia przez powódkę z propozycją zawarcia ugody uwzględniającej ówczesne uwarunkowania.
Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 233;art. 233 § 1)">art. 232 i 233 § 1 k.p.c.</a> Ocena materiału dowodowego była rzetelna i logiczna. Stała się również podstawa do ustalenia faktów , istotnych dla rozstrzygnięcia sporu. Sąd pierwszej instancji trafnie również stwierdził, która ze stron i w jakim zakresie ma obowiązek wykazania faktów, z których wywodziła korzystny dla siebie skutek prawny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Na koniec wydał rozstrzygnięcie, w którym prawidłowo zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1)">art. 376 § 1 k.c.</a>

Nieskorzystanie przez pozwanego z typowego środka procesowego, pozwalającego na kompleksowe rozliczenie stron, którym to środkiem jest wniosek o dokonanie podziału majątku wspólnego, a także przedstawienie Sądowi pierwszej instancji jedynie ogólnikowego obrazu wzajemnych roszczeń przemawia przeciwko zastosowaniu w sprawie klauzuli generalnej, uregulowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> W takiej sytuacji nie można bowiem skutecznie zarzucić powódce, że ta, występując z roszczeniem regresowym, dotyczącym konkretnych zobowiązań, uczyniła ze swego prawa użytek sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, tylko dlatego, że dążyła do rozwiązania wybranych problemów, związanych z regulowaniem wspólnych zobowiązań. Skoro pozwany posiadał zarówno w tym procesie, jak w ramach innego postępowania sądowego, które mógł zainicjować, środki procesowe do wykazania swoich zarzutów oraz do dochodzenia swoich roszczeń, to nieskorzystanie z nich nie może zostać zastąpione przez wykorzystanie w niniejszej sprawie klauzuli generalnej.
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>

O kosztach postępowania apelacyjnego - kosztach zastępstwa adwokackiego pełnomocnika pozwanej, orzeczono w punkcie 2 sentencji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, § 1
1 i 3 k.p.c.</a>

1 k. 686, uzasadnienie – k. 695-700
2 k. 710-712
3 k. 729-738
4 k. 187-189
</div>