sygn. I ACa 2392/25 8 grudnia 2025 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wyrok z 8 grudnia 2025, sygn. I ACa 2392/25

Data orzeczenia 8 grudnia 2025

Sąd Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Iwona Biedroń

Tagi

#Sąd Apelacyjny we Wrocławiu #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 233 kpc art. 385 kpc art. 387 kpc art. 405 kc art. 410 kc art. 440 prawo upadlosciowe art. 499 kc

<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 8 grudnia 2025 r.


Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:



 Przewodniczący: SSA Iwona Biedroń



 Protokolant: Katarzyna Rzepecka

po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2025 r. we Wrocławiu na rozprawie



sprawy z powództwa (...)z siedzibą w V. 



przeciwko A. D.




o zapłatę



na skutek apelacji strony powodowej



od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy 



z dnia 4 czerwca 2025 r. sygn. akt I C 79/25



oddala apelację.

</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I C 79/25, Sąd Okręgowy w Legnicy umorzył postępowanie w zakresie kwoty 425 703,30 zł (pkt I), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II) oraz zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 7,80 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt III).
Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona powodowa, zaskarżając go w części tj.: w zakresie części punktu II, w jakim Sąd oddalił powództwo co do kwoty 32 609,08 zł oraz w zakresie punktu III obejmującego rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając:

1.
naruszenie przepisów postępowania tj.:
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a>;
</dd>
</dl>

2.
naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 §1 i 2 k.c.</a>;
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 k.c.</a>;
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 440;art. 440 ust. 1;art. 440 ust. 2;art. 440 ust. 2 pkt. 3;art. 440 ust. 2 pkt. 3 lit. d;art. 440 ust. 3)">art. 440 ust. 1, 2 pkt 3 lit. d oraz ust. 3 Prawa upadłościowego</a>;
</dd>
</dl>

w sposób szczegółowy opisanych na stronie 2 apelacji (k. 126v.). Na podstawie powyższych zarzutów strona powodowa wniosła o zmianę wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kwoty 32 609,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi, od tej kwoty od dnia następującego po dniu wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o ponowne rozstrzygnięcie o kosztach procesu przed Sadem I instancji.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.


Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja strony pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, opierając na nich swe rozstrzygnięcie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2
1 pkt 1 k.p.c.</a>). Ustalenia te były prawidłowe i znajdowały podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, ocenionym zgodnie z dyrektywami swobodnej oceny dowodów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>). Sąd Apelacyjny podzielił przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnię istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego oraz ich subsumcję (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 2)">art. 387 § 2
1 pkt 2 k.p.c.</a>).
Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy przeprowadził w sprawie wyczerpujące i wystarczające postępowanie dowodowe oraz ocenił przeprowadzone dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, nie przekraczając jej granic. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika takie rozumowanie Sądu Okręgowego, które ignorowałoby zasady logiki, doświadczenia życiowego, czy też prowadziłoby do wniosków niewynikających z powyższego materiału. Przeciwnie, rozważania Sądu Okręgowego były poparte trafną i przekonującą oceną dowodów, prowadzącą do ustalenia prawidłowej i niebudzącej wątpliwości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Do skutecznego podważenia poczynionych w sprawie ustaleń nie mogła prowadzić treść podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia prawa procesowego tj.: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Do wykazania naruszenia powyższego przepisu nie wystarcza bowiem samo twierdzenie strony apelującej o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który jej zdaniem odpowiada rzeczywistości (przedstawienie przez skarżącą własnej, odmiennej od sądowej, oceny materiału procesowego i poszczególnych dowodów). W niniejszej sprawie strona skarżąca poprzestała jedynie na prezentacji własnej oceny dowodów, która wynikała zajętego przez nią stanowiska co do braku potrącenia przez pozwanego kwoty 32 609,08 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko to nie było trafne, a w rezultacie korespondująca z nim ocena dowodów musi być potraktowana jedynie w kategorii polemiki ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, co nie może odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku.
Nie można również uznać za zasadne zarzutów podniesionych przez stronę apelującą dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 §1 i 2 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 k.c.</a> Zarzuty zawarte w apelacji dotyczą kwoty 32 609,08 zł świadczonej na rzecz strony powodowej przez pozwanego w dniach 8 kwietnia 2022 r. oraz 15 kwietnia 2022 r. Pozwany pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r. zawierającym oświadczenie o potrąceniu kwoty 5 400 CHF wskazał, że powyższe kwoty zostały przekazane Bankowi tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, tym samym wskazując, że rozliczył się w całości z Bankiem, świadcząc na jego rzecz równowartość wysokości wypłaconego mu kapitału, czyli kwoty 482 903,44 zł (dokumenty w aktach sygn. I C 312/20 k. 521 – 522).
Sam fakt nie objęcia przez kredytobiorcę spornej kwoty 32 609,08 zł oświadczeniem o potrąceniu z dnia 15 kwietnia 2022 r., wbrew twierdzeniom strony apelującej, nie wpływa na ocenę, że doszło do pełnego rozliczenia stron z tytułu nieważnej umowy kredytu. Pozwany świadczył kwotę 5 400 CHF kwoty tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, po tym jak zapadł wyrok Sądu Okręgowego (sygn. akt I C 312/20) unieważniający umowę kredytu.
W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowało się stanowisko zgodnie z którym, jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1)">art. 410 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> – uchwała Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, której nadano moc zasady prawnej, oraz uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20). W wyroku z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, Sąd Najwyższy uznał, że świadczenie spełnione (nadpłacone) przez kredytobiorcę na podstawie postanowienia abuzywnego co do zasady podlega zwrotowi, choćby kredytobiorca był równolegle dłużnikiem banku. Płatności kredytobiorcy z tytułu spłaty kredytu oraz wypłata środków pieniężnych przez bank są świadczeniami nienależnymi, a roszczenia o zwrot tych świadczeń są od siebie niezależne (teoria dwóch kondykcji).
W tym kontekście należy odwołać się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r., sygn. akt C-396/24, Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. W wyroku z 19 czerwca 2025 r. Trybunał zakwestionował dominującą w judykaturze sądów krajowych zasadę dwóch kondykcji przy rozliczeniu wzajemnych świadczeń spełnionych przez strony na podstawie nieważnej umowy kredytowej, w sprawach z powództwa banku przeciwko konsumentowi (Postanowienie SN z 22.10.2025 r., I CSK 812/25, LEX nr 3931483.).
Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, „Trybunał cytuje stanowisko zajęte we wcześniejszym orzeczeniu (wyrok z 25 listopada 2020 r., C-269/19, A. A.), zgodnie z którym w razie stwierdzenia nieuczciwego charakteru umowy sąd powinien upewnić się, że orzeczenie zniechęci przedsiębiorcę do wprowadzania nieuczciwych warunków w umowach oferowanych konsumentom (pkt 38 wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24), a jeżeli umowa nie może obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, sąd powinien podjąć niezbędne środki dla ochrony konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami (pkt 39 wymienionego wyroku). W razie dochodzenia przez bank roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia jedynie zastosowanie teorii salda będzie dla niego wystarczająco dolegliwe, by wywrzeć skutek prewencyjny, i jedynie to rozwiązanie należycie uchroni konsumenta przed niekorzystnymi konsekwencjami "upadku" umowy.”


Mając na uwadze aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz TSUE należy przyjąć, że wszelki świadczenia spełnione przez kredytobiorcę na rzecz banku, powinny zostać rozliczone, mając na uwadze jak najdalej idącą ochronę interesu kredytobiorcy. W przedmiotowej sprawie, zobowiązanie pozwanego do ponownego świadczenia 32 609,08 zł stałoby zatem w sprzeczności z wyżej powołanymi orzeczeniami. Powyższa kwota została bowiem świadczona przez pozwanego jako zwrot nienależnego świadczenia. Wobec czego zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> nie zasługiwał na uwzględnienie.

Również zarzut strony apelującej dotyczący naruszenia art. 440 ust. 1, 2 pkt 3 lit. d oraz ust. 3 ustawy Prawo upadłościowe nie mógł zostać uznany za skuteczny. Skoro kredytobiorca świadczył całą wysokość wypłaconego kapitału nie można uznać, aby zachodziły podstawy do ponownego obarczenia go obowiązkiem świadczenia dochodzonej aktualnie kwoty.
W świetle powyższego Sąd Apelacyjny przyjął, że stanowisko strony powodowej w niniejszej sprawie stoi w sprzeczności z najnowszym dorobkiem prawnym TSUE, a Sąd Okręgowy nie naruszył powołanych w apelacji przepisów prawa materialnego. Przytoczone orzeczenie przekonuje, że brak jest podstaw do uwzględnienia roszczeń strony powodowej. W konsekwencji apelacja podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Iwona Biedroń
</div>