Wyrok z 11 grudnia 2025, sygn. I ACa 2922/25
W skrócie
Sygn. akt I ACa 2922/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
w składzie
Przewodniczący SSA Rafał Dzyr
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...)
Funduszu(...) z siedzibą we W.
przeciwko J. P.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt I C 1817/24
1. oddala apelację;
2. zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej, tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;
Sygn. akt I ACa 2922/25
UZASADNIENIE
Strona powodowa (...) (...)Fundusz (...) (...) z siedzibą we W. wniosła o zasądzenie od pozwanej J. P. kwoty 120.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu wskazała na to, że pozwana zawarła z Bankiem (...) S.A. umowę pożyczki, na podstawie której pozwana otrzymała określoną w umowie kwotę pieniężną, a jednocześnie zobowiązała się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w tejże umowie. W następstwie niedotrzymania przez pozwaną warunków określonych w umowie, Bank (...) S.A. wezwał ją do zapłaty zaległej kwoty pieniężnej. Następnie, w związku z niedopełnieniem przez pozwaną warunków określonych w treści wezwania, wierzytelność wynikająca z zawartej umowy została przelana na rzecz strony powodowej. Strona powodowa wskazała także, że w drodze cesji wierzytelności nabyła od wierzyciela pierwotnego wierzytelność należną od strony pozwanej, która na dzień złożenia pozwu wynosiła 191.512,77 zł, jednakże pozwem dochodziła tylko części nabytej wierzytelności, tj. kwoty 120.000 zł.
Pozwana w sprzeciwie1 z dnia 19 marca 2024 r. od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt (...), zakwestionowała wysokość roszczenia.
Strona powodowa w piśmie z 24.04.2024 r.3 podtrzymała swoje roszczenie, a pozwana nie przedstawiła ostatecznego stanowiska.
Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt I C 1817/24:
1. zasądził od pozwanej J. P. na rzecz strony powodowej (...) Fundusz (...) (...) z siedzibą we W. kwotę 120.000zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 listopada 2023r. do dnia zapłaty;
2. zasądził od pozwanej rzecz strony powodowej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 11.417 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty.
Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 18 października 2018 r. pozwana złożyła w Banku (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. wniosek o udzielenie pożyczki w wysokości 142.980,10 zł na okres 120 miesięcy z przeznaczeniem na spłatę pożyczki. W dniu 22.10.2018 r. pozwana zawarła z tym Bankiem umowę pożyczki ekspresowej nr (...). W umowie zawarto następujące postanowienia:
Bank miał udzielić pozwanej pożyczki w kwocie 144 424,34 zł od dnia 22.10.2018 r. do dnia 25.10.2028 r. z przeznaczeniem na spłatę kredytu i inny cel konsumpcyjny (§ 1 ust. 1-2 umowy);
pożyczka będzie oprocentowana w zakresie spłaty kwoty pożyczki według zmiennej stopy procentowej, ustalanej na podstawie zmiennej Stopy Bazowej Pożyczki (...), zgodnie z postanowieniami § 4 i stałej, z zastrzeżeniem ust. 3, 4 i 7 oraz § 20 ust. 3 w całym okresie obowiązywania umowy - marży Banku w wysokości 5,76% dniu zawarcia umowy Stopa Bazowa Pożyczki(...) wynosi 1,74% w stosunku rocznym, a oprocentowanie pożyczki wynosi 7,50% w stosunku rocznym;
wysokość stopy oprocentowania pożyczki nie mogła przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych, określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia umowy stanowiła dwukrotność sumy: stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3,5 punktów procentowych i wynosi 10.00% w stosunku rocznym. Jeżeli wysokość stopy oprocentowania pożyczki przekroczy wysokość odsetek maksymalnych, stopa oprocentowania pożyczki będzie równa wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa (§ 2 ust. 1-2 umowy);
wysokość Stopy Bazowej Pożyczki (...) dla każdego miesiąca kalendarzowego następującego po dniu zawarcia Umowy będzie wyliczana w ostatnim dniu roboczym poprzedniego miesiąca kalendarzowego, w oparciu o średnią arytmetyczną ze wszystkich dziennych notowań oprocentowania 3-miesięcznych złotowych pożyczek międzybankowych WIBOR za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc kalendarzowy, dla którego jest obliczana. (§ 4 ust. 1 umowy);
całkowity koszt kredytu (pożyczki) w dniu zawarcia umowy wynosił 64 995,88 zł, i obejmował odsetki w kwocie 62 832,84 zł, prowizję za udzielenie pożyczki w kwocie 1 444,24 zł, opłatę za prowadzenie (...), w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych dla klientów detalicznych”, za okres na jaki została udzielona pożyczka, która na dzień zawarcia umowy wynosiła 718,80 zł (§ 5 ust. 1 umowy);
całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę na dzień zawarcia umowy wynosiła 207 975,98 zł (§ 5 ust. 3 umowy);
pożyczka miała być spłacana wraz z odsetkami w ratach annuitetowych (równe raty odsetkowe lub kapitałowo-odsetkowe). Na dzień zawarcia umowy wysokość raty annuitetowej (odsetkowej lub kapitałowo-odsetkowej) wynosi: 1 756,42 zł. Odsetki naliczane są od faktycznego zadłużenia przy założeniu, że rok ma 360 dni, a miesiąc 30 dni. Raty annuitetowe będą spłacane co miesiąc, w 25 dniu miesiąca, z uwzględnieniem § 10 ust. 2 pkt 2 umowy (§ 7 umowy);
od kwoty pożyczki Bank pobierał odsetki za okres od dnia powstania zadłużenia do dnia poprzedzającego jego spłatę (§ 8 ust. 1 umowy);
pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty poszczególnych rat na warunkach określonych w § 7 ust, 4 umowy i w wysokości określanej przez Bank w zawiadomieniach o wysokości raty spłaty pożyczki, wysyłanych przez Bank (§ 9 ust. 1 umowy);
należności Banku z tytułu udzielonej pożyczki będą rozliczane w ciężar rachunku nr (...), przy czym środki na spłatę rat pożyczki będą wypłacane z tego rachunku na podstawie pełnomocnictwa, o którym mowa w § 1 ust. 4 umowa (§ 10 ust. 1 umowy);
w przypadku braku na rachunku, o którym mowa w § 10 ust. 1 umowy środków, które mogą zostać wypłacone przez Bank z tego rachunku na spłatę zadłużenia w terminach spłat określonych w Umowie lub braku spłaty następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia powstałe zadłużenie traktowane jest jako zadłużenie przeterminowane, w tym kwota kapitału/rata kapitałowa jako kapitał przeterminowany, a spłata zadłużenia nastąpi w wyniku spłaty dokonanej przez Pożyczkobiorcę w Banku lub w dniu wpływu środków na rachunek, o którym mowa w § 10 ust. 1 umowy z uwzględnieniem postanowień § 10 ust. 2 pkt 2 umowy, pod warunkiem, że środki te mogą być wypłacone z tego rachunku przez Bank i przeznaczone na spłatę na podstawie pełnomocnictwa, o którym mowa w § 1 ust. 4 (§ 22 ust. 1 umowy);
wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki jest równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia umowy stanowi dwukrotność sumy:' stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktów procentowych i wynosi 14,00% w stosunku rocznym (§ 22 ust. 2 umowy);
od kapitału przeterminowanego Bank pobiera odsetki w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, o której mowa odpowiednio w ust. 2 albo ust. 3 albo ust. 4 umowy. Odsetki są naliczane od dnia powstania zadłużenia przeterminowanego do dnia poprzedzającego jego spłatę, zgodnie z obowiązującą wysokością odsetek maksymalnych za opóźnienie, z zastrzeżeniem ust 6 umowy (§ 22 ust. 5 umowy).
W ramach procedury zawierania umowy pożyczki pozwana podpisała dokument, zgodnie z którym oświadczyła, że umowę pożyczki numer (...) z dnia 22 października 2018 r. podpisała przy pełnej znajomości zawartych w jej treści warunków, po zapewnieniu przez Bank (...) S.A. czasu niezbędnego do zapoznania się z treścią umowy i przeanalizowaniu zawartych w niej warunków i po udzieleniu jej przez Bank (...) S.A. wszystkich dodatkowych wyjaśnień i informacji, o które poprosiła.
Pismem z dnia 26 marca 2020 r. Bank (...) S.A. wezwał pozwaną do zapłaty zadłużenia przeterminowanego z umowy pożyczki w wysokości 5.302,71 zł w terminie 14 dni. Pismo zawierało informację o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r. Bank (...) S.A., z uwagi na brak spłaty zadłużenia przeterminowanego, wypowiedział umowę kredytu. Okres wypowiedzenia wynosił 30 dni. Pismo to zostało odebrane przez pozwaną 4 maja 2020 r.4
Pismem z dnia 17 lipca 2021 r. Bank (...) S.A. poinformował pozwaną, że Bank posiada wobec pozwanej w całości wymagalną wierzytelność ewidencjonowaną w Księgach Banku na rachunku numer (...) w łącznej wysokości 157.158,71 zł. Bank wezwał pozwaną do niezwłocznej zapłaty kwoty zadłużenia. Pismo zawierało informację o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. 5
W związku z powstaniem zaległości, (...) S.A. wezwała pozwaną do spłaty zadłużenia w kwocie 161490,54 zł w terminie do 20 grudnia 2021 r. od dnia otrzymania wezwania. Ponadto strona powodowa poinformowała pozwaną o możliwości złożenia reklamacji.6
W związku z powstaniem zaległości, Kancelaria (...) wezwała pozwaną do spłaty zadłużenia w kwocie 191.387,17 zł w terminie do 10 listopada 2023 r. od dnia otrzymania wezwania. Ponadto strona powodowa poinformowała pozwaną o możliwości złożenia reklamacji.7
Bank (...) S.A. w dniu 4 listopada 2021 r., na podstawie umowy przelewu wierzytelności, przeniósł na rzecz strony powodowej wierzytelność przysługującą Bankowi wobec pozwanej. W załączniku do umowy przelewu, zawierającym wyszczególnienie przelewanych wierzytelności, wskazano, że wierzytelność składa się z kapitału: 135.841,37 zł. i odsetek 21.909,01 zł.8
Stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów. Na ich podstawie Sąd ustalił fakt zawarcia umowy pożyczki, sposób jej wykonania przez strony, fakt wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy i wysokość zaległości.
Sąd pierwszej instancji zważył, że roszczenie strony powodowej znajdowało oparcie w art. 720 § 1 k.c. Podstawą faktyczną pozwu było twierdzenie, że pozwana zaprzestała w styczniu 2020 r. spłacania pożyczki. Pozwana nie zakwestionowała faktu zaprzestania spłacania pożyczki. Ciężar dowodu spłacania pożyczki spoczywał na pozwanej. Za okres od stycznia do marca 2020 r. pozwana miała zaległość uzasadniającą wszczęcie procedury wypowiedzenia umowy. Bank wezwał pozwaną do zapłaty, wyznaczając termin 14 dni na dokonanie zapłaty oraz pouczył o możliwości wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, a dopiero następnie wypowiedział umowę. Działania te wypeniły wymagania stawiane przez ustawę prawo bankowe, w szczególności art. 75c (stosujący się do umów pożyczek). Procedura wypowiedzenia umowy została przeprowadzona prawidłowo.
Pozwana zakwestionowała wysokość roszczenia. Zarzut ten był jednak bezzasadny. Bank wypłacił pożyczkę w kwocie 142.980,10 zł. Raty spłaty były równe i wynosiły na chwilę zawarcia umowy 1.756,42 zł. Skoro pozwana spłacała pożyczkę do końca 2019 r., to mogła spłacić najwyżej 24.589,88 zł (rata 1.756,42 zł x 14 miesięcy). Gdyby pożyczka nie była oprocentowana, odejmując wyżej wymienioną kwotę od wypłaconego kapitału otrzymano by 118.390,22 zł. Pożyczka była jednak oprocentowana i początkowo oprocentowanie wynosiło 7,50 % w stosunku rocznym. Część rat była zaliczana na poczet odsetek. Odsetki za pierwszy rok pożyczki wynosiły co najmniej 9.142,73 zł. Nawet przy założeniu, że od globalnej kwoty odejmiemy sumę rat za 12 miesięcy, co dawałoby 121.903,06 zł i wyłącznie do tej kwoty zastosowano oprocentowanie 7,5%. Tymczasem strona powodowa dochodziła wyłącznie części roszczenia, tj. 120 000 zł. Powyższe wyliczenia wskazywały na to, że nawet przy założeniu dokonywania spłat rat przez 14 miesięcy i tak roszczenie Banku, a obecnie strony powodowej przewyższało 120 000 zł. Przy takim stanie faktycznym ograniczenie roszczenia strony powodowej do 120 000 zł wskazywało dobitnie na to, że do tej kwoty roszczenie zostało wykazane. W świetle umowy cesji, strona powodowa nabyła wierzytelność w stosunku do pozwanej stosownie do treści art. 509 k.c. Zgłoszone w pozwie roszczenie odsetkowe znajdowało oparcie w art. 481 § 1 , 2 i 2 1 k.p.c.
Pozwana apelacją9 zaskarżyła wyrok w całości , wnosząc o jego zmianę przez oddalenie powództwa. Wniosła o zasądzenie od strony powodowej kosztów postępowania za obie instancje.
Strona powodowa w odpowiedzi z dnia 14 października 2025 r.10 wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od powódki kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja była bezzasadna.
Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwsze instancji za własne. Podzielił również jego ocenę prawną.
Odnosząc się do zarzutów apelacji, Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarzut braku wiarygodności dokumentów przedłożonych przez stronę powodową był całkowicie gołosłowny. Nie tylko nie został on wykazany, ale nawet nie został wyjaśniony.
To nie strona powodowa miała w tym procesie rozwiać wątpliwości pozwanej co do wysokości roszczenia, lecz to pozwana powinna była, w świetle przedstawionego przez stronę powodową materiału dowodowego, wykazać, że dokonała spłat, które nie zostały ujęte przy obliczaniu wierzytelności dochodzonej w pozwie.
Strona powodowa w wystarczający sposób wykazała istnienie dochodzonego pozwem roszczenia. W kontekście uzasadnienia swojego roszczenia przez stronę powodową i wyliczeń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, ciężar przeprowadzenia dowodu spłaty pożyczki spoczywał zgodnie z art. 6 k.c. na pozwanej. Pozwana nie podjęła próby przeprowadzenia takiego dowodu.
Zarzuty pod adresem cesji nie zostały zgłoszone w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Na mocy art. 480 3 § 2 k.p.c. należało uznać je za spóźnione.
Zarzut pod adresem prawidłowości wypowiedzenia umowy nie został zgłoszony w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Na mocy art. 480 3 § 2 k.p.c. należało uznać go za spóźniony. Na marginesie należałoby wskazać, że nie został on również wyjaśniony w apelacji. Z ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy wynikało, że Bank nie naruszył art. 75c prawa bankowego, wypowiadając umowę.
W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony powodowej.
1 k. 68
2 k. 61
3 k. 76-80
4 k. 34-36
5 k. 59
6 k. 84-85
7 k. 39
8 k. 61
9 k. 122
10 k. 147-152