sygn. II AKa 236/25 16 grudnia 2025 Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Uzasadnienie z 16 grudnia 2025, sygn. II AKa 236/25

Data orzeczenia 16 grudnia 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Wydział II Wydział Karny

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Poznaniu #II Wydział Karny #uzasadnienie

Podstawa prawna

art. 4 kk art. 7 kpk art. 10 kk art. 17 kpk art. 41 kk art. 46 kk art. 53 kk art. 85 kk

Pokaż pozostałe podstawy prawne (23)

art. 92 kpk art. 118 kpk art. 167 kpk art. 169 kpk art. 171 kpk art. 193 kpk art. 197 kk art. 200 kk art. 201 kpk art. 202 kk art. 202 kpk art. 207 kk art. 345 kpk art. 366 kpk art. 410 kpk art. 413 kpk art. 437 kpk art. 438 kpk art. 439 kpk art. 440 kc art. 440 kpk art. 444 kc art. 454 kpk

<table>
<colgroup>
<col width="54"/>
<col width="22"/>
<col width="11"/>
<col width="11"/>
<col width="11"/>
<col width="8"/>
<col width="17"/>
<col width="53"/>
<col width="9"/>
<col width="125"/>
<col width="6"/>
<col width="61"/>
<col width="8"/>
<col width="42"/>
<col width="6"/>
<col width="11"/>
<col width="18"/>
<col width="28"/>
<col width="13"/>
<col width="26"/>
<col width="62"/>
<col width="97"/>
<col width="1"/>
</colgroup>
<tr>
<td colspan="23">
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
</div>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">
Formularz UK 2
</td>
<td colspan="6">
Sygnatura akt
</td>
<td colspan="5">
II AKa 236/25
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20">


Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

</td>
<td colspan="3">
2
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.


CZĘŚĆ WSTĘPNA 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.


Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
Wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 9 czerwca 2025 r. sygn. akt II K 44/24.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.2.


Podmiot wnoszący apelację 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
☐ oskarżyciel posiłkowy
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
☐ oskarżyciel prywatny
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
☒ obrońca
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
☐ inny
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.3.


Granice zaskarżenia 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.1.


Kierunek i zakres zaskarżenia 


</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="8">
☒ na korzyść
☒ na niekorzyść
</td>
<td colspan="15">
☐ w całości
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="2">
☒ w części
</td>
<td colspan="6">
☒
</td>
<td colspan="7">
co do winy
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
☐
</td>
<td colspan="7">
co do kary
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
☒
</td>
<td colspan="7">
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.2.


Podniesione zarzuty 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">


Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☒
</td>
<td colspan="16">

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☐
</td>
<td colspan="16">

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☒
</td>
<td colspan="16">

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☒
</td>
<td colspan="16">

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a>

 – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☒
</td>
<td colspan="16">

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☐
</td>
<td colspan="16">

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
☐
</td>
<td colspan="16">
brak zarzutów
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.4.


Wnioski 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
☒
</td>
<td colspan="5">
uchylenie
</td>
<td colspan="4">
☒
</td>
<td colspan="8">
zmiana
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

2.


Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.5.


Ustalenie faktów 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.3.


Fakty uznane za udowodnione 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">


Lp.

</td>
<td colspan="7">


Oskarżony

</td>
<td colspan="10">


Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

</td>
<td colspan="2">


Dowód

</td>
<td colspan="2">


Numer karty

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
2.1.1.1.
</td>
<td colspan="7">

P. M.

</td>
<td colspan="10">
oskarżony był w przeszłości karany
</td>
<td colspan="2">
dane o karalności
</td>
<td colspan="2">
k. 1911-1913
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.4.


Fakty uznane za nieudowodnione 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">


Lp.

</td>
<td colspan="7">


Oskarżony

</td>
<td colspan="10">


Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

</td>
<td colspan="2">


Dowód 

</td>
<td colspan="2">


Numer karty

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
2.1.2.1.
</td>
<td colspan="7"> </td>
<td colspan="10"> </td>
<td colspan="2"> </td>
<td colspan="2"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.6.


Ocena dowodów 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.5.


Dowody będące podstawą ustalenia faktów 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">


Lp. faktu z pkt 2.1.1

</td>
<td colspan="10">


Dowód

</td>
<td colspan="9">


Zwięźle o powodach uznania dowodu

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="10"> </td>
<td colspan="9">
Informacja z Krajowego Rejestru Karnego nie była kwestionowania co do jej treści, pochodziła od właściwego urzędowego organu i nie budziła wątpliwości co do jej rzetelności.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.6.


Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">


Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

</td>
<td colspan="10">


Dowód

</td>
<td colspan="9">


Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="10"> </td>
<td colspan="9"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

3.


STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków 


</td>
</tr>
<tr>
<td>


Lp.

</td>
<td colspan="21">


Zarzut 

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.1.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> tj. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, poprzez niewskazanie w opisie czynu przypisanego oskarżonemu momentu rzekomego cofnięcia zgody na odbycie stosunku seksualnego przez pokrzywdzoną K. M. (1), E. J., a także N. J. oraz brak precyzyjnego określenia, w jakim zakresie i na jakim etapie czynności seksualnej miało dojść do utraty jej konsensualnego charakteru oraz sposobu odbycia stosunku co skutkuje brakiem wypełnienia znamion czynu zabronionego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 1;art. 197 § 2;art. 197 § 3)">art. 197§1, 2, 3 k.k.</a>;
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Zarzut 1 apelacji sformułowany został w sposób nieprawidłowy. Z jednej strony bowiem obrońca zarzuca obrazę przepisów postępowania, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7;art. 410)">art. 7 i 410 k.p.k.</a>, ale jednocześnie podaje, że jest to błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, by w treści samego zarzutu ponownie zarzucić obrazę przepisów postępowania, ale <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 2;art. 413 § 2 pkt. 1)">art. 413§2 pkt 1 k.p.k.</a>, wskazując na nieprawidłowy opis czynu przypisanego oskarżonemu.
Sąd Odwoławczy odczytał przedmiotowy zarzut zgodnie z jego treścią (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 118)">art. 118 k.p.k.</a>) przyjmując, że obrońca zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 2;art. 413 § 2 pkt. 1)">art. 413§2 pkt 1 k.p.k.</a> poprzez nieprawidłowy opis czynu, co jego zdaniem doprowadziło do dekompletacji znamion typu czynu przypisanego oskarżonemu.
Tak zdekodowany zarzut nie jest trafny.
W procedurze karnej nie ma wiążących przepisów wskazujących wprost na konkretne formuły językowe, za pomocą których powinny być ujmowane rozstrzygnięcia zawarte w wyroku, a wymagane do tego, by wydane orzeczenie móc zakwalifikować do jednego ze wskazanych rozstrzygnięć (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 1;art. 413 § 1 pkt. 5;art. 413 § 2;art. 413 § 2 pkt. 1;art. 413 § 2 pkt. 2)">art. 413 § 1 pkt 5 i § 2 pkt 1 i 2 k.p.k.</a>). (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r. I KZP 1/23).
Z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 2;art. 413 § 2 pkt. 1)">art. 413§2 pkt 1 k.p.k.</a> wynika jedynie, że opis czynu ma zawierać " dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną".
W orzecznictwie wypracowano stanowisko, zgodnie z którym opis czynu przypisanego w wyroku skazującym powinien zawierać dokładne określenie czasu, miejsca, sposobu i okoliczności popełnienia przestępstwa oraz jego skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody. Z punktu widzenia znamion strony przedmiotowej przestępstwa dokładne określenie sposobu i okoliczności jego popełnienia wymaga wskazania w opisie czynu tych elementów przebiegu zdarzenia, które wypełniają te znamiona. Opis czynu powinien w związku z tym zawierać komplet znamion, które zostały wypełnione ustalonym zachowaniem sprawcy. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r. IV KK 375/11).Wymóg opisania sposobu popełnienia przestępstwa odnosi się także do znamion strony podmiotowej. Fakty i okoliczności nienależące do istoty czynu, a więc obojętne z punktu widzenia kwalifikacji prawnej, nie muszą być ujmowane w obręb opisu czynu, nawet jeśli mają znaczenie dla zastosowania wobec oskarżonego takich czy innych instytucji prawa materialnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2009 r. IV KK 303/08).
Formułując ww. zarzut obrońca nie wskazuje, który konkretnie punkt wyroku ma na myśli. Wnioskując z dalszej jego treści należy uznać, że zarzut dotyczy punktów 1 i 4 wyroku, skoro obrońca wskazuje na pokrzywdzone przestępstwem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197)">art. 197 k.k.</a> K. M. (1) i E. J..
W tym zakresie Sąd Odwoławczy nie ma wątpliwości, że Sąd Okręgowy prawidłowo i szczegółowo opisał czyny przypisane oskarżonemu, obejmują one bowiem czas i miejsce popełnienia przestępstw, sposób działania oskarżonego w kontekście znamion przypisanego typu czynu zabronionego, a więc komplet znamion. W szczególności z punktu widzenia znamion typu czynu zabronionego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 1)">art. 197§1 k.k.</a> istotne było na czas popełnienia ich przez P. M. doprowadzenie pokrzywdzonych do obcowania płciowego jednym z wymienionych w treści tego przepisu sposobów, tj. przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem i to Sąd Okręgowy prawidłowo wskazał w punkcie 1. i 4., zawierając w opisie czynów doprowadzenie K. M. (1) do obcowania płciowego groźbą i przemocą, a E. J. przemocą. Fakt, że pokrzywdzone odbywały z oskarżonym także dobrowolne stosunki seksualne sąd uwzględnił, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia na k. 8 i 12. Nie było natomiast obowiązkiem sądu wskazanie w opisie czynów przypisanych oskarżonemu, jak się tego domaga obrońca "momentu rzekomego cofnięcia zgody na odbycie stosunku seksualnego przez pokrzywdzoną" oraz "precyzyjnego określenia, w jakim zakresie i na jakim etapie czynności seksualnej miało dojść do utraty jej konsensualnego charakteru oraz sposobu odbycia stosunku". Te okoliczności czynów przypisanych P. M. w punktach 1. i 4. powinny być i zostały wyjaśnione w uzasadnieniu.
Z powyższych względów nie doszło do obrazy 413<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 2;§ 2 pkt. 1)">§2 pkt 1 k.p.k.</a>

Należy przy tym przypomnieć obrońcy, że odnośnie do czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 3;art. 197 § 3 pkt. 2)">art. 197§3 pkt 2 k.k.</a> popełnionego na szkodę N. J. (pkt IX aktu oskarżenia), Sąd Okręgowy nie przypisał oskarżonemu tego czynu, ale w punkcie 6. wyroku umorzył postępowanie, co czyni zarzut obrońcy w tym zakresie bezprzedmiotowym.
Sąd Odwoławczy nie ma przy tym także wątpliwości co do prawidłowej oceny zeznań świadków K. M. (1) i E. J.. Wszak okoliczność, że pokrzywdzone podejmowały z oskarżonym dobrowolne i satysfakcjonujące stosunki seksualne nie oznacza, że oskarżony nie mógł dopuścić się wobec nich przestępstwa zgwałcenia.
Obie pokrzywdzone, niezależnie od siebie i niezależnie od innych pokrzywdzonych wskazują na to, że zachowanie oskarżonego względem nich było zmienne. Kontakty seksualne traktował instrumentalnie, w sytuacjach niezadowolenia zachowaniem pokrzywdzonych lub kiedy był zdenerwowany, swoje emocje rozładowywał w ten sposób, że zmuszał pokrzywdzone do brutalnych stosunków, którym się wyraźnie sprzeciwiały, co wprost i w sposób nie budzący wątpliwości zeznały. Ten sposób postępowania oskarżonego jest widoczny także w jego relacjach z A. M. (1), co tym bardziej czyni zeznania ww. pokrzywdzonych wiarygodnymi. Ponadto na stosowanie nieakceptowalnej przez pokrzywdzone przemocy w sytuacjach intymnych wskazują N. B. i M. G..
Sąd Okręgowy szczegółowo opisuje sposób postępowania P. M. i niecelowe jest, by jego prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Odwoławczy podziela, przenosić do niniejszego uzasadnienia. Natomiast w kontekście ww. argumentów, jak również w kontekście wszystkich okoliczności ujawnionych w tej sprawie, brak podstaw do podważenia dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny zeznań pokrzywdzonych, które przecież znajdują potwierdzenie w innych także dowodach.
Należy podkreślić, że kontrola instancyjna oceny dowodów z natury nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Tak więc dokonanie przez sąd odwoławczy nowej, odmiennej oceny dowodów jest uzasadnione tylko wówczas, gdy w wyniku kontroli odwoławczej stwierdzona zostanie dowolność oceny poczynionej przez sąd I instancji (pomijając kwestię nowych dowodów). Jeżeli natomiast ocena dokonana przez sąd I instancji pozostaje pod ochroną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>, nie ma podstaw do zmieniania jej w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt IV KK 323/03).
Odmienna ocena przeprowadzonych przez sąd I instancji dowodów w postępowaniu odwoławczym, jeżeli przewód sądowy nie został w tym postępowaniu uzupełniony, uzasadniona będzie i dopuszczalna tylko wtedy, gdy zebrane dowody mają jednoznaczną wymowę, a ocena ich przez sąd I instancji jest oczywiście błędna (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2005 r. IV KK 291/05).
W tym kontekście sąd odwoławczy nie znajduje powodu do zakwestionowania oceny dowodów przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd może bowiem część dowodów ocenić jako wiarygodne, a innym tejże wiarygodności odmówić, o ile uzasadnienie w tym przedmiocie spełniać będzie wymagania jakie przed sądem stawia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, a tak jest w przedmiotowej sprawie. Sąd dokonał bowiem oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów we wzajemnym ich powiązaniu i powody dla których jednym dał wiarę, a innym nie, przedstawił przekonująco na kartach 19-77 uzasadnienia.
Należy więc tylko podkreślić, że pokrzywdzone K. M. (1) i E. J., złożyły zeznania niezależnie od siebie, a z ich relacji wynika, że początkowo otaczający je zainteresowaniem i troską oskarżony z czasem zmieniał się, karząc pokrzywdzone, kiedy był niezadowolony z ich zachowania lub zdenerwowany w ten sposób, że zmuszał je czy to przemocą czy groźbą do odbycia brutalnych stosunków seksualnych mimo ich wyraźnego sprzeciwu, w tym, co jest charakterystyczne dla działania oskarżonego, zmuszał je do brutalnych stosunków analnych. Wskazują na to relacje K. M. (1), E. J., A. M. (1), a potwierdzają tą okoliczność także K. M. (2) i W. W. (1). Na wiarygodność zeznań pokrzywdzonych wskazują także wnioski opinii psychologicznych.
Z treści zeznań pokrzywdzonych jednoznacznie wynika kiedy i na jakie kontakty seksualne nie wyrażały zgody oraz że wyraźnie komunikowały oskarżonemu swój sprzeciw wobec stosowanej przez niego przemocy i groźby, oskarżony wiedział zatem, kiedy jego zachowanie staje się nieakceptowalne , jest podejmowane wbrew woli partnerek i że kontynuowanie zbliżenia przełamuje ich opór, a zatem, że dochodzi do zgwałcenia.
Stanowisko obrońcy, z którego wynika, że przypisanie zgwałcenia możliwe byłoby tylko wtedy, gdyby czyny takie zostały popełnione w obecności innych osób niż pokrzywdzone, bądź w wypadku udokumentowania ich za pomocą nagrań czy korespondencji nie wytrzymuje krytyki po pierwsze dlatego, że zwykle tego typu zachowania nie są przez sprawców dokumentowane w jakikolwiek sposób i nie odbywają się na oczach świadków, po drugie dlatego, że brak jest w procedurze karnej podstaw do wartościowania mocy dowodowej różnych źródeł dowodowych. Ustawa nie przewiduje prymatu jednych dowodów nad drugimi w zależności od ich wytwórcy co oznacza, że dowód z zeznań świadka ma takie samo znaczenie jak np. dowód z dokumentu.
Nie jest też prawdą, że sąd opiera swoją narrację na psychologicznym portrecie pokrzywdzonych. Wręcz przeciwnie - relacje pokrzywdzonych konfrontował między sobą, z zeznaniami innych świadków i wyjaśnieniami oskarżonego oraz z dowodami z dokumentów, natomiast opinie psychologiczne miały przy ocenie dowodów jedynie charakter pomocniczy.
Reasumując należy stwierdzić, że sąd prawidłowo zebrał i oceniał materiał dowodowy, a na jego podstawie wyciągnął prawidłowe wnioski co do sprawstwa oskarżonego w zakresie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197)">art. 197 k.k.</a> popełnionego na szkodę K. M. (1) i E. J., nie dopuszczając się żadnego błędu także w opisie czynów przypisanych oskarżonemu.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.2.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku, pomimo nie wykazania, aby K. M. (1) pozostawała w stosunku zależności od oskarżonego, aby oskarżony dopuszczał się jej bicia, szarpania, wszczynania wobec niej awantur domowych, wyzywania jej słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, grożenia jej pozbawieniem jej życia i pobiciem, a także poniżaniem jej, co w konsekwencji powinno doprowadzić do uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu;
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Stosunek zależności od sprawcy zachodzi wówczas, gdy pokrzywdzony nie jest zdolny z własnej woli przeciwstawić się znęcaniu i znosi je z obawy przed pogorszeniem swoich dotychczasowych warunków życiowych (np. utratą pracy, środków utrzymania, mieszkania, rozłąką lub zerwaniem współżycia ze sprawcą). Stosunek tego rodzaju może istnieć z mocy prawa (np. w razie ustanowienia opieki lub umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej) albo na podstawie umowy (np. między pracodawcą a pracownikiem, najemcą lokalu a wynajmującym itp.). Może także wynikać z sytuacji faktycznej, stwarzającej dla sprawcy sposobność znęcania się przy wykorzystaniu nad ofiarą przewagi, jaką mu daje łącząca ich więź materialna, osobista lub uczuciowa. Taka sytuacja może w szczególności zachodzić w związku opartym na wspólnym pożyciu, funkcjonującym na tych samych zasadach jak formalnie założona rodzina, a także - co istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy - fakt wspólnego zamieszkania czy wykonywania władzy rodzicielskiej nad wspólnymi dziećmi przez rozwiedzionych małżonków (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.02.2016 r. III KK 262/15).
Nie ulega wątpliwości, że K. M. (1) miała wyjątkowo trudne relacje rodzinne - rodzice rozstali się, ojczym znęcał się nad nią psychicznie, warunki mieszkaniowe także były trudne. Jest to zresztą charakterystyczne, że oskarżony nawiązywał relacje z dziewczętami, które były dotknięte różnego rodzaju dysfunkcjami środowiska rodzinnego. Oskarżony pozwalał jej mieszkać w domu, który zajmował, co sama pokrzywdzona ukrywała przed rodzicami. W tym też czasie oskarżony zapewniał jej dach nad głową i posiłek. Dawał jej także drobne upominki i kwoty pieniężne, posiadała tam swoje rzeczy. W ten sposób oskarżony wzbudził w niej zaufanie, stopniowo podporządkowywał i manipulował, a w dalszym ciągu wykorzystywał. Istotne jest przy tym w kontekście zarzutu apelacji, że oskarżony był pierwszym chłopakiem K. M. (1), w którym była zakochana. To wszystko powodowało, że po brutalnym zachowaniu, kiedy oskarżony przepraszał ją i zapewniał o poprawie, pokrzywdzona, młoda i naiwna dziewczyna wierzyła mu i ufała. Oskarżony dysponował nagimi intymnymi zdjęciami K. M. (1) szantażując ją ich upublicznieniem, co powstrzymywało K. M. (1) przed odejściem. Fakty te bez wątpienia świadczą o tym, że K. M. (1) pozostawała w przemijającym stosunku zależności od oskarżonego, jak to prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy.
W świetle jej ocenionych jako wiarygodne zeznań nie budzi także wątpliwości, że oskarżony dopuszczał się wobec K. M. (1) zachowań wyczerpujących znamiona znęcania. Sąd Odwoławczy nie ma przy tym wątpliwości co do prawidłowości dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny materiału dowodowego. W tym zakresie sąd wypowiedział się w części 3.1. uzasadnienia i powróci jeszcze do tej kwestii przy omawianiu kolejnych zarzutów. Argumenty tam podane są aktualne także w odniesieniu do oceny zeznań K. M. (1) w zakresie popełnionego na jej szkodę przestępstwa znęcania. W tym zakresie relacje jej potwierdzają przede wszystkim zeznania A. M. (1), która także padła ofiarą znęcania ze strony oskarżonego. Także pozostałe pokrzywdzone i inni świadkowie relacjonują, że oskarżony nie stronił od przemocy fizycznej i psychicznej.
Reasumując, wiarygodne zeznania K. M. (1) pozwalają na przypisanie oskarżonemu przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207§1 k.k.</a>

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.3.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt III części wstępnej wyroku, pomimo, że brak jest dowodów, by oskarżony utrwalał treści pornograficzne z udziałem K. M. (1), a także brak jest w materiale dowodowym samego nagrania, które mogłoby uprawdopodobnić samą zasadność postawienia zarzutu oskarżonemu;
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
W toku czynności procesowych wykonanych w tej sprawie zabezpieczono telefon oskarżonego, a w nim treści pornograficzne z udziałem K. M. (1), co jednoznacznie wynika z treści opinii biegłego z zakresu informatyki i analizy śledczej (k. 1154-1169).
Utrwalanie treści pornograficznych polega na zapisie takiej treści na dostosowanych do tego nośnikach dających możliwość późniejszego ich odtwarzania. Chodzi tu przede wszystkim o zarejestrowanie dźwięku lub obrazu na zdjęciach, taśmach, płytach, dyskach lub serwerach komputerowych (por. Marek Bielski w: Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a, opublikowano: WKP 2017).
Skoro więc treści pornograficzne z udziałem K. M. (1) zabezpieczono w pamięci telefonu oskarżonego, to nie ulega wątpliwości, że dokonał on utrwalenia tych treści. Inaczej bowiem nie zostałyby tam odnalezione. Ta bezsporna okoliczność jest wystarczająca do przypisania oskarżonemu przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 202;art. 202 § 4)">art. 202§4 k.k.</a>

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.4.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
4) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku i nakłaniał K. M. (1) do wykonania innych czynności seksualnych z małoletnim oraz utrwalenia tej czynności za pomocą telefonu komórkowego, podczas gdy w toku postępowania brak jest dowodów przemawiających za tym, aby oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu;
5) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt V części wstępnej wyroku, podczas gdy brak jest dowodów, by oskarżony rozpijał K. M. (1), dostarczał jej napoje alkoholowe, ułatwiał ich spożycie, a także nakłaniał ją do spożywania alkoholu, co w konsekwencji powinno doprowadzić do uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu;
6) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt VI części wstępnej wyroku, pomimo braku dowodów świadczących o tym, że wersja przedstawiona przez pokrzywdzoną odzwierciedla przebiegu zajścia pomiędzy stronami;
7) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt VII części wstępnej wyroku, pomimo braku dowodów, że doszło do bezprawnego działania oskarżonego, konkretyzacji zdarzenia, a także co do faktycznego przebiegu zajścia pomiędzy stronami;
8) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt VIII części wstępnej wyroku, pomimo braku dowodów, by obrażenia wskazane przez pokrzywdzoną E. J. były konsekwencją działania oskarżonego;
9) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt XII części wstępnej wyroku, mimo braku dowodów na faktyczny przebieg zdarzenia pomiędzy stronami, zasadnością twierdzenia, że oskarżony obcował płciowo z pokrzywdzoną, a także, że pokrzywdzona znajdowała się w stanie odurzenia alkoholowego i bliżej nieustalonej substancji;
10) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt XIII części wstępnej wyroku, pomimo braku dowodów, by oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu,
11) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu-opisanego w pkt XIV części wstępnej wyroku, pomimo braku dowodów na to, by oskarżony użył przemocy względem pokrzywdzonej, przetrzymywał ją za tułów i ramiona, a także doprowadził ją do poddania się innej czynności seksualnej,
12) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt XV, części wstępnej wyroku, pomimo braku dowodów na to, by oskarżony użył przemocy względem pokrzywdzonej, przetrzymywał ją za tułów i ramiona, a także doprowadził ją do poddania się innej czynności seksualnej, a także pominięciu przez sąd okoliczności, że nawet w przypadku uznania, że oskarżony dopuścił się tego czynu to jest on tożsamy z czynem określonym w pkt XIV części wstępnej wyroku, i brak jest podstaw do ukarania oskarżonego dwukrotnie za ten sam czyn;
13) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7 pkt. 16)">pkt XVI</a>, pomimo braku dowodów na sprawstwo oskarżonego, w szczególności zeznań samej pokrzywdzonej,
14) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> tj. zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się czynów opisanych w pkt X, XI części wstępnej wyroku na podstawie zeznań O. P. podczas gdy z treści opinii psychologicznej wynika, że jej zeznania są niespójne, sprzeczne wewnętrznie, a także sprzeczne z pozostałym materiałem z akt sprawy, co skutkuje tym, że nie można dojść do wniosku, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów.
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Zarzuty sformułowane w punktach od 4) do 14) także dotyczą rzekomego naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, jednak odnoszą się wyłącznie do oceny materiału dowodowego pochodzącego od osobowych źródeł dowodowych, stąd zostaną omówione wspólnie.
Jak już naprowadzono w części 3.1. uzasadnienia, kontrola instancyjna oceny dowodów z natury nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Tak więc dokonanie przez sąd odwoławczy nowej, odmiennej oceny dowodów jest uzasadnione tylko wówczas, gdy w wyniku kontroli odwoławczej stwierdzona zostanie dowolność oceny poczynionej przez sąd I instancji (pomijając kwestię nowych dowodów). Jeżeli natomiast ocena dokonana przez sąd I instancji pozostaje pod ochroną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>, nie ma podstaw do zmieniania jej w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt IV KK 323/03).
Odmienna ocena przeprowadzonych przez sąd I instancji dowodów w postępowaniu odwoławczym, jeżeli przewód sądowy nie został w tym postępowaniu uzupełniony, uzasadniona będzie i dopuszczalna tylko wtedy, gdy zebrane dowody mają jednoznaczną wymowę, a ocena ich przez sąd I instancji jest oczywiście błędna (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2005 r. IV KK 291/05).
W tym kontekście sąd odwoławczy nie znajduje powodu do zakwestionowania oceny dowodów przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd może bowiem część dowodów ocenić jako wiarygodne a innym tejże wiarygodności odmówić, o ile uzasadnienie w tym przedmiocie spełniać będzie wymagania jakie przed sądem stawia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, a tak jest w przedmiotowej sprawie. Sąd dokonał bowiem oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów we wzajemnym ich powiązaniu i powody dla których jednym dał wiarę, a innym nie, przedstawił przekonująco na kartach 19-77 uzasadnienia.
W kontekście analizy dowodów z zeznań świadków, w tym w szczególności pokrzywdzonych, które są podstawowym dowodem w tej sprawie, należy podkreślić następujące okoliczności:
- K. M. (1) jest jedyną pokrzywdzoną, z inicjatywy której wszczęto postępowanie przygotowawcze w tej sprawie. Było to możliwe dzięki wsparciu, jakie otrzymała ze środowiska rodzinnego, w szczególności matki i ojca, którzy nie zignorowali sygnałów, jakie im przekazała. Pokrzywdzona złożyła zeznania, które są wewnętrznie spójne i logiczne, znajdują także potwierdzenie w relacjach A. M. (2), K. M. (2), K. M. (3) oraz M. B., którym opowiadała niektóre fakty z jej kontaktów z oskarżonym, żaliła się na sposób jej taktowania, przemoc fizyczną i psychiczną, mówiła o karach stosowanych wobec niej oraz szantażowaniu jej rozpowszechnieniem nagich zdjęć. Jej relacje potwierdza także J. K., który zaobserwował, jak oskarżony w jego obecności popychał pokrzywdzoną K. M. (1), łapał ją rękami, wyzywał ją wulgarnie;
- do pozostałych pokrzywdzonych prokurator dotarł analizując najpierw relacje K. M. (1), a następnie dalszych, kolejno ujawnianych pokrzywdzonych, które dopiero wtedy, kiedy prokurator podjął się ustalenia faktycznego sposobu funkcjonowania oskarżonego i rozmiaru krzywd, jakie wyrządził, zdecydowały się złożyć zeznania w tej sprawie i ujawnić zachowania z lat ubiegłych;
- pokrzywdzone K. M. (1) i W. B. (1) pochodzą ze środowisk dotkniętych dysfunkcjami, co ułatwiało oskarżonemu wywieranie na nie nacisku i manipulowanie. Były to młode dziewczęta, nie posiadające doświadczenia w relacji z mężczyznami, poszukujące miłości, wparcia, opieki, zainteresowania, które oskarżony im okazywał, a które wzbudzało ich zaufanie, usypiające czujność pokrzywdzonych, które notabene z uwagi na wiek i środowisko z jakiego pochodziły miały też ograniczone możliwości rozpoznania, że oskarżony wyrządza im krzywdę, a nawet jeśli potrafiły właściwie nazwać zachowanie, jakie prezentował wobec nich oskarżony, to przywiązanie emocjonalne, uczucie, jakim go darzyły lub wstyd, jaki odczuwały, spowodowały, że krzywd tych same z siebie nie ujawniły aż do momentu, kiedy osoba trzecia, z zewnątrz, dostrzegła je i właściwie nazwała;
- E. J. była młodą matką samotnie wychowującą dziecko, M. K. zmagała się z uzależnieniem, co stawiało je w trudniejszej niż rówieśników sytuacji;
- złożone niezależnie od siebie zeznania pokrzywdzonych K. M. (1) E. J., które są spontaniczne, logiczne i spójne wewnętrznie i między sobą, opisują podobne zachowania oskarżonego wobec każdej z nich; zwłaszcza charakterystyczne jest w ich relacjach to, że oskarżony karał je za domniemaną niesubordynację i rozładowywał swoje złe emocje i złość na nich poprzez brutalne stosunki seksualne, na które nie wyrażały zgody. Takie postępowanie oskarżonego potwierdza w swoich zeznaniach A. M. (1), żona oskarżonego;
- zeznania N. B. potwierdzają relacje K. Z. i W. B. (2), D. D., M. S. (1), N. W., K. S., K. K. (1);
-zeznania E. J. potwierdzają relacje K. M. (1), W. W. (1), wnioski opinii biegłego M. S. (2);
- zeznania M. K. znajdują potwierdzenie w relacjach K. C. (1), P. O., O. K., N. Ś., B. W.;
- relacje świadków na temat przedmiotów, jakich używał wobec części pokrzywdzonych oskarżony znajdują ponadto potwierdzenie w wynikach przeszukania jego miejsca zamieszkania. W trakcie tych czynności zabezpieczono przecież przedmiot przypominający broń palną, czarną pałkę z rękojeścią, czarną pałkę bez rękojeści, bagnet z drewnianą rękojeścią , dwa drewniane kołki połączone łańcuchem, drewniany przedmiot z plastikowym zakończeniem. Sam oskarżony przyznał, że posiadał pałkę ok 50 cm długości, koloru czarnego, zrobiona była z gumy;
- na wiarygodność zeznań ww. pokrzywdzonych wskazują także cyfrowe pliki graficzne ujawnione u oskarżonego, a przedstawiające intymne wizerunki K. M. (1) i innych kobiet;
- za wiarygodnością ww. pokrzywdzonych w zakresie w jakim stanowiły podstawę ustaleń faktycznych przemawiają także opinie biegłych psychologów, wydawane niezależnie od siebie, o odniesieniu do każdej z przesłuchanych pokrzywdzonych.
O tym, że oskarżony miał skłonność do agresji wskazują także zeznania R. S., N. J. i M. J..
Sąd Okręgowy dostrzegł wszystkie ww. elementy oraz inne, na które wskazuje w uzasadnieniu; w szczególności dostrzegł treść zeznań świadków, które potwierdzają zeznania poszczególnych pokrzywdzonych. Zeznania pokrzywdzonych ocenił we wzajemnym powiązaniu i w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego uwzględniając także treść wyjaśnień oskarżonego, wyniki przeszukania, analizy cyfrowych nośników danych.
Prawidłowo zebrany, utrwalony i oceniony materiał dowodowy daje podstawę do jednoznacznych wniosków co do winy oskarżonego w zakresie przypisanych mu czynów. Obrońca formułując zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> nie wskazuje żadnych konkretnych uchybień, jakich rzekomo miał się dopuścić Sąd Okręgowy poza życzeniowym oczekiwaniem odmiennej, niż dokonał sąd, oceny zebranych dowodów, co czyni jego apelację w tym zakresie wyłącznie polemiczną. W konsekwencji, wbrew oczekiwaniom skarżącego, zebrane dowody pozwalały na przyjęcie, że:
- oskarżony nakłaniał K. M. (1) do utrwalenia treści pornograficznych z udziałem małoletniego za pomocą telefonu komórkowego - w tym zakresie Sąd Odwoławczy dokonał zmiany opisu czynu, ale nie z powodu uznania za zasadny zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, ale z innych, dostrzeżonych z urzędu powodów, o czym w dalszej części uzasadnienia,
- rozpijał K. M. (1) - na co wskazują jej wiarygodne zeznania,
- dopuścił się przypisanego mu przestępstwa na szkodę N. B. - na co wskazują jej wiarygodne zeznania znajdujące potwierdzenie w dowodach szeroko omówionych przez Sąd Okręgowy,
- dopuścił się przypisanych mu przestępstw na szkodę E. J. - na co wskazują wiarygodne zeznania pokrzywdzonej, znajdujące wsparcie w zeznaniach świadków szeroko omówionych przez Sąd Okręgowy oraz w dokumentacji medycznej i opinii biegłego z zakresu medycy sądowej,
- dopuścił się przypisanego mu przestępstwa na szkodę M. K. - na co wskazują wiarygodne zeznania pokrzywdzonej, znajdujące wsparcie w zeznaniach świadków szeroko omówionych przez Sąd Okręgowy.
Sąd Odwoławczy nie ma także wątpliwości co do oceny zeznań pokrzywdzonej M. G.. Podobnie jak zeznania ww. pokrzywdzonych są one logiczne i spójne, zachowania które opisuje pokrzywdzona wpisują się w sposób funkcjonowania oskarżonego relacjonowany przez inne przesłuchane w tej sprawie pokrzywdzone kobiety i innych świadków, którzy mieli kontakt z oskarżonym, w tym jego kolegów, znajdują potwierdzenie w zeznaniach W. J., treści wiadomości jakie wymieniła z oskarżonym pokrzywdzona, treści dokumentu audio, jaki umieściła w mediach społecznościowych (Tik Tok). Nie budzi przy tym wątpliwości w świetle zeznań pokrzywdzonej, że takie zachowania oskarżonego miały wobec niej miejsce trzykrotnie, co wyklucza przyjęcie, że czyn opisany w pkt XV jest tożsamy z czynem opisanym w punkcie XIV.
Osobnego omówienia wymagają zarzuty zredagowane pod pkt 13) i 14) apelacji.
W kontekście zarzutu 13) należy podkreślić, że fakt, że sama pokrzywdzona, matka oskarżonego, A. S., skorzystała z prawa do odmowy składania zeznań, nie wyklucza przypisania oskarżonemu przestępstwa znęcania wobec jej osoby. Sąd dysponował bowiem zeznaniami M. K., K. M. (1), A. M. (1), E. J., K. C. (2), R. S., M. S. (1), którzy wprost wskazują na takie postepowanie oskarżonego wobec matki, które wyczerpuje znamiona znęcania fizycznego i psychicznego. Przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207§1 k.k.</a> jest ścigane z oskarżenia publicznego, a prowadzenia postępowania nie wymaga wniosku pokrzywdzonej o ściganie. Posiadając zatem wiarygodne informacje, że oskarżony znęca się nad matką, prokurator zasadnie wszczął postępowanie i oskarżył o ten czyn P. M., sąd zaś zasadnie uznał jego winę, modyfikując datę czynu stosownie do poczynionych ustaleń.
W odniesieniu natomiast do zarzutu 14) apelacji należy podkreślić, że zarzuty przedstawione oskarżonemu a dotyczące pokrzywdzenia O. P., przypisane mu następnie przez sąd uwzględniają w pełni wątpliwości jakie pojawiły się w związku z treścią zeznań tej małoletniej. W konsekwencji prawidłowo dokonanej oceny jej zeznań, sąd przypisał oskarżonemu tylko te przestępne zachowania oskarżonego wobec O. P., które zdołał zweryfikować innymi dowodami, w szczególności które znajdują potwierdzenie w zeznaniach A. M. (1) i K. C. (3) oraz A. M. (3).
Reasumując należy stwierdzić, że sąd prawidłowo zebrał i ocenił dostępny materiał dowodowy, a na jego podstawie wyciągnął prawidłowe wnioski co do sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Twierdzenie obrońcy że brak dowodów obiektywnych jak materiał genetyczny czy ślady daktyloskopijne uniemożliwia przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstw jest błędne. Dowody takie, nawet gdyby zostały zabezpieczone, nie miałyby przecież waloru rozstrzygającego, skoro oskarżony nie kwestionuje faktu, że miał kontakt z pokrzywdzonymi a nawet, że z częścią z nich utrzymywał relację intymną, a jedynie fakt, by podejmował je wbrew ich woli. Dokonanej przez sąd oceny nie mogą zmienić subiektywne i życzeniowe oczekiwania obrońcy zawarte w polemicznej jedynie apelacji.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.5.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
15) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 167)">art. 167 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.p.k.</a> polegające na zaniechaniu przez sąd I instancji przeprowadzenia z urzędu istotnych dowodów, które mogłyby wyjaśnić kluczowe okoliczności sprawy, w szczególności dotyczące przebiegu zdarzenia oraz relacji między oskarżonym a pokrzywdzonymi, mimo że konieczność ich przeprowadzenia wynikała bezpośrednio z materiału zgromadzonego w sprawie oraz z treści wyjaśnień stron tj.
- wykonania ekspertyzy przez specjalistę kinezyka W. Z.

- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania biegłej sądowej z dziedziny psychologii L. C.

- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny badania poligrafu (...) Stowarzyszenie (...) , mimo że mogły one mieć istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i mogły stanowić podstawę do uniewinnienia oskarżonego,
16) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 201)">art. 201 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 §1 k.p.k.</a>, polegające na zaniechaniu uzupełnienia opinii zespołu biegłych, mimo że przedłożona opinia była niepełna, niejasna i wewnętrznie niespójna, a jej treść nie pozwalała na dokonanie jednoznacznych i przekonujących ustaleń faktycznych sprawie.
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Niezależnie od zarzutów sformułowanych w punktach 15) i 16) apelacji obrońca powtórzył wnioski dowodowe, które stały się podstawą do sformułowania zarzutów apelacji. Sąd Odwoławczy wnioski te oddalił, a argumenty które podał są tożsame z tymi, które nie pozwalają na podzielenie zarzutów apelacji.
Odnośnie do potrzeby wykonania opinii biegłego kinezyka na okoliczność zbadania czy złożone przez pokrzywdzone zeznania są spójne z komunikatami niewerbalnymi, które zostały zarejestrowane przy przesłuchaniu pokrzywdzonych przy uwzględnieniu prawdopodobieństwa trafności odzwierciedlenia stanu faktycznego, należy podkreślić, że pokrzywdzone zostały przesłuchane przy udziale biegłych psycholożek i w każdym wypadku uzyskano opinię biegłej tej specjalności. Biegłe wydając opinię uwzględniły także zachowanie świadków i sposób zeznawania, który obserwowały w trakcie przesłuchania, odnosząc się w poszczególnych opiniach, przy ocenie psychologicznej wiarygodności ich zeznań, do obszaru niewerbalnych zachowań pokrzywdzonych świadków i oceniając czy złożone przez pokrzywdzone zeznania są spójne z komunikatami niewerbalnymi. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 169;art. 169 § 2)">art. 169§2 k.p.k.</a> dowód może zmierzać do wykrycia lub oceny właściwego dowodu i dlatego nie może być przeprowadzany niejako "na wszelki wypadek", dla sprawdzenia, czy za jego pomocą da się wysnuć kolejną wersję zdarzenia. Natomiast ocena dowodu jest zastrzeżona dla sądu, a nie biegłego, opinie mają w tym zakresie jedynie zadanie pomocnicze. Z tych powodów, w szczególności z powodu tego, że wskazywane okoliczności zostały uwzględnione w opiniach biegłych psychologów, sąd zasadnie oddalił wniosek dowodowy obrońcy.
Odnośnie do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny badania poligrafu - (...) Stowarzyszenie (...) w celu ustalenia czy P. M. rozpoznaje okoliczności zdarzenia, które są mu zarzucane w akcie oskarżenia, to zaakcentowania wymaga, że po pierwsze, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 171;art. 171 § 5;art. 171 § 5 pkt. 2)">art. 171§ 5 pkt 2) k.p.k.</a> niedopuszczalne jest stosowanie hipnozy albo środków chemicznych lub technicznych wpływających na procesy psychiczne osoby przesłuchiwanej albo mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jej organizmu w związku z przesłuchaniem, a zatem niedopuszczalne jest przesłuchiwanie oskarżonego przy stosowaniu wariografu. Po wtóre, wnioskowany dowód ma charakter jedynie pośredni i uzupełniający. Po trzecie, istota badania wariograficznego polega na skontrolowaniu reakcji organicznych człowieka, i odzwierciedlających jego stosunek emocjonalny do określonych zdarzeń. Ścisły związek emocjonalny oskarżonego z czynem jest jednak zupełnie oczywisty zatem badanie poligraficzne nie mogłoby wykazać, czy oskarżony rozpoznaje okoliczności zdarzenia czy też nie co powoduje, że dowód taki jest nieprzydatny do stwierdzenia wnioskowanej okoliczności.
Odnośnie do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania biegłej sądowej z dziedziny psychologii L. C. na okoliczność uzupełnienia opinii o narzędzia i techniki badawcze, które zostały zastosowane przy sporządzaniu opinii, przyczyn psychologicznych zarzucanych oskarżonemu czynów, charakterystyki behawioralno-motywacyjnej, istnienia konieczności skierowania oskarżonego celem dłuższej obserwacji w zakładzie leczniczym, ewentualnej poczytalności oskarżonego co do zarzucanych mu czynów, to należy wskazać, że obrońca pominął, że Biegła w pisemnej opinii podała, jakie testy i metody badawcze zastosowała (k. 7 opinii), odpowiedziała na pytania o cechy osobowości oskarżonego, cechy jego charakteru i usposobienia oraz reakcji emocjonalnych i poziomu funkcjonowania emocjonalnego w szczególności w nawiązywanych związkach z kobietami w tym nieletnimi, zachowania się w sytuacjach kryzysowych i w stosunku do otoczenia oraz wobec obowiązujących norm społecznych, w których należy także upatrywać odpowiedzi na pytania o przyczyny psychologiczne zarzucanych oskarżonemu czynów i charakterystyki behawioralno-motywacyjnej. Natomiast na temat konieczności skierowania oskarżonego na obserwację i na temat poczytalności oskarżonego co do zarzucanych mu czynów, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 202;art. 203)">art. 202 i 203 k.p.k.</a> wypowiedzieć mogą się tylko biegli psychiatrzy. Tak więc i ten wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnośnie do kompleksowej opinii sądowo-lekarskiej z dnia (...) r. sporządzonej przez biegłych SO we Wrocławiu, obrońca wskazał na potrzebę jej uzupełnienia poprzez:
- wskazanie przyjętych metod diagnostycznych zarówno przez biegłych psychiatrów jak i biegłego seksuologa wraz z ich uzasadnieniem;
-ustalenie rodzaju zaburzenia seksualnego, którym w ocenie biegłego seksuologa (pkt 6 wniosków opinii) jest dotknięty oskarżony, jego etiologii oraz wskazania czy wskazany rodzaj zaburzenia mógł być czynnikiem motywującym do popełnienia czynu zabronionego,
-wyjaśnienie przez biegłego, które informacje uzyskane podczas badania sądowo-seksuologicznego biegły uznał za istotne dla przygotowanej opinii wraz z wyjaśnieniem ich istotności dla wniosków końcowych,
- wyjaśnienie rozpoznania wraz z jego uzasadnieniem,
-przedstawienie metody, dzięki której biegły ocenił ryzyko ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej przez oskarżonego,
- uzasadnienia konieczności stosowania środka zabezpieczającego w postaci leczenia seksuologicznego.
Zachodzi potrzeba przypomnienia obrońcy, że samo wskazanie czy niewskazanie metod badawczych przez biegłych psychiatrów nie dezawuuje wniosków opinii w części psychiatrycznej. Wniosek obrońcy zmierzał do uzupełnienia opinii przede wszystkim w jej części seksuologicznej. Biegły seksuolog wskazał natomiast jakie narzędzia i metody badawcze mogą być wykorzystane przy wydaniu opinii, wskazał, jakie zaburzenia preferencji seksualnych ujawnił u oskarżonego (k. 22 opinii) i wskazał na fakt popełnienia zarzucanych mu czynów w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych; opisał także, które wypowiedzi oskarżonego wziął pod uwagę wykonując opinię i formułując jej wnioski, a stanowisko swoje uzasadnił. Ponadto oskarżony wyraził zgodę na orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci terapii seksuologicznej zgodnie z wnioskami wynikającymi z opinii z dnia 19.12.2023 r., rezygnując z uzupełnienia opinii w kierunku wskazywanym przez obrońcę (k. 1400, 1775/2), co czyni bezprzedmiotowym rozważanie konieczności uzupełnienia opinii w części seksuologicznej, w pozostałym zakresie wskazanym przez obrońcę.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.6.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi także:
17) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez uznanie, iż pokrzywdzone doznały znacznych krzywd, pomimo iż bodajże tylko jedna z nich dobrowolnie, samodzielnie zdecydowała się złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Istotnie K. M. (1) jest jedyną pokrzywdzoną, z inicjatywy której wszczęto postępowanie przygotowawcze w tej sprawie. Było to możliwe dzięki wsparciu, jakie otrzymała ze środowiska rodzinnego, w szczególności matki i ojca, którzy nie zignorowali sygnałów, jakie im przekazała. Do pozostałych pokrzywdzonych prokurator dotarł analizując najpierw relacje K. M. (1), a następnie dalszych ujawnionych pokrzywdzonych, które dopiero wtedy, kiedy prokurator podjął się ustalenia faktycznego sposobu funkcjonowania oskarżonego i rozmiaru krzywd, jakie wyrządził, zdecydowały się złożyć zeznania w tej sprawie i ujawnić zachowania z lat ubiegłych.
Jednak fakt, że nie wszystkie pokrzywdzone zdecydowały się złożyć zawiadomienie o przestępstwie nie oznacza, że nie doznały one krzywdy. Zaniechanie złożenia zawiadomienia jest wynikiem wielu czynników. Natomiast nie ulega wątpliwości, że wszystkie pokrzywdzone złożyły zeznania, a z nich wynika jednoznacznie, że zostały i czują się przez oskarżonego skrzywdzone.
W kontekście tego zarzutu apelacyjnego należy przypomnieć, że, jak już naprowadzono wyżej, pokrzywdzone K. M. (1) i N. B., pochodzą ze środowisk dotkniętych dysfunkcjami, co ułatwiało oskarżonemu wywieranie na nie nacisku i manipulowanie. Były to młode lub bardzo młode dziewczęta, nie posiadające doświadczenia w relacji z mężczyznami, poszukujące miłości, wparcia, opieki, zainteresowania, które oskarżony im okazywał, a które wzbudzało ich zaufanie, usypiające czujność pokrzywdzonych, które notabene z uwagi na wiek i środowisko z jakiego pochodziły miały też ograniczone możliwości rozpoznania, że oskarżony wyrządza im krzywdę, a nawet jeśli potrafiły właściwie nazwać zachowanie, jakie prezentował wobec nich oskarżony, to przywiązanie emocjonalne, uczucie, jakim go darzyły lub wstyd, jaki odczuwały, spowodowały, że nie krzywd tych same z siebie nie ujawniły aż do momentu, kiedy osoba trzecia, z zewnątrz, dostrzegła je i właściwie nazwała.

M. K. borykała się z uzależnieniem, E. J. samotnie wychowywała syna, co również stawiało je w trudniejszej sytuacji życiowej niż ich rówieśników.
Powyższe okoliczności mogły wpłynąć na to, że N. B., M. K. i E. J. nie zdecydowały się złożyć zawiadomienia o przestępstwie.
Wydaje się, że inna była motywacja O. P. i M. G.. Treść zmiennych relacji O. P. i zeznania świadków co do sposobu jej funkcjonowania pozwala na wniosek, że początkowo nie zdawała sobie sprawy z faktu wykorzystania. Podobnie M. G., co wprost wynika z treści nagrania jakie opublikowała na (...).
Niezależnie natomiast od motywów, które zdecydowały o braku złożenia zawiadomienia o przestępstwie przez N. B., E. J., O. P., M. K. i M. G., fakt doznania przez nie krzywd ze strony pokrzywdzonego jest obiektywnie oczywisty, z uwagi na charakter czynów, jakich na ich szkodę dopuścił się oskarżony i wynika z ich zeznań.
Na konsekwencje, jakie w życiu pokrzywdzonych wywołało zachowanie oskarżonego wskazują biegłe psycholożki w zleconych im opiniach. W pełni podzielając to stanowisko dodać należy, że w ocenie Sądu Odwoławczego krzywda ta jest bezdyskusyjna, nie mniejsza z pewnością u tych pokrzywdzonych, które same nie zgłosiły przestępnego zachowania P. M.. Dość powiedzieć, że w przypadku N. B. i M. K. istnieje bezpośredni związek między działaniem oskarżonego a ich problemami ze zdrowiem psychicznym, które doprowadziły do podjęcia przez nie próby samobójczej.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.7.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
18) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 193;art. 193 § 1)">art. 193§ 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, polegające na oparciu się przez sąd I instancji na opiniach psychologicznych dot. pokrzywdzonych, sporządzonych w oparciu o techniki psychologicznej analizy treściowej (takie jak S. A., (...) oraz R. Monitoring), które nie spełniają kryteriów metody naukowej, cechują się niskim współczynnikiem trafności (65—75%), a także nie posiadają jednolicie potwierdzonej wartości diagnostycznej, co podważa ich przydatność dowodową oraz wiarygodność ustaleń sądu w zakresie oceny zeznań pokrzywdzonych;
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Brak podstaw do podważenia opinii biegłych psycholożek. Kwestionowane przez obrońcę narzędzia badawcze nie są jedynymi argumentami za sformułowanymi w opiniach wnioskami. Ponadto opinie te mają znaczenie tylko pomocnicze, nie decydują o przypisaniu oskarżonemu poszczególnych czynów, ponieważ oceny wiarygodności zeznań dokonuje sąd, nie biegły.
Odnosząc się do argumentów zawartych w uzasadnieniu apelacji należy podkreślić, że wydając opinię w odniesieniu do osoby K. M. (1) biegła miała w polu widzenia (...), skoro wystąpienie tego zespołu u niej dostrzegła, z czego wynika wniosek, że fakt ten uwzględniła formułując wnioski opinii.
Jak już naprowadzono wyżej w wyniku częściowego zakwestionowania wiarygodności zeznań O. P., zarzuty jakie postawiono oskarżonemu obejmują jedynie te zachowania oskarżonego wobec O. P., które zdołano pozytywnie zweryfikować w treści innych dowodów.
Zarzuty obrońcy wobec opinii biegłych psycholożek wskazują ponadto na instrumentalne traktowanie tych dowodów przez obrońcę, skoro tam, gdzie opinia psychologiczna podważa wiarygodność pokrzywdzonej (O. P.), obrońca chętnie posługuje się wskazanymi tam argumentami dla formułowania zarzutów wobec wydanego wyroku. Odmiennie natomiast postępuje w tych razach, gdy opinie wskazują na wiarygodność pokrzywdzonych.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.8.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.
19) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 201)">art. 201 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 92)">art. 92 k.p.k.</a>, polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego obowiązku poddania się terapii seksuologicznej, mimo że opinia zespołu biegłych sądowych była niepełna, niezupełna, nieprecyzyjna i nie zawierała jednoznacznych ustaleń co do konieczności zastosowania tego środka, a sąd zaniechał uzupełnienia opinii lub wezwania biegłych w celu wyjaśnienia wątpliwości, czym naruszył zasadę swobodnej, ale rzetelnej oceny dowodów;
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Oskarżony wyraził zgodę na zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego w postaci terapii - leczenia seksuologicznego zgodnie z wnioskami wynikającymi z opinii biegłych psychiatrów i seksuologa - k. 1400 i zgodę tą podtrzymał na dalszym etapie postępowania - k. 1775/2, co zwalniało sąd z obowiązku przesłuchania biegłych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 345 a;art. 345 a § 2)">art. 345a§2 k.p.k.</a>), a zarzuty wobec opinii w kontekście potrzeby orzeczenia środka zabezpieczającego czyni bezprzedmiotowymi.
W uzasadnieniu apelacji obrońca wskazuje nadto, że nie wyjaśniono należycie kwestii poczytalności oskarżonego. Zdaniem obrońcy 
"brak jest bowiem ustalenia, czy choroba psychiczna lub zaburzenie preferencji seksualnych (zdiagnozowanych przez seksuologa!) miały wpływ na zdolność rozpoznania znaczenia czynu (każdego z osobna) i zdolność pokierowania swoim postępowaniem". Stwierdzenie to prowadzi do konkluzji, że obrońca nie zapoznał się z wydaną na potrzeby tego postępowania opinią sądowo-psychiatryczno-seksuologiczną. Jak bowiem wynika z tej opinii (k. 1193-1216), biegli badali poczytalność oskarżonego w odniesieniu do każdego z postawionych mu zarzutów, nie stwierdzili u oskarżonego nie tylko choroby psychicznej, ale także upośledzenia umysłowego czy innych zakłóceń czynności psychicznych, które nie wynikają także z żadnego innego dowodu, a seksuolog wyczerpująco wypowiedział się na temat zaburzeń preferencji seksualnych u oskarżonego. Nie można przy tym mylić kwestii poczytalności z kwestią zaburzeń preferencji seksualnych, na co wskazuje ten fragment uzasadnienia apelacji.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.9.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi
20) naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 1)">art. 197 § 1 k.k.</a>, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zgwałceń, mimo że z opisu czynu nie wynika, że działał wbrew wyraźnej, zrozumiałej i zakomunikowanej woli pokrzywdzonych oraz sposobu odbytego stosunku.
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
W odniesieniu do punktów 1 i 4 wyroku obrońca sformułował zarówno zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego (pkt 1) apelacji), jak i naruszenia prawa materialnego (pkt 20) apelacji), który w kontekście całości apelacji jawi się jako zarzut wtórny wobec zarzutu 1).
Na tym tle należy przypomnieć obrońcy, że zarzut powinien dotyczyć uchybienia o charakterze pierwotnym, natomiast nie stawia się dodatkowo zarzutu w stosunku do jego następstw, czyli dalszych uchybień (uchybienia wtórne). Uchybienia wtórne, będące następstwem uchybienia pierwotnego, świadczą bowiem o istotności (relewantności) zarzutu pierwotnego, skoro jego zaistnienie powoduje dalsze konsekwencje. Z tego powodu uchybienia wtórne powinny zostać wykorzystane przez skarżącego jako podstawa do wykazania, że zarzucane uchybienie pierwotne mogło mieć wpływ na treść orzeczenia z uwagi na jego następstwa w sferze związanej z prawidłowością wydanego orzeczenia. Taki wymóg wykazania wpływu uchybienia na treść orzeczenia wynika z podstaw odwoławczych zawartych w art. 438 pkt 2 i 3. (Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2025).
Skoro zaś brak jest podstaw do podzielenia zarzutu 1) - na ten temat sąd wypowiedział się w części 3.1. uzasadnienia - brak także podstaw do podzielenia zarzutu 20).
Jak już wyżej wykazano, opisy czynów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 1)">art. 197§1 k.k.</a> zostały sformułowane prawidłowo, a ocena zeznań pokrzywdzonych tymi czynami nie pozostawia wątpliwości co do wyczerpania znamion 197<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 1)">§1 k.k.</a>, co omówiono w częściach 3.1 i 3.4 uzasadnienia.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.10.
</td>
<td colspan="12">


Obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi
20) naruszenia prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 2)">art. 46 § 2 k.k.</a>, poprzez rażącą niewspółmierność środka kompensacyjnego w postaci nawiązek, mające wpływ na treść wyroku, polegające na orzeczeniu nawiązek w rażąco zawyżonych wysokościach na rzecz pokrzywdzonych, wbrew charakterowi czynów, rozmiaru krzywdy, sytuacji majątkowej i osobistej oskarżonego.
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Niewątpliwie pokrzywdzonym należy się rekompensata ich krzywd, jakich doznały od oskarżonego. Sąd Okręgowy w tym celu skorzystał z dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 2)">art. 46§2 k.k.</a>, choć powinien był wybrać <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46§1 k.k.</a> Abstrahując jednak od kwestii podstawy prawnej, bo nie to jest podstawą zarzutu, podkreślić należy, że Sąd Okręgowy prawidłowo odniósł się do kwestii wysokości orzeczonych nawiązek; wziął bowiem pod uwagę skutki, jakie działanie oskarżonego wywołało w życiu pokrzywdzonych i od nich -prawidłowo - uzależnił wysokość nawiązek (k. 91-92 uzasadnienia). Sąd Apelacyjny podziela stanowisko, że trauma jakiej doznały wszystkie pokrzywdzone, która wynika nie tylko z ich zeznań, treści opinii psychologicznych, ale także jest oczywista z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego, powinna być im odpowiednio wynagrodzona.
Ponadto nie można zapominać, że K. M. (1) boryka się z zespołem stresu pourazowego. N. B. i M. K. targnęły się na życie. Zachowanie oskarżonego nie pozostało także obojętne dla E. J., która po ucieczce od oskarżonego musiała korzystać z pomocy medycznej i M. G., która zdecydowała się nawet opublikować film na Tik-Toku aby zwrócić uwagę na niedopuszczalne zachowania mężczyzn wobec kobiet. Wszystkie te okoliczności uwzględnił Sąd Okręgowy miarkując wysokość nawiązek adekwatnie do doznanych przez poszczególne pokrzywdzone krzywd. Należy natomiast podkreślić, że suma przyznana de facto jako zadośćuczynienie, winna być odpowiednia do skali cierpień i dolegliwości doznanych przez pokrzywdzone, a więc do oceny skali krzywdy, których doznały, natomiast nie może być miarkowane sytuacją materialną czy osobistą oskarżonego, skoro nie znajduje w tej sytuacji zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 440)">art. 440 k.c.</a> Określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 440)">art. 440 k.c.</a> warunki miarkowania wysokości roszczeń dotyczą wyłącznie obowiązku naprawienia szkody majątkowej, a nie zadośćuczynienia. Obowiązek naprawienia szkody niemajątkowej w formie zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę określają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 445;art. 448)">art. 444, 445 i 448 k.c.</a>, które nie dają podstaw do uznania, aby sytuacja majątkowa podmiotu zobowiązanego mogła być przesłanką ograniczającą wysokość zadośćuczynienia, które winno być przyznane w odpowiedniej wysokości determinowanej charakterem i rozmiarem krzywd doznanych przez pokrzywdzonego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 grudnia 2018 r., II AKa 458/18, wyrok Sądu apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2017 r. II AKa 142/17, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2023 r. I KK 506/22).
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">


Obrońca wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania
ewentualnie
- o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów
- zasądzenie kosztów tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym, powiększonych o stawkę VAT, które to nie zostały opłacone ani w całości ani w części i zasądzenie wielokrotności stawki podstawowej z uwagi na „skomplikowane okoliczności sprawy”.
Z daleko posuniętej ostrożności obrończej w przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków wniósł o zmianę wyroku i obniżenie kar jednostkowych, a następnie wymierzenie oskarżonemu kary łącznej w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, a także znacznego obniżenia nawiązek na rzecz pokrzywdzonych z uwagi na charakter czynu, rozmiar ewentualnej krzywdy.
</td>
<td colspan="9">
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo i nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji, w konsekwencji brak podstaw do zmiany wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego czy też do uchylenia wyroku w zaskarżonej przez obrońcę części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca nie stawiał wyrokowi zarzutu rażącej niewspółmierności kary, wnosił jednak o obniżenie wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych, a następnie wymierzenie oskarżonemu kary łącznej w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, a także znacznego obniżenia nawiązek na rzecz pokrzywdzonych z uwagi na charakter czynu, rozmiar ewentualnej krzywdy.
Co do wysokości orzeczonych nawiązek sąd wypowiedział się w części 3.10 uzasadnienia i podtrzymując przedstawione tam stanowisko nie znajduje podstaw do zmiany (obniżenia) ich wysokości.
Brak jest także podstaw do obniżenia wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych - poza karą wymierzoną oskarżonemu za czyn przypisany mu w punkcie 2. wyroku - co nastąpiło niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów - o czym w dalszej części uzasadnienia - nie można o nich bowiem powiedzieć, że są rażąco niewspółmiernie surowe.
W kontekście wniosku obrońcy należy przypomnieć, że pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Nie każda więc różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności kary, ale tylko taka, która ma charakter zasadniczy, a więc jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Chodzi tu o tak istotne różnice ocen, że dotychczas wymierzoną karę można byłoby nazwać także w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną. Należy dodać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie wskazanych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53)">art. 53 k.k.</a> oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2024 r. II AKa 151/24).
Pamiętać przy tym należy, że miarą surowości kary polegającej na pozbawieniu wolności nie może być jedynie ilościowe oznaczenie czasu pozbawienia wolności, ale stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2023 r. I KK 74/23).
Wymierzając oskarżonemu karę Sąd Okręgowy uwzględnił wszystkie okoliczności które mają znaczenie.
W kategorii okoliczności obciążających uwzględnił:
- niewątpliwy wysoki stopień społecznej szkodliwości poszczególnych czynów podnosząc, że wynika on z naruszenia dóbr o istotnym znaczeniu prawnym jak wolność seksualna jednostki od wszelkich form przymusy w sferze życia seksualnego, wolność seksualną małoletniego oraz jego prawidłowy rozwój psychofizyczny, ponadto życie i zdrowie człowieka, ochronę małoletnich przed negatywnymi skutkami spożywania alkoholu, oraz wolność małoletnich przed niechcianym kontaktem z treściami pornograficznymi i ewentualnym doznawaniem uczucia wstydu seksualnego, godzących w rodzinę,
- uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego za przestępstwa umyślne, która świadczy o znacznej jego demoralizacji,
- skutki, jakie działanie oskarżonego wywołało u pokrzywdzonych, w szczególności - krzywdę wyrządzoną pokrzywdzonym przestępstwami seksualnymi - traumę seksualną, zaburzenia przeżywania własnej seksualności i cielesności, utratę poczucia bezpieczeństwa, a także mogące wystąpić w przyszłości zaburzenia seksualne i problemy z nawiązywaniem i utrzymywaniem relacji intymnych,
- w odniesieniu do czynów popełnionych na szkodę K. M. (1) sposób działania prowadzący do poniżenia i udręczenia pokrzywdzonej, wyjątkowo daleko idące skutki jakich doznała pokrzywdzona związane z nieplanowaną ciążą i traumatycznymi okolicznościami z tym zawiązanymi, szkody psychiczne, doświadczanie chronicznego stresu, pogorszenie sytuacji mieszkaniowej, złamanie kariery edukacyjnej, głębokie cierpienia psychiczne, poczucie osamotnienia, upokorzenia oraz lęku,
- przyczynienie się przestępstwem seksualnym popełnionym na szkodę N. B. oraz M. K. do podjęcia przez nie prób samobójczych,
- celowe wykorzystanie młodych i naiwnych dziewczyn, które pozostawały w trudnej sytuacji rodzinnej, społecznej, o zaburzanych relacjach rówieśniczych, uzależnionych oraz młodej matki samotnie wychowującą dziecko.
Sąd zwrócił też uwagę na dalsze okoliczności świadczące o demoralizacji oskarżonego, który z uśmiechem opowiadał o wielokrotnych naruszeniach zakazów prowadzenia pojazdów, oraz liczbie osób w ilości 10, które przewoził samochodem osobowym, podobnie jako żart traktował zachowania wobec osób pokrzywdzonych bagatelizując je.
Ilość i waga ujawnionych w tej sprawie okoliczności obciążających nie równoważą okoliczności łagodzące, a to:
- młody wiek oskarżonego,
- fakt, iż obecnie poddany był procesowi resocjalizacji w związku z wykonaniem wobec niego kary pozbawienia wolności w czasie stosowanego środka zapobiegawczego w niniejszej sprawie, a zwłaszcza trudne dzieciństwo. Choć jest to okoliczność bezsporna w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, to jednak nie może w żadnym wypadku usprawiedliwiać zachowania oskarżonego. Co więcej, czyni zachowanie oskarżonego tym bardziej niezrozumiałym, zwłaszcza wobec małoletnich pokrzywdzonych. Skoro bowiem oskarżony sam doświadczał niedostatku i braku opieki trudno zrozumieć jak z tym doświadczeniem może to samo i jeszcze bardziej traumatyzujące zachowania prezentować wobec niedoświadczonych, podobnie zagubionych jak on kiedyś młodych dziewcząt. W ocenie Sądu Apelacyjnego świadczy to o wyrachowaniu oskarżonego, próbie "odegrania się" na niewinnych osobach za własne trudne doświadczenia.
Należy przy tym podkreślić, że mimo tak wielu okoliczności obciążających, sąd kary jednostkowe wymierzone oskarżonemu określił w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.
Odnośnie do wymiaru kary łącznej sąd wypowie się w dalszej części uzasadnienia.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7">
3.11.
</td>
<td colspan="12">



Prokurator zaskarżył wyrok w części, w której postępowanie zostało umorzone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17)">art. 17</a> § <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (pkt. 7)">pkt 7 k.p.k.</a> (pkt 6 wyroku) - na niekorzyść oskarżonego wyrokowi temu zarzucając obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§ 1 pkt 7 k.p.k.</a> poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi negatywna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) wskutek uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowania w sprawach nieletnich prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Żaganiu, sygn. akt (...), w wyniku którego postanowieniem tegoż Sądu z dnia (...) roku uznano, iż P. P. (aktualnie M.) popełnił czyn karalny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 k.k.</a>, które to orzeczenie tworzyć ma, zdaniem Sądu I Instancji, powagę rzeczy osądzonej, podczas gdy zaktualizowanie się ujemnej przesłanki procesowej wyrażonej w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§ 1 pkt 7 k.p.k.</a> (res iudicata) może zaistnieć jedynie w prawomocnie zakończonym postępowaniu karnym.
</td>
<td colspan="9">
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Apelacja prokuratora jest zasadna. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 k.p.k.</a> nie wszczyna się postępowania a wszczęte umarza, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotowa negatywna przesłanka procesowa dotyczy wyłącznie "postępowania karnego".
Kluczowa jest więc w tej sprawie odpowiedź na pytanie, czy postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich w Ż. z dnia (...) w sprawie sygn. akt (...)dotyczące P. P., ur. (...) w Ż., obecnie M., w którym sąd uznał, że nieletni popełnił czyn polegający na tym, że w dokładnie nieustalonym dniu, nie później niż (...) w D., woj. (...), obcował płciowo z małoletnią N. J. będącą w wieku poniżej 15 lat i postanowił na podstawie art. 6 pkt.5 upn zastosować wobec nieletniego P. P. obecnie M. nadzór kuratora, które to orzeczenie uprawomocniło się z dniem (...)i bez wątpienia tworzy powagę rzeczy osądzonej, jest postępowaniem karnym.
W ocenie Sądu Apelacyjnego na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć przecząco.

<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeks postępowania karnego</a> nie zawiera definicji znaczenia zwrotu "postępowanie karne", niemniej jednak nie jest on - tak w literaturze, jak i orzecznictwie - przedmiotem kontrowersji interpretacyjnych. Zgodnie bowiem przyjmuje się, że postępowanie karne, czyli proces karny, to prawnie uregulowana działalność zmierzająca do wykrycia i ustalenia czynu przestępnego i jego sprawcy, do osądzenia go za ten czyn i ewentualnego wykonania kary i innych środków reakcji karnej. A zatem postępowaniem karnym jest tylko takie postępowanie, które ma na celu rozstrzygnięcie o odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa i jest uregulowane przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksu postępowania karnego</a> (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r. V KK 219/06 i powołana tam literatura, postanowienia Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2004 r., I KZP 40/03, i z 2 lutego 2005 r., IV KK 399/04 i ich uzasadnienia).
Tak rozumianym "postępowaniem karnym" na pewno nie było, a tym bardziej nie jest na gruncie ww. rozumienia tego pojęcia, postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Rodzinnego o zastosowaniu wobec nieletniego sprawcy czynu zabronionego środka wychowawczego.
Nie ulega żadnych wątpliwości, że prawo polskie przyjmuje zasadę rozdzielczości postępowania przeciwko nieletnim i dorosłym sprawcom czynów karalnych. Od reguły tej przewidziano wyjątki w art. 16 § 2 u.p.n. - obecnie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 09.06.2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich - i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 10)">art. 10 k.k.</a>, niemniej jednak niewątpliwa jest systemowa odrębność tych postępowań. Celem podstawowym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350228" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 ()">ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich</a>, która znalazła zastosowanie w odniesieniu do oskarżonego, ujętym w jej preambule, było jedynie dążenie do przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich i stwarzania warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem bądź z zasadami współżycia społecznego, oraz w dążeniu do umacniania funkcji opiekuńczo-wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich na świadomych swych obowiązków członków społeczeństwa. Jako dyrektywę przewodnią wskazywała w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350228" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 (art. 3;art. 3 § 1)">art. 3 § 1</a> "dobro nieletniego". Nie budzi więc wątpliwości, że przedmiot obydwu postępowań: karnego i wobec nieletnich nie był tożsamy, tak jak różne też były ich cele i priorytetowe zasady, którymi organy je prowadzące się kierują (por uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., V KK 219/06; por. także uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29.06.2016 r. SK 24/15).
Nie inaczej przedmiotowe zagadnienie rysuje się na gruncie ustawy z dnia 09.06.2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, w której cel wychowawczy został tym bardziej zaakcentowany jako jej cel nadrzędny. Już bowiem w preambule ww. aktu prawnego podkreślono autonomię rodziny, pierwszoplanową rolę rodziców w przekazywaniu nieletnim wartości, zasad i niezbędnych wzorców, prawo nieletnich do szczególnej troski i pomocy, zasadę subsydiarności, podkreślono, że Rzeczpospolita Polska otacza rodzinę ochroną i wsparciem w wychowaniu, które respektując chrześcijański system wartości, za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki, a jednocześnie "w dążeniu do wzmacniania świadomości odpowiedzialności za własne czyny, przeciwdziałania demoralizacji nieletnich i dopuszczaniu się przez nich czynów karalnych oraz stwarzania warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem lub z zasadami współżycia społecznego" przygotowano regulację, która w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350228" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1</a>, podobnie jak <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350228" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 ()">ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich</a>, nakazuje kierować się przede wszystkim "dobrem małoletniego" dążąc do osiągnięcia korzystnych zmian w osobowości i zachowaniu się nieletniego oraz zmierzając w miarę potrzeby do prawidłowego spełniania przez rodziców lub opiekuna ich obowiązków wobec nieletniego, uwzględniając przy tym interes społeczny.
Obie ww. ustawy nie przewidują stosowania wobec nieletnich kar, ale środków wychowawczych.
Obydwie te ustawy obejmują także postępowanie w sprawach o czyny karalne - w stosunku do osób, które dopuściły się takiego czynu po ukończeniu lat 13, ale nie ukończyły lat 17, ale z pewnością nie przestępstw, skoro nieletniemu - co do zasady - z uwagi na wiek nie można przypisać winy.
Nie znaczy to jednak, że postępowanie wobec osób nieletnich było lub jest, na gruncie obecnie obowiązującej ustawy - postępowaniem karnym. Wszak wskazany powyżej "całościowy", cel owego postępowania nie był i nie jest ukierunkowany na represję. Jego funkcja i przedmiot, cywilny charakter przepisów proceduralnych trybu nieprocesowego mających w nim z zasady odpowiednie zastosowanie, przesądza o niemożności jego utożsamiania z postępowaniem karnym i to niezależnie w jakiej fazie prowadzonym.
W konsekwencji w ocenie Sądu Apelacyjnego brak podstaw do przyjęcia, że wydanie orzeczenia o zastosowaniu środków wychowawczych w postępowaniu przed sądem rodzinnym powoduje karnoprocesowe konsekwencje w postaci stanu sprawy osądzonej (res iudicata), o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 k.p.k.</a> Postanowienie to bowiem, nie zostało wydane w postępowaniu karnym, a wspomniana ujemna przesłanka procesowa - stosownie do treści tego określającego ją przepisu - dotyczy wyłącznie tego rodzaju postępowań. Skoro niedopuszczalność ponownego postępowania w rozumieniu wspomnianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 k.p.k.</a> zachodzi tylko wówczas, gdy - przy zachowaniu tożsamości osoby i czynu - uprzednie postępowanie karne zostało zakończone prawomocnie, to wcześniejsze zakończenie innego postępowania niż karne, choćby co do tego samego czynu, tej samej osoby, nie powoduje stanu rzeczy osądzonej (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22.11.2006 r., V KK 219/06 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.09.2012 r., V KK 273/12).
Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.</a> musi być interpretowany także w powiązaniu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4</a> wiążącego Polskę Protokołu (...) do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ()">Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności</a> (EKPCz), statuującego zakaz ponownego sądzenia lub karania. Ten z kolei przepis musi uwzględniać wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1</a> EKPCz w zakresie interpretacji pojęcia "sprawa karna".
Nie ulega wątpliwości, że w rozumieniu tego przepisu dla uznania, że sprawa ma charakter karny, nie ma decydującego znaczenia to, czy uznana jest za karną w sensie przepisu prawa krajowego, jako że elementami branymi przy tym pod uwagę są także rodzaj czynu, którego dotyczy postępowanie oraz rodzaj i rozmiar przewidzianych prawem sankcji. Rozumienie pojęcia "sprawa karna" w art. 6 ust. 1 Konwencji ma charakter autonomiczny, a analiza w tym zakresie opiera się na trzech kryteriach znanych jako "kryteria E.":
kryterium 1) w pierwszej kolejności należy ustalić, czy przepisy definiujące czyn karalny będący przedmiotem oskarżenia są – zgodnie z systemem prawnym danego państwa – częścią prawa karnego,
kryterium 2) należy uwzględnić naturę czynu karalnego. Karę wymierza się przede wszystkim dla odpłaty i odstraszenia od podobnych czynów samego sprawcy i innych. Jej podstawą musi więc być ogólna norma mająca cel zarówno prewencyjny, jak i represyjny. Sankcja ma charakter karny, jeśli prawo będące jej podstawą stosuje się do wszystkich, a nie tylko do określonej grupy o specjalnym statusie,
kryterium 3) ocenie podlega surowość sankcji, pamiętając o tradycjach państw Konwencji i znaczeniu prawa do poszanowania wolności osobistej.
Przy odpowiedzi na pytanie, czy sprawa należy do sfery „karnej”, możliwe jest również podejście kumulatywne, jeśli odrębna analiza każdego z wymienionych trzech „kryteriów E.” nie pozwala na wyraźny wniosek co do istnienia „oskarżenia w sprawie karnej” (Nowicki Marek Antoni, Komentarz do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności Opublikowano: LEX/el. 2025).
W tej sprawie niewątpliwie nie jest spełnione kryterium 1) skoro postępowanie w sprawach czynów karalnych popełnionych przez nieletnich było i jest częścią prawa cywilnego.
W ocenie Sądu Apelacyjnego nie zostało także spełnione kryterium 2). Bez wątpienia środki wychowawcze określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350228" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 228 ()">ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich</a>, podobnie jak w obecnej ustawie o wychowaniu i resocjalizacji nieletnich, nie są stosowane dla odpłaty i odstraszenia od podobnych czynów samego sprawcy i innych. Ich celem jest bowiem wychowanie nieletnich.
Natomiast na tle kryterium 3) należy rozważyć, czy zastosowanie środka wychowawczego w postaci umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym nie powoduje, że sprawa o czyn karalny popełniony przez nieletniego nie jest sprawą karną w rozumieniu art. 6 Konwencji.
Takie stanowisko prezentuje E. Ś. w: 
Odpowiedzialność karna w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Konstytucyjnego, (WUW, Wydanie 1, Warszawa 2023 r. str. 150-155), który podnosi, że skoro w przypadku popełnienia przez nieletniego czynu zabronionego jako przestępstwo możliwe jest orzeczenie pobytu w zakładzie poprawczym (art. 10 UPN- obecnie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich), pobyt w zakładzie poprawczym pod wieloma względami przypomina karę pozbawienia wolności i może być stosowany do 21. roku życia, to mimo wychowawczych celów stosowania środka poprawczego jest oczywiste, że umieszczenie w zakładzie poprawczym jest formą odpowiedzi na czyn zabroniony jako przestępstwo, a potencjalne pozbawienia wolności aż do 21. roku życia wystarcza, aby zaktualizować trzecie kryterium E.. W konsekwencji, zdaniem tego autora, należy uznać, że postępowanie w sprawie o czyny zabronione jako przestępstwa przeciwko nieletniemu - nawet jeżeli toczy się przed sądem rodzinnym - stanowi formę sprawy karnej w rozumieniu art. 6 EKPC.
Argument ten nie dotyczy jednak sprawy oskarżonego P. M., wobec którego, jak naprowadzono na wstępie, Sąd Rejonowy zastosował środek wychowawczy w postaci nadzoru kuratora. Orzeczenie to nie rodziło żadnego zagrożenia jakimkolwiek pozbawieniem czy ograniczeniem wolności oskarżonego. Tak więc w analizowanym układzie faktycznym także 3) kryterium E. nie zostało spełnione.
Na marginesie odnotować także należy, że analizowany problem winien być rozstrzygnięty na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 k.p.k.</a> i w ocenie Sądu Apelacyjnego brak podstaw by przenosić rozważania w kierunku wystąpienia przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 11)">art. 17§1 pkt 11 k.p.k.</a> "Inna okoliczność wyłączająca ściąganie" - jako negatywna przesłanka procesowa- może wynikać ze szczególnych norm kodeksu albo z przepisów innych ustaw lub umów międzynarodowych, nie zaś z samego przekonania sądu rozstrzygającego sprawę. Oznacza to, że sąd nie może swobodnie kreować "innej okoliczności wyłączającej ściganie". Nie wolno poprzez sięganie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 11)">art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.</a> - konstruować nowych negatywnych przesłanek procesowych, które przy prawidłowej wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 1;art. 17 § 1 pkt. 2;art. 17 § 1 pkt. 3;art. 17 § 1 pkt. 4;art. 17 § 1 pkt. 5;art. 17 § 1 pkt. 6;art. 17 § 1 pkt. 7;art. 17 § 1 pkt. 8;art. 17 § 1 pkt. 9;art. 17 § 1 pkt. 10)">art. 17 § 1 pkt 1-10 k.p.k.</a> powinny mieścić się w granicach określonych tymi przepisami (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27.09.2010 r. V KK 179/10, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12.09.2012 r., V KK 273/12 i powołana tam literatura).
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Wniosek

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="12">


Prokurator wniósł o uchylenie pkt 6 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.
</td>
<td colspan="9">
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">


Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
Uznając za zasadny zarzut apelacji prokuratora, konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części, czyli co do punktu 6 części dyspozytywnej i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania.
</td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

4.


OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 


</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3">
4.1.
</td>
<td colspan="22">
Brak w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie 2 wyroku wszystkich znamion typu czynu.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22">


Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22">
Jak ustalił Sąd Okręgowy oskarżony P. M. w okresie pomiędzy (...) w D., nakłaniał małoletnią K. M. (1) aby wykonała inne czynności seksualne z małoletnim synem jej ciotki i czynność tą utrwaliła za pomocą telefonu komórkowego.
Choć ustalenia sądu nie pozostawiają wątpliwości co do faktu, że oskarżony podżegał małoletnią K. M. (1) do czynności j.w., to jednak ostatecznie przypisany mu w tym zakresie czyn nie zawiera wszystkich znamion typu czynu zabronionego. Prawidłowo bowiem w opisie czynu powinny znaleźć się sformułowania że oskarżony chcąc aby małoletnia K. M. (1) wykonała inne czynności seksualne z małoletnim 
poniżej lat 15 i następnie utrwaliła te czynności za pomocą telefonu komórkowego, nakłaniał ją do tego, ponieważ przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200§1 k.k.</a> może być popełnione tylko na szkodę małoletniego poniżej lat 15. Choć nie ulega wątpliwości, że podmiotem przestępstwa miał być małoletni poniżej lat 15, to jednak znamię to nie zostało ujęte w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie 2. wyroku, co w konsekwencji doprowadziło do dekompletacji znamion podżegania do popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200§1 k.k.</a>

Z powodu treści apelacji Prokuratora brak możliwości skorygowania tego błędu w toku postępowania odwoławczego, nastąpiłoby to bowiem na niekorzyść oskarżonego. W konsekwencji Sąd Odwoławczy z urzędu, w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 440)">art. 440 k.p.k.</a>, a więc niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów dokonał korekty opisu czynu, a w następstwie tego korekty jego kwalifikacji prawnej oraz wymierzonej oskarżonemu kary mając na względzie wysoki stopień społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu, który godził w wolność seksualną małoletniego, uprzednią karalność oskarżonego oraz postać zjawiskową przypisanego oskarżonemu czynu.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

5.


ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.7.


Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 


</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4">
5.1.1.
</td>
<td colspan="22">


Przedmiot utrzymania w mocy

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22">


Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.8.


Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 


</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4">
5.2.1.
</td>
<td colspan="22">


Przedmiot i zakres zmiany

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22">
Punkt 2 i 14 wyroku.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22">


Zwięźle o powodach zmiany

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="22">
O powodach zmiany wyroku w punkcie 2 Sąd Apelacyjny wypowiedział się w części 4.1. uzasadnienia.
W punkcie 14 skorygowano podstawę orzeczonego środka karnego, albowiem jego orzeczenie w odniesieniu do E. J., która nie była małoletnią pokrzywdzoną, mogło nastąpić, ale w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 41 a;art. 41 a § 1)">art. 41a§1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 k.k.</a>, co przeoczył Sąd Okręgowy.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.9.


Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.7.


Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 


</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
5.3.1.1.1.
</td>
<td colspan="14"> </td>
<td colspan="6">
☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20">


Zwięźle o powodach uchylenia

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
5.3.1.2.1.
</td>
<td colspan="14">
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
</td>
<td colspan="6">
☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20">


Zwięźle o powodach uchylenia

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
5.3.1.3.1.
</td>
<td colspan="14">
Konieczność umorzenia postępowania
</td>
<td colspan="6">
☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20">


Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
5.3.1.4.1.
</td>
<td colspan="14">
Wyrok w pkt 6.
</td>
<td colspan="6">
☒ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a>

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20">


Zwięźle o powodach uchylenia

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="20">
Powody rozstrzygnięcia zostały omówione w części 3.11 uzasadnienia. Ponieważ zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454§1 k.p.k.</a> Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie, niezbędne stało się uchylenie wyroku w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.1.8.


Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">
Ponownie rozpoznając sprawę sąd przeprowadzi niezbędne postępowanie dowodowe w zakresie dotyczącym zarzutu IX aktu oskarżenia mając na względzie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 10;art. 10 § 2)">art. 10§2 k.k.</a>, a następnie wyda wyrok uwzględniający przebieg przewodu sądowego i treść zgromadzonych dowodów. Należy zaznaczyć, że okoliczności objęte dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 10;art. 10 § 2)">art. 10§2 k.k.</a> do tej pory nie zostały w toku postępowania ustalone.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

1.10.


Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">


Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

</td>
<td colspan="18">


Przytoczyć okoliczności

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
1)
</td>
<td colspan="18">
Sąd Odwoławczy dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w punkcie 14. wyroku w ten sposób, że w miejsce słów: (...) wpisał słowa (...), oraz w punkcie 15. wyroku w ten sposób, że słowo „dla” zastępuje słowem „albo”.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
6)
</td>
<td colspan="18">
Wobec korekty wyroku w pkt 2 niezbędne okazało się orzeczenia na nowo kary łącznej, obejmującej kary jednostkowe pozbawienia wolności wymierzone oskarżonemu P. M. w punktach 1., 3., 4., 5., 7., 8., 9., 10., i 11. zaskarżonego wyroku oraz punkcie 3) a) wyroku.
Łącząc te kary Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 12 (dwunastu) lat pozbawienia wolności. Należy podkreślić, że przy wymiarze kary łącznej nie bierze się pod uwagę stopnia winy sprawcy ani stopnia społecznej szkodliwości czynu, gdyż te elementy są przedmiotem oceny przy wymiarze kar jednostkowych za poszczególne przestępstwa (por. wyroki Sądu Najwyższego z 25 października 1983 r., IV KR 213/83 i z 28 listopada 1990 r., II KR 61/90).
Natomiast powinno się brać pod uwagę okoliczności, które dotyczą związku podmiotowo-przedmiotowego między czynami, za które orzeczono kary jednostkowe objęte następnie karą łączną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2021 r. V KK 144/20, podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2021 r. IV KK 426/20).
W doktrynie i orzecznictwie wypracowano szczególne dyrektywy wymiaru kary łącznej w postaci zasady absorpcji, kumulacji i asperacji.
Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy, użycie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85 a)">art. 85a k.k.</a> wyrażenia "przede wszystkim" wyklucza możliwość przyjęcia, że dyrektywy prewencji indywidualnej i generalnej są jedynymi, które należy brać pod uwagę przy orzekaniu kary łącznej. W szczególności, przy wymiarze kary łącznej sąd musi kierować się także związkiem przedmiotowo-podmiotowym między zbiegającymi się przestępstwami, który może mieć zasadnicze znaczenie dla określenia zasady łączenia kar. Im ściślejszy jest ten związek, tym bardziej rozważyć należy możliwość zastosowania absorpcji czy asperacji, przy założeniu, że pełna absorpcja bądź kumulacja winny mieć - co do zasady - charakter wyjątkowy. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2021 r. IV KK 426/20).
Naczelną zasadą wymiaru kary łącznej w praktyce jest na ogół zasada asperacji, a zasadę absorpcji, zresztą jak i kumulacji, stosuje się wyjątkowo i tylko w sytuacjach nietypowych, szczególnie uzasadnionych. Należy także dodać, że popełnienie większej ilości przestępstw jest ważkim czynnikiem prognostycznym, który przemawia za stosowaniem przy wymiarze kary łącznej surowszych reguł aniżeli wynikające z dyrektywy absorpcji. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2020 r. I KK 181/20).
Związek przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami osądzonymi w wyrokach podlegających połączeniu powinien zostać oceniony według tożsamości lub podobieństwa dóbr naruszonych poszczególnymi czynami, co wiąże się z kwalifikacją prawną czynów, ze sposobem oraz zwartością czasową i miejscową ich popełnienia. Natomiast związek podmiotowy oceniany jest z punktu widzenia podobieństwa strony podmiotowej przestępstw (umyślność, nieumyślność), podobieństwa co do rodzaju zamiaru (bezpośredni, ewentualny), postaci nieumyślności (lekkomyślność, niedbalstwo), pobudek i motywu działania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 14 marca 2007 r., II AKa 44/07). Gdy związek przedmiotowy lub podmiotowy popełnionych przestępstw jest bliski co do wskazanych jego wyznaczników (naruszenie tych samych dóbr, działanie na szkodę tego samego pokrzywdzonego, niewielkie odstępy czasu pomiędzy czynami, podobny sposób działania, tożsamość postaci zamiaru, ten sam motyw czy pozytywny przebieg procesu resocjalizacji), kara łączna w wyroku łącznym może być zbliżona do zasady absorpcji, natomiast gdy jest odległy lub go brak - do zasady kumulacji, a gdy ma charakter pośredni - do zasady asperacji.
W przypadku oskarżonego można mówić o bliskim związku podmiotowym pomiędzy przypisanymi mu przestępstwami, wszystkie bowiem zostały popełnione umyślnie, z podobnej motywacji. Natomiast trudno mówić o bliskim związku przedmiotowym. Oskarżonemu przypisano bowiem 9 przestępstw i jeden ciąg przestępstw, godzących w różne dobra prawne, popełnionych na szkodę 7 różnych pokrzywdzonych, przestępstw popełnionych na przestrzeni 4 lat, takich, które cechowały się nadużyciem zaufania i wykorzystaniem trudnych sytuacji pokrzywdzonych. Wysokość kary łącznej sąd mógł ukształtować w rozmiarze od 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności do 15 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności. Brak bliskiego związku przedmiotowego i czasowego pomiędzy poszczególnymi przestępstwami i ich ilość uzasadnia orzeczenie kary łącznej na zasadzie zbliżonej do zasady kumulacji.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

6.


Koszty Procesu 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">


Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

</td>
<td colspan="18">


Przytoczyć okoliczności

</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
7)
</td>
<td colspan="18">
Zgodnie ze złożonym wnioskiem sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. B. opłatę w kwocie 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia opłaty według podwyższonej stawki. W toku postępowania odwoławczego zaangażowanie obrońcy nie wykroczyło poza działanie typowe, wymagające większego niż przeciętnie zaangażowania.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
8)
</td>
<td colspan="18">
Zgodnie ze złożonym wnioskiem sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. S. opłatę w kwocie 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym VAT i wydatki w kwocie 446,50 zł (czterysta czterdzieści sześć złotych pięćdziesiąt groszy) - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielce posiłkowej z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Wydatki, których zestawienie przedłożył obrońca obejmują uzasadnione koszty dojazdu do Sądu celem wzięcia udziału w rozprawie odwoławczej i są celowe.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia opłaty według podwyższonej stawki, ponieważ zaangażowanie pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na etapie postępowania odwoławczego ograniczyło się do stawiennictwa na rozprawie i zajęcia stanowiska co do złożonych apelacji, brak więc jakichkolwiek okoliczności objętych dyspozycją §4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
9)
</td>
<td colspan="18">
Uwzględniając fakt, że oskarżony nie posiada majątku ani żadnych dochodów, w okresie tymczasowego aresztowania nie zarobkował, a obecnie rozpocznie odbywanie kary pozbawienia wolności, zachodzą przesłanki do zwolnienia go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

7.


PODPIS 


</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="23">

D. P. H. K.
M. K.

</td>
</tr>
</table>