sygn. II AKa 190/25 22 stycznia 2026 Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Wyrok z 22 stycznia 2026, sygn. II AKa 190/25

Data orzeczenia 22 stycznia 2026
Sąd Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Wydział II Wydział Karny
Przewodniczący Sędzia Jacek Dunikowski
Tagi
#Sąd Apelacyjny w Białymstoku #II Wydział Karny #wyrok

Sygn. akt II AKa 190/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Jacek Dunikowski

Sędziowie: Halina Czaban

(del.) Mariusz Kurowski (spr.)

Protokolant: Łukasz Patejuk

przy udziale prokuratora: Marioli Kołakowskiej

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r.

sprawy M. C. z d. B., c. (...)

oskarżonej z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.

z powodu apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonej

od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży

z dnia 4 lipca 2025 r, sygn. akt II K 5/25

I.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

II.  zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty za II instancję kwotę 400 złotych oraz obciąża ją pozostałymi kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w ½ części, zaś w pozostałej części tymi kosztami obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 190/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 4 lipca 2025 r. o sygn. akt II K 5/25

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

Granice zaskarżenia

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Apelacja obrońcy:

a) obraza przepisów postępowania tj. art. 7 i 410 k.p.k. poprzez oparcie rozstrzygnięcia i przypisania oskarżonej sprawstwa czynu, na podstawie wybiórczego, a nie wszechstronnego doboru i rozważenia dowodów oraz dokonania ich oceny w sposób dowolny a nie swobodny, to jest:

- dowolnej ocenie dowodu z zeznań świadków - załogi karetki pogotowia oraz Policji, obecnej na miejscu zdarzenia oraz personelu medycznego udzielającego pomocy medycznej pokrzywdzonemu - którzy zdaniem sądu dostarczyli dowodu winy M. C., podczas gdy świadkowie ci nie byli naocznymi świadkami zdarzenia, a ich wiedza była odtwórcza i stanowiła swoiste ich postrzeżenia osoby i zachowania pokrzywdzonego X. U. (2) w kontekście zadawanych mu pytań o sprawcę czynu, pytań sugestywnych, zamkniętych, kierowanych do pokrzywdzonego w istocie nie kontaktowego z powodu wielotygodniowego nadużywania alkoholu oraz w następstwie odniesionych ran, podczas gdy sam pokrzywdzony - jak zeznał - zdarzenia i okoliczności czynu nie pamięta z przyczyn wyżej opisanych i wyklucza by to oskarżona miała spowodować, zaś twierdzenie sądu o rzekomej celowości zatajenia przez pokrzywdzonego wiedzy jest dowolne, nie znajduje poparcia w dowodach a przeciwnie - stan w jakim pokrzywdzony w dacie czynu znajdował się wyklucza w istocie możliwość świadomego, logicznego i swobodnego wyrażenia się

- niezasadne pozbawienie waloru wiarygodności wyjaśnień M. C., w których zaprzeczyła sprawstwu czynu, opisała okoliczności w jakich zastała pokrzywdzonego, a następnie wezwała pomoc medyczną, które zdaniem sądu są sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, podczas gdy w istocie nie przeprowadzono dowodów, skutecznie wyjaśnienia te podważających, zaś twierdzenie sądu, że wyjaśnienia te nie zasługują na wiarę albowiem bezpośrednio po zdarzeniu relacjonowała osobom postronnym w różnych wariantach sytuację przez nią zastaną, co oceniane swobodnie nie powinno wyjaśnień tych dyskredytować, albowiem oskarżona była pod znacznym wpływem alkoholu co wpływało niewątpliwie na zdolność jej rozumienia, postrzegania i odtwarzania faktów,

b) naruszenie przepisu art. 5 § 2 k.p.k. polegającego na jego niezastosowaniu jako podstawy rozstrzygnięcia odnośnie niedających się usunąć wątpliwości co do zarzutu przypisanego oskarżonej, podczas gdy mimo wyczerpania inicjatywy dowodowej, i w oparciu o przeprowadzone dowody, te okoliczności faktyczne nie mogą być z całą pewnością uznane za jednoznacznie i kategorycznie udowodnione, a stanowią one zasadniczy element warunkujący przypisanie oskarżonej sprawstwa czynu,

c) wskutek naruszenia ww. przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia polegający na dowolnym ustaleniu sądu, że M. C. dokonała uszkodzenia ciała pokrzywdzonego, wcześniej wdając się z nim w kłótnię o zapłatę alkoholu, podczas gdy z wykazu połączeń telefonicznych i danych operatora sieci komórkowej wynika, że miejsce zamieszkania oskarżonej i pokrzywdzonego było w zasięgu tej samej stacji bazowej realizującej połączenia telefoniczne, co przeczy tezie aktu oskarżenia, że oskarżona z mieszkania pokrzywdzonego miała dzwonić po alkohol, ślad biologiczny oskarżonej na nożu, którym zadano pokrzywdzonemu rany nie świadczy o sprawstwie oskarżonej skoro oskarżona tych przedmiotów na co dzień używała, tam samo ślady krwi na odzieży oskarżonej o tym nie świadczą skoro oskarżona znalazła pokrzywdzonego zakrwawionego, sprawdzała jego stan, dotykała go,

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Odnośnie apelacji obrońcy:

Na wstępie rozważań dotyczących pierwszych dwóch zarzutów wyartykułowanych w tym środku zaskarżenia w postaci obrazy przepisów postępowania (pkt a i b) zasadnym jest rozpocząć od ogólnej uwagi. Mianowicie, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż nie można łącznie stawiać zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. Jeżeli skarżący kwestionuje ocenę dowodów co do ich wiarygodności, to w takiej sytuacji dotyczy to nie art. 5 § 2 k.p.k., lecz art. 7 k.p.k. Natomiast gdy podważa prawidłowość ustaleń faktycznych wynikających z oceny dowodów - w sytuacji gdy sąd powziął wątpliwości, ale rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, albo gdy takich wątpliwości nie miał, choć powinien je zdaniem skarżącego powziąć - należy postawić zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. (tak wyrok Sądu Najwyższego z 11.10.2002 r, sygn. V KKN 251/01, LEX). Gdy zaś pewne ustalenia faktyczne zależne są od np. dania wiary lub odmówienia jej wyjaśnieniom oskarżonego, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd w granicach sędziowskiej swobody ocen wynikającej z treści art. 7 k.p.k. ). Przy tak skonstruowanych zarzutach apelacyjnych i danym ich uzasadnieniu wydaje się, że obrońca winien zrezygnować z podnoszenia naruszenia dyspozycji art. 5 § 2 k.p.k. Wszak podniósł on, że sąd I instancji błędnie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom M. C., która zanegowała przebywanie w miejscu przestępstwa podczas jego popełnienia Przechodząc do meritum należy przypomnieć, że z przepisu art. 7 k.p.k. można wyprowadzić dwie normy: pierwszą - dotyczącą przedmiotu oceny oraz drugą, odnoszącą się do sposobu tej oceny. Przedmiotem oceny powinny być wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Natomiast sposób oceny tych dowodów polega na jej dokonaniu z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Z kolei z treści ściśle powiązanego z powyższym przepisem art. 410 k.p.k., którego naruszenie również zarzuca apelujący, wynika, iż niezbędnym jest także prawidłowe przeprowadzenie wszystkich podlegających ocenie dowodów. Kategorycznego podkreślenia zatem wymaga, że analiza akt sprawy w połączeniu z lekturą pisemnych motywów zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, iż Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził wszystkie dowody po czym poddał je analizie wyciągając zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wnioski. Uznając za wiarygodne zeznania wszystkich świadków i wszystkie zgromadzone dokumenty i opinie. Zauważyć jedynie należy, że de facto skarżący nie podniósł, jakichkolwiek okoliczności wskazujących na niezasadność uznania przez sąd a quo ww. dowodów za rzetelne. Sąd ad quem także się ich nie dopatrzył mając na uwadze, że przesłuchani w sprawie świadkowie, prócz pokrzywdzonego, to osoby obce dla oskarżonej, które nie miały żadnego interesu, by bezpodstawnie ją obciążać. Z kolei zeznania X. U. (1) jakkolwiek nastawione na przedstawianie oskarżonej w pozytywnym świetle to z uwagi na stan jego upojenia w czasie czynu i podnoszoną z tego powodu niepamięć świadka również

Nie stoją w opozycji do ww. depozycji. Także zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym opinie, jako sporządzone zgodnie z wymogami procedury karnej, słusznie zostały przez sąd I instancji obdarzone przymiotem wiarygodności.

Oceniając zaś kolejny zarzut - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku podnieść wypada, że może być on słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego (tak wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 1975 r., sygn. II K 355/74, OSNPG 1975, Nr 9, poz. 84; wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 1975 r., sygn. I KR 197/74, OSNKW 1975, Nr 5, poz. 58). Skarżący formułując brak dostatecznych dowodów winy M. C. upatrywał powyższego w fakcie, że jej stan nietrzeźwości jak i X. U. (1) wykluczał możliwość odebrania od nich tuż po przestępstwie wiarygodnej informacji, kto je popełnił. Na potwierdzenie tej okoliczności przywołane zostały zeznania świadków R. A. i M. T.. Jednakże apelujący pominął szereg innych istotnych dowodów, których analiza przeprowadzona przez sąd I instancji rozwiewa jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie dając całkowitą pewność co do sprawstwa M. C.. W ślad za sądem a quo należy wskazać na zarejestrowane w protokole oględzin odzieży M. C. (k. 77-97) odciśnięte krwawe ślady dłoni. Wbrew wywodom apelacji nie sposób przyjąć, że powstały one w trakcie opieki nad rannym pokrzywdzonym. Ich ukształtowanie w świetle zasad doświadczenia życiowego ukazuje, że powstały wskutek odpychania oskarżonej przez X. U. (1), co uzasadnia przyjęcie, że ujawniają one próbę obrony X. U. (1) przed atakującą go oskarżoną skoro powstały wskutek naniesienia krwi pokrzywdzonego na jej bluzę, o czym świadczy z kolei świadczy opinia z zakresu badań genetycznych (k 401-408). Równie istotnym dowodem, na który słusznie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy, jest korelujący z powyższym protokół oględzin osoby M. C. (k.6-8) ukazujący obrażenia ciała powstałe wskutek obronnych działań pokrzywdzonego (k.6-8). Dopełnieniem powyższego jest analiza zeznań świadka P. N. (k. 177, 508-509, 514, 616-617), opinii z analizy kryminalnej (k. 448-495) jak i protokołu odtworzenia nagrania z Centrum Powiadamiania Ratunkowego (k. 28-31, 467) Dowody te ujawniają, że w dniu 15.06.2024 r. o godz. 1.29 P. N. odebrał połączenie wywołane z telefonu pokrzywdzonego połączenia celem przyjęcia zamówienia kursu taksówki, lecz zamiast tego usłyszał o dużym natężeniu agresji kłótnię, zaś już o godz. 1.52 - z uwagi na odniesione przez X. U. (1) obrażenia ciała, oskarżona dzwoniąc na numer alarmowy wezwała do jego mieszkania karetkę pogotowia. Istotnym jest, że w słyszanej przez ww. świadka w tej kłótni brały udział wyłącznie dwie osoby - kobieta i mężczyzna, oraz, że dotyczyła ona karty bankomatowej. Równie ważnym, i zwrócił na to uwagę sąd I instancji, że pomimo zamieszkiwania oddzielnie M. C. jest z pokrzywdzonym w bardzo bliskich kontaktach. Jak również, że z zeznań wszystkich świadków jasno wynika, że w momencie dotarcia do ww. mieszkania nie tylko nikogo innego prócz oskarżonej i pokrzywdzonego tam nie było. Nadto depozycje świadka J. E. (k. 631v-632v) ukazują, że nic też nie wskazywało na wcześniejszą obecność www. miejscu innych osób. Dopełnieniem powyższego są słusznie uznane przez Sąd a quo jako wiarygodne zeznania świadka A. B. (k. 632v-633v) który w szpitalu udzielał pokrzywdzonemu. pomocy. Zdaniem Sądu ad quem nawet jeżeli początkowo po dotarciu załogi karetki i funkcjonariuszy Policji nietrzeźwy X. U. (1) niezrozumiale (...)bełkotał(...) to zgodnym z doświadczeniem życiowym i logiką jest przyjęcie, że wraz z nasilającym się z upływem czasu bólem na tyle odzyskał świadomość, że był w stanie odpowiedzieć udzielającemu mu pomocy lekarzowi na pytanie o okoliczności powstania jego obrażeń. Zaznaczenia wymaga, że ów lekarz nie miał żadnych wątpliwości co do rzetelności uzyskiwanych informacji skoro wpisał je do dokumentacji medycznej jasno wskazując, że w świetle twierdzeń pokrzywdzonego jego obrażenia ciała spowodowała "konkubina M.". Oczywistym jest, że to oświadczenie musiało paść z ust X. U. (1) skoro zawiera imię jego przyjaciółki. Jako całkowicie oderwane od realiów niniejszej sprawy należy ocenić twierdzenie, że skoro jedna stacja(...) obsługuje miejsce zamieszkania M. C. i pokrzywdzonego to mogła ona wykonać o godzinie 00.25 połączenie z radiotaxi ze swojego mieszkania. Tym twierdzeniom przeczy treść opinii z zakresu analizy kryminalnej (k. 449-495) tworząc wraz z ww. dowodami jasny obraz zachowania oskarżonej, która tamtego wieczoru udała się do mieszkania X. U. (1) i razem z nim spożywała tam alkohol. Dla przejrzystości należy jedynie dodać, że ta ostatnia okoliczność ma drugorzędne znacznie skoro od czasu czynu dzieli ją ponad godzinny odstęp. Istotnym zaś jest, że na podstawie innych dowodów można poczynić nie budzące wątpliwości ustalenia, że w czasie czynu w mieszkaniu pokrzywdzonego prócz niego przebywała tam wyłącznie M. C.. Tym samym tylko ona mogła zadać X. U. (1) uderzenia nożem, które spowodowały u niego ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu. Podobnie też artykułowany w uzasadnieniu środka zaskarżenia brak motywu w działaniu oskarżonej, konfrontowany z zeznaniami P. N. o kłótnię pomiędzy nimi o kartę bankomatową, znacznym stanem nietrzeźwości ich obojga w czasie czynu w kontekście sposobu prowadzonego przez nich życia ujawnia, że jest to wyłącznie sprzeczna z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi sądu a quo dywagacja. W świetle zasad doświadczenia życiowego depozycje te rozwiewają w tym zakresie wszelkie wątpliwości. Zwłaszcza jeśli się weźmie pod uwagę duży stan nietrzeźwości M. C. w czasie czynu i powszechną wiedzę, że mocno osłabia on hamulce moralne i tłumi obawę przed odpowiedzialnością. Konkluzją powyższych rozważań jest uznanie, że apelujący poprzez wybiórczą, nie uwzględniającą istnienie szeregu innych dowodów analizę depozycji dwojga świadków oraz opinii z zakresu badań genetycznych i analizy kryminalnej, w oderwaniu od pozostałego materiału dowodowego lansuje nieprawdziwą tezę o poczynionych przez sąd I instancji błędach w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jak i braku dostatecznych dowodów winy oskarżonej. Tego rodzaju wnioski żadną miarą nie mogą zostać uznane za zasadne stanowiąc wyłącznie subiektywne przekonanie apelującego. Przypomnieć zatem już tylko należy, że ” … nie dające się usunąć wątpliwości są kategorią obiektywną w tym znaczeniu, że ani zasady logicznego rozumowania, ani zasady doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają ustalić określonego faktu. Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami strony procesowej” (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 15.04.2004 r, sygn. II KK 369/03, LEX). W niniejszej zaś sprawie nie występują rzeczywiste wątpliwości, o czym przekonuje zawarta w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym argumentacja.

Także jako niezasadny jawi się wyartykułowany w uzasadnieniu środka zaskarżenia zarzut obrazy prawa materialnego, opisany jako pominiecie okoliczności prawnej wynikającej z art. 15 § 1 k.k. - poprzez jego niezastosowanie w zakresie przypisanego M. C. czynu. Podkreślić należy, że ów przepis dotyczy popełnienia przestępstwa w formie stadialnej usiłowania i to usiłowania nieukończonego bądź takiego, w którym sprawca zapobiegł wystąpienia skutkowi. Oskarżonej zaś przypisano popełnienie przestępstwa w formie dokonania, przez co nie może on mieć zastosowania. Niezależnie więc od dalszych rozważań potwierdzających słuszność odstąpienia przez Sąd Okręgowy od przypisania oskarżonej zbrodni usiłowania zabójstwa wskazać należy, że przewidziana w art. 15 § 1 bezkarność usiłowania popełnienia czynu zabronionego, uzasadniona dobrowolnym odstąpieniem od dokonania albo zapobieżeniem skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego ... nie oznacza zawsze całkowitej bezkarności. Sprawca będzie odpowiadał za przestępstwo, którego dokonał "po drodze" (tak wyrok SN z dnia 19 sierpnia 1974 r., sygn. I KR 35/74; wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 1988 r., sygn. II KR 205/88, OSNKW 1989, nr 1-2, poz. 6; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 25 kwietnia 1996 r., sygn. II AKa 76/96, OSA 1998, z. 2, poz. 11; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 14 maja 2009 r., sygn. II AKa 58/09). Zapobieżenie nastąpieniu śmierci przez dobrowolne uruchomienie przez sprawcę akcji ratunkowej w stosunku do osoby rannej w wyniku usiłowania zabójstwa zwalnia sprawcę wprawdzie z odpowiedzialności ... z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., ale czyni aktualną odpowiedzialność za dokonanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 156 § 1 k.k. (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 6 maja 2008 r., sygn. II AKa 62/08.).

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie M. C. od popełnienia zarzucanego jej czynu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Stanowisko odnośnie ww. wniosku zostało przedstawione powyżej, w rubryce odnoszącej się do powodów danej oceny zarzutu.

3.2.

Apelacja prokurator:

Obraza przepisów postępowania karnego mających wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonej poprzez bezkrytyczne uznanie, że oskarżona działając z zamiarem bezpośrednim spowodowała ciężki uszczerbek na zdrowiu X. U. (1), przy nieuwzględnieniu dowodów i okoliczności przeciwnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie rzeczywistego przebiegu zdarzenia, podczas gdy prawidłowa ocena przeprowadzonych przez Sąd dowodów i zachowania oskarżonej, wyczerpujące i logiczne rozważenie wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść M. C., wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego prowadzi do wniosku, iż oskarżona usiłowała działać w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego, a tym samym do ustalenia, iż dokonała ona czynu określonego art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Odnośnie apelacji prokurator:

Odnosząc się do wyartykułowanego zarzutu pierwszego - naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., i art. 410 k.p.k. w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Sąd Apelacyjny akceptuje pogląd doktryny, że "Przedmiotem zarzutu odwoławczego mogą być tylko te zasady procesowe, które konkretnie określają sposób postępowania organu procesowego. Natomiast gdy zasada procesowa ma charakter ogólny i stanowi tylko pewien wzorzec dla norm procesowych, to w razie jej nierespektowania nie jest możliwe wykazanie wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia. Takie zasady mogą zaś zostać przywołane w zarzucie odwoławczym obok konkretnego przepisu dla wzmocnienia siły środka odwoławczego oraz podkreślenia rangi zaistniałego uchybienia ... . Do tej pierwszej grupy zasad, które są zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania karnego, i które nie mogą stanowić samodzielnie zarzutu odwoławczego, należą ... zasada obiektywizmu (art. 4)” (tak Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red Dariusza Świeckiego do art. 483 teza 36, Lex). Dokonując zatem oceny wyroku Sądu Okręgowego w kontekście wyartykułowanych w tym środku zaskarżenia w zakresie naruszenia przepisów art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. należy przywołać już wcześniej wyartykułowaną konstatację, że sąd a quo prawidłowo przeprowadził wszystkie istotne dowody i swe ustalenia oparł na całokształcie ujawnionych w zgodny z przepisami k.p.k. okoliczności. Słusznie je uznając, poza wyjaśnieniami oskarżonej, za wiarygodne i pozwalające na przyjęcie, że w mieszkaniu X. U. (1) doszło do kłótni pomiędzy nim, a oskarżoną. I w jej trakcie mocno nietrzeźwa M. C. zadała mu co najmniej siedem uderzeń nożem w jego tułów. Jak również, że jedno z tych uderzeń spowodowało chorobę realnie zagrażającą życiu. Powyższe rozważania prowadzą do stwierdzenia, że ów środek zaskarżenia de facto zarzuca nie tyle błędną ocenę dowodów dokonaną przez sąd I instancji, co błąd w ustaleniach faktycznych opartych na prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Jak wyżej podniesiono jest on tylko wtedy słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, a dla jego skuteczności wymaga od apelującego wykazania, jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego, a nie tylko przedstawienia własnej oceny tego materiału. Lektura środka zaskarżenia przekonuje, że apelująca upatruje dokonanie przez sąd I instancji błędnej oceny strony podmiotowej działania M. C. z uwagi na umiejscowienie zadanych nożem (a więc niebezpiecznym narzędziem) uderzeń oraz błędnej ocenie ich siły. Podnosząc, że uderzenia te oskarżona zadała w korpus X. U. (1), gdzie znajdują się ważne dla życia człowieka organy. Jak również, że nie były one słabe skoro przecięły koszulę "i prawdopodobnie podkoszulek". Podkreślając, że każdy przeciętny człowiek powinien rozumieć, że uderzając nożem w klatkę piersiową i brzuch ofiary może spowodować skutek śmiertelny. Owoż tego rodzaju argumentację nie sposób uznać za słuszną. Sąd Apelacyjny akceptuje pogląd, że "Ustalenia co do zamiaru, z jakim działa sprawca przestępstwa, poprzedzać winna dokładna analiza całokształtu przesłanek zarówno przedmiotowych jego zachowania, jak i tych natury podmiotowej. Znaczenie w tym zakresie mają takie okoliczności jak sposób działania sprawcy, rodzaj użytego przez niego narzędzia, siła i intensywność zadanych ciosów, ich liczba i ukierunkowanie oraz rodzaj spowodowanych urazów i ich umiejscowienie. Okoliczności te nie mogą być jednak oceniane w oderwaniu od tego, jakie było tło i powód zajścia, motywy i pobudki, jakie kierowały sprawcą, jak też bez uwzględnienia tego, jaki był jego stosunek do pokrzywdzonego. Znaczenie ma również osoba samego sprawcy, jego właściwości osobiste i dotychczasowy tryb życia oraz zdolność do oceny sytuacji i przewidywania skutków określonego zachowania się" (tak np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 20 grudnia 2012 r. sygn. II AKa 373/12, Lex). Zaznaczyć należy, że powyższe okoliczności precyzyjnie przeanalizował sąd I instancji biorąc pod uwagę, że oskarżoną i X. U. (1) od wielu lat łączyła duża zażyłość wręcz ocierająca się o związek konkubencki, w którym oboje mocno nadużywali alkoholu, co nie zmienia postaci rzeczy, że ufali sobie i darzyli się dużym uczuciem, czego dobitnym dowodem jest postawa pokrzywdzonego po przestępstwie. Nie sposób też pominąć poważnego wieku oskarżonej (w czasie czynu 66 lat) i dotychczasowego sposobu jej życia. Wbrew twierdzeniom prokurator nie sposób jedynie na podstawie faktu rozcięcia letniej, a więc cienkiej odzieży dedukować, że siła wszystkich zadanych pokrzywdzonemu uderzeń była duża. Pomimo zatem, że M. C. w czasie czynu użyła niebezpiecznego narzędzia w postaci noża ta wieloletnia bardzo bliska znajomość pokrzywdzonego, wspólne libacje alkoholowe i stan upojenia w czasie czynu (notabene jej jak i pokrzywdzonego) wskazują, że oskarżona nie chciała, ani też nie godziła się na śmiertelny skutek swych działań. Ukazuje to również jej sposób zachowania po przestępstwie, kiedy to wezwała pogotowie i po przyjeździe karetki zeszła i wpuściła ratowników do klatki, na której znajdowało się mieszkanie X. U. (1). Do powyższego dodać jedynie wypada, że nawet teoretycznie zakładając po stronie M. C. ów zamiar pozbawienia życia pokrzywdzonego treść cyt. wyżej przepisu art. 15 § 1 k.k. jak i powołane tam stanowisku judykatury wprost wskazuje, że odwrócenie przez nią śmiertelnego skutku powoduje bezkarność usiłowania zabójstwa. Dodać wypada, że ów przepis nie wymaga, aby zapobieżenie skutkowi było wyłącznie wynikiem zachowania się sprawcy. Może on posłużyć się innymi osobami w celu odwrócenia niebezpieczeństwa grożącego dobru prawnemu, w szczególności wtedy, kiedy do zapobieżenia skutkowi potrzebne są umiejętności lub wiedza, których sprawca nie posiada (tak wyrok Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 1974 r., sygn. I KR 35/74, OSNKW 1974, nr 12, poz. 225; wyrok Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2007 r., sygn. II KK 199/07, LEX nr 353335). Innymi słowy każde zachowanie się sprawcy usiłowania przestępstwa znamiennego skutkiem, które uruchomiło proces odwracania tego skutku i doprowadziło do tego, że skutek ten nie nastąpił, jest zapobieżeniem skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego, niezależnie od tego, czy w tym procesie brał udział tylko sprawca czy także - z jego inicjatywy - inne osoby" (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 23 października 2001 r., sygn. II AKa 243/01, OSA 2002, z. 7, poz. 55).Konkludując powyższe należało uznać, że sąd I Instancji prawidłowo ustalił rodzaj zamiaru, z jakim działa M. C. na podstawie analizy wszystkich ujawnionych w sprawie przesłanek, zaś zawarta w środku zaskarżenia argumentacja nie jest w stanie podważyć zasadności przedstawionych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku logicznych i zgodnych z doświadczeniem życiowym wniosków.

Wniosek

Uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Stanowisko odnośnie ww. wniosku zostało przedstawione powyżej, w rubryce odnoszącej się do powodów danej oceny zarzutu.

3.3.

Apelacje obrońcy i prokuratora w zakresie zarzutów rażącej niewspółmierności kary:

1. Obrońcy:

Rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonej kary 3 lat pozbawienia wolności, a to na skutek nienależytego rozważenia przyjętych przez sąd okoliczności czynu, w tym zamiar nagły, nieprzemyślany, pod wpływem alkoholu, a nadto nienależyte rozważenie właściwości i warunków osobistych oskarżonej, dotychczasowego nieskazitelnego sposobu życia oraz takich jak wzorowy tryb życia oskarżonej, zarówno przed jak i po czynie, brak jakiegokolwiek jej konfliktu z prawem, przy uwzględnieniu przeżytych już wielu lat, a jednocześnie wyeksponowanie i skupienie się sądu na okolicznościach jedynie obciążających, które w ocenie skarżącej są chybione, pominięcie wzajemnej przyjaźni stron, postawy pokrzywdzonego który nie rości wobec oskarżonej jakichkolwiek pretensji, przeciwnie uznaje ją za osobę która na co dzień wspiera go w życiu, nie uwzględnieniu przez sąd faktu pojednania stron, co w przypadku należytego rozważenia - przy uwzględnieniu również art. 115 § § 2 kk i art. 60 kk - winno skutkować wymierzeniem oskarżonej kary poniżej dolnej granicy zagrożenia z uwagi na celowość jej nadzwyczajnego złagodzenia.

2. Prokuratora:

Rażąca niewspółmierność wymierzonej M. C. kary 3 lat pozbawienia wolności, podczas gdy okoliczności popełnienia czynu zarzucanego oskarżonej, dobro w które godziła, tj. zdrowie i życie pokrzywdzonego, a także należyta ocena wszystkich okoliczności wpływających na wymiar kary, a przede wszystkim uwzględnienie bardzo wysokiego stopnia społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonej czynu i stopnia zawinienia, wskazanego rodzaju naruszonego dobra, jak i pobudek oraz motywów jej działania, a także okoliczności zachowania oskarżonej oraz stopień umyślności jej działania wskazują, że orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna, a tym samym nie spełni właściwej roli w zakresie prewencji szczególnej i jej społecznego oddziaływania, co uzasadnia wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze wyższym.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Odnośnie apelacji obrońcy i prokurator w zakresie rażącej niewspółmierności kary

Na wstępie zauważyć wypada, że w tym zakresie kierunki obu środków zaskarżenia są zbieżne, lecz o przeciwnych zwrotach. Rażącej łagodności orzeczonej przez sąd I instancji kary prokurator dopatrywała się w nieprawidłowej ocenie okoliczności popełnionego przestępstwa. Wskazując, iż niedostatecznie uwzględniono rodzaj dobra, w które godziła oskarżona, pobudek oraz motywów działania, a także sposobu jej zachowania jak i ocenę stopnia umyślności oskarżonej. Z kolei obrońca podnosiła, że dotychczasowy wzorowy tryb życia M. C. i jej nieskazitelny charakter, brak wcześniejszych konfliktów z prawem, zamiar nagły jaki jej towarzyszył i działanie pod wpływem alkoholu wskazuje, że określając wysokość kary Sąd Okręgowy nieprawidłowo skupił się wyłącznie na okolicznościach dla oskarżonej niekorzystnych. Natomiast prawidłowe ich wyeksponowanie wskazuje, że niezbędnym było zastosowanie dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Przypomnieć należy, że rażąca niewspółmierność kary zachodzi jedynie wówczas, gdy jej wysokość w żaden sposób nie może zostać zaakceptowana w świetle dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo gdyż występuje wyraźna różnica, pomiędzy karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona. Tego rodzaju zarzut może być skuteczny jedynie wówczas, gdy apelujący wykażą, iż wymierzona sankcja w świetle ustawowych dyrektyw jej wymiaru jest nie do zaakceptowania i to w stopniu rażącym. Konfrontacja podniesionych w obu środkach zaskarżenia okoliczności jak i pisemne motywy wyroku pozwalają stwierdzić, że apelujący podnoszą wyłącznie te, które popierają lansowane przez nich tezy. Natomiast orzekający w sprawie Sąd Okręgowy wziął pod uwagę je wszystkie nadając im przy określaniu wysokości sankcji prawidłowe znaczenie. Z tym jedynie zaznaczeniem, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniami obrońcy o wzorowym trybie życia i nieskazitelnym charakterze M. C., która nagminnie nadużywała alkoholu często uczestnicząc w alkoholowych libacjach jak i twierdzeniu, że działanie pod wpływem alkoholu to okoliczność łagodząca. Podobnie nie jest zasadnym podzielić poglądu prokurator, że fakt zamachu na życie pokrzywdzonego winien wykluczyć możliwość wymierzenia kary w najniższym ustawowym rozmiarze skoro ustawodawca przewidział właśnie dla tego typu czynu zabronionego daną dolną granicę jego zagrożenia. Zdaniem Sądu ad quem analiza okoliczności czynu i właściwości osobistych M. C. potwierdza zasadność wymierzenia kary w najniższym ustawowym wymiarze, lecz bez korzystania z nadzwyczajnego jej łagodzenia, jak uczynił to Sąd Okręgowy. Jakkolwiek bowiem formalnie przesłanki do skorzystania z dobrodziejstwa tej instytucji zaistniały to nie sposób przeoczyć, że oskarżona spowodowała tak poważne uszkodzenia ciała X. U. (1) w stanie upojenia alkoholowego podczas alkoholowej libacji z błahego przecież powodu. Także liczba zadanych uderzeń, rodzaj użytego narzędzia przeczy twierdzeniom o niewielkim nasileniu złej woli. Z drugiej jednakże strony nie sposób pominąć postawy M. C. po przestępstwie, kiedy wezwała pomoc, jak i zachowania pokrzywdzonego, który się z nią pojednał i w dalszym ciągu obdarza oskarżoną uczuciem. Jak również, że mimo nagannego trybu życia, bo tak należy go określić, 66-letnia w dacie czynu M. C. była osobą niekaraną. Powyższe dywagacje klarownie ukazują, że żaden ze środków zaskarżenia nie podważył zawartej w zaskarżonym wyroku wyczerpującej argumentacji odnoszącej się do ww. okoliczności.

Wniosek

Zmiana orzeczonej kary pozbawienia wolności:

- w apelacji prokuratora - poprzez wymierzenie M. C. kary 10 lat pozbawienia wolności

- w apelacji obrońcy - poprzez zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie oskarżonej kary 1 roku pozbawienia wolności.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Stanowisko odnośnie ww. wniosków zostało przedstawione powyżej, w rubryce odnoszącej się do powodów danej oceny zarzutów.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

Z uwagi na niezasadność wszystkich zarzutów zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Powody utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy zostały wyżej przedstawione.

Dodać wypada, iż Sąd Apelacyjny nie stwierdził również innych uchybień, które niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów podlegałyby uwzględnieniu z urzędu, (art. 439§1 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k.).

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Z uwagi na oddalenie obu apelacji, posiadania przez M. C. stałego źródła dochodu, na podstawie art. 636 § 2 k.p.k. i art. art. 633 k.p.k. obciążono ją kosztami procesu w 1/2 części, w tym opłatą na podstawie art. 8 w zw. z art. 2 ust 5 ustawy z 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych, zaś w zakresie apelacji prokuratora kosztami sądowymi obciążono Skarb Państwa.

PODPIS