Uzasadnienie z 4 marca 2026, sygn. II AKa 257/25
UZASADNIENIE |
||||||||||||||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
II AKa 257/25 |
||||||||||||||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
|||||||||||||||||||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
||||||||||||||||||||
|
0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30.05.2025r. (III K 619/24) |
||||||||||||||||||||
|
0.11.2. Podmiot wnoszący apelację |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
||||||||||||||||||||
|
☒ obrońca |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
||||||||||||||||||||
|
☐ inny |
||||||||||||||||||||
|
0.11.3. Granice zaskarżenia |
||||||||||||||||||||
|
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||||||||||||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||||||||||||||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||||||||||||||||||
|
☐co do kary |
||||||||||||||||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||||||||||||||||
|
0.11.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||||||||||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||||||||||||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||||||||||||||||
|
0.11.4. Wnioski |
||||||||||||||||||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
|||||||||||||||||||
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
||||||||||||||||||||
|
0.12.1. Ustalenie faktów |
||||||||||||||||||||
|
0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||||
|
W. E. |
Karalność oskarżonego |
Dane o karalności z KRK |
481-482 |
|||||||||||||||||
|
0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||||
|
0.12.2. Ocena dowodów |
||||||||||||||||||||
|
0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
||||||||||||||||||
|
Dane o karalności z (...) |
Dokument urzędowy, którego przydatność i wiarygodność nie była kwestionowana przez sąd i strony postępowania |
|||||||||||||||||||
|
0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
||||||||||||||||||
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Zarzut |
|||||||||||||||||||
|
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez przyjęcie, iż oskarżony zachowaniem swoim wyczerpał znamiona: a) czynu z art. 119 § 1 k.k. w postaci znamienia popełnienia „groźby bezprawnej" i znamienia „z powodu przynależności narodowej i politycznej" - podczas gdy: -oskarżony nie dopuścił się wobec pokrzywdzonego zachowań odpowiadających znaczeniu pojęcia „groźby bezprawnej" w rozumieniu art. 119 k.k., -pokrzywdzony nie jest narodowości niemieckiej, a zatem nie można stosować wobec niego „groźby z tej przyczyny"; -żaden element wypowiedzi zawartej w komunikatach oskarżonego nie zawiera odniesienia do „przynależności politycznej" pokrzywdzonego - wynika to wyłącznie z subiektywnych ocen pokrzywdzonego, wywołanych przez „narrację części mediów", a zatem nie może stanowić samoistnej podstawy przyjęcia, iż motywację taką posiadał oskarżony, gdyż w istocie rzeczy, karano by go za zachowania, w tym wypowiedzi, innych osób; b) czynu z art. 226 § 1 k.k. w postaci „znieważenia funkcjonariusza publicznego podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych" - podczas gdy sformułowania użyte przez oskarżonego nie odpowiadają desygnatowi pojęcia „znieważenia" funkcjonariusza „podczas i w związku z pełnieniem obowiązków' służbowych", gdyż żaden element wypowiedzi zawartej w komunikatach oskarżonego nie zawiera odniesienia do „działalności publicznej, funkcji pełnionej przez pokrzywdzonego" - związek taki wynikać ma tylko z subiektywnych przekonań pokrzywdzonego; wywołanych przez narrację mediów i polityków, a zatem nie może stanowić samoistnej podstawy przyjęcia, iż motywację taką posiadał oskarżony, gdyż w istocie rzeczy, karano by go za zachowania, w tym wypowiedzi, innych osób; -pokrzywdzony nie jest narodowości niemieckiej, a zatem - brak jest obiektywnie możliwości znieważenia go z tego powodu, nadto: -pokrzywdzony nie uważa „narodowości niemieckiej" za coś złego, a zatem - brak jest subiektywnie możliwości znieważenia go z tego powodu. 2) błędna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci: -ujawnionych komunikatów tekstowych oskarżonego kierowanych do pokrzywdzonego za pośrednictwem komunikatora O. - poprzez nadanie im znaczenia i sensu odmiennego, niż ich brzmienie i sens z nich wynikający; -zeznań pokrzywdzonego - poprzez nierozważenie, iż ich całokształt wskazuje, iż realnie nie obawiał się on ze strony konkretnie osoby oskarżonego realizacji rzekomych gróźb, a zgłoszenie podyktowane było obawą wywołaną brakiem wiedzy co do tożsamości sprawcy i całokształtem nastrojów społeczno - politycznych w kraju, co oznacza, iż czyn oskarżonego nie zagroził żadnemu z prawnie chronionych dóbr pokrzywdzonego. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||||||||||||||||||||
|
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna jedynie w niewielkim zakresie. Nie doprowadziła ona jednak do uniewinnienia oskarżonego, a jedynie skutkowała korektą kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu. Argumentacja zawarta w przedmiotowej apelacji obrońcy W. E. sprowadza się Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dokonanych przez sąd I instancji, jak i zarzut naruszenia przepisu art.7 kpk (wynikający z pkt 2 apelacji) należało rozpoznać wspólnie, albowiem są one ze sobą ściśle związane. Zarzut ten może być tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art.4 kpk), ⚫jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art.424 § 1 pkt 1 i 2 kpk). Mając powyższe uwagi na względzie, uznać obiektywnie należy, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego została dokonana przez sąd I instancji – co do sprawstwa oskarżonego – z uwzględnieniem zasad sformułowanych w przepisie art.7 kpk (z zastrzeżeniem, o którym mowa była na wstępie). Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego co do oceny wyjaśnień oskarżonego, zeznań przesłuchanego świadka, czy też zabezpieczonego materiału w postaci komunikatów tekstowych. Wywody te są nie tylko przekonywująco przez sąd I instancji uzasadnione, ale Reasumując należy zaznaczyć, że oparcie przez sąd ustaleń faktycznych na określonej Sąd Apelacyjny nie podzielił jedynie stanowiska sądu meriti w zakresie jego kwalifikacji prawnej. W tym zakresie zarzuty apelującego okazały się w części zasadne. W tym miejscu wypada przypomnieć, że oskarżonemu zarzucono popełnienie przestępstwa z art.119 § 1 kk i art.226 § 1 kk w zw. z art.11 § 2 kk. Przestępstwa z
art.119 § 1 kk
dopuszcza się ten kto stosuje przemoc lub
groźbę bezprawną wobec grupy osób lub
poszczególnej osoby z powodu jej
przynależności narodowej, etnicznej, rasowej,
politycznej, wyznaniowej lub z powodu jej bezwyznaniowości. Oczywistym jest zatem, że skazanie z ww. przepisu wymaga
wykazania zachowania sprawcy motywowanego pobudkami dyskryminacyjnymi ofiarę z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu bezwyznaniowości. Jakiekolwiek domniemania w tym zakresie nie znajdują zastosowania i ww. znamiona wymagają wykazania konkretnymi dowodami. Przestępstwo z art.119 § 1 kk można bowiem popełnić tylko umyślnie, z zamiarem bezpośrednim. Cel takiego działania może być różny (np. zastraszanie pokrzywdzonych, podporządkowanie lub zmuszanie ich do określonego działania, zaniechania lub znoszenia czy też ich eliminacja z danej dziedziny życia publicznego lub ograniczenie w korzystaniu z równości praw człowieka i podstawowych wolności). Należy do niego, jako warunek konieczny, kierowanie się sprawcy powodem rozumianym jako psychiczny proces decyzyjny o charakterze intelektualnym, u podłoża którego leży negacja, a nawet pogarda dla tych ogólnie akceptowanych, uniwersalnych wartości, które m.in. chroni art.119 § 1 kk (vide: wyrok Sądu Apelacyjny w Lublinie z 27.11.2003r., II AKa 338/03). W realiach niniejszej sprawy prokurator, a za nim sąd meriti, przyjęli, że oskarżony groził pokrzywdzonemu z powodu jego przynależności politycznej i przypisywanej mu niemieckiej przynależności narodowej. Stanowisko to nie wytrzymuje jednak krytyki w realiach sprawy. Nie budzi najmniejszej wątpliwości, że V. A. jest obywatelem polskim i nie ma pochodzenia obcego, np. niemieckiego. Sąd Apelacyjny podzielił także zastrzeżenia ww. co do możliwości zakwalifikowania czynu oskarżonego z
art.226 § 1 kk
. Ustawodawca przyjął w nim, że odpowiedzialność na tej podstawie ponosi ten kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Nie budziło wątpliwości, że tempore criminis pokrzywdzony jako ówczesny poseł na Sejm RP był funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art.115 § 13 pkt 2 kk. Trafnie apelujący wskazywał, że nie każda zniewaga skierowana wobec osoby posiadającej taki status równa się odpowiedzialności z art.226 § 1 kk. Wystąpić muszą bowiem jednocześnie, łącznie dwa inne znamiona. Znieważenie winno mieć miejsce „
podczas i
w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”. Treść przywołanego przepisu wskazuje nie tylko na związek funkcjonalny z pełnionymi obowiązkami, lecz także na wymóg jednoczesnego pełnienia obowiązków służbowych. W orzecznictwie zwraca się uwagę (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.08.2020r., V KK 136/19), że zawarty w art.226 § 1 kk zwrot „obowiązki służbowe” obejmuje coś innego niż „czynności służbowe”. Zbiory desygnatów obu tych pojęć pozostają bowiem w takiej relacji, że każda czynność służbowa należy do obowiązków służbowych, ale nie każda czynność wykonywana w ramach „obowiązków służbowych” jest „czynnością służbową”. W zakresie odpowiedzialności za przestępstwo stypizowane w art.226 § 1 kk mieścić się może tylko takie zachowanie sprawcy czynu, które, po pierwsze, jest
podejmowane w tym czasie (podczas), w którym funkcjonariusz publiczny pełni obowiązki służbowe, a więc kiedy funkcjonariusz publiczny podejmuje określoną działalność (czynności, zachowania) z nakazu (konieczności) wynikającego z jego służby, a po drugie,
podjęte zostało w związku z taką działalnością funkcjonariusza publicznego. Podstawą zachowania funkcjonariusza publicznego musi być
obowiązek wynikający z jego służby, a więc zachowanie mieszczące się w ramach jego obowiązków określonych stosownymi regulacjami prawnymi. Określenie „podczas pełnienia obowiązków służbowych” należy odnosić do samych czynności wykonywanych przez funkcjonariusza publicznego. Czynności te muszą jednak formalnie mieścić się w ich prawnym zakresie działania. Trzeba przy tym jednak doprecyzować, że w przepisie art.226 § 1 kk mowa jest o obowiązkach służbowych, a zatem chodzi nie tylko o czynności służbowe, ale o zachowania, które wykonywane są przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego uprawnień, a więc w ramach jego służby. Wobec braku definicji legalnej (autentycznej) zwrotu „obowiązki służbowe”, jak też i braku ugruntowanej definicji tego zwrotu w języku prawniczym, trzeba ustalić zakres znaczeniowy tego pojęcia na gruncie języka powszechnego. Słowo „obowiązek” tłumaczy się w słownikach języka polskiego jako - w pierwszym znaczeniu: „konieczność zrobienia czegoś wynikającego z nakazu wewnętrznego, moralnego, administracyjnego, prawnego powinność, zobowiązanie” w znaczeniu drugim: „to czynności, funkcje związane z piastowaniem jakiegoś stanowiska, urzędu”. Z kolei przymiotnik „służbowy” rozumiany jest jako „dotyczący pracy w instytucji, wynikający z pracy, należny komuś z tytułu pracy, urzędowy, oficjalny”. Z uwagi na zakaz wykładni rozszerzającej przepisu określającego znamiona czynu zabronionego pod groźbą kary (art. 1 § 1 kk nullum crimen sine lege certa) jasne jest, że w formule odpowiedzialności za przestępstwo stypizowane w art.226 § 1 kk mieścić się może tylko takie
zachowanie sprawcy czynu (opisane czynnością modalną), które jest podejmowane w tym czasie (podczas), w którym funkcjonariusz publiczny pełni obowiązki służbowe, a zatem funkcjonariusz publiczny podejmuje określoną działalność (czynności, zachowania) z nakazu (konieczności) wynikającego z jego służby, a ponadto sprawca podejmuje czynność sprawczą w związku z taką działalnością funkcjonariusza publicznego. Podstawą zachowania funkcjonariusza publicznego musi więc być obowiązek wynikający z jego służby, a więc zachowanie mieszczące się w ramach jego obowiązków określonych stosownymi regulacjami. Formuła „podczas pełnienia obowiązków służbowych” oznacza zbieżność czasową i miejscową zachowania sprawcy i wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariusza publicznego, przy czym do stwierdzenia takiego związku wystarczające będzie, że sprawowana przez pokrzywdzonego funkcja lub zespół czynności należących do jego kompetencji jest motywem działania sprawcy. Mając na uwadze powyższe rozważania zgodzić się należy z obrońcą (s.8-9 apelacji), że oskarżyciele nie wykazali by zachowanie oskarżonego miało związek z funkcją funkcjonariusza publicznego (posła), a tym bardziej, że miało to miejsce „podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych” przez V. A.. Także w tym wypadku przyjęte przez sąd meriti założenie nie znajduje dostatecznego wsparcia dowodowego. Aktualne pozostają argumenty przywoływane już powyżej dot. motywacji oskarżonego. Fakt, że zniewagi wysłane zostały na jego oficjalny fanpage nie oznacza także, że pokrzywdzony wykonywał wówczas jakiekolwiek obowiązki służbowe. W tym zakresie należy odwołać się do treści ustawy z dnia 9.05.1996r. o wykonywania mandatu posła i senatora (Dz.U.2024.907 tj.). Posiadanie mediów społecznościowych jest |
||||||||||||||||||||
|
Wniosek |
||||||||||||||||||||
|
O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego w całości od zarzucanych mu czynów oraz stosowną zmianę rozstrzygnięć zawartych w wyroku w pkt. 3, 4, 5 wyroku. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||||||||||||||||||||
|
Zawarty w apelacji wniosek o uniewinnienie nie znalazł odzwierciedlenia w istniejącym materiale dowodowym oraz treści zarzutów apelacji. |
||||||||||||||||||||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
||||||||||||||||||||
|
1. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
||||||||||||||||||||
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
||||||||||||||||||||
|
0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
0.11. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|||||||||||||||||||
|
0.1Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30.05.2025r. (III K 619/24) w pkt 2-5. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
||||||||||||||||||||
|
Brak w tym zakresie skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. |
||||||||||||||||||||
|
0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
0.0.11. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|||||||||||||||||||
|
Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w pkt 1, w ten sposób, że w ramach czynu zarzucanego oskarżonemu W. E. uznał go za winnego przestępstwa z art.190 § 1 kk w zb. z art.216 § 1 kk w zw. z art.11 § 2 kk w zw. z art.4 § 1 kk (w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu), popełnionego w ten sposób, że w dniu(...) w nieustalonym miejscu, |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach zmiany |
||||||||||||||||||||
|
Częściowe uwzględnienie zarzutów apelacji obrońcy, w zakresie wskazanym powyżej. |
||||||||||||||||||||
|
0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
1.1. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
||||||||||||||||||||
|
4.1. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
||||||||||||||||||||
|
0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||||||
|
6. Koszty Procesu |
||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||||||
|
3. 4. 5. |
Na podstawie art.626 § 1 kpk, art.616 § 1 pkt 2 kpk, art.634 kpk, art.636 § 1 kpk O kosztach obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art.29 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 1982r. prawo o adwokaturze ( tj. Dz.U. 2024.1564 ) i § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust.1-3, § 17 ust.2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024r . w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U.2026.87 tj.). Mając powyższe na uwadze zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw. O. W. kwotę 1.476 zł (w tym 23 % VAT). O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art.634 kpk, art.627 kpk, art.636 § 1 kpk oraz art.8, art.1, art.2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych ( tj. Dz.U.2023.123 ). Uwzględniając sytuację majątkową oskarżonego, jego możliwości zarobkowe sąd odwoławczy zasądził od ww. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w łącznej kwocie 2.016 zł, w tym: ⚫1.496 zł z tytułu poniesionych wydatków (koszty obrony z urzędu oraz ryczałt za doręczenia w kwocie 20 zł), ⚫520 zł opłaty za II instancję. |
|||||||||||||||||||
|
7. PODPIS |
||||||||||||||||||||
|
P. G. M. Ś. G. N. |
||||||||||||||||||||