Zarządzenie z 10 stycznia 2013, sygn. WZ 36/12
Data orzeczenia
10 stycznia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Wojskowa, Wydział Odwoławczo-Kasacyjny
Przewodniczący
SSN Wiesław Błuś
Tagi
Podstawa prawna
ZARZĄDZENIE
Dnia 10 stycznia 2013 r.
Przewodniczący Wydziału Odwoławczo - Kasacyjnego Izby Wojskowej Sądu
Najwyższego
SSN Wiesław Błuś
z a r z ą d z a m
pismo ppłk. rez. M. L. zatytułowane „Zażalenie” pozostawić w
aktach sprawy bez podejmowania czynności procesowych.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., Wojskowy Sąd Okręgowy w
W. nie uwzględnił wniosku sędziego ppłk. M. W. o wyłączenie go od orzekania w
sprawie rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojskowej Prokuratury
Okręgowej w P. z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt: … o odmowie wszczęcia
śledztwa, zawierając w jego treści pouczenie, iż na to orzeczenie zażalenie nie
przysługuje.
W dniu 5 listopada 2012 r. ppłk. rez. M. L. złożył na powyższe postanowienie
zażalenie, w którym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia,
podnosząc, iż rażąco narusza ono art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 176
ust. 1 Konstytucji RP i art. 7 k.p.k.
Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2012 r. Prezes Wojskowego Sądu
Okręgowego w W. odmówił przyjęcia powyższego środka odwoławczego jako
niedopuszczalnego z mocy ustawy.
W dniu 20 grudnia 2012 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo ppłk. rez.
M. L. zatytułowane „Zażalenie”, w którym wniósł o uchylenie zarządzenia Prezesa
Wojskowego Sądu Okręgowego w W. ze względu na naruszenie jego zdaniem art.
2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.
2
W związku z powyższym należy podnieść, że z orzecznictwa i literatury
prawniczej bezsprzecznie wynika, że na postanowienie w przedmiocie wyłączenia
sędziego zażalenie nie służy, gdyż stosownie do treści art. 459 k.p.k. nie jest to
postanowienie kończące postępowanie ani nie dotyczy środków zabezpieczających,
ani też żaden przepis szczególny nie przewiduje tu zażalenia (zob. np.
postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 listopada 1992 r., II AKo
158/92, OSA 1993, z. 6, poz. 33; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z
dnia 20 lipca 1994 r., II AKz 252/94, KZS 1994, z. 6-8, poz. 72; postanowienie Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 grudnia 1997 r., II AKo 385/97, OSA 1998, z.
10, poz. 58; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2000 r., IV KZ
73/00, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2007 r., WZ
6/07, R-OSNKW 2007, poz. 702; M. Siwek, Wyłączenie sędziego na wniosek w
kodeksie postępowania karnego, WPP 2002, nr 2, s. 63; K. Marszał, Proces karny,
Katowice 1998, s. 131; R. Stefański, Postępowanie w przedmiocie wyłączenia
sędziego w postępowaniu karnym, (w:) J. Nowikowski (red.), Problemy stosowania
prawa sądowego. Księga ofiarowana Profesorowi Edwardowi Skrętowiczowi, Lublin
2007, s. 449; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego. Komentarz,
Warszawa 2008, s. 186; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks
postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2011, t. I., uwagi do art. 42 k.p.k.,
teza. 11., Legalis; K. Boratyńska, A. Górski, A. Sakowicz, A Ważny, Kodeks
postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2009, uwagi do art. 42 k.p.k., teza 5.,
Legalis; W. Jasiński, Bezstronność sądu i jej gwarancje w polskim procesie karnym,
Warszawa 2009, s. 366).
Na postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego zażalenie nie służy, w
realiach rozpoznawanej sprawy, również dlatego, że orzeczenie to zostało wydane
przez sąd odwoławczy. Wojskowy Sąd Okręgowy w W., w tej konkretnej sprawie
rozpoznaje bowiem zażalenie na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury
Okręgowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa. W tej sytuacji należy pamiętać, że
zgodnie z treścią art. 426 § 1 k.p.k. od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od
orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy,
chyba że ustawa stanowi inaczej. Wynikające z Kodeksu postępowania karnego
wyjątki od tej zasady nie przewidują możliwości zaskarżenia również postanowienia
sądu odwoławczego wydanego w przedmiocie wyłączenia sędziego. Jest to
3
postępowanie jednoinstancyjne, mające charakter wpadkowy wobec głównego
przedmiotu postępowania. Przypomnienie treści powołanych przepisów
postępowania ma decydujące znaczenie dla podjętej przez Sąd Najwyższy decyzji
procesowej. Skarżący wywiódł skargę od orzeczenia sądu odwoławczego, która to
skarga z oczywistych, wskazanych wyżej powodów, jest środkiem odwoławczym
niedopuszczalnym z mocy ustawy i żaden sąd nie jest uprawniony do jej
rozpoznania. Wniesienie zatem „zażalenia” w postępowaniu mającym ze swojej
istoty charakter jednoinstancyjny, a ponadto od orzeczenia wydanego przez sąd
odwoławczy, nie może wywoływać skutków prawnych i inicjować postępowania
procesowego o charakterze dwuinstancyjnym zmierzającym do badania warunków
formalnych lub warunków dopuszczalności takiego „środka odwoławczego” (poza
wyjątkami wskazanymi wyraźnie w ustawie).
Wobec powyższego, należało pismo M. L. z dnia 10 grudnia 2012 r. określone
przez niego jako „zażalenie” pozostawić w trybie administracyjno - porządkowym,
bez nadania mu biegu procesowego.
Pouczenie: na zarządzenie nie przysługuje zażalenie.