Uzasadnienie z 1 lutego 2016, sygn. III Ca 1529/15

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 29 maja 2015 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi:

1. ustalił, że w skład majątku wspólnego małżonków W. H. i H. H. (1) wchodzi nieruchomość gruntowa, położona w Ł. przy ul. (...) (dawniej ul. (...) / Czereśniowa), obejmująca działki o numerach ewidencyjnych (...) (dawniej nr 126), dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) - o wartości 475.000 zł;

2. ustalił, że w skład spadku po W. H., zmarłym w dniu 14 grudnia 1990 roku, wchodzi udział wynoszący 1/2 w majątku opisanym w punkcie 1;

3. dokonał podziału majątku opisanego w punkcie 1 i działu spadku opisanego w punkcie 2, w ten sposób, że:

a. prawo własności nieruchomości opisanej w punkcie 1 przyznał na wyłączną własność R. K.,

b. zasądził od R. K. na rzecz D. H. kwotę 79.166,66 zł tytułem spłaty, płatnej jednorazowo w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności;

4. ustanowił na nieruchomości opisanej w punkcie 1 postanowienia hipotekę przymusową w kwocie 79.166,66 zł celem zabezpieczenia spłaty zasądzonej od R. K. na rzecz D. H. w punkcie 3 litera b postanowienia,

oraz orzekł o kosztach procesu.

Powyższe postanowienie w zakresie punktu 3.b., tj. rozstrzygnięcia o wysokości spłaty oraz punktu 4, tj. zabezpieczenia zasądzonej spłaty zaskarżył apelacją wnioskodawca, wnosząc o zmianę postanowienia w tym zakresie poprzez przyznanie udziału w nieruchomości bez spłat na rzecz D. H. i o oddalenie wniosku o zabezpieczenie. W uzasadnieniu apelujący wskazał, że Sąd Rejonowy nie uwzględnił darowizn dokonanych przez W. i H. H. (1) na rzecz J. H., ich syna, a ojca uczestnika postępowania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest niezasadna.

Jedyny zarzut apelującego sprowadza się do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, z uwagi na jego braki w zakresie ustalenia okoliczności dokonania przez W. i H. H. (1) darowizn na rzecz J. H., ich syna, a ojca uczestnika postępowania.

Zdaniem apelującego, z zeznań świadków I. S. i S. H. wynika, że J. H. otrzymał w darowiźnie dwa samochody, tj. moskwicza i s. oraz pieniądze na mieszkanie w blokach i całe jego wyposażenie. Jednocześnie, apelujący przyznał, że nie wie ile dokładnie spadkodawcy dali pieniędzy, ale jest możliwe ustalenie wartości ww. rzeczy i w ten sposób udowodnienie wysokości darowizn, o co wnosił apelujący w postępowaniu.

Powyższe argumenty apelującego stanowią, zdaniem Sądu Okręgowego, wyłącznie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego. Odpowiadając na tak postawiony zarzut, można w istocie przytoczyć trafną argumentację Sądu Rejonowego, że wprawdzie na podstawie zeznań apelującego (wnioskodawcy) oraz świadków I. S., S. H. i J. M., Sąd Rejonowy ustalił, że W. i H. małżonkowie H. pomagali finansowo J. H., to jednak zeznania te, ani żadne inne dowody zgromadzone w sprawie nie pozwoliły poczynić w tym zakresie ustaleń dalej idących.

Apelujący nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na ustalenie faktu dokonania ww. darowizn. Zgodnie zaś z art 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w art. 232 k.p.c. który stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

W szczególności brak jest jakichkolwiek dowodów, nawet jeśli uznać, że fakt taki miał miejsce, na to w jakiej części W. i H. małżonkowie H. uczestniczyli w pokryciu wkładu mieszkaniowego w związku z przydzieleniem G. H. spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

Odnosząc się do darowizny środków pieniężnych na zakup samochodów marki M. i S., należy wskazać, że świadek I. S. potwierdził, że państwo H. W. i H. kupili J. i G. samochód marki M. (...) w czasie, gdy mieszkali oni jeszcze przy ul. (...). Nie wiadomo jednak ostatecznie, co przyznał sam apelujący, czy W. i H. małżonkowie H. kupili synowi samochód, czy też przekazali pieniądze na zakup, a jeśli tak, czy sfinansowali go w całości, czy w części. Brak również dowodów na to, czy auta Moskwicz i S. były kupione nowe, czy używane, nie znany jest też rok produkcji żadnego z nich ani dokładny rok zakupu.

Brak również w materiale dowodowym jakichkolwiek podstaw, by ustalić, w jakiej kwocie W. i H. małżonkowie H. partycypowali w kosztach urządzenia mieszkania swojego syna. Żadna z zeznających w sprawie osób nie była nadto w stanie określić, jakie przedmioty urządzenia domowego zostały zakupione z przekazanych przez rodziców środków.

Wobec tego, że przedmiotem darowizn dokonanych przez W. i H. H. (1) na rzecz J. H. - wedle twierdzeń apelującego - były środki pieniężne, jak również w braku dowodów pozwalających ustalić na co w istocie środki te zostały przeznaczone, oddaleniu podlegał wniosek R. K. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych celem wyceny przedmiotu darowizn na rzecz J. H.. Przeprowadzenie tego dowodu było – w powyższym stanie rzeczy – nie tylko bezprzedmiotowe, lecz również niewykonalne.

Reasumując, nie budzi żadnych wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie apelujący nie udowodnił jakichkolwiek darowizn na rzecz J. H.. Z tej przyczyny, nie mogło zostać uwzględnione żądanie apelującego zaliczenia wskazanych przez niego darowizn na schedę spadkową.

Odnosząc się zaś do zaskarżonej części rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu zasądzonej spłaty poprzez ustanowienie na przedmiotowej nieruchomości hipoteki przymusowej w kwocie 79.166,66 zł celem zabezpieczenia spłaty zasądzonej od R. K. na rzecz D. H., Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do jego uchylenia, tym bardziej, że apelujący nie przedstawił żadnych w tym zakresie zarzutów ani twierdzeń.

Zważywszy na niski poziom dochodów apelującego i znaczną w porównaniu do tychże wysokość spłaty, brak możliwości zwiększenia dochodów w najbliższym czasie, jak również zważywszy na okoliczność, że nieruchomość przy ul. (...) w Ł. stanowi główny składnik majątku apelującego, Sąd Rejonowy zasadnie uwzględnił wniosek uczestnika o zabezpieczenie spłaty przez ustanowienie na przedmiotowej nieruchomości hipoteki przymusowej w kwocie odpowiadającej wysokości spłaty. W okolicznościach niniejszej sprawy brak zabezpieczenia mógłby poważnie utrudnić lub uniemożliwić wykonanie postanowienia działowego (art. 7301 § 2 k.p.c.) tym bardziej, że na podstawie niniejszego postanowienia apelujący będzie mógł ujawnić siebie jako jedynego właściciela nieruchomości w księdze wieczystej na nowej podstawie prawnej i wnosić o wykreślenie ostrzeżenia o niezgodności ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym, a następnie nieruchomością swobodnie dysponować.

Mając wszystko powyższe na względzie Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. Na koszty poniesione przez uczestnika postępowania złożyło się wynagrodzenie jego pełnomocnika w osobie adwokata, którego wysokość ustalono na podstawie § 2 ust. 1 i 2, § 6 ust. 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 490).