Postanowienie z 17 marca 2016, sygn. II Cz 9/16

POSTANOWIENIE

Dnia 17 marca 2016 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Karina Marczak

Sędziowie: SO Agnieszka Bednarek- Moraś ( spr.)

SO Wiesława Buczek-Markowska

po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku wierzycieli M. M., (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B., Banku (...) Spółki Akcyjnej w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w Ś., (...) Spółki Akcyjnej we W., Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Ś., (...) Bank Spółki Akcyjnej w W., U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W., Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W., (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W., S. A. (Spółki Akcyjnej) w P. Oddziału w Polsce

przeciwko dłużnikom J. M. (1), J. M. (2), J. K., P. K.

przy udziale B. S., M. G., W. S., J. S., A. M., (...) Banku Spółki Akcyjnej w K. (...) Oddział w Ł., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.

o egzekucję z nieruchomości prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Świnoujściu R. J. sygn. akt KMP 113/04, KM 139/11, KM 1166/12, KM 1604/12, KM 646/13, KM 1602/12, KM 607/12, KM 380/11, KM 477/10, KM 774/11, KM 150/11, KM 1201/10, KM 1048/10, KM 1154/13, KM 842/13, KM 606/12, KM 558/11, KM 893/14, KM 892/14, KM 894/14, KM 221/15

na skutek zażalenia dłużników J. K. i P. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 9 października 2015 roku, w sprawie I Co 1008/12

oddalić zażalenie.

SSO Agnieszka Bednarek-Moraś SSO Karina Marczak SSO Wiesława Buczek-Markowska

II Cz 9/16

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Świnoujściu na postawie art. 987 k.p.c. udzielił przybicia własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę gruntu numer (...) o powierzchni 261 m ² zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wraz z garażem, położonej w Ś. przy ulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...), będącej przedmiotem licytacji w dniu 28 maja 2014 r. na rzecz I. S. z domu G., córki W. i A., zamieszkałej w Ś. ul. (...), nr PESEL (...), do majątku osobistego, za cenę 324.037,50 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 28 maja 2014r. udzielił przybicia własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu numer (...) o powierzchni 261 m ² zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wraz z garażem, położonej w Ś. przy ulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...), będącej przedmiotem licytacji w dniu 28 maja 2014 roku, na rzecz licytanta I. S. z domu G., córki W. i A., do jej majątku osobistego, za cenę 324.037,50 zł.

Dłużnicy wnieśli zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z dnia 04 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, w sprawie sygn. akt II Cz 1795/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świnoujściu.

W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy przedwcześnie udzielił przybicia, bowiem powinien był zbadać, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki negatywne wymienione w art. 991 § 1 k.p.c. skutkujące odmową przybicia. Sąd Okręgowy podjął wątpliwość co do prawomocności umorzenia postępowania egzekucyjnego w kilku sprawach dotyczących wierzycieli, którzy wszczęli lub przyłączyli się do egzekucji z nieruchomości, z uwagi na doręczenie przez komornika orzeczenia wprost stronie, nie zaś ustanowionemu pełnomocnikowi. Z uwagi na wydane postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowań egzekucyjnych komornik nie zawiadamiał tych wierzycieli o czynnościach, które podejmował w toku egzekucji, w szczególności o dokonaniu opisu i oszacowania, postanowieniu o sprostowaniu opisu i oszacowania, o wyznaczeniu terminu licytacji. Tym wierzycielom nie upłynął termin do wniesienia skargi na tą czynność komornika i nie można uznać, że postępowania te są prawomocnie zakończone. Przed rozstrzygnięciem tej kwestii nie można z całą stanowczością stwierdzić, czy prawa tych wierzycieli nie zostały naruszone.

Sąd Odwoławczy polecił dokonanie oceny, czy umowa najmu zawarta przez dłużników już po zajęciu nieruchomości w sprawie KM 850/08 i po wpisie stosownej wzmianki w księdze wieczystej nieruchomości, wywołała skutek wobec tego wierzyciela i czy w tym kontekście zasadnym było obniżenie ceny wywołania, i czy sprzedaż niemchomości po takiej cenie nie naruszyła praw tego wierzyciela, jak i innych uczestników postępowania.

Sąd Okręgowy stwierdził, że w aktach egzekucyjnych brak jest dowodów doręczenia przez komornika postanowienia z dnia 26 listopada 2013r. w przedmiocie sprostowania opisu i oszacowania dokonanego w dniu 19 czerwca 2013r. wszystkim uczestnikom, w szczególności wierzycielom hipotecznym.

Przy ponownym rozpoznaniu, postanowieniem z dnia 05 stycznia 2015r. Sąd Rejonowy w Świnoujściu odmówił udzielenia przybicia własności powyższej nieruchomości, będącej przedmiotem licytacji w dniu 28 maja 2014 roku, na rzecz licytanta I. S..

Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżył licytant I. S..

Postanowieniem z dnia 12 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, w sprawie sygn. akt II Cz 685/15, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świnoujściu.

W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy nie dokonał analizy sytuacji stwierdzonej przez Sąd Okręgowy i nie zbadał akt egzekucyjnych w szczególności pod kątem tego, czy komornik nie dokonał stosownych doręczeń i czy postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych nie stały się prawomocne.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z art. 386 § 6 k.p.c., który poprzez art. 397 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. ma zastosowanie do zażalenia wniesionego od postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Oznacza to w niniejszej sprawie, że w pierwszej kolejności Sąd Rejonowy zobowiązany był ocenić, czy nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 991 k.p.c. uzasadniające odmowę przybicia. Zgodnie z tym przepisem: § 1. Sąd odmówi przybicia z powodu naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu. § 2. Sąd odmówi również przybicia, jeżeli postępowanie podlegało umorzeniu lub zawieszeniu albo jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że z tego powodu nie nastąpiło naruszenie jego praw albo że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie.

Komornik Sądowy, po zapoznaniu się z postanowieniami Sądu Okręgowego w Szczecinie wydanymi w niniejszej sprawie, nadesłał w dniu 22 lipca 2015r. pismo z dnia 14 lipca 2015r. zawierające informację o sposobie wykonania zaleceń Sądu Okręgowego w Szczecinie wynikających z postanowienia z dnia 04 grudnia 2014r., zaś w dniu 23 września 2015r. nadesłał akta KM 850/08, KM 752/08, KM 38/09, KM 620/10, KM 379/09, KM 200/09 i KM 1602/12 celem dokonania ich analizy pod kątem wykonania zaleceń Sądu Okręgowego.

Sąd Rejonowy dokonał analizy wszystkich nadesłanych akt przez Komornika i stwierdził, że Komornik dokonał doręczenia w tych sprawach odpisów postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz zawiadomień o dalszych czynnościach Komornika ustanowionym w sprawie pełnomocnikom i tak: w sprawie KM 850/08 pełnomocnik otrzymał korespondencję w dniu 20 lipca 2015r., w sprawie KM 752/08 - w dniu 21 lipca 2015r., w sprawie KM 38/09 - w dniu 21 lipca 2015r., w sprawie KM 620/10 - w dniu 21 lipca 2015r., w sprawie KM 379/09 - w dniu 20 lipca 2015r., w sprawie KM 200/09 - w dniu 20 lipca 2015r. Żaden z wierzycieli nie wniósł skargi na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jak też na dalsze czynności komornika.

Wobec powyższego Sąd Rejonowy uznał, że postępowanie egzekucyjne z nieruchomości wobec tych wierzycieli w sprawach wskazanych wyżej zostało skutecznie zakończone. Skoro żaden wierzyciel, działający przez pełnomocnika, nie wniósł skargi na którąkolwiek z czynności komornika, oznacza to, że prawa wierzycieli nie zostały naruszone, a zatem niniejsze postępowanie nie zawiera uchybień, o których mowa w art. 991 k.p.c. skutkujących odmową udzielenia przybicia.

Komornik nadesłał też akta KM 1602/12, z których wynikało, że zawiadomienia o wszystkich czynnościach oraz odpisy postanowień zostały doręczone przez Komornika również wierzycielom hipotecznym. Także i ci wierzyciele żadnych skarg nie wnieśli.

W zakresie wpływu zawartej przez dłużników w dniu 10 listopada 2009r. umowy najmu wskazano, że z operatu szacunkowego wynika, iż wartość rynkowa prawa najmu przedmiotowej nieruchomości wynosi 195.700 zł, a tym samym suma oszacowania bez uwzględnienia najmu - 631.200 zł, a z uwzględnieniem najmu - 435.500 zł. Czynności komornika w postaci opisu i oszacowania nie zaskarżył żaden z wierzycieli, jak też dłużnicy. Prawa uczestników postępowania egzekucyjnego nie zostały zatem naruszone.

Zdaniem Sądu I instancji nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki z art. 991 k.p.c. skutkujące odmową przybicia. W toku licytacji nie zostały naruszone przepisy postępowania (§ 1), jak też ostatecznie wszyscy uczestnicy otrzymali zawiadomienia o licytacji i nie wnieśli skargi, a zatem nie nastąpiło naruszenie ich praw (§ 2).

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli dłużnicy J. K. i P. K., którzy zaskarżając je w całości, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli, iż postępowanie w sprawie licytacji nieruchomości trwa od maja 2014 roku i jest to trzecie zażalenie w sprawie. Sprawa rozstrzygana jest przez sąd Rejonowy raz na korzyść licytanta, to raz na korzyść dłużników. W niniejszej sprawie po raz trzeci Sąd Rejonowy w Świnoujściu zanalizował sprawę uważając, że dokonał tego pod kątem wytycznych Sądu Okręgowego ujętych w postanowieniach z dnia 04.12.2014 r. i 12.05.2015 r. jednakże ustalenia są te nieprawdziwe i niezgodne ze stanem faktycznym istniejącym w sprawie.

Dłużnicy podnosili, iż Sąd Rejonowy stwierdził, że wierzyciele hipoteczni zostali zawiadomieni o wszystkich czynnościach komornika sądowego oraz doręczono im postanowienia o umorzeniach. Tymczasem o czynnościach tych nie był informowany wierzyciel hipoteczny M. G., na dowód czego dłużnicy przedstawili oświadczenie tej osoby z 20 października 2015 r.

Dłużnicy podnosili nadto, iż dopiero w dacie 17.07.2015 r. komornik sądowy przesłał dłużnikom odpis postanowienia z dnia 26.11.2013 r. z adnotacją „ odpis z dnia 14 lipca 2015 r. prostujące protokół opisu i oszacowania z niewydzielonej części nieruchomości położonej w Ś. przy ul. (...). W dniu 24 lipca 2015 r. dłużnicy złożyli skargę na tę czynność komornika sądowego. Skarga ta została rozpatrzona, postanowienie w sprawie doręczone dnia 19.10.2015 r., które to dłużnicy postanowili zaskarżyć do Sądu II instancji.

W tych okolicznościach, zdaniem dłużników, nie można udzielać przybicia , zaś postanowienie należy koniecznie uchylić.

Nabywca nieruchomości I. S. wniosła o oddalenie zażalenia

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie dłużników nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się całkowicie chybione.

Na wstępie Sąd Okręgowy wskazuje, iż podstawy odmowy udzielenia przybicia zostały określone w art. 991 k.p.c. Przepis ten wskazuje, iż można odmówić przybicia, jeżeli zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, a mianowicie wystąpiły naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji oraz uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu (§ 1). Odmowa nastąpi ponadto w sytuacji, gdy postępowanie podlegało umorzeniu lub zawieszeniu oraz jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji chyba, że z tego powodu nie nastąpiło naruszenie jego praw, albo że będąc na licytacji, nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 2). Wszystkie te przyczyny Sąd winien uwzględnić z urzędu, niezależnie od tego, czy strony podniosły zarzuty. Nie dotyczy to tylko przesłanki nie powiadomienia uczestnika o licytacji, gdyż Sąd uchybienie to uwzględni dopiero na przedstawiony mu zarzut. Ustawodawca zatem zawęził podstawy zażalenia i nie mogą one odnosić się do wcześniejszych etapów. W postanowieniu z dnia 11 lutego 2000 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że przewidziana w art. 997 k.p.c. podstawa zażalenia na postanowienie sądu co do przybicia ogranicza się do naruszenia przepisów na etapie zawiadomienia o licytacji, toku jej prowadzenia i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego (sygn. akt III CKN 1072/99, OSNC 2000, nr 9, poz. 160).

Sąd Okręgowy po przeanalizowaniu wszystkich akt egzekucyjnych ocenił, że nie wystąpiła ani jedna przesłanka, z wymienionych w przepisie art. 991 k.p.c., która mogłaby skutkować odmową udzielania przybicia. Dłużnicy i wierzyciele prawidłowo zawiadamiani byli o czynnościach egzekucyjnych.

Przebieg czynności w toku samej licytacji odzwierciedla protokół. Wynika z niego, że licytacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W trakcie przetargu nie zostały złożone skargi na czynność komornika. Nikt z obecnych nie zgłaszał nadto żadnych uwag. Do licytacji stanęła jedynie I. S..

Wskazać należy, iż analiza akt egzekucyjnych wskazuje, iż komornik prowadził postępowanie egzekucyjne w granicach wniosków wierzycieli, wierzyciele wnioskowali o prowadzenie egzekucji z nieruchomości dłużników położonej w Ś. przy ul. (...), zostało to ujawnione w drodze wzmianek poczynionych w księdze wieczystej tej nieruchomości, wierzyciele składali wnioski o dokonanie opisu i oszacowania oraz wyznaczenie licytacji nieruchomości. Wbrew twierdzeniem dłużników Sąd Okręgowy stwierdził również, że komornik w sposób właściwy zawiadomił wszystkich uczestników o dokonanych w toku egzekucji czynnościach, doręczając korespondencję stronom osobiście lub do rąk ustanowionych pełnomocników. Uchybienia stwierdzone przez Sad Okręgowy zostały wyeliminowane i żaden z wierzycieli nie zgłosił skargi na czynności komornika. Ogólnikowe zarzuty dłużników w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w dowodach doręczeń znajdujących się w aktach egzekucyjnych. Nadto podkreślić należy, iż mogli oni składać zarzuty tylko z zakresie własnych interesów, a nie innych uczestników postępowania.

Odnosząc się do oświadczenia wierzyciela hipotecznego M. G. wskazać należy, iż osoba ta mimo osobistego odebrania odpisu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 9 października 2015 r. w przedmiocie przybicia własności nieruchomości nie zdecydowała się tego orzeczenia zaskarżyć. Korespondencja do M. G. kierowana była w toku wszystkich postępowań egzekucyjnych na adres ul. (...) w Ś.. Pod adresem tym wierzyciel osobiście odebrał korespondencję w 7 maja 2013 roku (k. 38,39 w sprawie km 646/13) i nie wskazywał on komornikowi innego adresu do doręczeń. Pozostała korespondencja powraca do komornika jako niepojęta w terminie. Nie można zatem uznać, iż w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiło naruszenie jego praw, skoro sam nie podnosi takiego zarzutu.

Podnieść przy tym trzeba, iż wierzyciele hipoteczni posiadający zabezpieczenie na nieruchomości będącej przedmiotem przetargu nie muszą ani uczestniczyć w licytacji, ani też być wierzycielem egzekwującym z wniosku którego czynność taka jest przeprowadzana. Mimo sprzedaży nieruchomości, nie tracą oni ustanowionego na ich rzecz zabezpieczenia.

Nadto Sąd Okręgowy wskazuje, iż skarga dłużników na postanowienie komornika sądowego w postaci sprostowania opisu i oszacowania odrzucona została postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. w sprawie sygn. Sądu Rejonowego w Świnoujściu akt I Co 812/15 z uwagi na złożenie po terminie. Jak wskazał Sąd Rejonowy odpis postanowienia komornika doręczono dłużnikom 29 listopada 2013 r. w sprawie km 1602/12 k. 135. Orzeczenie to jest prawomocne, żaden z dłużników nie zaskarzył go zażaleniem.

Do wcześniej podnoszonych zarzutów dłużników Sąd Okręgowy odniósł się już w uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 grudnia 2014 r. i podtrzymuje swoje stanowisko.

Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c., w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

SSO Agnieszka Bednarek-Moraś SSO Karina Marczak SSO Wiesława Buczek-Markowska

Zarządzenia:

1. odnotować i zakreślić;

2. odpis postanowienia doręczyć stronom, nabywcy i komornikowi raz z aktami km

3. po dołączeniu zwrotek akta zwrócić SR