Postanowienie SN z 23 listopada 1999, sygn. II UZ 132/99
Data orzeczenia
23 listopada 1999
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział II
Przewodniczący
SSN Barbara Wagner
Tagi
Podstawa prawna
art. 126
kpc
art. 187
kpc
art. 385
kpc
art. 392
kpc
art. 393
kpc
art. 397
kpc
art. 399
kpc
art. 401
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
II UZ 132/99
Strona nie może skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd kwalifi-
kacji środka zaskarżenia alternatywnie oznaczonego w piśmie procesowym,
jeżeli wybrany środek prawny odpowiadał warunkom jego dopuszczalności.
Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Barbara
Wagner (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 1999 r. na posiedzeniu
niejawnym sprawy z wniosku Leszka G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-
nych-Oddziałowi w Ż. o wysokość świadczenia, na skutek zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 lipca1999 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d d a l i ć zażalenie.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 lipca 1999 r. [...] odrzucił
nazwaną „zażaleniem” kasację Leszka G. od postanowienia tego Sądu z dnia 24
maja 1999 r., odrzucającego zażalenie na postanowienie z dnia 23 września 1998 r.
odrzucające wniosek z dnia 31 lipca 1998 r. o wznowienie postępowania zakończo-
nego wyrokiem z dnia 2 czerwca 1998 r. [...].
Leszek G. zaskarżył to postanowienie zażaleniem, twierdząc, że jego skarga o
wznowienie postępowania z dnia 31 lipca 1998 r. była „w istocie” kasacją od wyroku
wydanego w sprawie [...]. Sąd tak winien był ją zakwalifikować i jako kasację rozpoz-
nać.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2
Leszek G. wniósł w dniu 31 lipca 1998 r. skargę o wznowienie postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2 czerwca 1998 r. [...],
odrzuconą, wobec braku ustawowych podstaw wznowienia, postanowieniem tego
Sądu z dnia 23 września 1998 r. Postanowieniem z dnia 24 maja 1999 r. Sąd odrzu-
cił zażalenie z dnia 14 października 1998 r. na powyższe postanowienie. Z kolei
także i to ostatnie orzeczenie Leszek G. zaskarżył zażaleniem w dniu 8 czerwca
1999 r. W „piśmie wyjaśniającym” z dnia 29 czerwca 1999 r. skarżący podał, że za-
żalenie z dnia 8 czerwca 1999 r. jest „w istocie” kasacją od postanowienia z dnia 24
maja 1999 r. Sąd więc zakwalifikował ów środek zaskarżenia zgodnie z intencją
skarżącego i postanowieniem z dnia 30 lipca 1999 r. odrzucił kasację jako prawnie
niedopuszczalną na podstawie art. 3932
KPC. W zażaleniu na to postanowienie Le-
szek G. twierdził, że skarga o wznowienie postępowania z dnia 31 lipca 1998 r. była
„w istocie” kasacją od wyroku z dnia 2 czerwca 1998 r. i Sąd błędnie rozpoznał ją
jako inny środek prawny.
Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 maja 1999 r.
trafnie podniósł, że prawo nie przewiduje alternatywnych środków zaskarżenia tego
samego orzeczenia, a skarga o wznowienie postępowania i kasacja wzajemnie się
wykluczają. Są one bowiem różnymi instytucjami procesowymi, niezależnymi od sie-
bie, odmiennie unormowanymi co do ich dopuszczalności.
Żądanie wznowienia postępowania może dotyczyć tylko postępowania zakoń-
czonego prawomocnym wyrokiem (art. 399 KPC); kasacja przysługuje od kończą-
cych postępowanie w sprawie orzeczeń wydanych przez sąd drugiej instancji (art.
392 § 1 KPC). Podstawy wznowienia są skonkretyzowane (art. art. 401, 403 KPC);
podstawy kasacji zostały sformułowane ogólnie w art. 3931
KPC, a do ich konkrety-
zacji skarżący jest zobowiązany ad causam. Żądanie wznowienia może być zgłoszo-
ne przez stronę osobiście; do osobistego wniesienia kasacji strona jest uprawniona
tylko w przypadkach wskazanych w art. 3932
§ 2 KPC. Kasację wnosi się w jednoli-
tym terminie miesięcznym od dnia doręczenia skarżącemu orzeczenia (art. 3934
KPC) ; skargę o wznowienie postępowania - w terminie trzech miesięcy liczonym a
tempore scentiae (art. 407 KPC ). Do wznowienia postępowania właściwy jest sąd,
który wydał zaskarżony wyrok lub który ostatnio orzekał co do istoty sprawy (art. 405
KPC); do rozpoznania kasacji – Sąd Najwyższy ( art. 392 § 1 KPC). Inna jest wresz-
cie treść skargi o wznowienie postępowania (art. 409 KPC), inna kasacji (art. 3933
KPC ). Oba te środki zaskarżenia powinny czynić jednak zadość wymaganiom prze-
3
pisanym dla pism procesowych, w tym zawierać oznaczenie rodzaju pisma (art. 126
§1 pkt 2 KPC w związku z art. 3933
oraz art. 126 § 1 pkt 2 KPC w związku z art. 187
§ 1 KPC i art. 409 KPC).
Sąd nie ma obowiązku dokonywania z urzędu korekty wskazanego przez
stronę rodzaju pisma procesowego. Nie ma też obowiązku traktowania pisma proce-
sowego oznaczającego alternatywnie jego rodzaj jako równocześnie kilku różnych
rodzajowo pism procesowych i rozpoznawania każdego z nich z osobna. Pozosta-
wienie Sądowi swobody wyboru rodzaju pisma oznaczonego alternatywnie prowadzi
do związania strony dokonanym wyborem w takim znaczeniu, że zasadniczo nie
może go ona skutecznie kwestionować. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy
Sąd prawidłowo zakwalifikował pismo procesowe Leszka G. z dnia 31 lipca 1998 r.
jako skargę o wznowienie postępowania i rozpoznał je we właściwym trybie.
Twierdzenie Leszka G., że jego wniosek o wznowienie postępowania w spra-
wie [...] był kasacją od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2 czerwca 1998 r.,
nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy uchylenia lub zmiany zaskarżonego
zażaleniem postanowienia z dnia 30 lipca 1999 r. Podniesiona okoliczność nie ma
bowiem znaczenia dla zasadności rozstrzygnięcia zawartego w tym postanowieniu,
którego przedmiotem jest odrzucenie osobistej kasacji od innego, niż wyrok z dnia 2
czerwca 1998 r., orzeczenia – postanowienia odrzucającego zażalenie na odrzuce-
nie skargi o wznowienie postępowania. Kasacja, jak ustalił Sąd drugiej instancji, od
wyroku z dnia 2 czerwca 1998 r. [...] nie została wniesiona. Ustalenia tego skarżący
do dnia 6 sierpnia 1999 r., a więc przez ponad rok, nie kwestionował.
Gdyby jednak nawet uznać za zasadne twierdzenie skarżącego, że jego wnio-
sek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 2 czerwca
1998 r. był w istocie kasacją od tego wyroku, kasację tę należałoby odrzucić przy-
najmniej z dwóch przyczyn. Po pierwsze, ze względu na osobiste jej wniesienie po-
mimo przymusu adwokackiego (art. 3932
KPC); po drugie – z powodu przekroczenia
terminu do wniesienia tego rodzaju środka zaskarżenia (wyrok w sprawie [...] został
doręczony Leszkowi G. 30 czerwca 1998 r., pismo procesowe będące według niego
kasacją wpłynęło do Sądu 31 lipca 1998 r.). Jeżeli tej „kasacji”, prawnie niedopusz-
czalnej, nie odrzuciłby wówczas Sąd drugiej instancji, co w kontekście uzasadnienia
postanowienia z dnia 24 maja 1999 r. nie jest prawdopodobne, podlegałaby ona od-
rzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938
§ 1 KPC.
4
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 385 KPC w
związku z art. 397 § 2 KPC i art. 39319
KPC, orzekł jak w sentencji.
========================================