Wyrok z 18 listopada 2014, sygn. XX GC 1105/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 listopada 2014 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący:	SSO Agnieszka Baran
Protokolant:	sekr.sądowy Hanna Nowicka

po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa G. W.

przeciwko (...) P - (...) S.A. w M. (Grecja)

o zapłatę

orzeka:

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 76 490,32 zł (siedemdziesiąt sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt złotych trzydzieści dwa grosze) wraz z ustawowymi odsetkami od 2 stycznia 2014 roku do dnia zapłaty,

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 36 371,56 zł (trzydzieści sześć tysięcy trzysta siedemdziesiąt jeden złotych pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu,

3.  nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 80 006,27 zł (osiemdziesiąt tysięcy sześć złotych dwadzieścia siedem groszy) tytułem brakującej części opłaty od pozwu oraz zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa w toku postępowania w niniejszej sprawie.

SSO Agnieszka Baran

Sygn. akt XX GC 1105/12

UZASADNIENIE

Powód G. W. złożył pozew o zapłatę kwoty 2.400.712,85 zł wraz z odsetkami ustawowymi przeciwko (...) P – (...) spółce akcyjnej z siedzibą w G. (dalej jako: (...) P – (...)). Powód wskazał, że podstawą jego roszczenia jest umowa nr (...) zawarta pomiędzy stronami w dniu 06 czerwca 2011 r. o odpłatne wykonanie prac przez pracowników powoda na rzecz pozwanej w ramach zadania inwestycyjnego „zaprojektowanie i wykonanie autostrady (...) R. – K. na odcinku R. – K.. Do powyższej umowy strony podpisały dwa aneksy w dniu 04 października 2011 r. i w dniu 28 kwietnia 2012 r. Za wykonanie czynności objętych umową pozwana spółka miała zapłacić powodowi kwotę 25 zł netto za każdą osobo-roboczą godzinę, natomiast za każdą godzinę postojową pozwana była obowiązana zapłacić 8,90 zł netto. Rozliczenie usług miało nastąpić według przepracowanych godzin ściśle ewidencjonowanych przez Kierownictwo (...) pozwanej pomnożonej przez 25,00 zł (§ 5 pkt. 2 w/w umowy). Strony określiły szacunkowe wynagrodzenie na rzecz powoda za wykonanie umowy w wysokości 2.500.000 zł netto. Powód wskazał, że pozwany uregulował zobowiązanie jedynie w części i w dniu 05 września 2012 r. dokonała wpłaty w kwocie 112.856,12 zł na poczet faktury (...). Następnie w dniu 13 września 2012 r. strony zawarły porozumienie, w którym pozwana uznała wierzytelność powoda wynikającą z w/w faktur i jednocześnie zobowiązała się do spłaty tychże wierzytelności w dziesięciu równych i miesięcznych ratach po 250.000 zł oraz w jednej racie w kwocie 60.712,85 zł, termin zapłaty każdej z rat miał nastąpić do 20-tego każdego miesiąca, począwszy od października 2012 r. Ponadto w przypadku płatności którejkolwiek z rat w pełnej wysokości, całe niespłacone zobowiązanie pozwanej staje się natychmiast wymagalne. Mimo to pozwany nie dotrzymał powyższych terminów bowiem dopiero w dniu 02 listopada 2012 r. wpłacił kwotę 160.000 zł na poczet faktury o nr (...). Powód w dniu 13 listopada 2012 r. rozwiązał umowę z pozwaną na podstawie § 5 punktu 6 ze skutkiem natychmiastowym z powodu dokonania zapłaty za wystawione faktury (pozew k. 3 – 5).

Pismem datowanym 4 stycznia 2013 r. powód ograniczył powództwo do kwoty 2.050.712,85 zł oraz ustawowych odsetek od kwoty 350.000 zł od dnia 02 czerwca 2012 r. do dnia (...) grudnia 2012 r. Jednocześnie cofnął powództwo w zakresie kwoty 350.000 zł zrzekając się roszczenia w tym zakresie. (k. 40)

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie do kwoty 350.000 zł. (k.71-72)

W odpowiedzi na pozew pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pozwana podniosła, iż należności, których domaga się powód zostały przez niego zapłacone jeszcze przed doręczeniem mu odpisu pozwu. Wskazała, że zapłata ta nastąpiła bezpośrednio na rachunek bankowy powoda albo na rachunek urzędu skarbowego w związku z otrzymanym zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego. Podniosła, że skuteczne doręczenie zawiadomienia o zajęciu powoduje po stronie dłużnika zajętej wierzytelności (pozwanej spółki) określonych obowiązków i przekazania mu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie dochodzonych należności. Spółka (...) wskazała, że zapłaciła powodowi - bądź bezpośrednio bądź na rachunek urzędu skarbowego łącznie kwotę 2.470.491,70 zł. Uiszczane kwoty w pierwszej kolejności były zaliczane na poczet należności głównej najdalej wymagalnej z faktur objętych pozwem a następnie na poczet zaległych odsetek. Pozwana podniósł ponadto, iż roszczenie wynikające z faktur nr (...) z dnia 13 czerwca 2012 r, nr (...) z dnia 06 lipca 2012 r., nr (...) wraz z zestawieniami roboczogodzin, które według powoda zostały zatwierdzone przez pozwanego nie zostało udowodnione (odpowiedź na pozew k.134-140).

W piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. G. W. cofnął pozew w zakresie należności głównej w kwocie 1.974.222,53 zł stanowiącej należność objętą fakturami VAT nr (...) oraz należności odsetkowe. Powód podtrzymał żądanie pozwu co do kwoty 76 490,32 zł. W piśmie powód wskazał sposób rozliczenia wpłat dokonanych przez pozwaną spółkę na jego rzecz, a powołanych w odpowiedzi na pozew (pismo k. 311- 313).

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie w zakresie należności głównej w kwocie 1.974.222,53 zł oraz w zakresie żądanych pozwem odsetek ustawowych od kwot 808.498,38 zł, 1.420.234,88 zł, 31.713,46 zł oraz od kwoty 140.266,13 zł za okres od 11 sierpnia 2012 roku do 01 stycznia 2014 r. (k. 371).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktycznej:

G. W. i spółkę (...) łączyła umowa nr (...) zawarta w dniu 06 czerwca 2011 r., której przedmiotem było odpłatne wykonanie prac przez pracowników powoda na rzecz pozwanego w ramach zadania inwestycyjnego Zaprojektowanie i wykonanie autostrady (...) R. – K. na odcinku R. (bez węzła) – K.. Usługa miała być wykonana w czasie zależnym od potrzeb pozwanego i według jego wskazań. Powód miał skierować swoich pracowników do wykonania czynności pomocniczych przy budowie autostrady (...) na odcinku R. K., do prac ogólno budowlanych związanych z budową autostrady, prac porządkowych i innych prac fizycznych (§ 1 umowy k.13). Należność za świadczone usługi obejmowała stawkę w wysokości 25,00 zł za każda osobo roboczo godzinę. Stawka ta zawierała wszystkie koszty (dowóz, zakwaterowanie, wyposażenie w środki ochrony osobistej, szkolenia ogólne BHP, itp.) (§ 5 ust. 1 umowy k. 14) Ilość pracowników świadczących powyższą usługę liczyła 50 osób dziennie. Rozliczenie usług miało nastąpić według przepracowanych godzin ściśle ewidencjonowanych przez Kierownictwo Robót pozwanego pomnożona przez 25,00 zł. Ustalona cena dotyczyła kwoty netto, do której miał być doliczony podatek VAT. Wynagrodzenie płatne miało być raz w miesiącu na podstawie wystawionej przez powoda faktury VAT przelewem na rachunek wskazany w fakturze, w terminie 30 dni od daty otrzymania wystawionej faktury VAT przez pozwanego. Strony ustaliły wstępnie, iż szacunkowa wartość wynagrodzenia dla powoda za wykonanie wymienionych usług obejmuje 2.500.000 zł netto. Z kolei brak zapłaty w terminie przez pozwanego za fakturę wystawioną przez powoda, powodowało możliwość natychmiastowego rozwiązania przez powoda zawartej umowy. (umowa k. 13 – 15)

Aneksem nr (...) do umowy podpisanym w dniu 04 października 2011 r. do § 5 punktu 1 przyjęto zapis, iż w przypadku godzin postojowych kierowców pozwany zapłaci powodowi stawkę w wysokości 8,90 zł netto, za każdą godzinę postojową. (aneks nr (...) k. 16 – 17)

Aneksem nr (...) do wymienionej umowy zawartym w dniu 28 kwietnia 2012 r. strony zmieniły czas obowiązywania niniejszej umowy do dnia 31 grudnia 2012 r. (k. 18 – (...))

Umowa była wykonywana przez powoda, zgodnie z jej postanowieniami. G. W. na poczet świadczonych usług na rzecz spółki (...) wystawił następujące faktury VAT:

- (...) w dniu 02 maja 2012 r. na kwotę 1.081.354,50 zł,

- (...) w dniu 13 czerwca 2012 r. na kwotę 1.420.234,88 zł,

- (...) w dniu 13 czerwca 2012 r. na kwotę 31.713,46 zł,

- (...) w dniu 06 lipca 2012 r. na kwotę 140.266,13 zł. (faktury k. 22 – 33).

Każda z ww. faktur VAT została wystawiona przez powoda w oparciu o zestawienie osobo-godzin zaakceptowane przez pozwaną spółkę (zestawienie osobo – godzin k. 23—24, 26-27, 29,31-33).

Pozwana spółka nie dokonywała zapłaty na rzecz powoda należności wynikających z ww. wystawionych przez powoda faktur VAT. Z tego powodu pismem z 7 września 2012 roku powód wezwała pozwaną do zapłaty na jego rzecz kwoty 2 560 712,85 zł należnej mu z tytułu wykonania umowy (...) (...) (wezwanie do zapłaty k. 34).

Następnie, 13 września 2012 r. strony niniejszego postępowania zawarły porozumienie, którego celem było ustalenie zasad spłat zobowiązań pozwanej spółki wobec powoda. Strony zgodnie ustaliły, że z tytułu umowy nr (...) powód posiada wymagalną wierzytelność w łącznej kwocie 2.560.712,85 zł. Wierzytelność ta wynika z faktur VAT o numerach: (...) z której pozostała do zapłaty kwota 968.498,38 zł, (...) z której wynika należność 1.420.234,88 zł, (...) z której pozostało 31.713,46 zł oraz (...) z której wynika należność 140.266,13 zł. Spłata tych należności miała nastąpić w dziesięciu miesięcznych ratach po 250.000 zł i w jednej racie 60.712,85 zł. Płatność rat następować miała do 20 – tego każdego miesiąca począwszy od października 2012 r. (porozumienie k. 20 – 21).

Pozwana spółka nie dotrzymała warunków zawartego z powodem powyższego porozumienia (okoliczność bezsporna).

Spółka (...) S.A. jako dłużnik zajętej wierzytelności G. W. otrzymała od Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z dnia 27 lutego 2013 r. oznaczone (...) na kwotę 640.508,48 zł, z dnia 04 marca 2013 r. oznaczone (...) na kwotę 106.665,03 zł, z dnia (...) października 2012 r. oznaczone (...) na kwotę 286.174,81 zł, z dnia 22 listopada 2012 r. oznaczone (...) na kwotę 33.916,18 zł, z dnia 19 kwietnia 2013 r. na kwotę 1.083 zł, z 23 kwietnia 2013 r. oznaczone (...) na kwotę 11.767,56 zł, z 10 czerwca 2013 r. oznaczone (...) na kwotę 288.093,71 zł, z 04 lipca 2013 r. na kwotę 3.569,63 zł, na kwotę 7.085 zł, z 23 września 2013 r. oznaczone (...) na kwotę 53.553,38 zł, z dnia 26 listopada 2013 r. oznaczone (...) na kwotę 33.700,13 zł (k. 152 – 188)

Wobec dokonanych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. zajęć wierzytelności przysługujących powodowi od pozwanej spółki, (...) P (...) dokona następujących wpłat na rzecz ww. organu:

- 28 marca 2013 r. kwotę 640.508,48 zł na poczet zawiadomienia (...) z dnia 27 lutego 2013 r. dotyczącego G. W. (k. 150),

- 28 marca 2013 r. kwotę 106.665,03 zł na poczet zawiadomienia (...) z dnia 04 marca 2013 r. dotyczącego G. W. (k. 150),

- 09 maja 2013 r. kwotę 600.000 zł dotyczącą G. W. (k. 156-157)

- 13 maja 2013 roku kwotę 119 903,69 zł (przelew k. 166),

- 24 maja 2013 roku – kwotę 16 152,50 zł (wydruk k. 167),

- 16 lipca 2013 roku kwotę 7 685,00 zł (przelew k. 173) oraz 294397,00 zł (przelew k. 174),

- 13 listopada 2013 roku – kwotę 54 276,00 zł (przelew k. 183),

- 13 grudnia 2013 roku – kwotę 33 988,00 zł (przelew k. 186),

Dokonując opisanych wyżej wpłat na rachunek naczelnika urzędu skarbowego pozwana spółka nie wskazywała na dokumentach tych wpłat na poczet jakich należności przysługujących G. W. od pozwanej dokonywane są te wpłaty. Pozwana spółka nie zgłaszała również bezpośrednio powodowi wniosku ze wskazaniem sposobu rozliczenia przez niego wpłat dokonanych na rzecz wskazanego wyżej organu (okoliczność bezsporna).

Poza opisanymi powyżej wpłatami na rachunek urzędu skarbowego, pozwany dokonał bezpośrednio na rzecz G. W. (na jego rachunek bankowy) następujących wpłat:

- 02 listopada 2012 r. na kwotę 160.000 zł, ze wskazaniem, że wpłata zostaje dokonana na poczet faktury (...) (k. 149),

- 27 września 2013 roku – kwotę 175 000,00 zł, ze wskazaniem, że wpłata następuje zgodnie z porozumieniem (przelew k. 181),

- 13 listopada 2013 roku – 120 274,00 zł, ze wskazaniem, że wpłata następuje zgodnie z porozumieniem (przelew k. 182),

- 13 grudnia 2013 roku – kwotę 141 012,00 zł, ze wskazaniem, że wpłata następuje na poczet faktur (...) (przelew k. 189).

Powód wystawił na rzecz pozwanej spółki noty odsetkowe z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie na jego rzecz należności prze pozwaną spółkę. W notach tych wskazał z jakich płatności dokonanych przez pozwaną spółkę zostały rozliczone wskazane odsetki (noty odsetkowe k. 315 -324).

W dniu 5 marca 2013 strony zawarły porozumienie, w którym zgodnie oświadczyły jaka jest wysokość zadłużenia pozwanej spółki wobec powoda i z jakich faktur wystawionych przez powoda wynika. Porozumienie dotyczyło wszystkich zaległości pozwanej spółki wobec powoda (nie tylko dochodzonych pozwem w niniejszej sprawie) porozumienie k. 325).

Pismem z 13 listopada 2012 roku powód wypowiedział umowę zawartą z pozwaną spółką, ze skutkiem natychmiastowym (wypowiedzenie umowy k. 35).

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o powołane wyżej dowody. W przeważającej większości są to dowody z odkumntów, których autentyczność nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, nie były kwestionowane przez strony niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu wiarygodny – jako korespondujący z treścią złożonych dokumentów – uznać należy również dowód z zeznań świadka I. B.. Jednakże dowód ten nie wnosi niczego istotnego do niniejszej sprawy. Świadek nie pamiętała części okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na ocenę materiału dowodowego w niniejszej sprawie ma znaczenie okoliczność, że w zasadzie niesporne są okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo w całości zasługuje na uwzględnienie.

Ostateczne żądanie powoda w niniejszej sprawie stanowi nieznaczną część kwoty pierwotnie dochodzonej pozwem. Cofnięcie pozwu co do znacznej części żądania pozwu ( i umorzenie postępowania) było następstwem dokonania zapłaty przez pozwaną spółkę na rzecz powoda – bezpośrednio, bądź poprzez zapłatę na rachunek urzędu skarbowego.

W powyższych okolicznościach dla oceny zasadności ostatecznie wskazanego żądania powoda istotne znaczenie ma ocena skuteczności zarachowania wpłat dokonywanych przez pozwaną spółkę.

Zauważyć bowiem należy, że – jak wynika z porównania treści odpowiedzi na pozew i pisma strony powodowej z 23 stycznia 2014 roku – strony są zgodne co do wysokości należności uiszczonych przez pozwaną spółkę na rzecz powoda. Sporne pozostawało natomiast na poczet jakich wierzytelności strony powodowej wpłaty winny zostać zaliczone. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że jedynie przy dokonaniu niewielkiej części wpłat pozwana spółka wskazywała wyraźnie tytuł z jakiego dokonuje tych wpłat (wskazując numer faktury). Nawet jednak w takich sytuacjach, w myśl art. 451 § 1 k.c., powód mógł zaliczyć dokonaną wpłatę na poczet zaległych odsetek od należności wskazanej na fakturze. W pełni uzasadnione i wiążące jest stanowisko powoda co do sposobu rozliczenia uiszczonych przez powoda wpłat na poczet należności konkretnych faktur.

Dokonując zapłaty należności powoda poprzez uiszczenie jego długu dwurzędu skarbowego pozwana spółka nie wskazywała na dowodach wpłat jaką wierzytelność powoda zaspokaja. Także po dokonaniu wpłaty pozwana spółka nie informował powoda, że dokonując zapłaty należności na rachunek urzędu skarbowego dokonała zapłaty konkretnej należności powoda. Twierdzenia strony pozwanej o sposobie zarachowania wpłat nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne byłoby bowiem poinformowanie powoda o sposobie zarachowania wpłat, a tego pozwana spółka nie udowodniła. Świadek I. B. nie pamiętała, czy takie informacje były udzielane powodowi, a strona pozwana nie przedstawiła żadnego innego dowodu potwierdzającego informowanie powoda o tym, na poczet którego długu została dokona wpłata. W tych okolicznościach zastosowanie ma przepis art. 451 § 2 k.c.. Skuteczne zatem jest rozliczenie wpłat dokonane przez powoda. Wystawionymi notami odsetkowymi, doręczonymi pozwanej spółce, powód dokonał pokwitowania co do długu, który został spłacony. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu art. 451 § 2 k.c., jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

W świetle powyższego, w pełni zasadne jest stanowisko strony powodowej co do wysokości wierzytelności wobec pozwanej spółki.

Dodatkowo wskazać należy, ze w świetle materiału dowodowego zgromadzonego niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości okoliczność istnienia i wysokości wierzytelności powoda wobec pozwanej spółki. Wynika to z przedłożonych faktur, jak i zawartych przez strony porozumień, w których pozwana spółka potwierdziła wysokość swojego zadłużenia wobec powoda.

Zauważyć również należy, że pozwana spółka nie zakwestionowała okoliczności otrzymania od powoda not odsetkowych ze skazaniem sposobu rozliczenia wpłat dokonanych przez pozwanego. Odnosząc się dowodów przedstawionych przy piśmie strony powodowej z 23 stycznia 2014 roku pełnomocnik strony pozwanej wniósł jedynie o ich oddalenie (oświadczenie pełnomocnika pozwanego k. 355).

W tych okolicznościach, po uwzględnieniu wpłat dokonanych przez pozwaną spółkę i sposobu ich rozliczenia przez powoda, do zapłaty na rzecz powoda, z tytułu wykonania przez niego zawartej przez strony umowy, pozostała kwota 76 490,32 zł, którą na mocy powołanych przepisów, należało zasądzić na rzecz powoda. Od kwoty tej, na mocy art. 481 § 1 k.c. zostały zasądzone odsetki, zgodnie z żądaniem strony powodowej od 2 stycznia 2014 roku.

Mając na uwadze powyższe, na mocy powołanych przepisów, należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na mocy art. 98 § 1 k.p.c.. W ocenie Sądu zasądzeniu na od pozwanej spółki na rzecz powoda podlega całość poniesionych przez powoda kosztów procesu w niniejszej sprawie. Pamiętać bowiem należy, że cofnięcia pozwu w niniejszej sprawie miały miejsce w związku z zapłatą części należności powoda w toku postępowania w niniejszej sprawie, już po wytoczenia powództwa. W tych okolicznościach – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w tym przedmiocie – pozwaną spółkę należy traktować jako stronę przegrywającą w całości postępowanie w niniejszej sprawie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 3 kwietnia 2013 roku I Aca 151/13, LEX nr 1314827 i powołane w nim orzecznictwo).

Wobec powyższego Sąd zasądził od pozwanej spółki na rzecz powoda tytułem kosztów procesu kwotę 36 371,56 zł. Składają się na nią następujące koszty poniesione przez powoda w toku postępowania w niniejszej sprawie: opłata od pozwu – 25 000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 7200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, wydatek w postaci kosztów wynagrodzenia tłumacza – 424,56 zł, opłata od wniosku o udzielenie zabezpieczenia, opłata od zażalenia – 30 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym – 3 600 zł.

Na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od pozwanej spółki na rzecz Skarbu Państwa kwotę 80 0006,27 zł, na którą składają się następujące należności: brakująca część opłaty od pozwu w kwocie 75 000 zł oraz wydatek na wynagrodzenie tłumacza poniesiony w niniejszej sprawie tymczasowo przez Skarb Państwa.

SSO Agnieszka Baran