Postanowienie SN z 4 lutego 2005, sygn. II CZ 185/04
Data orzeczenia
4 lutego 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Helena Ciepła
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Helena Ciepła (przewodniczący)
SSN Tadeusz Domińczyk
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa M. K.
przeciwko Bankowi P.(…) Spółce Akcyjnej - Oddziałowi w Z.
o zwolnienie od egzekucji,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2005 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 lipca 2004 r.,
sygn. akt VI Ca (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r. Sąd Okręgowy w Z.
odrzucił kasację powoda od wyroku tego Sądu z dnia 1 kwietnia 2004 r. stwierdzając, że
jest ona niedopuszczalna na podstawie art. 3921
§ 1 k.p.c. wobec wartości przedmiotu
sporu i zaskarżenia nie przekraczającej kwoty 10 000 zł. Sąd wskazał, że określenie
wartości przedmiotu sporu następuje według kwoty właściwej w chwili wniesienia pozwu,
której powód nie może skutecznie podwyższyć w toku procesu, chyba że następuje
rozszerzenie powództwa albo sąd orzekł ponad żądanie. Dlatego Sąd Okręgowy nie
uwzględnił zmiany wartości przedmiotu zaskarżenia dokonanej przez powoda po
wniesieniu apelacji i uznając, że nadal wynosi ona 7000 zł., odrzucił kasację na
podstawie art. 3955
k.p.c.
2
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucając naruszenie art. 3935
i
art. 3921
§ 1 k.p.c. wnosił o jego uchylenie. Stwierdził, że podana przez niego w pozwie
wartość przedmiotu sporu nie była właściwa, bowiem była zaniżona i dopiero po
wniesieniu apelacji ustalił w sklepach rzeczywistą wartość mebli, będących przedmiotem
zajęcia komorniczego i powództwa o zwolnienie spod egzekucji. Nie zmienił zatem
powództwa a jedynie prawidłowo określił w postępowaniu apelacyjnym wartość
przedmiotu zaskarżenia, według sumy właściwej w chwili wniesienia pozwu, stanowiącej
rzeczywistą wartość przedmiotu sporu, która wynosi 10 200 zł., jak wskazał w piśmie
uzupełniającym apelację, a nie 7 000 zł. jak błędnie wskazał w pozwie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Określenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe jest
obowiązkiem powoda, który musi być spełniony już w pozwie (art. 187 § 1 pkt. 1 k.p.c.) i
jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, określenie tej wartości następuje według oceny
właściwej w chwili wniesienia pozwu a tak określona wartość pozostaje niezmieniona do
końca postępowania (art. 25 i 26 k.p.c.), chyba że nastąpiła zmiana powództwa, w
wyniku której wartość przedmiotu sporu uległa także zmianie. Rzeczą powoda jest
zatem poczynienie przed wniesieniem pozwu odpowiednich ustaleń, które umożliwiłyby
mu prawidłowe określenie w pozwie wartości przedmiotu sporu. Uchybienia i błędy w
tym zakresie obciążają powoda, który nie może skutecznie w toku procesu zmienić
wartości przedmiotu sporu, bez zmiany powództwa, a z powołaniem się jedynie na błąd
popełniony przy określaniu wartości przedmiotu sporu w pozwie. Mogłoby to bowiem
prowadzić do obchodzenia bezwzględnie obowiązującej normy art. 3921
§ 1 k.p.c.
uzależniającej dopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe od wartości
przedmiotu zaskarżenia, która przy niezmienionym powództwie, w sytuacji jego
oddalenia oraz oddalenia apelacji, nie może być wyższa niż kwota wskazana w pozwie.
Dlatego też dla dopuszczalności kasacji w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia
było wskazanie przez powoda w postępowaniu apelacyjnym wyższej wartości
przedmiotu sporu i zaskarżenia, niż wskazana w pozwie i apelacji z powołaniem się na
błąd popełniony przy jej określaniu w pozwie. Błąd ten obciąża bowiem powoda, który
miał obowiązek sprawdzić przed wniesieniem pozwu wartość ruchomości stanowiących
przedmiot żądania zwolnienia spod egzekucji i właściwie określić wartość przedmiotu
sporu. Jego uchybienia w tym zakresie i późniejsze ustalenie właściwej wartości
ruchomości, jaką miały one już w dacie wniesienia pozwu, nie ma wpływu na wartość
3
przedmiotu zaskarżenia właściwą dla kasacji, którą wobec oddalenia powództwa i
apelacji, określa kwota wskazana w pozwie.
Z tych przyczyn prawidłowo Sąd Okręgowy na podstawie art. 3935
k.p.c. odrzucił
kasację jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu sporu nie
przekraczającą 10 000 zł. (art. 3921
§ 1 k.p.c.). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy
oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 39318
§ 3 i art. 397 § 2
k.p.c.).