sygn. IV CK 567/04 17 lutego 2005 Sąd Najwyższy

Wyrok SN z 17 lutego 2005, sygn. IV CK 567/04

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono kasację
Przedmiot zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego dziecka od rodzica
Typ sprawy sprawa cywilna rodzinna - alimenty
Etap postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb rozprawa
Data orzeczenia 17 lutego 2005
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Zbigniew Strus
Sygn. akt IV CK 567/04
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lutego 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)
SSN Marian Kocon
SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)
ze skargi A. S. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa małoletniej D. M. i
A. M.
przeciwko A. S.
o ustalenie ojcostwa i alimenty,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2005 r.,
kasacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 maja 2004 r., sygn. akt
VI RCa (…),
zmienia zaskarżony wyrok i oddala apelację.
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 1998 r. Sąd Rejonowy w B. ustalił, że
pozwany A. S. jest ojcem D M., urodzonej dnia 21 października 1997 r. i nadał dziecku
nazwisko ojca. Pozwany wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tym
wyrokiem, powołując jako podstawy wznowienia: 1) pozbawienie go możności działania
i 2) wykrycie nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych. Dla wykazania
2
tej drugiej podstawy złożył protokół badania DNA przeprowadzonego w dniu 2
października 2002 r. w Instytucie Badań DNA, sp. z o.o. w W., wykluczającego jego
ojcostwo. Sąd Rejonowy w B. uznał, że wznowienia postępowania nie uzasadnia
pierwsza z podstaw powołanych przez skarżącego, uzasadnia je natomiast druga z tych
podstaw. Sąd Rejonowy dopuścił dowód z badania DNA i badanie to przeprowadzone
przez Akademię Medyczną w G., wykluczyło ojcostwo pozwanego. W tych
okolicznościach wyrokiem z dnia 18 listopada 2003 r. Sąd Rejonowy zmienił swój wyrok
z dnia 7 grudnia 1998 r. i oddalił powództwo. Jednakże uwzględniając apelację powódki
od tego wyroku Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 17 maja 2004 r. wyrok ten zmienił i
skargę o wznowienie postępowania oddalił. Zdaniem tego Sądu powołana przez
skarżącego podstawa wznowienia w postaci wykrycie nowych okoliczności faktycznych i
środków dowodowych (art. 403 § 2 k.p.c.) także nie uzasadnia wznowienia
postępowania.
Ostatnio wymieniony wyrok zaskarżył kasacją pozwany. Podstawę kasacji
stanowi naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez błędną jego wykładnię i naruszenie art. 233
§ 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. podstawę wznowienia postępowania może
stanowić późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych,
które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w
poprzednim postępowaniu. Rację ma Sąd Okręgowy, że pozwany mógł w poprzednim
postępowaniu skorzystać z dowodu z badań DNA. Możliwość ta wyrażała się bowiem w
uprawnieniu do złożenia wniosku o przeprowadzenie takiego dowodu (art. 217 § 1
k.p.c.), z którego to uprawnienia pozwany nie skorzystał. Wznowienia postępowania nie
mogło więc uzasadniać „późniejsze wykrycie” protokołu badania DNA
przeprowadzonego w dniu 2 października 2002 r. w Instytucie Badań DNA, sp. z o.o. w
W., jako nowego środka dowodowego. Powołanie się przez pozwanego na ten protokół,
jako na uzasadniający wznowienie postępowania, oznaczało jednakże, że pozwany
powołał się także na nowe okoliczności faktyczne wynikające z tego protokołu. Taką
okolicznością, mogącą mieć wpływ na wynik sprawy, jest bowiem stwierdzenie, że
ojcostwo pozwanego jest wykluczone. Wprawdzie w poprzednim postępowaniu
pozwany utrzymywał, że nie jest ojcem dziecka, ale było to jego twierdzenie (sprzeczne
z twierdzeniem powódki) i obiektywną okolicznością wskazującą na prawdziwość tego
twierdzenia stał się dopiero wynik badania DNA przeprowadzonego przez
3
wyspecjalizowany instytut. Na okoliczność tę pozwany nie mógł powołać się w
poprzednim postępowaniu. W szczególnych okolicznościach sprawy można zatem było
uznać, że zachodzi podstawa wznowienia postępowania w postaci wykrycia przez
pozwanego nowych okoliczności faktycznych (art. 403 § 2 k.p.c.).
Wobec jednoznaczności wyniku badania DNA wykonanego przez Instytut Badań
DNA, sp. z o.o. w W. oraz przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy dowodu z badania
DNA wykonanego przez Akademię Medyczną w G. i nie budzącego wątpliwości wniosku
wynikającego z tych badań, że pozwany nie jest ojcem dziecka, trafnie Sąd Rejonowy w
wyniku wznowienia postępowania zmienił wyrok ustalający ojcostwo pozwanego i
powództwo oddalił.
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i orzekł jak
w sentencji..).
Wobec jednoznaczności wyniku badania DNA wykonanego przez Instytut Badań
DNA, sp. z o.o. w W. oraz przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy dowodu z badania
DNA wykonanego przez Akademię Medyczną w G. i nie budzącego wątpliwości wniosku
wynikającego z tych badań, że pozwany nie jest ojcem dziecka, trafnie Sąd Rejonowy w
wyniku wznowienia postępowania zmienił wyrok ustalający ojcostwo pozwanego i
powództwo oddalił.
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i orzekł jak
w sentencji.