Postanowienie SN z 16 marca 2005, sygn. IV CZ 15/05
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
o stwierdzenie nabycia spadku
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
apelacja - postępowanie nieprocesowe
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
spadek
Role w sprawie
Skarb Państwa
spadkodawca
Data orzeczenia
16 marca 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Kazimierz Zawada
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 16 marca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Henryk Pietrzkowski
SSN Tadeusz Żyznowski
w sprawie z wniosku T. W.
przy uczestnictwie G. W, D. L., J. D. i Skarbu Państwa Izby Skarbowej w G.
o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie
Cywilnej w dniu 16 marca 2005 r., zażalenia uczestniczki postępowania J. D. na
postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt III Ca (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24 lutego 2004 r. odrzucił apelację J. D.,
uczestniczki postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po H. Z., od postanowienia
Sądu Rejonowego z dnia 16 lipca 2003 r. jako spóźnioną. Uczestniczka,
reprezentowana przez adwokata, wniosła na to postanowienie zażalenie. Sąd Okręgowy
postanowieniem z dnia 23 czerwca 2004 r. odrzucił wniesione zażalenie, ze względu na
nieopłacenie go, bez wzywania do uzupełnienia braków. W uzasadnieniu wyjaśnił, że
zażalenie podlegało opłacie stałej (§ 38 ust. 1 pkt 1 w związku z § 20 ust. 1 oraz § 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia
wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 154. poz. 753 ze zm.), zaś zgodnie
z art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniesiony przez adwokata
2
nieopłacony środek zaskarżenia podlegający opłacie w wysokości stałej należy odrzucić
bez wzywania do uiszczenia należnej opłaty.
W zażaleniu na ostatnie z wymienionych postanowień uczestniczka neguje, aby
opłata od zażalenia na odrzucenie kasacji w wysokości 1/5 opłaty stałej w sprawach o
stwierdzenie nabycia spadku miała charakter wpisu stałego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kwestia wyłaniająca się w związku z wniesionym przez uczestniczkę zażaleniem
na odrzucenie kasacji: czy opłata sądowa w wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty
stałej sama też jest opłatą stałą, i należy do niej stosować, jeżeli strona działa za
pośrednictwem adwokata lub radcy prawnego, art. 17 ustawy o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych, czy też należy ją kwalifikować jako wpis ułamkowy, do którego
wymieniony przepis nie ma zastosowania, była już przedmiotem wielu wypowiedzi
orzecznictwa. W ocenie składu orzekającego Sądu Najwyższego należy opowiedzieć się
za tym ugruntowującym się nurtem orzecznictwa, zgodnie z którym opłata sądowa w
wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty stałej sama też jest opłatą stałą, i należy do
niej stosować, jeżeli strona działa za pośrednictwem adwokata lub radcy prawnego, art.
17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (por. w szczególności
orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2000 r., III CZP 34/00, OSNC 2001,
nr 1, poz. 4 oraz z dnia 20 maja 2003 r., III CZP 16/03, OSNC 2004 r., nr 3, poz. 33,
z dnia). W orzeczeniach należących do wspomnianego nurtu przekonywająco
wyjaśniono, że w świetle powołanego przepisu, dla zastosowania przewidzianej w nim
sankcji decydujące znaczenie ma przynależność pisma do kategorii pism, które ze
względu na rodzaj sprawy lub rodzaj samego pisma podlegają wpisowi stałemu. Jeżeli
ze względu na rodzaj sprawy, w której pismo jest wnoszone, lub rodzaj samego
wnoszonego pisma, podlega ono opłacie stałej, taki sam charakter ma w świetle
rozpatrywanego przepisu należna od takiego pisma opłata w wysokości będącej
ułamkiem lub wielokrotnością ustalonej opłaty stałej. Trafnie przy tym zwrócono uwagę,
że ustalenie kwoty w wysokości ułamka lub wielokrotności określonej opłaty stałej jest
tak prostą operacją rachunkową, że konieczność dokonania jej przez adwokata lub
radcę prawnego oraz skonfrontowania jej wyniku z § 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w
sprawach cywilnych daje się w pełni pogodzić z celem art. 17 ustawy o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych.
3
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814
w związku z
3941
k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z
2005 r. Nr 13, poz. 98)..
3
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814
w związku z
3941
k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z
2005 r. Nr 13, poz. 98).