sygn. V CZ 13/05 31 marca 2005 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 31 marca 2005, sygn. V CZ 13/05

Data orzeczenia 31 marca 2005
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący SSN Lech Walentynowicz
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt V CZ 13/05
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)
SSN Bronisław Czech (sprawozdawca)
SSN Antoni Górski
w sprawie z powództwa A. N.
przeciwko E. G.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2005 r.,
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2004 r.,
sygn. akt I ACa (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Pozwany zaskarżył apelacją wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 lutego
2004 r. oraz wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych postępowania
apelacyjnego.
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2004 r. oddalił
wymieniony wniosek o zwolnienie o kosztów sądowych, a Sąd Apelacyjny
postanowieniem z dnia 27 maja 2004 r. oddalił zażalenie pozwanego.
W związku z tym Przewodniczący ponownie wezwał pełnomocnika
pozwanego o uiszczenie wpisu od apelacji w kwocie 4.325,40 zł. Pełnomocnik ten
nie uiścił wymienionego wpisu, lecz złożył wniosek o rozłożenie go na pięć rat na
podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r.
2
w sprawie umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty należności
sądowych (Dz. U. Nr 25, poz. 102). Termin tygodniowy do uiszczenia wpisu upłynął,
wpis nie został uiszczony i Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r.
odrzucił apelację pozwanego.
Na wniosek pozwanego Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 października
2004 r. przywrócił pozwanemu termin do wniesienia wpisu od przedmiotowej apelacji.
Sąd Apelacyjny, któremu sprawa została przedstawiona, postanowieniem z
dnia 8 grudnia 2004 r. odrzucił apelację pozwanego i zasądził od niego na rzecz
powódki kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, brak było podstaw do przywrócenia terminu.
Zgodnie z art. 168 k.p.c. Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania
czynności, jeżeli strona nie dokonała jej bez swojej winy, W niniejszej sprawie
uchybienie terminowi nastąpiło wyłącznie z winy pozwanego. We wniosku pozwany
twierdził, iż nie uiścił opłaty w terminie, bez swej winy, gdyż wnosząc o rozłożenie jej
na raty lub odroczenie płatności, oczekiwał rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie,
którego jednak nie uzyskał. Według Sądu Apelacyjnego mimo, że pozwany wniosek
taki złożył, termin do wniesienia opłaty nadal biegł; wniosek nie przerwał tego biegu,
bezzasadnym było więc oczekiwanie pozwanego na decyzję Sądu w tym
przedmiocie, tym bardziej iż wezwanie o uiszczenie opłaty wyraźnie określało termin
oraz rygor pod jakim w tym terminie opłatę należało uiścić. Skoro więc pozwanemu
prawomocnie oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien był on
w zakreślonym terminie uiścić wpis od apelacji, a jeśli tego nie uczynił, ze swej winy,
mimo iż Sąd uznał, że środki na pokrycie opłaty posiada, apelację należało odrzucić.
To, że pozwany nie uiścił opłaty, gdyż oczekiwał na informację z Sądu odnośnie
wniosku o rozłożenie wpisu na raty, nie może stanowić podstawy dla przywrócenia
terminu do uiszczenia opłaty. Stanowisko pozwanego dziwi tym bardziej, iż jest on
reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymagać należy
znajomości obowiązujących przepisów prawa i wiedzy, że w razie prawomocnego
oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów, strona zobowiązana jest uczynić zadość
zarządzeniu Przewodniczącego wzywającego do jej zapłaty, zaś wniosek
o rozłożenie na raty, czy odroczenie zapłaty tych kosztów nie ma podstawy prawnej,
a nadto nie przerywa biegu terminu zakreślonego dla uiszczenia stosownej opłaty.
Wobec powyższego, Sąd Apelacyjny, uznając przywrócenie terminu za bezzasadne
i złożenie wpisu po upływie zakreślonego terminu, odrzucił apelację.
3
Pozwany w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu
apelacji zarzucił naruszenie art. 113 § 1 k.p.c. i przepisów rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie umarzania, rozkładania na raty
i odraczania terminu spłaty należności sądowych (Dz.U. Nr 25, poz. 102), a także
art. 415 k.c. w zw. z art. 272 i 276 k.k., oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. jest bezprzedmiotowy ponieważ odnosi
się do przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych, a ta kwestia została już
prawomocnie rozstrzygnięta.
Również zarzut naruszenia art. 415 k.c. w zw. z art. 272 i 276 k.k. nie może
być brany pod rozwagę albowiem odnosi się do merytorycznego rozstrzygnięcia
sprawy wyrokiem zaskarżonym apelacją. Przedmiotem zaś zaskarżonego
postanowienia jest odrzucenie apelacji w związku z bezpodstawnym przywróceniem
terminu do uiszczenia opłaty sądowej i złożenie jej po upływie ustawowego terminu
z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.).
Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego, że pozwany nie
uprawdopodobnił, by uchybienie terminu do złożenia opłaty od apelacji, nastąpiło bez
jego winy (art. 168 § 1 i art. 169 § 2 k.p.c.). Pełnomocnik pozwanego (którego
uchybienie jest traktowane jako uchybienie samej strony), jako profesjonalista,
powinien wiedzieć, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego
1991 r. w sprawie umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty
należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz. 102) odnosi się do należności sądowych
(także do opłat sądowych) prawomocnie zasądzonych, a nie do wpisów od pism
procesowych, które strona ma obowiązek uiścić na wezwanie Przewodniczącego.
Powołanie się na przepisy tego rozporządzenia nie miało więc wpływu na bieg
terminu do uiszczenia wpisu od apelacji.
Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny trafnie przyjmując, że brak było podstaw do
przywrócenia terminu, zasadnie odrzucił apelację pozwanego.
Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 39318
§ 3
i art. 39319
k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 lutego 2005 r.).