Wyrok z 4 czerwca 2014, sygn. III Ca 215/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 czerwca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk

Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera (spr.)

Sędzia SR (del.) Marcin Rak

Protokolant Aneta Puślecka

po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. w Gliwicach na rozprawie

sprawy z powództwa N. K. i W. K.

przeciwko S. K.

o podwyższenie alimentów

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu

z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt III RC 329/13

oddala apelację.

SSR (del.) Marcin Rak SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Lucyna Morys –Magiera

Sygn. akt III Ca 215/14

UZASADNIENIE

Powódki N. K. i W. K. domagały się podwyższenia należnych im od pozwanego ojca S. K. alimentów do kwot po 900zł miesięcznie na rzecz każdej z nich, wskazując, iż od czasu ostatniego orzeczenia alimentacyjnego ich sytuacja uległa zmianie, bowiem matka pozostaje na zwolnieniu lekarskim, nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy i pokrywać kosztów utrzymania małoletnich córek. Uzasadniały, iż pozwany jest w stanie łożyć wyższe alimenty, niż dotychczas zasądzone.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, motywując, iż nie wykazano istotnej zmiany stosunków w odniesieniu do poprzedniego rozstrzygnięcia alimentacyjnego, ponadto podnosił, że jego sytuacja finansowa pogorszyła się z powodu egzekucji komorniczej alimentów. Podawał pozwany, że jest zatrudniony jedynie na ¼ etatu.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 października 2013r. Sąd Rejonowy w Zabrzu w pkt 1 zasądził od pozwanego na rzecz powódek alimenty po 500zł (pięćset złotych) miesięcznie z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności począwszy od 1 września 2013r., płatne do rąk matki małoletnich B. J., a to w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem tamtejszego Sądu z dnia 13 marca 2012r. w sprawie o sygn., III RC 857/11, oddalając w pkt 2 powództwo w pozostałym zakresie. W pkt 3 wyroku nakazano pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zabrzu kwotę30zł tytułem kosztów sądowych, odstępując w pkt 4 od obciążenia nimi powódek. Wyrokowi w pkt 1 nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Sąd Rejonowy ustalił, że obowiązek alimentacyjny pozwanego względem powódek ostatnio został ustalony wyrokiem tamtejszego Sądu z dnia 13 marca 2012r. w sprawie o sygn., III RC 857/11, na kwotę po 480zł miesięcznie na rzecz każdej z małoletnich. N. K. miała wówczas 8 lat, uczęszczała do pierwszej klasy szkoły podstawowej, uczęszczała na zajęcia dodatkowe. Leki na astmę oskrzelową i atopowe zapalenie skóry oraz maści kosztowały około 190zł miesięcznie. W. K. miała wówczas 5 lat, uczęszczała do przedszkola, którego miesięczny koszt wynosił 250zł. Leki na astmę wynosiły około 143zł miesięcznie. Matka powódek zarabiała wówczas 1080zł miesięcznie netto, ponosiła koszty utrzymania zajmowanego wspólnie z córkami mieszkania w wysokości około 600zł miesięcznie.

Pozwany, jak ustalono, zamieszkiwał wówczas z żoną w jej mieszkaniu i nie ponosił żadnych wydatków z tego tytułu. Pracował jako instruktor nauki jazdy za wynagrodzeniem w wysokości 1156zł netto miesięcznie. Na leki wydawał 50zł miesięcznie. Do 2012r. spłacał kredyt na remont mieszkania.

Jak ustalono, powódka N. K. obecnie ma 9 lat, uczy się w trzeciej klasie szkoły podstawowej, uczęszcza nadal na zajęcia dodatkowe za cenę 210zł miesięcznie, kontynuuje dotychczasowe leczenie. W. K. ma 7 lat, uczy się w drugiej klasie szkoły podstawowej. Uczęszcza na zajęcia dodatkowe za cenę około 90zł miesięcznie, kontynuuje leczenie oraz jest pod opieką okulisty i alergologa. Miesięczny koszt leków każdej z powódek wynosi około 140zł. Opłata za ich szkolną stołówkę to 192zł miesięcznie, ubezpieczenie szkolne – 43zł, komitet rodzicielski 30zł.

Sąd Rejonowy stwierdził, że matka powódek zarabia 1100zł miesięcznie netto, ponosi koszty utrzymania zajmowanego z córkami mieszkania około 900zł miesięcznie. Koszt pobieranych przez nią leków to 40-70zł miesięcznie.

Pozwany natomiast pozostaje w separacji z żoną, zajmuje mieszkanie komunalne, którego koszt to około 350zł miesięcznie, od lutego 2013r. pracuje w wymiarze ¼ etatu na dotychczasowym stanowisku i zarabia 340zł miesięcznie netto. Zbiera dodatkowo makulaturę. Na leki wydaje 110zł miesięcznie. Ma zaległości w płatnościach za czynsz i media. Nie utrzymuje kontaktu z córkami. W okolicznych urzędach pracy są obecne oferty zatrudnienia dla osób o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym pozwanego.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji przyjął, że powództwo zasługuje częściowo na uwzględnienie, kierując się regulacją art. 138 krio, art. 133 § 1 krio w zw. z art. 135 § 1 i 2 krio. Uznał, iż zaszła istotna zmiana stosunków uzasadniająca ingerencję w dotychczasowe orzeczenie alimentacyjne, w postaci wzrostu usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powódek. Wskazał, że powódki obecnie spożywają obiady w szkole, uczęszczają na liczne zajęcia dodatkowe, pobierają kosztowne leczenie, wyjeżdżają do sanatorium. Wzrosły koszty utrzymania zajmowanego przez nie mieszkania, przy niewielkim wzroście wynagrodzenia matki – o 20zł, przy czym wynagrodzenie jest ograniczone pozostawaniem B. J. na zwolnieniu lekarskim.

Odnośnie pozwanego Sąd podkreślał, że nie obciąża go już spłata kredytu, nie dał równocześnie wiary jego twierdzeniom, że korzysta z pomocy finansowej żony, z którą pozostaje w separacji wskazując, iż ma możliwości ponoszenia zobowiązań czynszowych i alimentacyjnych. Odniósł się do potencjalnych możliwości zarobkowych pozwanego, wskazując, że winien starać się o zatrudnienie w pełnym etacie, miast trudnić się zbieraniem makulatury. Wskazał na oferty z okolicznych urzędów pracy, za wynagrodzeniem około 2500zł brutto. Podkreślał, że zadłużenie czynszowe i alimentacyjne pozwanego datuje się na okres wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

Sąd Rejonowy nadmienił, że matka powódek czyni osobiste starania o ich utrzymanie, wychowanie i opiekę, zatem to ojciec winien partycypować w większym stopniu w kosztach utrzymania małoletnich, zwłaszcza, że te wciąż rosną i wymagają nowych butów, odzieży, konieczna jest dla nich także coroczna wyprawka do szkoły.

Zasądzona z tego tytułu suma po 500zł miesięcznie leżała zdaniem Sądu w granicach możliwości majątkowych pozwanego, z drugiej strony pozostając w korelacji z rozmiarem potrzeb życiowych powódek.

O kosztach sądowych orzeczono na zasadzie art. 102 kpc.

Apelację od tego wyroku w całości wniósł pozwany, domagając się jego zmiany i oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania za obie instancji na ich rzecz. Ewentualnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu. Zarzucał sprzeczność istotnych ustaleń z treścią materialny dowodowego poprzez przyjęcie, że wzrosły koszty utrzymania mieszkania powódek wbrew ustaleniom poczynionym w sprawie III RC 857/11 oraz że wzrosły usprawiedliwione potrzeby małoletnich mimo, że nie wynika to z treści dowodów oraz że ich matka podała inną podstawę żądania. Zarzucał mylne ustalenie, że pozwany nie stara się o dodatkowe zatrudnienie, choć udowodniono, iż w tym celu zbiera surowce wtórne. Skarżący ponadto podnosił naruszenie art. 138 krio poprzez przyjęcie, że doszło do zmiany stosunków uzasadniających żądanie zmiany orzeczenia alimentacyjnego, chociaż wykazano, że sytuacja pozwanego uległa pogorszeniu. Argumentował apelujący, iż fakt dokonywania dobrowolnych wpłat przez pozwanego na rzecz powódek, nie może przesądzać o jego zwiększonych możliwościach finansowych oraz że opłaty za gaz faktycznie zmalały zamiast wzrosnąć. Zarzucał, że matka powódek w przeszłości pobierała alimenty od niego i z MOPS w Z.. Apelujący podkreślał, że mimo odpadnięcia spłaty rat kredytowych, istnieje po jego stronie zadłużenie alimentacyjne i czynszowe, a sam pozwany jest zmuszony zaciągać dalsze zobowiązania u przyjaciół i rodziny w celu wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie była uzasadniona.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla rozpoznania sprawy zostały dokonane przez Sąd Rejonowy prawidłowo, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zatem Sąd drugiej instancji uznał je za własne, bez konieczności ponownego przytaczania.

Nie doszło przy tym do zarzucanej w apelacji sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie stwierdzenia wzrostu kosztów utrzymania powódek, albowiem zakres opłat za mieszkanie zajmowane przez powódki został właściwie w oparciu o wskazane w uzasadnieniu środki dowodowe, których wiarygodność i miarodajność dla ustaleń nie została w toku procesu zakwestionowana oraz skutecznie obalona. Zważył ponadto Sąd Okręgowy, iż zgodnie z zasadą bezpośredniości nie sposób przyjmować jako podstawy ustaleń w niniejszej sprawie środków dowodowych przeprowadzonych w ramach innego postępowania, zwłaszcza, że pozwany nie zgłaszał w tej mierze skutecznie żadnych konkretnych wniosków dowodowych.

Wbrew twierdzeniom skarżącego zasadnie stwierdzono także wzrost kosztów utrzymania w postaci usprawiedliwionych potrzeb małoletnich, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia kwestionowanego wyroku powołującego się na wskazane szczegółowo środki dowodowe służące tymże ustaleniom za podstawę.

Te wyżej wskazane ustalenia co do rzeczywistego stanu rzeczy nie tylko więc były należycie osadzone w materiale dowodowym, ale też nie budziły wątpliwości Sądu Odwoławczego.

Zdaniem Sądu drugiej instancji także właściwie oceniono zdolności zarobkowe pozwanego, kierując się informacjami okolicznych urzędów pracy odnośnie ofert zatrudnienia osób o podobnej sytuacji zawodowej jako pozwany. Wskazać w tym miejscu należy, iż pozwany winien odpowiednio wykorzystywać swoje możliwości zatrudnienia w postaci posiadanego wykształcenia, zdobytego zawodu oraz wieloletniego doświadczenia zawodowego, które przesądzają o jego atrakcyjności na rynku pracy. Zbieranie makulatury natomiast do tego nie prowadzi. Okoliczności, iż pozwany nie ma realnej możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia w zawodzie czy to z uwagi na podjęte zobowiązania, czy stan zdrowia, pozwany w żaden sposób natomiast nie wykazał.

Tak więc należało zaakceptować rozważania prawne Sądu Rejonowego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przyjąć, iż wykazane zmiany stosunków mają charakter istotny i uzasadniają podwyższenie alimentów do zasądzonej kwoty. Trafności tego rozstrzygnięcia skarżący nie był w stanie obalić.

W tym stanie rzeczy oddalono bezzasadną apelację pozwanego na mocy art. 385 kpc.

SSR (del.) Marcin Rak SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Lucyna Morys–Magiera