sygn. V SO/Wa 6/25 12 września 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Postanowienie - V SO/Wa 6/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 12 września 2025

Teza
Orzeczono o wymierzeniu grzywny -art.55 ustawy PoPSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. B. o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); 2. zasądzić od Ministra Zdrowia na rzecz G. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych)Orzeczono o wymierzeniu grzywny -art.55 ustawy PoPSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. B. o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); 2. zasądzić od Ministra Zdrowia na rzecz G. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych)
Data orzeczenia 12 września 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący Joanna Dąbrowska.
Rozstrzygnięcie

Orzeczono o wymierzeniu grzywny -art.55 ustawy PoPSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. B. o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); 2. zasądzić od Ministra Zdrowia na rzecz G. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2025 r. (złożonym do Sądu i podpisanym 12 czerwca 2025 r.) G. B. (dalej "wnioskodawca") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie w terminie jego skargi z 8 maja 2025 r. na bezczynność tego organu w rozparzeniu jego wniosku z 26 marca 2025 r. Wnioskodawca wskazał, że pismem z 9 maja 2025 r. Minister Zdrowia poinformował go, że nie przekaże ww. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem wnioskodawcy organ tym samym dopuścił się naruszenia art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast organ nie decyduje o dopuszczalności skargi, bowiem takie rozstrzygnięcie należy do sądu administracyjnego. Ponadto jego skarga dotyczyła bezczynności organu, a nie sposobu załatwienia wniosku. Na potwierdzenie swojego stanowisko wnioskodawca przywołał uchwałę NSA o sygn. akt III OPS 1/23. Z uwagi na powyższe wnioskodawca stwierdził, że organ naruszył ww. przepis, gdyż z jego stanowiska wynika, że nie zamierza nigdy przekazać skargi.W piśmie z 31 lipca 2025 r. wnioskodawca przedstawił dodatkową argumentację uzasadniającą nałożenie grzywny na organ w tej sprawie wskazując, że bez wniesienia wniosku o wymierzenie grzywny organ nigdy nie przekazałby jego skargi z 8 maja 2025 r., co wynika wprost ze stanowiska organu. Ponadto za nałożeniem grzywny przemawia również fakt, że organ notorycznie nie respektuje terminu do przekazania skargi, który określa art. 54 § 2 p.p.s.a. i nie może przy tym usprawiedliwiać się innymi obowiązkami, na dowód czego wnioskodawca powołał pięć innych spraw toczących się w tut. Sądzi. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania i procedowanie bez oczekiwania na stanowisko organu.Pismem z 1 sierpnia 2025 r. wnioskodawca wniósł o dołączenie postanowienia tut. Sądu z 30 lipca 2025 r. o sygn. akt II SO/Wa 38/25 oraz o uznanie, że organ działał z zamiarem pozbawienia go prawa do sądu i uwzględnieniu tego faktu przy wymierzaniu grzywny organowi.Minister Zdrowia w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. (pismo z 12 sierpnia 2025 r.) wskazał, że 9 maja 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek strony z 26 marca 2025 r., zaś 16 czerwca 2025 r. przekazał skargę wnioskodawcy z 8 maja 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy podnosząc, że ww. skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto organ zaznaczył, że z uwagi na częstotliwość korespondencji wysyłanej przez stronę do organu, która zmierza do paraliżu pracy Ministerstwa Zdrowia, organ nie był w stanie dotrzymać terminów odpowiedzi na pisma i wnioski strony. Nadto organ wyjaśnił, że wbrew stanowisku strony z pisma organu z 9 maja 2025 r. nie wynika, że skarga z 8 maja 2025 r. nie zostanie nigdy przekazana do sądu, tylko, że działania administracji będące przedmiotem skarg i wniosków składanych w trybie działu VIII k.p.a. nie podlegają kognicji sądów, co zostało potwierdzone w postanowieniu sądu z 27 czerwca 2025 r. o sygn. akt V SAB/Wa 58/25. Natomiast skarga z 8 maja 2025 r. niewątpliwie została przekazana do sądu. Jednocześnie organ wyjaśnił, że stara się dochować należytej staranności w celu dotrzymania terminów na udzielenie odpowiedzi na skargę, jednak ze względu na liczbę i różnorodną korespondencję otrzymywaną od skarżącego, realizacja tych obowiązków jest znacznie utrudniona. W związku z powyższym i w świetle ww. orzeczenia odrzucającego skargę organ uznał, że nieuzasadnionym jest wymierzenie mu grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu i podtrzymał to stanowisko w kolejnych pismach z 20 sierpnia 2025 r. i z 1 września 2025 r. złożonych do Sądu.W odpowiedzi na pisma organu skarżący złożył kolejne pisma z 22 i 25 sierpnia 2025 r. oraz z 4 września 2025 r. podtrzymując wniosek o wymierzenie organowi grzywny w wysokości pięciu tysięcy złotych i wcześniejszą argumentację o próbie naruszenia jego prawa do sądu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.", organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do treści art. 55 § 1 tej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 63 w zw. z art. 64 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, który składa się bezpośrednio do sądu. Zgodnie zaś z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.Przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny, sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę zarówno przyczyny niewypełnienia obowiązków, jak i czas opóźnienia oraz rozważyć, czy uznaje, że zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny. Sąd bowiem może, ale nie musi, orzec o wymierzeniu grzywny. Podkreślić przy tym należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12).W sprawie bezsporne jest, że Minister Zdrowia nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie. Skarga wnioskodawcy została wniesiona do organu 8 maja 2025 r., zaś organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy 16 czerwca 2025 r., czyli z opóźnieniem.Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentacji Ministra Zdrowia o braku zasadności wymierzenia grzywny z powodu niedopuszczalności skargi z 8 maja 2025 r., o czym organ informował wnioskodawcę w piśmie z 9 maja 2025 r. i co zostało potwierdzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2025 r. o sygn. akt V SAB/Wa 58/25, Sąd stwierdza, że nie znajduje ona żadnych uzasadnionych podstaw.Należy zauważyć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23 wskazano, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.W konsekwencji organ, do którego złożono skargę na bezczynność w rozpatrzeniu wniosku jest stroną postępowania sądowego. Natomiast kwestię, czy organ ten jest podmiotem (organem w znaczeniu funkcjonalnym) obowiązanym w rozumieniu przepisów prawa do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony, z uwagi na przedmiot postępowania z wniosku o ukaranie karą grzywny na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., można rozstrzygnąć dopiero podczas rozpatrywania skargi wniesionej w sprawie. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana, lecz może uczynić to wyłącznie sąd. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażano w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 lutego 2019 r. o sygn. akt I OZ 105/19 stwierdził, że przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy uważa, że nie jest organem w rozumieniu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. To dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Tym samym żadna z powoływanych przez organ okoliczność nie zwalniała go z obowiązku przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Stanowisko w tym przedmiocie jest utrwalone w judykaturze (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 czerwca 2010 r. sygn. I OZ 495/10; 11 stycznia 2011 r. sygn. I OZ 996/10; 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OZ 698/13, 15 maja 2018 r. sygn. akt I OZ 454/18; 30 stycznia 2025 r. sygn. akt I OZ 26/25 i z 12 marca 2025 r. sygn. akt I GZ 94/25).Wskazać także należy, że w powołanej wyżej uchwale z 16 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny ma na celu przymuszenie organu do nadesłania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w określonym terminie. Dopiero wymuszenie tego obowiązku daje podstawę do rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczalności skargi, jakkolwiek o charakterze formalnym, to jednak kończy postępowanie sądowoadministracyjne. Nie byłoby to możliwe, gdyby organ nie wypełnił swoich obowiązków z art. 54 § 1 p.p.s.a. NSA wskazał też, że nie zawsze jest oczywiste, że sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Gdyby uznać, że w sprawie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy można dokonywać oceny, czy sprawa jest sprawą z zakresu administracji publicznej, to mogłoby dochodzić do sytuacji, że sąd rozpoznający sprawę wymierzenia grzywny mógłby uznać, iż nie jest to sprawa z zakresu administracji publicznej zaś sąd rozpoznający skargę mógłby wyrazić odmienny pogląd.Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu argumentacja organu wskazująca, że skoro skarga jest niedopuszczalna to brak jest podstaw do wymierzenia grzywny w tej sprawie, nie zasługuje na uwzględnienie. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego, może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ za pośrednictwem, którego skarga została wniesiona. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna np. z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, bądź, że dotyczy postępowania już prowadzonego przed sądem administracyjnym, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. W konsekwencji stanowisko prezentowane przez organ nie mogło zostać uznane za uzasadnioną przyczynę niewypełnienia obowiązków, określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a.Ponadto argumentacja organu stanowi potwierdzenie stanowiska wnioskodawcy, że bez wniesienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy, organ nigdy nie zrealizowałby swego ustawowego obowiązku. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy przez organ miało miejsce 16 czerwca 2025 r. i było wynikiem wykonania wezwania Sądu z 9 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. V SO/Wa 3/25, zgodnie z którym organ został wezwany do udzielenia odpowiedzi na wniosek tego samego wnioskodawcy, co w tej sprawie. W odpowiedzi organ w piśmie 17 czerwca 2025 r. wskazał, że wykonał swój obowiązek i 16 czerwca 2017 r. przesłał do Sądu odpowiedź na skargę z 8 maja 2025 r. Sąd podkreśla przy tym, co jest wiadome mu z urzędu, że Minister Zdrowia nie pierwszy raz dopuścił się niedochowania powyższego obowiązku w zakresie skarg wnioskodawcy, co skutkowało wymierzeniem grzywny w innej sprawie (postanowienie WSA w Warszawie z 30 lipca 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 38/25).Uwzględniając powyższe Sąd uznał złożony wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze, że co prawda okres zwłoki w wykonaniu ustawowego obowiązku przez organ nie był może znaczny (wyniósł ponad tydzień), jednak z uwagi na treść wniosku i okoliczności sprawy, z której bezspornie wynika, że organ bezzasadnie przypisał sobie kompetencje do oceny dopuszczalności skargi wniesionej przez wnioskodawcę, należało stwierdzić, że przedstawiona przez organ argumentacja nie usprawiedliwia niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku przekazania Sądowi skargi w terminie. Ponadto usprawiedliwienia w opóźnieniu przekazania skargi nie może również stanowić ani ilość wpływające korespondencji do organu ani sposób jego organizacji. Zadaniem organu jest wypełnianie jego ustawowych obowiązków. Mając zatem na uwadze dyscyplinujący-restrykcyjny, a także prewencyjny charakter instytucji wymierzenia grzywny Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a.Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a..