sygn. II OZ 1333/25 24 września 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II OZ 1333/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 września 2025

Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2463/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 919/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2463/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 919/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postan
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
powód apelujący / skarżący
Data orzeczenia 24 września 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Grzegorz Czerwiński
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2463/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 919/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie R. P.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2463/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę K. P. (dalej jako skarżąca) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 919/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki.Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia powodem odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi po uprzednim prawomocnym wezwaniu Skarżącej do jego uiszczenia. Sąd wskazał, że Skarżąca została wezwana ponownym, prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.Wezwanie to zostało doręczone stronie 23 kwietnia 2025 r. (zpo. k. 57 akt) jednak w przewidzianym do tego terminie na konto Sądu wskazane w wezwaniu nie wpłynęła żądana kwota. Termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie 30 kwietnia 2025 r. Wobec powyższego należało skargę odrzucić.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca oraz R. P., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu podnoszą, że wobec odmowy udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym nie stać ich na poniesienie opłaty łącznej 184.000 zł lub legalizacji 3.650.000 zł, gdyż nie ma w Polsce takiej osoby, która byłaby w stanie ponieść takie koszty procesowe. Nie mają takich pieniędzy. Od tego jest zwolnienie od kosztów sądowych o co wnosili. Wskazują na naruszenie art. 246 § 1 P.p.s.a. bowiem Sąd nie uwzględnił braku zdolności finansowej i nie przyznał im prawa pomocy, mimo złożenia stosownego wniosku i wykazania, że żądane opłaty są rażąco wygórowane i niemożliwe do uiszczenia. Żądanie opłat w takiej wysokości, zwłaszcza wielokrotnie za te same budynki, stanowi naruszenie art. 45 Konstytucji RP i art. 246 § 1 P.p.s.a., gdyż uniemożliwia stronom dostęp do sądu i efektywną ochronę swoich praw,.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R. P. podlega odrzuceniu.Nie ulega wątpliwości, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 919/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarga podlegała opłacie stosownym wpisem sądowym.Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynika z zestawienia art. 214 § 1 P.p.s.a., art. 220 § 1 P.p.s.a. i art. 230 P.p.s.a.Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.Jak stanowi art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2).W myśl art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału wzywa stronę wnoszącą skargę do opłacenia należnego od niej wpisu w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia.Zauważyć należy, że Skarżąca wnosząc skargę wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych. Wniosek ten prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z 13 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 680/24 pozostawiono bez rozpoznania. Wobec powyższego stwierdzić należało, że skarżąca nie uzyskała prawa pomocy i zobligowana była uiścić wpis od skargi.Wobec tego Przewodniczący Wydziału słusznie zarządzeniem z 17 stycznia 2025 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu. Prawidłowość zarządzenia o wpisie została potwierdzona postanowieniem NSA z 26 marca 2025 r., w którym między innymi oddalono zażalenie skarżącej na przedmiotowe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału. W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału ponownie zarządzeniem z 1 kwietnia 2025 r. wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do wpisu. Wezwanie to doręczono skarżącej 23 kwietnia 2025 r. (k. 57 akt). Niestety skarżąca nie zastosowała się do wezwania i w terminie do tego przewidzianym (do 30 kwietnia 2025 r.) nie uiściła wpisu co stanowiło podstawę dla Sądu I instancji dla odrzucenia skargi zaskarżonym postanowieniem stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a.Powoływanie się przez Skarżącą na brak zdolności finansowej do poniesienia wpisu sądowego nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia bowiem ten aspekt mógł być i powinien być przedmiotem oceny podczas rozpatrywania jej wniosku o prawo pomocy, do czego jednak nie doszło ze względów formalnych bowiem złożony przez nią wniosek został prawidłowo pozostawiony bez rozpoznania.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez R. P. na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi K. P. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem tego skarżonego postanowienia i nie wnosił skargi. Była nią wyłącznie skarżąca.Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie do zażalenia R. P..W związku z powyższym NSA na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.. orzekł jak w pkt 2 sentencji.