sygn. II OZ 1400/25 24 września 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II OZ 1400/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 września 2025

Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Odrzucenie zażalenia, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D.1 K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 51/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1993/2023 w pOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Odrzucenie zażalenia, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D.1 K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 51/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1993/2023 w p
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy nieustalone
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 24 września 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Grzegorz Czerwiński
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D.1 K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 51/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1993/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. i D. K., 2. odrzucić zażalenie D.1 K. i R. P.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 51/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a.") w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., po rozpoznaniu zażalenia K.P. i D.K. (dalej jako skarżące) na postanowienie tego Sądu z 22 października 2025 r. o odrzuceniu skargi w sprawie z ich skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr 1993/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, odrzucił zażalenie skarżących.Sąd wskazał, że skarżąca D.K. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z 25 listopada 2025 r. o odrzuceniu jej zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi.Odrębnymi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 21 listopada 2024 r. i z 25 stycznia 2025 r. – K.P. – została wezwana do uzupełnienia zażalenia na postanowienie z 22 października 2024 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł i uzupełnienia zażalenia na postanowienie z 25 listopada 2024 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł.Zażalenia na te zarządzenia rozpatrzył NSA poprzez ich oddalenie (postanowienie z 26 marca 2025 r. sygn. akt II OZ 388/25 i II OZ 389/25.Zatem Przewodniczący kolejny raz prawomocnymi już zarządzeniami wezwano skarżące do opłaty wpisu od zażaleń.Określono termin do wykonania tych zarządzeń i wskazano rygor w razie ich nie wykonania tj. odrzucenie każdego z zażaleń.Pomimo skutecznego doręczenia wezwań skarżącym termin do ich wykonania upłynął bezskutecznie 2 czerwca 2025 r. dla D.K. i 28 maja 2025 r. dla K.P. W związku z czym zasadnym było odrzucenie zażaleń skarżących stosownie do art. 220 § 3 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.D.K. i D.K1. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wskazano tam, że Sąd wadliwie odrzucił zażalenie powołując się na uchybienie terminu do jego wniesienia. Twierdzi się, że nie doszło do uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 101 § 3 K.p.a. Zażalenie zostało wniesione w przewidzianym prawem terminie, liczonym od dnia doręczenia postanowienia stronie.Błędnie ustalono, że D.K. i D.K1. nie jest stroną postępowania w zakresie zarządzenia o uiszczeniu wpisu sadowego podczas gdy akt wynika, iż skarżąca była współskarżącą skargi na postanowienie MWINB. Zarzuca, że błędne ustalenie stron skutkuje nieważnością zaskarżonego postanowienia, a rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie art. 45 Konstytucji RP. Nie wykazano szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby wyjątek w tym zakresie.Sąd błędnie przyjął, że D.K. nie była adresatem zarządzenia i nie przysługuje jej prawo wniesienia skargi. Wystąpili z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego.Odrębne zażalenie na ww. postanowienie wnieśli K.P. i R.P. Wskazali, że nie stać ich na poniesienie opłaty łącznej 184.000 zł lub legalizacji 3.650.000 zł, gdyż nie ma w Polsce osoby, która byłaby w stanie ponieść takie koszty procesowe. Nie posiadają takich środków dlatego też wnioskowali o prawo pomocy, którego jednak im odmówiono. Zarzucają naruszenie art. 246 § 1 P.p.s.a. gdyż nie uwzględniono ich braku zdolności finansowej i nie przyznano im prawa pomocy pomimo złożenia stosownego wniosku i wykazania, że żądane opłaty są rażąco wygórowane i niemożliwe do uiszczenia przez strony. Żądanie opłat legalizacyjnych i sądowych w takiej wysokości uniemożliwia stronom dostęp do sądu i efektywną ochronę ich praw.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenia D.K. i K.P. nie zasługują na uwzględnienie, zaś zażalenia D.K1. i R.P. podlegają odrzuceniu.W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zarówno D.K. jak i K.P. w trakcie zainicjowanego przez nie skargą postępowania sądowoadministracyjnego nie opłaciły środków zaskarżenia (zażaleń) wnoszonych od postanowień sądu z 22 października 2024 r. i z 25 listopada 2024 r. Zasadność uiszczenia wpisu od zażaleń potwierdził NSA oddalając zażalenia skarżących na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia. Wobec tego Sąd ponownie wezwał skarżące do uiszczenia wpisu od zażalenia wskazując rygor odrzucenia zażalenia w razie nie wykonania wezwania.Jak słusznie zauważył Sąd I instancji K.P. otrzymała wezwanie 21 maja 2025 r. (zpo k. 142 akt) lecz w terminie 7 dni od jego doręczenia wpisu nie uiściła. Zatem stosownie do normy wynikającej z zestawienia art. 214 § 1 P.p.s.a., art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. i art. 230 P.p.s.a. sprowadzającej się do konieczności uiszczenia przez stronę inicjująca postępowanie przed sądem wpisu sądowego od zażalenia na wezwanie sądu we wskazanym do tego terminie pod rygorem odrzucenia wnoszonego środka zaskarżenia, Sąd zasadnie odrzucił zażalenie K.P.Podobnie słusznie Sąd I instancji odrzucił zażalenie D.K. bowiem również ona nie zareagowała na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2025 r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z 25 listopada 2024 r. Jak wynika z akt sprawy wezwanie doręczono jej 26 maja 2025 r. (zpo. k. 132 akt) jednak do 2 czerwca 2025 r. wpis nie został przez nią opłacony.Kwestia braku środków finansowych nie miała tu znaczenia albowiem sytuacja majątkowa skarżących oceniana pod kątem możliwości uiszczenia wpisu sądowego była przedmiotem oceny sądowej w ramach prawa pomocy. Postanowieniem z 30 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 109/24 D.K. prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 12 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 110/24 K. P. prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego skarżące miały obowiązek uiścić wpis sądowy od wnoszonych zażaleń. Skoro tego nie uczyniły po uprzednim ich wezwaniu, to należało obarczone brakiem fiskalnym zażalenia odrzucić.NSA nie oceniał zarzutu naruszenia art. 246 § 1 P.p.s.a. albowiem kwestia odmowy udzielenia zwolnienia skarżących od kosztów sądowych została już wcześniej prawomocnie oceniona i przesądzona. Sąd I instancji nie zajmował się tą kwestia w zaskarżonym postanowieniu i nie naruszył tego przepisu. Dla wydania zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu zażaleń skarżących wystarczające było ustalenie, że pomimo skutecznego wezwania ich do uiszczenia wpisów od zażaleń wpisy te nie zostały opłacone.W związku z powyższym Sąd zasadnie odrzucił zażalenia zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Nie było zatem podstaw do zakwestionowania przedmiotowego postanowienia.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.Zażalenie wniesione zaś przez D.K1. i R.P. należało z kolei odrzucić jako niedopuszczalne. W art. 178 P.p.s.a przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej (zażalenia) wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D.K1. i R.P. na zaskarżone postanowienie o odrzuceniu zażaleń D.K. i K.P. jest niedopuszczalne, ponieważ osoby te nie były adresatami tego postanowienia Sądu. Były nią wyłącznie skarżące, które wnosiły zażalenia, których następnie nie opłaciły.Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie do zażalenia D.K1. i R.P.W związku z powyższym NSA na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.. orzekł jak w pkt 2 sentencji.