Wyrok - II SAB/Wa 422/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 30 września 2025
Teza
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA. Przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Doskonałości Naukowej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23 1. stwierdza, że Rada Doskonałości Naukowej dopuściła się przewlekłStwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA. Przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Doskonałości Naukowej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23 1. stwierdza, że Rada Doskonałości Naukowej dopuściła się przewlekł
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tematy
skarga administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Izabela Głowacka-Klimas
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
UZASADNIENIE
W piśmie z dnia [...] września 2024 r. J. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Doskonałości Naukowej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23 w sprawie z wniosku J. G. z dnia [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.Skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłości w wykonaniu wyroku przez Radę Doskonałości Naukowej; zobowiązanie organu do niezwłocznego udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; wymierzenie organowi kary grzywny w wysokości 10-krotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego za 2023 r.; rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; a także o zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wyrok z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23 wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] czerwca 2024 r. Ponieważ do dnia [...] września 2024 r. organ nie przystąpił do wykonania wyroku, skarżąca wezwała go do realizacji orzeczenia sądowego, wskazując na upływ ustawowego terminu na jego wykonanie.W odpowiedzi organ poinformował skarżącą, że organy Rady nie obradowały w lipcu i sierpniu, a sprawa ma zostać rozpatrzona na wrześniowym posiedzeniu Prezydium RDN.Skarżąca podkreśliła, że okoliczność braku obrad w lipcu i sierpniu nie ma znaczenia dla obowiązku wykonania wyroku. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do działania w sposób ciągły i nie może powoływać się na przerwy w obradach jako usprawiedliwienie dla niewykonania orzeczenia sądowego. Prawo nie przewiduje możliwości zawieszenia obowiązku wykonania wyroku na czas urlopów czy przerw w działalności organu.Zdaniem skarżącej, brak reakcji ze strony Rady Doskonałości Naukowej na wydany wyrok sądu dodatkowo potwierdza konieczność interwencji w celu wymuszenia przestrzegania przepisów prawa.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.Organ wyjaśnił, że w dniu [...] września 2024 r. rozstrzygnął wniosek skarżącej poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W lipcu i sierpniu organy Rady Doskonałości Naukowej nie pracują, zaś akta z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały przekazane do organu w dniu [...] czerwca 2024 r. a więc Rada Doskonałości Naukowej nie miała jak rozpoznać wniosku skarżącej szybciej niż [...] września 2024 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie należy zauważyć, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) nie definiują pojęcia przewlekłego prowadzenia postępowania. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy formalnie organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże nieefektywne wykonywanie tych czynności prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280).Kontrola Sądu w tego rodzaju sprawie zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ prowadzi przewlekle postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a zatem dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy i bezpodstawnie nie kończy go czynnością materialno-techniczną bądź decyzją.Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione przez organ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23 przesądził, że informacje żądane przez skarżącą we wniosku z dnia [...] marca 2022 r. (sprecyzowanym w piśmie z dnia [...] marca 2022 r.) stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), a także, że Rada Doskonałości Naukowej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej wskazanym w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Tymi niespornymi ustaleniami WSA w Warszawie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę był związany na podstawie art. 153 p.p.s.a.Organ był zatem zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2022 r., po otrzymaniu prawomocnego wyroku z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23, w trybie i w terminach uregulowanych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez podmiot obowiązany do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).Dla stwierdzenia przewlekłości postępowania nie ma przy tym znaczenia, czy prowadzenie postępowania dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy było spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), będą natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.W rozpoznawanej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/23 wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2024 r. (prezentata organu – k. 97 akt sądowych sprawy sygn. akt II SA/Wa 1265/23). Od tego dnia biegł zatem wyznaczony przez Sąd w ww. wyroku termin do załatwienia sprawy przez organ, który upłynął w dniu 3 lipca 2024 r.Jak wynika z akt administracyjnych, organ do dnia wniesienia skargi w tej sprawie (tj. do dnia [...] września 2024 r.) nie udostępnił skarżącej żądanych informacji ani nie wydał decyzji administracyjnej odmawiającej ich udostępnienia. Organ, odpowiadając na ponaglenie skarżącej, wyjaśnił jedynie w piśmie z dnia [...] września 2024 r., że w związku z przerwą w obradach organu w lipcu i sierpniu rozpatrzenie wniosku może nastąpić dopiero we wrześniu 2024 r. Jak wyjaśniono wyżej, okoliczności, które spowodowały brak reakcji organu w terminach prawem przewidzianych, nie mają znaczenia dla oceny, czy w sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania. Powoływane przez organ nieprzeprowadzanie posiedzeń Rady w miesiącach wakacyjnych nie powoduje przedłużenia terminów do załatwienia sprawy i nie zwalnia organu z obowiązku ich przestrzegania. Organ administracji winien tak zorganizować pracę swoją oraz podległego sobie aparatu urzędniczego, aby zapewnić terminowe podejmowanie wszelkich czynności nakazanych prawem.W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych i co nie jest kwestionowane przez skarżącą, postępowanie zostało zakończone dopiero w dniu [...] września 2024 r. wydaniem decyzji nr [...] odmawiającej skarżącej udostępnienia żądanej informacji publicznej. Analiza wyżej przestawionego przebiegu czynności w sprawie prowadzi zatem do wniosku, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, bowiem decyzję kończącą postępowanie wydał po upływie ponad 2,5 miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Powyższe skutkowało uwzględnieniem skargi na przewlekłość organu w pkt 1 sentencji.Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd stwierdza jednocześnie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.Jak wynika z akt administracyjnych, organ nie udzielił wprawdzie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w wyznaczonym przez Sąd terminie, jednak uchybienie terminu nie przekroczyło 3 miesięcy, zaś spowodowane było brakiem posiedzeń organu w lipcu i sierpniu 2024 r. Okoliczność ta (jak wyżej wskazano) nie zwalniała wprawdzie organu z obowiązku terminowego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednak zdaniem Sądu świadczy o tym, że przewlekłość nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącej do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z błędów o charakterze organizacyjnym. W związku z powyższym Sąd przyjął, że przewlekłości organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu.Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 wyroku, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za wymierzeniem Radzie Doskonałości Naukowej grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, te dodatkowe środki mogą być stosowane szczególnie wówczas, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 131/21). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, że przewlekłość organu była skutkiem wyżej opisanych trudności z zapewnieniem ciągłości pracy organu, nie zaś lekceważenia uprawnień skarżącej do uzyskania informacji publicznej. Sąd wziął również pod uwagę, że organ wydał już decyzję administracyjną kończącą postępowanie w tej sprawie. Z tych przyczyn należało uznać, że brak jest konieczności stosowania dodatkowych środków mających na celu motywowanie organu do załatwienia sprawy.Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach w punkcie 4 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę stanowi uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a..