Wyrok - VII SA/Wa 3136/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 12 listopada 2025
Teza
Oddalono skargę. rozbiórka obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.), asesor WSA Nina Beczek, , Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. P. sp.z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2024 r. nr 1234/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem roOddalono skargę. rozbiórka obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.), asesor WSA Nina Beczek, , Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. P. sp.z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2024 r. nr 1234/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem ro
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
12 listopada 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Andrzej Nogal
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga z dnia 5 grudnia 2024 r., G. P. sp. z o.o., zwanej dalej w skrócie Stroną lub Skarżącym, na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...](dalej także WINB lub Organ) z dnia [...] października 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także PINB) z dnia [...] lipca 2024 r.Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb: [...] przy ul. W. [...] w W.. W dniach [...] marca 2023r. i [...] maja 2023r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny w sprawie, w tracie których ustalił, że na terenie w/w nieruchomości znajduje się nośnik reklamowy w postaci dwóch podświetlanych od wewnątrz tablic reklamowych, mocowanych do stalowego słupa utwierdzonego w betonowym fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu. Jak wynika z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. z dnia 18 kwietnia 2023r., w zasobach archiwalnych nie odnaleziono żadnej dokumentacji świadczącej o legalności w/w nośnika. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2023r. [...], wstrzymał roboty budowlane przy budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci dwóch podświetlanych od wewnątrz tablic reklamowych, mocowanych do stalowego słupa utwierdzonego w betonowym fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu na działce nr ew. [...], obręb: [...] przy ul. W. [...] w W. oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego na podstawie art. 48a ustawy Prawo budowlane. G. P. Sp. z o.o. złożyła zażalenie na w/w postanowienie do MWINB, który pismem z dnia 30 stycznia 2024r. poinformował skarżącą, że z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych pozostawił zażalenie bez rozpoznania. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2024r., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...]. Postanowienie MWINB Nr [...] zostało utrzymane w mocy postanowieniem GINB z dnia [...] lipca 2024r.Następnie wobec nieprzedłożenia przez inwestora w wyznaczonym terminie wniosku o legalizację nośnika reklamowego przy ul. W. [...] w W., PINB W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2024r., nakazał rozbiórkę w/w nośnika reklamowego. G. P. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Po jego rozpatrzeniu WINB utrzymał decyzję w mocy, decyzją z dnia 22 października 2024 r.Decyzja WINB została zaskarżona skargą przez Stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Strona zarzuciła w skardze decyzji naruszenie:- przepisów postępowania tj.:1) art. 7 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) (dalej: "k.p.a.") poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy organ miał obowiązek umożliwić stronie aktywne uczestnictwo w postępowaniu dowodowym, co doprowadziło do ograniczenia prawa strony do obrony jej interesów oraz wydania decyzji bez należytego rozważenia argumentów inwestora,2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy organ powinien przeprowadzić szczegółową analizę konstrukcji nośnika reklamowego, jego fundamentu oraz sposobu posadowienia, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz nieuzasadnionej kwalifikacji nośnika jako budowli,3) art. 80 k.p.a poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, podczas gdy organ miał obowiązek przeprowadzić swobodną ocenę dowodów w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co doprowadziło do pominięcia kluczowych dowodów oraz argumentów inwestora, w szczególności dotyczących braku trwałego związania nośnika z gruntem,4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, podczas gdy organ powinien jasno wskazać dowody i przesłanki, na których oparł swoje rozstrzygnięcie ograniczając się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń oraz powoływania przepisów prawa bez ich szczegółowej analizy, co doprowadziło do niemożności pełnej oceny decyzji przez stronę oraz ograniczenia jej prawa do skutecznego zaskarżenia.5) art. 138 § 2 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo jej oczywistych wadliwości polegających na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie trwałego związania nośnika reklamowego z gruntem oraz pominięciu kluczowych dowodów i argumentów strony, co skutkowało nieprawidłową kwalifikacją prawną obiektu jako budowli w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji zastosowaniem sankcji nieadekwatnej do charakteru obiektu.- przepisów prawa materialnego tj.:1) art. 48 ust. 1 i ust. 5 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) (dalej "Prawo budowlane") w zw. z art. 49e pkt 1 w Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt. 3 Prawo budowlane poprzez zastosowanie tego przepisu w sposób niewłaściwy, polegający na wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki nośnika reklamowego mimo podjęcia przez Skarżącą działań zmierzających do wyjaśnienia statusu prawnego tego obiektu oraz przyjęcie, że niezłożenie wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie wyklucza możliwość dalszych działań legalizacyjnych, pomijając możliwość przywrócenia terminu i okoliczności wskazujące na dobrą wolę Spółki tymczasem art. 48 Prawo budowlane wymaga umożliwienia inwestorowi skutecznej legalizacji obiektu, jeżeli podejmuje on działania zmierzające do wyjaśnienia jego statusu prawnego i organ powinien był szczegółowo zbadać, czy niezłożenie wniosku było zawinione przez Skarżącą, a następnie umożliwić mu uzupełnienie braków. W efekcie organ zastosował sankcję w postaci nakazu rozbiórki w sposób nieproporcjonalny, pomijając możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.W uzasadnieniu skargi Strona uzasadniła i rozwinęła powyższe zarzuty.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.Z uwagi na powyższe, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne. Obowiązkiem sądu jest bowiem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.Sąd oddalił skargę, gdyż uznał, że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. Sąd w pełni podziela bowiem ustalenia i wnioski płynące z wykładni przepisów prawnych przyjętej przez organ odwoławczy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.Sąd nie podzielił także zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez organy przepisów proceduralnych, przyjmując, że postępowanie w sprawie było prowadzone prawidłowo.Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej w drodze decyzji, w ocenie WINB rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, gdyż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, której realizacja wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy stwierdził, że właściwym trybem postępowania względem tej samowoli budowlanej winien być ten opisany w art. 48 i nast. ustawy Prawo budowlane. Jako bezsporną uznał przy tym okoliczność, że odwołujący wykonali roboty polegające na budowie, a więc wykonaniu od podstaw urządzenia reklamowego, a nie na robotach budowlanych polegających na instalowaniu reklamy na innym urządzeniu bądź obiekcie.Zdaniem Sądu ustalenia organu odwoławczego znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy, który został zgromadzony z poszanowaniem zasad postepowania dowodowego opisanych w Kpa. Prawidłowa jest także dokonana przez WINB subsumpcja ustalonego stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne, która uprawniała ten organ do wydania decyzjiutrzymującej decyzje organu I instancji. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest bowiem pogląd, który podziela także Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, że pozwolenia na budowę wymaga budowa wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl ustawy Prawo budowlane jest budowlą (art. 3 pkt 3). Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się przy tym do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Urządzenia reklamowe dla realizacji swych funkcji, przy uwzględnieniu ich gabarytów i konstrukcji, muszą być trwale związane z gruntem, gdyż inaczej ich konstrukcja nie pozwalałaby na korzystanie z nich (zamiast wielu zob. wyrok NSA z 8.05.2024 r., II OSK 1990/21).W odniesieniu do tego typu samowoli budowlanych zastosowanie znajduje postepowanie legalizacyjne opisane w art. 48 ustawy Prawo budowlane.W postanowieniu o wstrzymaniu budowy Skarżący został poinformowany o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację" oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej i postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 3 i 5). Podkreślić się w tym miejscu należy bezwzględnie obowiązujący charakter procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten nie zawiera bowiem norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. Czyniąc zadość powołanym uregulowaniom, PINB [...] postanowieniem wstrzymał roboty budowlane przy budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci dwóch podświetlanych od wewnątrz tablic reklamowych, mocowanych do stalowego słupa utwierdzonego w betonowym fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu na działce nr ew. [...], obręb: [...] przy ul. W. [...] w W. oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację w/w obiektu.Inwestor mógł zatem w wyznaczonym terminie wyrazić wolę zalegalizowania spornego obiektu poprzez złożenie wniosku o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego i tego nie uczynił. Z przepisu art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego wprost wynika, iż organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Jeżeli więc w przedmiotowej sprawie Skarżący w wyznaczonym postanowieniem PINB [...]. terminie nie złożył wniosku o legalizację nośnika reklamowego przy ul. W. [...] w W., to legalizacja tego obiektu nie była możliwa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu. Jeszcze raz bowiem podkreślenia wymaga, iż niezłożenie wniosku o legalizację skutkuje z mocy prawa rozbiórką obiektu.Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.., orzekł, jak w sentencji wyroku.