Wyrok - III SAB/Gl 301/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na bezczynność C. sp. z o.o. w R. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszeniaZobowiązano do dokonania czynności. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na bezczynność C. sp. z o.o. w R. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
Pismem z 8 lipca 2025r. B. P.(dalej: Skarżąca) wniosła skargę na bezczynność C. sp. z o.o. w R. (dalej: Spółka) w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.Z akt administracyjnych wynika, że Skarżąca we wniosku z 8 kwietnia 2025r. zażądała udzielenia informacji:1. kto i na czyje zlecenie stworzył wizualizację biogazowni, która ma powstać w R., zamieszczoną w dniu 11.04.2025r. na stronie internetowej podmiotu zobowiązanego;2. przesłania skanu umowy zawartej z wykonawcą wizualizacji biogazowni w tym przedmiocie.Skarżąca wskazała przy tym, że informacje mają być jej przesłane na podany adres e-mail.W odpowiedzi Spółka podała, że wizualizacja biogazowni została opracowana przez pracownię projektową F. z siedzibą w C., na podstawie umowy zawartej w dniu 6 marca 2025r. w R. Co do odpowiedzi na pytanie drugie Spółka uznała, że znakomita większość szczegółowych warunków zastrzeżonych w umowie z wykonawcą nie ma bezpośredniego przełożenia na realizację zadań publicznych jej powierzonych więc nie stanowi ona informacji publicznej i w związku z tym nie jest możliwe udostępnienie żądanego skanu umowy.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zarzuciła Spółce naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) ponieważ jako podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie udostępniła informacji publicznej wskazanej we wniosku, naruszając tym samym prawo Skarżącej do uzyskania informacji publicznej, która powinna podlegać udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. a w szczególności bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku.Wobec powyższego Skarżąca wniosła o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność Spółki nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od Spółki na rzecz Skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała na uchybienie określonego w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. terminu do udostępnienia informacji publicznej.Wskazała także na art. 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.; dalej: u.s.g.) stanowiącego podstawę do tworzenia przez gminę jednostek organizacyjne w celu wykonywania zadań gminnych. Dodatkowo powołała art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 679; dalej: u.g.k.), który zawiera określenie zadań użyteczności publicznej.Dalej Skarżąca podała, że na dzień sporządzenia skargi, zgodnie z Centralną Informacją Krajowego Rejestru Sądowego, jedynym wspólnikiem Spółki jest Gmina Miasta R. Jest ona zatem podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi.W jej ocenie nie dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej ponieważ udzieliła wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie, w jakim było to obiektywnie uzasadnione. Skan umowy o wykonanie wizualizacji planowanej biogazowni sam w sobie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., podlegającej udostępnieniu w rozważanym trybie.Spółka wyjaśniła przy tym, że jest spółką z wyłącznym udziałem Gminy Miasta R., ale pomimo powiązań finansowych z Gminą występuje w obrocie jako podmiot całkowicie względem niej odrębny. Ponadto nie jest organem władzy publicznej ani jednostką sektora finansów publicznych, lecz podmiotem prawa handlowego. Działalność Spółki obejmuje co prawda wykonywanie zadań publicznych, ale cel tej działalności ma charakter gospodarczy, ukierunkowany na zysk. Natomiast do zawarcia przez Spółkę umowy o wykonanie wizualizacji biogazowni nastąpiło w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, przy czym umowa sama w sobie nie nosi cech dokumentu odnoszącego się do sfery publicznoprawnej.Według Spółki spoczywający na spółkach komunalnych obowiązek udostępniania informacji publicznej nie obejmuje absolutnie wszystkich informacji dotyczących tych podmiotów. W istocie obowiązek ten ogranicza się wyłącznie do zakresu informacji związanych stricte z wykonywaniem przez te spółki zadań publicznych lub dysponowaniem przez nie majątkiem publicznym. Z tej przyczyny treść zawieranych przez taką spółkę umów cywilnoprawnych z podmiotami trzecimi stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy którejś z opisanych wyżej sfer. Podmiot zobowiązany nie wyklucza zatem a priori udostępniania w rozważanym trybie informacji na temat umów zawieranych z kontrahentami spółek komunalnych.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następujeZgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21).W pierwszej kolejności Sąd przywołując stanowisko NSA uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia prawa (wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11; wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1048/11).Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.Ponadto, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym - bez wyznaczania rozprawy.Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Spółki w rozpoznaniu wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z 11 kwietnia 2025r. w części dotyczącej udostępnienia skanu umowy zawartej z wykonawcą wizualizacji biogazowni.W pierwszej kolejności wymaga ustalenia, czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.W realiach sprawy nie ma sporu co do tego, że jedynym udziałowcem Spółki jest Gmina Miasta R. Skoro tak, w pełni uzasadniony jest wniosek, że Spółka jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a więc jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3460/21 z którego wynika, że tego faktu nie zmienia okoliczność, że adresat wniosku dostępowego działa w formie spółki handlowej a więc zasadniczo z nastawieniem na zysk. Z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika bowiem, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz na każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub - co ma w sprawie fundamentalne znaczenie - dysponuje majątkiem publicznym.Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja żądanej przez Skarżącą informacji jako informacji publicznej. W ocenie Spółki skan umowy zawartej z wykonawcą wizualizacji biogazowni nie stanowi informacji publicznej. Odmienne stanowisko w tym względzie zajmuje Skarżąca. W sporze o tak wyznaczonych granicach przedmiotowych Sąd przyznaje rację Skarżącej.Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera taksatywnie określony katalog informacji, mających charakter informacji publicznych.W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. W orzecznictwie tym ukształtował się pogląd, że umowy cywilnoprawne zawierane przez podmioty wykonujące zadania publiczne, dotyczące spraw publicznych oraz wydatkowania środków publicznych, objęte są zakresem u.d.i.p. (por. przykładowo: wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2850/17; wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 634/16; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 69/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 22/17, wyrok WSA w Lublinie z 29 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Lu 52/20). Nie przesądza się przy tym, że każda umowa cywilnoprawna podlega ujawnieniu, lecz tylko taka umowa, która ze względu na swój charakter powinna zostać ujawniona. Chodzi tu o takie umowy cywilnoprawne, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne (np. wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Gl 289/19). Oznacza to zatem, że stanowisko Spółki, które co do zasady zaprzecza, aby żądane przez Skarżącą informacje miały charakter informacji publicznych jest nieprawidłowe, skoro dotyczą one umów cywilnoprawnych finansowanych ze środków publicznych.W związku z powyższym, obowiązkiem Spółki było udostępnienie Skarżącej żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Przesłanki wydania takiej decyzji określa przede wszystkim art. 5 u.d.i.p., w którym ustawodawca wskazał ograniczenia w prawie dostępu do informacji publicznej, wymieniając wśród nich prywatność osoby fizycznej bądź tajemnicę przedsiębiorcy.Wobec powyższego jeżeli w ocenie Spółki żądane informacje nie mogą zostać udostępnione, to Spółka zobowiązana była do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czego jednak nie uczyniła.Skoro na dzień wniesienia skargi Spółka nie wykonała czynności udostępnienia informacji publicznej ani nie wydała decyzji to tym samym dopuściła się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku Skarżącej z dnia 11 kwietnia 2025r. (pkt. 2 sentencji wyroku)Wobec tego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał ją do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem (pkt. 1 sentencji wyroku).W ocenie Sądu bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; . wyrok NSA z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; . wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; . wyrok NSA z 5 września 2018 r., II OSK 272/18). Spółka zareagowała na wniosek Skarżącego i choć nie udostępniła żądanych informacji, to postawy Spółki nie sposób ocenić jako celowo lekceważącej i nacechowanej złą wolą.Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie związany oceną prawną Sądu i rozpatrzy wniosek Skarżącej w trybie u.d.i.p. Sąd, stwierdzając bezczynność i zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku nie przesądza, że żądana informacja publiczna ma być Skarżącej udostępniona w żądanym zakresie.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Zasądzona kwota 597 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zwrot wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa za złożone pełnomocnictwo w wysokości 17 zł. (pkt. 3 sentencji wyroku). w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Zasądzona kwota 597 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zwrot wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa za złożone pełnomocnictwo w wysokości 17 zł. (pkt. 3 sentencji wyroku)