Postanowienie - II SO/Po 5/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Orzeczono o wymierzeniu grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2025 r. sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. wymierzyć E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. grzywnę w kwocie 1000 zł (tysiąc złotych); 2. zasądzić od E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz wnioskodawcy KOrzeczono o wymierzeniu grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2025 r. sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. wymierzyć E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. grzywnę w kwocie 1000 zł (tysiąc złotych); 2. zasądzić od E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz wnioskodawcy K
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Arkadiusz Skomra
Rozstrzygnięcie
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 1 listopada 2025 r. K. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również "Spółka") za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność Spółki w udostępnieniu informacji publicznej w związku z wnioskiem z dnia 8 maja 2025 r.W odpowiedzi na wniosek Spółka wniosła o jego oddalenie wskazując, iż po wniesieniu skargi na bezczynność E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wydała decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co miało skutkować bezprzedmiotowością tej skargi na bezczynność. Zdaniem Spółki wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na treść art. 54 § 3 p.p.s.a., skutkowało bezzasadnością przekazywania skargi na bezczynność.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Wniosek o wymierzenie E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. grzywny okazał się zasadny.Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jego wniesienia. Wniosek jest dopuszczalny, gdy wniosek wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia on wymogi formalne i został złożony w terminie. Zgodnie z uchwałą NSA w składzie 7 sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42, wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wymierzenie grzywny spełnia wymogi formalne. Brak przy tym wymogu zachowania terminu do złożenia wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.Przy czym, w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") skargi w sprawach dotyczących udostępnienia informacji przekazuje się wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Ten przepis będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie.W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd, w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.Wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu lub określonemu w przepisach szczególnych terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900).Przepisy powyższe przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie takiej skargi.Jak zwraca się w uwagę w orzecznictwie, art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywiste w tym wypadku jest także uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy. Przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta do sądu, czy też nie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Funkcja represyjna z art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji), w sytuacji, gdy sąd rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed powiadomieniem sądu, ale z uchybieniem terminu. W związku z powyższym zauważyć należy, że orzeczenie sądu w sprawie wymierzenia organowi grzywny ma charakter uznaniowy. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc na jakim etapie postępowania sądowego w sprawie głównej został złożony wniosek, jaka jest motywacja skarżącego, jak duże było przekroczenie terminu, jakie były przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ. Konstrukcja ustawowa w kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., jest w tej mierze elastyczna i dopasowana do zmiennych realiów praktyki i zawsze należy mieć na względzie okoliczności konkretnej sprawy.Powyższe wskazuje, że w sprawie dotyczącej wymierzenia organowi grzywny zasadnicze znaczenie ma wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z przekazywaniem przez organ sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odnoszących się do przyczyn złożenia tego rodzaju wniosku o wymierzenie grzywny przez wnioskodawcę (skarżącego).W postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się wnioskodawca jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 2011 r. I OZ 796/11, z dnia 19 kwietnia 2010 r. I OZ 125/10, CBOSA).Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.Ustawodawca posługując się w u.d.i.p. terminem "zadania publiczne" nie zdefiniował tego pojęcia. Jak trafnie wskazuje skarżący, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jednak jest pogląd, że pojęcie to ma znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP, albowiem ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Dalej podkreśla się w orzecznictwie, że jeżeli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to mieszczą się w zakresie zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p.Dostęp do zasobów energetycznych posiada podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (zob. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r., P 24/05, OTK-A 2006, nr 7, poz. 87). Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest zaś do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. Są zatem determinantą działania organów państwa nie tylko na polu gospodarczym, lecz także politycznym, ekologicznymi i społecznym (por. Komentarz do art. 1 ustawy Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, LEX). Obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy z kolei zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Dlatego też w judykaturze przyjmuje się jednolicie, że do zadań publicznych zalicza się m.in. działalność przedsiębiorstw energetycznych (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1680/13; z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10; z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 102/13; z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt I OSK 314/14, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).E. Sp. z o.o. z siedziba w P. jest podmiotem, którego działalność podlega przepisom ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.).Spółka, zgodnie z treścią art. 3 pkt 25 tej ustawy, jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi.Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 pkt 1-14 ustawy - Prawo energetyczne, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.Tym samym zgodzić należy się z wnioskodawcą, iż E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej.Mając na uwadze, co wynika z rejestru prowadzonego przez Sąd, że skarga na bezczynność E. , zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Po 304/25, wpłynęła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r, stwierdzić należy, iż niewątpliwie doszło do przekroczenia piętnastodniowego terminu wymaganego przepisami prawa.Z tych też względów należało orzec o wymierzeniu E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. grzywny. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku o wymierzenie grzywny pozostaje okoliczność, że E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co w ocenie E. miało skutkować bezprzedmiotowością skargi na bezczynność. Zdaniem Spółki wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na treść art. 54 § 3 p.p.s.a., skutkowało bezzasadnością przekazywania skargi na bezczynność.W sprawie odróżnić należy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który należało załatwić zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej od wniesionej później skargi na bezczynność, którą należało w terminie 15 dni przekazać Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, czego E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. nie wykonała w zakreślonym terminie, bez względu na udzielenie odpowiedzi na sam wniosek. Należy mieć również na uwadze, iż dla oceny braku przekazania skargi ma również okoliczność zasadności czy też nie samej skargi na bezczynność. Powyższej oceny winien dokonać Sąd rozpoznając tą skargę, a nie organ obowiązany do jej przekazania.Podkreślić należy, iż rozpoznawany obecnie wniosek jest konsekwencją nieprzekazaniem skargi na bezczynność do WSA w Poznaniu, a nie samym rozpoznaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej.Wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność Organu do Sądu okazał się zatem uzasadniony.Podkreślenia wymaga, że ustalenie konkretnej wysokości wymierzanej grzywny pozostawione zostało przez ustawodawcę uznaniu Sądu. Jedynie jej górna granica została określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. - grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r. (M. P. z 2025 r. poz. 125) wynagrodzenie to wyniosło 8181,72 zł (art. 154 § 6 p.p.s.a.). To oznacza, że maksymalna grzywna jaką można było wymierzyć organowi w tej sprawie wynosiłaby 81.817,20 zł.Sąd mając na uwadze późne przekazanie skargi, jak również nie znajdujące jakiegokolwiek uzasadnienia stanowisko Spółki o bezzasadności przekazywania skargi na bezczynność z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania nią zainicjowanego uznał, iż wyjaśnienia Spółki nie są wystarczające. W niniejszej sprawie należy mieć przede wszystkim na uwadze, że E. pomimo złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, jak również wysyłanej do spółki korespondencji (wezwanie z dnia 21 listopada 2025 r. o udzielenie informacji czy skarga została przekazana) skargę przekazał dopiero na początku grudnia 2025 r. Podkreślić należy, iż Spółka po powzięciu informacji o uchybieniu terminu do przekazania skargi do Sądu powinna niezwłocznie podjąć czynności w celu jej przekazania do Sądu. Tym bardziej, że nie wymagało to jakiejkolwiek merytorycznej pracy – wręcz przeciwnie wystarczyła bowiem prosta czynność techniczna w postaci wysłania skargi do Sądu.Mając powyższe na uwadze, Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł, która nie przekracza maksymalnej wysokości grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i wyliczonej powyżej. Przy ustalaniu jej wysokości Sąd wziął pod uwagę, że skarga ostatecznie została przekazana. Jednocześnie Sąd stanął na stanowisku, że nieprzekazanie skargi do Sądu nie jest wynikiem złej woli podmiotu zobowiązanego, lecz wynikiem błędnej interpretacji obowiązujących regulacji.Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.O kosztach postępowania (pkt 2 postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożyły się wpis od wniosku (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy, będącego radcą prawnym (480 zł), stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935; z późn. zm.).. Na koszty te złożyły się wpis od wniosku (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy, będącego radcą prawnym (480 zł), stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935; z późn. zm.).