Wyrok - II SAB/Bd 137/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - z dnia 22 grudnia 2025
Teza
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynnośći i przewlekłego prowadzenia postępowania, umorzono postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2025 r. w zakresie żądaniaStwierdzono, że organ dopuścił się bezczynnośći i przewlekłego prowadzenia postępowania, umorzono postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2025 r. w zakresie żądania
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
Skarb Państwa
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
22 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Przewodniczący
Grzegorz Saniewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynnośći i przewlekłego prowadzenia postępowania, umorzono postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku
UZASADNIENIE
W. W. (dalej określana jako Skarżąca lub Wnioskodawczyni)działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie doinformacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), w piśmie z dnia[...] lipca 2025 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dlaM. B. (dalej: PINB, organ) z prośbą o udostępnienie informacji dotyczącejpostępowania nadzorczego znak: [...] w sprawie prac budowlanychw lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w B. w zakresie:- wniosku PINB dla M. B. z dnia [...] czerwca 2025 r. skierowanego doSądu Rejonowego w B. o ukaranie inwestora;- oraz w ślad za pismem WINB w B. z dnia [...] lipca 2025 r. znak: [...] informacji o podjętych działaniach PINBzmierzających do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem,po prawomocnym uchyleniu pozwolenia budowlanego, to jest w szczególnościinformacji o wszczęciu postępowania legalizującego, nakazie wstrzymania pracbudowlanych i zgody na inne niż mieszkanie użytkowanie lokalu nr 3 oraz informacji codo wymaganych zgód i ewentualnych odbiorach zmodyfikowanych instalacji w lokalu nr3, tj. instalacji elektrycznej, c.o., wod.-kan., wentylacyjnej, gazowej i innych.Uzasadniając wniosek. Skarżąca wskazała, że informacje są istotne i niezbędnedla niej i mieszkańców pozostałych lokali ze wspólnego pionu mieszkalnego, którzyobawiają się, czy gabinet terapeutyczno-usługowy nie stanowi niebezpieczeństwa, wtym pożarowego. Wniosła o doręczenie kopii dokumentów z załącznikami oraz ichewentualnych zmian i uzupełnień pocztą lub w formie skanu pdf na adres mailowy.Skarżąca w dniu [...] września 2025 r. złożyła skargę do tutejszego Sądu nabezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucającnaruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 orazart. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej(Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Skarżąca wniosła o:1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;2) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznejw terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku;3) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;4) przyznanie od organu sumy pieniężnej w kwocie [...]zł oraz wymierzenieorganowi stosownej grzywny;5) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, że wnioskowane dokumenty iinformacje dotyczą postępowania kontrolnego organu władzy publicznej w sprawiesamowolnego prowadzenia robót budowlanych wymagających nielegalnegopozwolenia budowlanego lub zgłoszenia w lokalu nr [...]. Prace polegające na wyburzaniui ingerowaniu w części wspólne budynku były prowadzone bez uprzedniej zgodywspółwłaścicieli nieruchomości. Skarżąca podniosła, że pomimo jasnej treści art. 13ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i znacznego upływu terminu 14 dniod dnia złożenia wniosku organ nie udzielił wnioskowanej informacji. Nie otrzymałarównież żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraztermin, w jakim nastąpi rozpatrzenie wniosku i udostępnienie wnioskowanej informacji.Zdaniem Skarżącej, organ rażąco naruszył powołane w skardze przepisy ustawy odostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie. Organutrudnił uzyskanie informacji i dokumentów, które służą ochronie mienia Skarżącej.Wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] orazwłaścicielem lokalu mieszkalnego, który bezpośrednio sąsiaduje z lokalem usługowymnr [...]. Przewlekłość w postępowaniu organu dowodzi rażącego naruszania prawa.Żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości [...] zł Skarżąca uzasadniłapotrzebą zadośćuczynienia za ignorowanie jej praw w terminowym załatwieniu sprawy,które stanowi tylko jeden z przykładów bierności i przewlekłości w wykonywaniu zadańnadzoru budowlanego, które mają chronić przede wszystkim właścicieli nieruchomościsąsiednich przed oddziaływaniem nielegalnych budowli.W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Poinformował, że przypiśmie z [...] września 2025 r. udostępnił dokument, o który wnosiła Skarżąca. Zdaniemorganu nie pozostaje on w bezczynności, bowiem żądana informacja publiczna zostałaskarżącej udzielona.W piśmie procesowym z dnia [...] października 2025 r., w odpowiedzi nawezwanie Sądu, skarżąca poinformowała, że pismo organu z [...] września 2025 r. niestanowiło odpowiedzi na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 18 lipca2025 r. Organ udostępnił jedynie informację dotyczącą pkt 1 wniosku.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo opostępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm..dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy wzakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg nabezczynność organów.Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sądzobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dodokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lubobowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił siębezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześniesąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowaniaprzez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ la). Sąd, w przypadku, októrym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lubnieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy orazniebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego(§ Ib). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowigrzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzeczskarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki,nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacjapubliczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot zobowiązany do jejudostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępniinformację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 iust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z2022 r. poz. 902, dalej powoływana jako u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 cyt.ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formiezgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiotzobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i wformie określonych we wniosku. Bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek oudostępnienie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w ustawowym terminiepodmiot ten nie rozpoznał złożonego wniosku, czyli nie udostępnił informacji, ani niewydał decyzji odmownej.W rozpatrywanej sprawie adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym, zmocy art. 4 ust. 3 u.d.i.p., do udostępnienia informacji mających charakter informacjipublicznej będącej w jego posiadaniu. Sąd traktuje zatem adresata żądania (organ) iprzedmiot wniosku jako informację publiczną, w świetle art. 1 ust. 1 w związku z art. 6ust. 1 pkt 2, 3, 4 i 5 u.d.i.p.. Dotyczy ona bowiem działań prowadzonych przez podmiot.w tym tych wykonywanych w ramach jego publicznoprawnych zadań. Tym samymorgan w zależności od treści dokumentów i ich związku z wykonywaniem zadańpublicznych każdorazowo winien dokonać oceny, czy ich treść umożliwia jejudostępnienie, czy też występują ustawowe ograniczenia w tym zakresie.PINB jest organem administracji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a więcpodmiotem będącym w posiadaniu informacji wnioskowanej przez Skarżącą, adotyczącą podjętych przez organ działaniach zmierzających do doprowadzenia obiektubudowlanego do stanu zgodnego z prawem, tj. w szczególności informacji o wszczęciupostępowania legalizacyjnego, nakazie wstrzymania prac budowlanych i zgody na inneniż mieszkanie użytkowanie lokalu oraz informacji co do wymaganych zgód i oewentualnych odbiorach zmodyfikowanych instalacji w lokalu.Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 ud.i.p..Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja osprawach publicznych, w szczególności wymienionych w jej art. 6. Stwierdzić zatemmożna, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszącasię do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotówwykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań, bowiem informacjapubliczna dotyczy sfery faktów, jak też dokumentów wytworzonych przez organy władzypublicznej niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane.W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest pogląd, że informacją publiczną wrozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomośćwytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcjepubliczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniemkomunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informacjępubliczną stanowi również treść dokumentów urzędowych, czy wystąpień i ocendokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są onekierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok NSA w sprawie II SA/Wa 4059/02).W ocenie Sądu, wniosek Skarżącej o udzielenie informacji dotyczącej nielegalnieprowadzonych prac budowlanych i informacji o podjętych przez organ działaniachnaprawczych w sprawie, czy PINB dokonał kontroli pod względem ewentualnegowyeliminowania stanu zagrożenia i niebezpieczeństwa dla ludzi jest informacjąpubliczną. Działania PINB w zakresie kontroli odnoszą się do obowiązku organunadzoru budowlanego kontroli i doprowadzenia obiektu budowlanego do stanuzgodnego z prawem.Skarżąca, występując z wnioskiem z [...] lipca 2025 r., działała w interesiepublicznym, w sprawie występuje powszechne zagrożenie dla dóbr prawniechronionych (życie, zdrowie, bezpieczeństwo). Uzasadniając ww. wniosek wskazała, żewnioskowane informacje są istotne i niezbędne dla niej i mieszkańców pozostałychlokali ze wspólnego pionu mieszkalnego, którzy obawiają się, czy gabinetterapeutyczno-usługowy nie stanowi niebezpieczeństwa, w tym pożarowego.Przedmiotem informacji publicznej jest problem lub kwestie, które mająznaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktuwidzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Ustawa o dostępie doinformacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu zfunkcjonowaniem publicznych instytucji. Nawet jeśli wniosek o informację publicznązostaje sformułowany na tle konkretnej sprawy indywidualnej, to nie oznacza, że jest onwnioskiem w sprawie prywatnej (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 3017/15).Informacja dotycząca odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku jest informacjąpubliczną udzielaną w trybie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., z którego wynika, że każda informacjao sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlegaudostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacjapubliczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, wszczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacjaprzebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów jąprzeprowadzających. W tym zakresie, zdaniem Sądu, mieści się informacja o podjętychprzez organ nadzoru budowlanego czynnościach zmierzających do doprowadzeniaobiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.PINB nie udzielił Skarżącej pełnej informacji publicznej na jej wniosek z 18 lipca2025 r.W rozpatrywanej sprawie do dnia wniesienia skargi, za pośrednictwem organu dotut. Sądu, jak również do dnia jej rozpatrzenia, co miało miejsce dnia [...] grudnia 2025 r.,organ pozostawał w bezczynności, bowiem Skarżąca nie otrzymała pełnej odpowiedzina złożony wniosek. W związku z tym, że PINB jako podmiot zobowiązany nieudostępnił ww. informacji publicznej w ustawowym terminie, ani też nie wydał decyzjiodmownej w tym zakresie, zasadne jest uznanie, że pozostaje w bezczynności wzałatwieniu wniosku strony. Tym samym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.zobowiązał Inspektor Nadzoru Budowlanego dorozpoznania wniosku Skarżącej z dnia [...] lipca 2025 r. w zakresie żądania udzieleniainformacji o podjętych przez organ działaniach zmierzających do doprowadzeniaobiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, tj. w szczególności informacji owszczęciu postępowania legalizacyjnego, nakazie wstrzymania prac budowlanych izgody na inne niż mieszkanie użytkowanie lokalu nr 3 oraz informacji co dowymaganych zgód i o ewentualnych odbiorach zmodyfikowanych instalacji w lokalu nr [...](pkt 1 sentencji wyroku).Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w zakresie opisanym w pkt1, do jakiej doszło - wbrew wymogom art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - wobec opóźnienia wudostępnieniu żądanej wnioskiem z [...] lipca 2025 r. informacji publicznej - miałamiejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku.Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie,bezdyskusyjnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z takąwłaśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której odpowiedzi nawniosek strony nie udzielono, nawet po wniesieniu skargi. Podkreślenia wymaga, żebezczynność organu nie była usprawiedliwiona. Organ zawsze bowiem jestzobowiązany do takiej organizacji pracy, aby podołać nałożonym przez ustawodawcęobowiązkom bez nieuzasadnionego przedłużenia terminów załatwienia spraw, aokoliczności związane w szczególności z brakiem zabezpieczenia dostatecznej obsadykadrowej, zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiednimzorganizowaniem postępowania administracyjnego, obciążają w całości organ.Z akt sprawy wynika, że organ przy piśmie z dnia [...] września 2025 r. udostępniłzanonimizowany dokument, o który wnosiła Skarżąca (wniosek PINB z 17 czerwca2025 r. skierowany do Sądu Rejonowego w B. o ukaranie inwestora).W konsekwencji powyższego Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresiebezczynności organu dotyczącej rozpoznania wniosku skarżącej z [...] lipca 2025 r.dotyczącego żądania udostępnienia wniosku organu z dnia 17 czenwca 2025 r.skierowanego do Sądu Rejonowego w B. o ukaranie inwestora (pkt 3sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności wzakresie żądania udzielenia informacji opisanej w pkt 3, przy czym bezczynność ta niemiała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 4 sentencji wyroku). Wnioskowanainformacja została udostępniona w powyższym zakresie po wniesieniu skargi do Sądu.W konsekwencji przedstawionej wyżej oceny stanu bezczynności, korzystając zuprawnienia przyznanego art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.. Sąd przyznał odorganu na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...] zł (pkt 5 sentencjiwyroku). Zgodnie z powyższą regulacją, w przypadku o którym mowa w § 1, sąd możeorzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokościokreślonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężnądo wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, oczym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem"może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinienkierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W szczególności przesłankątą nie jest zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskamiskargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownej ocenie podlegają zatem okoliczności danej sprawy,przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia.Zważywszy na tę funkcję, Sąd orzekł o przyznaniu wskazanej w sentencji orzeczenia• s, sumy pieniężnej. W tym aspekcie wzięto w szczególności pod rozwagę czas trwaniabezczynności, w tym to, że informacja nie została udzielona, bez żadnegouzasadnienia, również po wniesieniu skargi. Wnioskowane dokumenty dotycząpostępowania kontrolnego organu w sprawie nielegalnego, samowolnego prowadzeniarobót budowlanych w lokalu sąsiadującym z lokalem Skarżącej. Istotną okolicznościązasądzenia tej kwoty jest także funkcja dyscyplinujące- przymuszająca stosowanegośrodka. Sąd miał bowiem na uwadze, że konieczność wypłaty przedmiotowej sumypieniężnej powinna posłużyć zwalczaniu bezczynności i przewlekłości orazzdyscyplinować organ, stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzeniepostępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronomprzez sądy ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działańzapewniających prawidłową realizację ich zadań.O kosztach postępowania, na które składa się zwrot wpisu w kwocie [...]zł,orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 6 sentencji wyroku).. (punkt 6 sentencji wyroku).