Wyrok - II OSK 2555/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 936/22 w sprawie ze skargi Z.J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora NadzoruOddalono skargę kasacyjną. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 936/22 w sprawie ze skargi Z.J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
Podstawa prawna
art. 80
kpa
art. 146
kpa
art. 151
kpa
art. 135
ppsa
art. 151
ppsa
art. 193
ppsa
art. 183
ppsa
art. 141
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 936/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z.J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 8 września 2022 r., nr WOP.7721.74.2012.MH, którą organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (zwanego dalej: "Powiatowym Inspektorem") z dnia 14 października 2019 r., nr PINB.7141/18/10, nakazującą zaniechanie B.S. dalszych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na działce nr [...] przy ul. [...] w M. i w to miejsce orzekł o braku podstaw do nakazania zaniechania robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Z.J., zarzucając naruszenie:1. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (mając na uwadze stan prawny niniejszej sprawy, przepis ten należy odnosić do brzmienia ustawy określonego w tekście jednolitym Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "P.b."; zob. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 471) poprzez wadliwe uznanie, że inwestycja jest zgodna z prawem, podczas gdy inwestorka prowadziła prace na podstawie pozwolenia na budowę wydanego z jego naruszeniem, co potwierdza decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 24 lipca 2018 r. Skarżąca zaznaczyła też, że prace wykonane zostały ze znaczącym odstępstwem od projektu budowlanego, bez wymaganej decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę;2. § 140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej: "r.w.t.") poprzez wadliwe uznanie, że wystarczającym jest zobowiązanie skarżącej do podwyższenia komina budynku na działce nr [...], podczas gdy do zaistniałego stanu faktycznego doszło w wyniku błędnej kolejności prac inwestora oraz braku zwrócenia uwagi na nieruchomość sąsiednią już na etapie przygotowania projektu budynku na działce nr [...];3. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że dalsze prace B.S. nie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi w budynku pod nr [...] poprzez zakłócenie ciągu komina zawierającego przewody spalinowe i wentylacyjne, sąsiadujące z wybudowaną powyżej wysokości tego komina ścianą, w wyniku wykonania prac w błędnej kolejności;4. art. 141 § 4 i art. 135 P.p.s.a. wyrażające się w zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, to jest poprzez brak przytoczenia historycznej części sprawy (stanu faktycznego) oraz brak wyjaśnienia, dlaczego możliwym jest dokończenie budowy, podczas gdy B.S. nie wykazała, jakoby usunęła istotne odstępstwa od projektu budowlanego;5. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo rażącego naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora w toczącym się postępowaniu skutkującym wydaniem decyzji z dnia 8 września 2022 r., przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez:a. pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności brak ustalenia stanu faktycznego i brak ustaleń w zakresie usunięcia istotnych odstępstw (ostatnie oględziny miały miejsce w 2018 r., w aktach postępowania brak materiału dowodowego, w tym fotograficznego, ukazującego, iż prace przebiegły zgodnie z decyzją z dnia 4 czerwca 2008 r., nr 195/2008), podczas gdy w czasie zabudowy komina skarżącej zaingerowano w fundament nieruchomości oraz jej dach,b. zaniechanie wykonania opinii biegłego ds. budownictwa, co zweryfikowałoby wykonanie prac przez bez odstępstw,c. pominięcie faktu właściwego posadowienia budynku nr [...] na tym samym poziomie co obiekt budowlany pod nr [...], bowiem jest to zabudowa bliźniacza;6. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 50 i art. 51 P.b. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że nie ma miejsca na czynienie na nowo ustaleń faktycznych w zakresie stanu zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców sąsiedniej nieruchomości, w sytuacji, w której w toku wszystkich późniejszych postępowań, a nawet z materiałów dostarczonych przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości wynika wprost, że tego rodzaju stan nie został usunięty. Działania inwestorki prowadzą do dalszej degradacji budynku skarżącej. Mimo to Sąd pierwszej instancji oddalił skargę.Wskazując na powyższe, Z.J. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wystąpiła nadto o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zawarto nadto wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.W piśmie procesowym z dnia 22 października 2023 r. uczestniczka postępowania i współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...] w M. poparła skargę kasacyjną Z.J. i wniosła o jej uwzględnienie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.Zgodnie z art. 193 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 143) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę jej zarzutów i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 P.p.s.a.).Rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej wymaga rozpoczęcia od zaznaczenia okoliczności, która ma zasadnicze znaczenie dla całej sprawy. Decyzja Starosty M. z dnia 4 czerwca 2008 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca B.S. pozwolenia na budowę, pozostaje w obrocie prawnym. Dotyczy ona rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowy budynku garażowego na działce nr [...] przy ul. [...] w M., przy czym w dalszym toku sprawy istotne znaczenie miała część odnosząca się do rozbudowy budynku mieszkalnego. Zrealizowanych elementów tej inwestycji, wykonanych w granicach tego pozwolenia i zatwierdzonego projektu, nie można w niniejszym postępowaniu traktować jako robót pozbawionych podstawy.Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że sytuacja prawna powstała na styku budynku skarżącej i budynku B.S. jest zawiła. Dostrzega również stwierdzone w odrębnym postępowaniu naruszenie prawa przy wydaniu pozwolenia na budowę, polegające na braku udziału wszystkich stron. Okoliczność ta nie może jednak przesądzać wyniku obecnej sprawy. Rozstrzygnięcie musi uwzględniać następstwa prawne wcześniejszych decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych.Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjął, że nie mógł w niniejszej sprawie ponownie oceniać legalności decyzji z dnia 4 czerwca 2008 r. w taki sposób, jak oczekuje tego skarżąca. Decyzją Wojewody z dnia 24 lipca 2018 r. stwierdzono wprawdzie wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, lecz nie uchylono jej z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 K.p.a. Sąd pierwszej instancji trafnie odwołał się w tym zakresie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 582/18, oraz do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2545/19. Z orzeczeń tych wynika, że decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. nie eliminuje decyzji dotychczasowej z obrotu prawnego. Nadal kształtuje ona sytuację prawną adresata pozwolenia (B.S.).Także zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa przy wydaniu pozwolenia na budowę nie mogły zostać skutecznie ponowione w tym postępowaniu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, kwestia ta była już badana w postępowaniu nieważnościowym. W wyroku z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2607/15, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że skoro pozwolenie na budowę dotyczyło inwestycji na działce nr [...], B.S. nie musiała legitymować się prawem do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął też, że w niniejszym postępowaniu nie można było odmiennie rozstrzygnąć tej kwestii. Istotne jest również to, że nadbudowa komina na działce nr [...] nie wchodziła w zakres robót objętych pozwoleniem na budowę, co wynikało z wcześniejszych rozstrzygnięć Wojewody i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Z tej perspektywy należy ocenić zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Skarżąca twierdzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie uznał inwestycję za zgodną z prawem, chociaż pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem prawa, a roboty miały zostać wykonane ze znaczącym odstępstwem od projektu budowlanego. Tak skonstruowany zarzut nie jest usprawiedliwiony.Art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. przewiduje, że po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego może nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jest to środek stosowany wtedy, gdy nie zachodzą podstawy do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 P.b. Nie jest to natomiast instrument pozwalający na pominięcie skutków pozostającego w obrocie pozwolenia na budowę albo na ponowne rozpoznanie kwestii już przesądzonych w postępowaniach nadzwyczajnych.W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2019 r. Powiatowy Inspektor wstrzymał B.S. prowadzenie robót na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. Przyczyną było uznanie, że ściana północna i konstrukcja dachu rozbudowywanej części budynku nr [...], wystające powyżej wylotów komina budynku nr [...], mogą zakłócać prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych. Następnie decyzją z dnia 14 października 2019 r. Powiatowy Inspektor nakazał zaniechanie dalszych robót. Wojewódzki Inspektor uchylił jednak tę decyzję i orzekł o braku podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił tę ocenę.Stanowisko Sądu pierwszej instancji było prawidłowe. Z ustaleń przyjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wynikało, że istotne odstępstwo dotyczące wysokości dobudowanej części budynku oraz kąta nachylenia połaci dachu zostało usunięte. Sąd odwołał się do oględzin z dnia 31 stycznia 2018 r., podczas których stwierdzono aktualny stan zaawansowania robót. Stwierdzono wówczas między innymi wykonanie ocieplenia ścian zewnętrznych, z wyjątkiem ściany poddasza od strony budynku nr [...], wykonanie obróbek blacharskich i orynnowania, wykonanie tarasu oraz robót wykończeniowych wewnątrz budynku. Pozostałe do wykonania roboty obejmowały zasadniczo wykonanie brakującej warstwy docieplenia ściany od strony działki sąsiedniej oraz wypełnienie przerwy dylatacyjnej materiałem izolacyjnym. Są to roboty mieszczące się w zakresie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę.Nie można zgodzić się ze skarżącą, że sam fakt wydania pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa, stwierdzony w trybie art. 151 § 2 K.p.a., uzasadniał zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Gdyby przyjąć takie stanowisko, decyzja stwierdzająca wydanie pozwolenia z naruszeniem prawa wywoływałaby skutek zbliżony do uchylenia pozwolenia. Takiego skutku ustawodawca nie przewidział. W niniejszej sprawie pozwolenie z dnia 4 czerwca 2008 r. pozostaje skuteczne, a wykonane w jego granicach elementy inwestycji nie mogą być w obecnym postępowaniu traktowane jako nielegalne tylko dlatego, że skarżąca nadal kwestionuje prawidłowość tego pozwolenia.Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia § 140 ust. 1 r.w.t. Skarżąca podnosi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie zaakceptował stanowisko, zgodnie z którym wystarczające jest zobowiązanie jej do podwyższenia komina na działce nr [...]. W jej ocenie do stanu niezgodnego z wymaganiami technicznymi doszło wskutek błędnej kolejności prac B.S. i braku właściwego uwzględnienia nieruchomości sąsiedniej już na etapie projektowania.Zarzut ten nie trafia w istotę zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie pominął problemu wynikającego z § 140 ust. 1 r.w.t. i związanych z nim wymagań dotyczących przewodów kominowych. Przeciwnie, Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że w sprawie istnieje stan naruszający prawo, polegający na tym, że komin budynku nr [...] znajduje się poniżej kalenicy rozbudowanej części budynku nr [...]. Ten stan wymagał ingerencji organów nadzoru budowlanego. Ingerencja taka nastąpiła jednak w odrębnym postępowaniu.Decyzją z dnia 15 grudnia 2011 r. Powiatowy Inspektor nakazał B.D. i Z.J. usunięcie nieprawidłowości mogących powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, stwierdzonych w zakresie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w M.. Obowiązek polegał na nadbudowaniu komina zawierającego przewód wentylacyjny i spalinowy, do którego podłączony był piec gazowy dwufunkcyjny, do wysokości minimum 0,30 m ponad kalenicę dachu sąsiedniego budynku nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora z dnia 17 lutego 2012 r. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 209/12, a skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1780/13.W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że stan niezgodny z wymaganiami technicznymi został objęty odrębnym, ostatecznym i prawomocnie skontrolowanym rozstrzygnięciem. Z akt sprawy wynikało przy tym, że obowiązek ten nie został wykonany. Wojewódzki Inspektor pismem z dnia 16 lutego 2022 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora o informację dotyczącą postępowania egzekucyjnego. Powiatowy Inspektor poinformował, że postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a kontrola przeprowadzona dnia 6 marca 2022 r. potwierdziła niewykonanie obowiązku nadbudowy komina. Pismem z dnia 14 marca 2022 r. wskazano, że kalenica dachu rozbudowanej części budynku nr [...] nadal jest wyższa od komina obsługującego budynek nr [...].Skarżąca akcentuje, że przewód spalinowy był czynny w czasie wykonywania robót i że zaprzestanie korzystania z kotła gazowego było konsekwencją powstałego zagrożenia. Ta argumentacja została uwzględniona w tym sensie, że organy nadzoru budowlanego nie zignorowały problemu komina. Nie prowadzi ona jednak do wniosku, że w obecnym postępowaniu należało nakazać B.S. zaniechanie dalszych robót. Skoro obowiązek usunięcia stanu niezgodnego z wymaganiami technicznymi został skonkretyzowany w odrębnej decyzji, a decyzja ta podlega egzekucji, to art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nie może służyć jako zastępczy środek wymuszający wykonanie tego obowiązku w innym postępowaniu i wobec innego adresata.Nie zmienia tej oceny twierdzenie skarżącej o błędnej kolejności robót. Nawet przy przyjęciu, że problem komina ujawnił się w następstwie sposobu realizacji inwestycji przez B.S., decydujące znaczenie ma aktualna sytuacja prawna. Pozwolenie na budowę pozostaje w obrocie, nadbudowa komina nie była objęta jego zakresem, a sposób usunięcia niezgodności został określony w decyzji z dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo też odnotował, że podczas rozprawy administracyjnej dnia 6 lutego 2018 r. B.S. zadeklarowała gotowość poniesienia kosztów nadbudowy komina w budynku skarżącej, jednak strony nie doszły do porozumienia. Ta okoliczność nie przenosi obowiązku wykonania robót objętych odrębną decyzją na B.S..Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., w którym skarżąca kwestionuje ocenę stanu faktycznego i twierdzi, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął brak zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi w budynku nr [...]. Art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymagania konstrukcyjne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wtedy, gdy uzasadnienie nie pozwala odtworzyć toku rozumowania Sądu albo nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Skarżąca powołuje w tym kontekście uchwałę z dnia 15 lutego 2010 r., nr II FPS 8/09. Nie wynika z niej jednak, że każdy spór strony w odniesieniu do oceny materiału sprawy może być przedstawiany jako naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił istotny przebieg sprawy, wskazał na decyzję o pozwoleniu na budowę, opisał znaczenie wcześniejszych postępowań nadzwyczajnych, odniósł się do decyzji dotyczącej nadbudowy komina oraz wyjaśnił, dlaczego zaakceptował stanowisko Wojewódzkiego Inspektora. Sąd wskazał również, że obowiązek nadbudowy komina wynika z odrębnej decyzji, a pozostałe do wykonania roboty przy budynku nr [...] mogą zostać wykonane w ramach pozostającego w obrocie pozwolenia na budowę.Wbrew twierdzeniom skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał obowiązku ponownego szczegółowego relacjonowania całej wieloletniej historii wszystkich postępowań dotyczących obu nieruchomości przy ul. [...] i [...]. Zakres uzasadnienia wyroku wyznaczały granice sprawy, czyli kontrola decyzji Wojewódzkiego Inspektora z dnia 8 września 2022 r. To, że skarżąca oczekiwała szerszego opisu zdarzeń i innych wniosków z ustalonych faktów, nie oznacza jeszcze naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.Nie jest usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. Skarżąca twierdzi, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy faktycznej i prawnej wyroku, nie przytoczył dostatecznie historycznej części sprawy oraz nie wyjaśnił, dlaczego możliwe jest dokończenie budowy, skoro B.S. nie wykazała usunięcia istotnych odstępstw. Zarzut ten w istocie powtarza zastrzeżenia dotyczące ustaleń faktycznych, ale nie wykazuje wady uzasadnienia uniemożliwiającej kontrolę kasacyjną.Art. 135 P.p.s.a. pozwala sądowi administracyjnemu zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przepis ten nie upoważnia jednak Sądu pierwszej instancji do pominięcia wcześniejszych, ostatecznych decyzji i prawomocnych wyroków. Nie pozwala też na ponowne badanie legalności pozwolenia na budowę, które nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora, nie miał podstaw do zastosowania art. 135 P.p.s.a. w sposób oczekiwany przez skarżącą.Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, dlaczego dokończenie budowy może nastąpić mimo niewykonania nadbudowy komina. Wyjaśnienie to sprowadzało się do rozróżnienia dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy stanu komina w budynku nr [...] i obowiązku jego nadbudowy, który wynika z decyzji z dnia 15 grudnia 2011 r. Druga dotyczy robót pozostałych do wykonania w budynku nr [...], objętych pozwoleniem z dnia 4 czerwca 2008 r. Te roboty, czyli wykonanie brakującego docieplenia i wypełnienie przerwy dylatacyjnej, nie są tożsame z problemem wysokości komina. Mogą wymagać porozumienia z właścicielami nieruchomości sąsiedniej albo uzyskania rozstrzygnięcia w trybie art. 47 P.b., jeżeli konieczne okaże się wejście na teren działki nr [...]. Nie oznacza to jednak, że samo ich wykonanie jest prawnie uzależnione od wcześniejszej nadbudowy komina.Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca twierdzi, że Wojewódzki Inspektor pominął materiał dowodowy, nie ustalił aktualnego stanu faktycznego, nie przeprowadził aktualnych oględzin, nie zgromadził dokumentacji fotograficznej, nie powołał biegłego z zakresu budownictwa i nie zbadał twierdzeń dotyczących ingerencji w fundament oraz dach budynku nr [...]. W jej ocenie nie wykazano też usunięcia istotnych odstępstw.Art. 151 P.p.s.a. jest przepisem wynikowym. Jego naruszenie może być skutecznie zarzucone wtedy, gdy sąd oddalił skargę mimo istnienia podstaw do uwzględnienia jej na podstawie art. 145 P.p.s.a. Takiej sytuacji w sprawie nie wykazano. Obowiązki organów wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegają na podjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz dokonaniu jego swobodnej, lecz nienaruszającej zasad logiki i doświadczenia życiowego, oceny. Nie oznacza to obowiązku przeprowadzania każdego dowodu wskazanego przez stronę, jeżeli okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały już dostatecznie wyjaśnione.W sprawie zgromadzono materiał pozwalający na ocenę legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora. Organy dysponowały zatwierdzonym projektem budowlanym, dokumentacją sprawy, wynikami oględzin, ustaleniami dotyczącymi usunięcia istotnych odstępstw oraz informacjami o stanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego nadbudowy komina. W szczególności aktualność problemu komina została potwierdzona w 2022 r., gdy Powiatowy Inspektor poinformował Wojewódzkiego Inspektora o niewykonaniu obowiązku po kontroli z dnia 6 marca 2022 r. Nie była to zatem sprawa rozstrzygnięta w oderwaniu od aktualnego stanu dotyczącego najważniejszej spornej okoliczności.Brak powołania biegłego nie stanowił w tych warunkach naruszenia wskazanych przepisów K.p.a. Skarżąca nie wykazała, jaki konkretny fakt istotny dla zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. miałby zostać ustalony wyłącznie za pomocą wiadomości specjalnych. Sam brak zaufania do oświadczeń kierownika budowy lub przekonanie skarżącej o nieprawidłowym wykonaniu robót nie obligowały organu do przeprowadzenia ekspertyzy, jeżeli materiał sprawy pozwalał ustalić zakres wykonanych robót i ich relację do pozwolenia na budowę. Także brak dokumentacji fotograficznej, na który powołuje się skarżąca, nie oznacza sam przez się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., skoro istotne ustalenia zostały utrwalone w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy.Nie można również podzielić twierdzenia, że organy i Sąd pierwszej instancji pominęły fakt zagrożenia wynikający z relacji komina budynku nr [...] do ściany i dachu budynku nr [...]. Ten fakt nie został pominięty. Przeciwnie, stanowił punkt wyjścia dla działań nadzoru budowlanego. Rzecz w tym, że w aktualnym układzie prawnym sposób usunięcia tego zagrożenia został już określony w decyzji z dnia 15 grudnia 2011 r. Skarżąca nie może w niniejszym postępowaniu skutecznie domagać się, aby ten sam problem został rozwiązany przez nakaz zaniechania robót przez B.S., skoro obowiązek nadbudowy komina został prawomocnie przypisany Z.J. i B.D..Z tych samych przyczyn nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 50 i art. 51 P.b. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Skarżąca twierdzi, że Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał brak potrzeby ponownego ustalania stanu zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców sąsiedniej nieruchomości, chociaż z materiałów sprawy wynika, że stan ten nie został usunięty, a działania B.S. prowadzą do dalszej degradacji budynku skarżącej. Zarzut ten opiera się na założeniu, że utrzymuje się stan nieprawidłowości budowy uzasadniający zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. wobec robót na działce nr [...]. Założenie to jest błędne.Art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. dotyczy wstrzymania robót wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Art. 51 P.b. określa dalsze środki naprawcze. W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przyjęli, że problem bezpieczeństwa nie istnieje. Przyjęli natomiast, że nie uzasadnia on nakazu zaniechania dalszych robót w zakresie inwestycji realizowanej na podstawie nadal skutecznego pozwolenia na budowę, skoro źródło aktualnego stanu niezgodnego z wymaganiami technicznymi zostało objęte odrębnym nakazem dotyczącym nadbudowy komina. Ocena ta mieści się w granicach prawidłowej wykładni i zastosowania art. 50 oraz art. 51 P.b.Nie można też pominąć, że pozostałe do wykonania roboty przy budynku nr [...] nie polegają na dalszym podwyższaniu ściany lub dachu w sposób pogłębiający relację wysokościową względem komina budynku nr [...]. Dotyczą prac wykończeniowych i izolacyjnych, które mają doprowadzić inwestycję do stanu wynikającego z pozwolenia na budowę. Jeżeli ich wykonanie będzie wymagało wejścia na teren działki nr [...], B.S. będzie musiała uzyskać zgodę właścicieli albo rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym przez Prawo budowlane. Nie jest to jednak przesłanka do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w postaci nakazu zaniechania robót.Skarżąca konsekwentnie łączy wszystkie zarzuty z przekonaniem, że inwestycja B.S. została od początku wadliwie zaprojektowana i przeprowadzona, a jej skutki obciążają nieruchomość przy ul. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny rozumie, że z perspektywy skarżącej ta argumentacja ma istotne znaczenie. W granicach niniejszej sprawy nie może ona jednak prowadzić do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Decydujące jest to, że pozwolenie na budowę pozostaje w obrocie, wcześniejsze postępowania nadzwyczajne nie doprowadziły do jego wyeliminowania, stwierdzone istotne odstępstwa od projektu zostały usunięte, a stan komina został objęty odrębnym i prawomocnie skontrolowanym obowiązkiem. W takim układzie Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia 8 września 2022 r.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.Jednocześnie w odniesieniu do sformułowanego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a..), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.