Postanowienie SN z 2 lutego 2006, sygn. II CZ 135/05
Data orzeczenia
2 lutego 2006
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Marian Kocon
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marian Kocon (przewodniczący)
SSN Zbigniew Kwaśniewski
SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa W.S.
przeciwko „P.” Spółce Akcyjnej
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 lutego 2006 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt [...]
uchyla zaskarżone postanowienie.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną
powoda W.S. motywując to tym, że po prawomocnym oddaleniu wniosku powoda o
zwolnienie od opłaty kasacyjnej powód, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi
kasacyjnej, wpisu tego nie uiścił. W toku zaś postępowania o zwolnienie od wpisu
należnego od wniesionej skargi kasacyjnej, powód W.S. nie wykazał, że nie jest w
stanie uiścić wpisu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zażalenie złożył powód W.S., wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia
przez przyjęcie skargi kasacyjnej i zwolnienie go od wpisu od kasacji, ewentualnie o
uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy – po uwzględnieniu treści art. 380 k.p.c. – zważył,
co następuje: wykonując wezwanie Sądu Apelacyjnego do uzupełnienia wniosku
o zwolnienie od kosztów sądowych (k. – 268) powód W.S. przedłożył żądane dane
(k. 273 – 301). Sąd orzekający na podstawie obszernej dokumentacji stwierdził, że
powód prowadzi działalność gospodarczą na szeroką skalę i przytoczył wielkość
osiąganych przychodów w wysokości 4 mln złotych za sześć miesięcy bieżącego
roku. Nadto wskazał, że powód jest właścicielem majątku o znacznej wartości: dom
jednorodzinny o pow. 220 m2
na działce o powierzchni 604 m2
i budynku
handlowo-mieszkalnego o powierzchni 800 m2
. Pierwsza z pozycji pomija koszty
uzyskania przychodu i kwotę osiągniętego w tym okresie dochodu określonego na
kwotę 26.527,68 zł. Pozostałe zaś składniki majątkowe według - pozostawionych
poza zainteresowaniem Sądu orzekającego - twierdzeń powoda obciążone są
długami (k. 265 – 266) oraz (k. 299 – 302). Zaskarżone uzasadnienie nie
pozwala, nawet po konfrontacji z dokumentacją oraz twierdzeniami powoda, na
ustalenie na jakiej podstawie oparty został wniosek o możliwości poniesienia
przez skarżącego kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla
siebie i rodziny. Powierzchowność dokonanych ustaleń, zwłaszcza w zestawieniu z
wysokością żądanego przez skarżącego wsparcia finansowego ze strony władz
3
publicznych sprawia, że Sąd orzekający bazował na hipotetycznej zdolności
płatniczej powoda, a nie udokumentowanych faktach. Kwestionowane orzeczenie
nie zapewnia w ogóle możliwości wyrażenia oceny zachowania równowagi
pomiędzy interesem państwa, w zakresie egzekwowania kosztów sądowych, a
indywidualnym interesem powoda. Nie wymaga także dowodzenia, że organ
procesowy powinien dołożyć niezbędnej staranności przy rozpatrywaniu wniosku o
udzielenie pomocy (w formie zwolnienia od kosztów sądowych), a decyzja, zarówno
negatywna, jak i pozytywna, powinna zawierać niezbędne ustalenia. Zaskarżone
orzeczenie, odznaczające się znaczną dozą arbitralności, nie spełnia ustawowych
wymagań, powoduje mnożenie kolejnych instancji sądowych i wywołuje negatywne
następstwa dla obu stron (a dla skarżącej także natury finansowej). Z powyżej
przytoczonych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu (art. 3941
§
3 w zw. z art. 39815
§ 1 zd. pierwsze k.p.c.).