Wyrok - II SAB/Ke 18/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 26 marca 2026
Teza
Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Starosty [...] do załatwienia wniosku J. M. z dnia [...] listopada 20Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Starosty [...] do załatwienia wniosku J. M. z dnia [...] listopada 20
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Artur Adamiec
Podstawa prawna
art. 37
kpa
art. 149
ppsa
art. 154
ppsa
art. 53
ppsa
art. 60
ppsa
art. 161
ppsa
art. 205
ppsa
art. 119
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
UZASADNIENIE
J. M. 7 stycznia 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty Kazimierskiego, wskazując że pomimo złożenia wniosku z 23 listopada 2025 r. nie udzielono mu żądanej informacji publicznej dotyczącej działań w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] zrealizowanych oraz zaplanowanych od 15 maja 2025 r. oraz przesłania elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, wysłanych oraz otrzymanychw związku z tymi działaniami.Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wnioskuz 23 listopada 2025 r. (pkt 1) oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Zarzucił naruszenie:1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;2. art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznejw zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pierwszego dnia roboczego po 14 dni od złożenia wniosku, czyli 8 grudnia 2025 r. Wyjaśniła, że w terminie wynikającym z przepisów, jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta nie udostępnił mi informacji oraz dokumentacji, o którą wnioskowała. Co więcej organ nie zareagował w jakikolwiek sposób na jej wniosek.W odpowiedzi na skargę z 21 stycznia 2026 r. organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. o umorzenie postępowania, albowiem stało się bezprzedmiotowe. Starosta wyjaśnił m.in., że 12 stycznia 2026 r. przesłał stronie wszystkie informacje objęte wnioskiem, zatem skarga na bezczynność organu stała się bezprzedmiotowa. Otóż informacje, o które zwrócił się z prośbą skarżący zostały mu zatem w całości przekazane. Nie stało się to jednak w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż organ nie uruchomił tej proceduryz uwagi na niejasny temat, jakim prośba o informacje była opatrzona. Nadto wyjaśnił, że na skrzynkę mailową do starostwa powiatowego wpływa dziennie około 120 maili. Są to wiadomości najczęściej o charakterze komercyjnym, reklamowym, podmioty z obszaru powiatu albo i spoza oferują swoje usługi, towary, często na zasadzie wysyłki maili do masowy odbiorców.W piśmie procesowym z 22 marca 2026 r. skierowanym skarżący odnosząc się do argumentacji organu przedstawionej przez organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że udostępniono mu wnioskowaną informację. Jednocześnie zmodyfikował punkt 1 petitum skargi i wniósł o stwierdzenie bezczynności organu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekaniew sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawiei zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działaniew danej formie i w określonym przez prawo terminie.Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku,o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek stronyo wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.Odnosząc się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę należy wskazać, że, że brak wniesienia - przed złożeniem skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - ponaglenia nie jest brakiem formalnym skargi, o jakim mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. W postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a.(z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., pozostającym poza granicami rozpoznawanej sprawy), w związku z czym nie ma w takim postępowaniu obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. wniesienia ponaglenia do właściwego organu przed wniesieniem skargi na bezczynność (art. 37 K.p.a.). Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 4287/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 1917/18, dostępny w CBOSA).W niniejszej sprawie w piśmie (wiadomości e-mail) z 23 listopada 2025 r. (k. 9 akt sądowych), skierowanym drogą elektroniczną do Starosty Kazimierskiego, skarżący wniósł o przesłanie mu informacji dotyczącej działań w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] zrealizowanych oraz zaplanowanych od 15 maja 2025 r.Nie budzi wątpliwości sądu, że żądana w ten sposób informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zaś Starosta Kazimierski – jako organ władzy publicznej – był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy),w rezultacie czego udzielenie przedmiotowej informacji odbywa się na zasadachi w trybie określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organw odpowiedzi na skargę podniósł, że nie uruchomił procedury udostępnienie informacji w trybie ww. ustawy z uwagi na niejasny temat opatrzenia prośby o informacjez 23 listopada 2025 r. Nadto wyjaśnił, że na skrzynkę mailową do starostwa powiatowego wpływa dziennie około 120 maili, zaś żądana informacja końcowo została skarżącemu udzielona nie w trybie ww. ustawy w dniu 12 stycznia 2026 r.W świetle art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. warunkiem powstania po stronie organu władzy publicznej obowiązku udostępnienia określonej informacji publicznej jest skuteczne złożenie wniosku. Nie dotyczy to jedynie informacji, którez mocy prawa podlegają publikacji w Biuletynie informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2 ww. ustawy) – powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują zastosowania.Odnosząc się do stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę wskazać trzeba, że skuteczność zgłoszenia żądania udostępnienia informacji publicznej nie może być oceniana według reguł obowiązujących w klasycznym postępowaniu administracyjnym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła bowiem do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku - poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, a wobec braku szczególnych wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16, dostępny w CBOSA).Mając zatem na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była typowa informacja o sprawach publicznych (czego zresztą organ nie kwestionuje), uznać należy, że już na tej podstawie Starosta Kazimierski zobowiązany był przedmiotowy wniosek załatwić w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawyo dostępie do informacji publicznej. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu 23 listopada 2025 r., a następnie – w terminie 14 dni,o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – nie udostępniono skarżącemu żądanej informacji.Istotne w niniejszej sprawie jest, że organ dopiero w piśmie (widomości e-mail) z 12 stycznia 2026 r. (k. 8 akt sądowych), a zatem już po upływie ww. terminu z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego 23 listopada 2025 r., informujący o organizacji ruchu na drodze nr [...] i dacie jej wprowadzenia. Powyższą okoliczność skarżący przyznał w piśmie procesowym z 22 marca 2026 r. skierowanym wskazując, że organ udostępnił mu wnioskowaną informację. Sąd uznał zatem, że w tym zakresie doszło do (skutecznego) cofnięcia skargi w trybie art. 60 p.p.s.a., co w świetle art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodowało konieczność umorzenia postępowania odnośnie zobowiązania do załatwienia wniosku (pkt I wyroku).Umorzenie postępowania sądowego w części, nie zwalniało jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Przede wszystkim – udzielając informacji po terminie – organ dopuścił się bezczynności, o czym sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Zdaniem sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 23 listopada 2025 r., na który organ odpowiedział pismem z 12 stycznia 2026 r. – przekraczając 14 – dniowy ustawowy termin, co spowodowane było błędem w odczytaniu (pominięciu), a następnie zakwalifikowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ze względu na powyższe są stwierdził w punkcie II wyroku, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a..