sygn. II SA/Ke 34/26 26 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Wyrok - II SA/Ke 34/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 26 marca 2026

Teza
Oddalono skargę. Straż pożarna, Funkcjonariusze Straży Pożarnej6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 20 czerwca 2024 r. Nr III/23/24 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy M., którzy uczOddalono skargę. Straż pożarna, Funkcjonariusze Straży Pożarnej6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 20 czerwca 2024 r. Nr III/23/24 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy M., którzy ucz
Data orzeczenia 26 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący Andrzej Mącznik
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 20 czerwca 2024 r. Nr III/23/24 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy M., którzy uczestniczyli w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach, ćwiczeniach oraz wykonujących inne zadania oddala skargę.

UZASADNIENIE
Uchwałą z dnia 20 czerwca 2024 r., Nr III/23/24, Rada Miejska w Małogoszczu (rada, organ), powołując w podstawie prawnej art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609; ze zm.; dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 15 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 233; dalej: "u.o.s.p."), ustaliła wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Małogoszcz, którzy uczestniczyli w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach, ćwiczeniach oraz wykonujących inne zadania.Legalność powyższej uchwały zakwestionował w całości Prokurator Okręgowy w Kielcach (prokurator, skarżący), zarzucając w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach istotne naruszenie:1/ art. 15 ust. 1a pkt 1 i 2 , art. 15 ust. 2 u.o.s.p. w zw. z art. 2, art. 7, art. 64 ust. 1 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na niewypełnieniu normy kompetencyjnej i nieuregulowaniu wysokości ekwiwalentu dla kandydata na strażaka ratownika, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 oraz strażaka ratownika OSP, który brał udział w działaniach, o jakich mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia;2/ art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (tekst, jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1461; dalej: "u.o.a.n.") w zw. z art. 2, art. 7, art. 64 ust. 1, art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zaniechanie prawodawcze i nienadanie uchwale w § 5 wstecznej mocy obowiązującej od dnia 8 września 2023 r., tj. od dnia wejścia w życie dodanego do ustawy art.15 ust. 1a pkt 1 i 2 u.o.s.p i zmienionego art. 15 ust. 2 uprawniającego do otrzymania ekwiwalentu kandydata na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p oraz strażaka ratownika OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7 za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań za każdą rozpoczęta godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu godziny.W oparciu o powyższe zarzuty, prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Wniósł także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.W uzasadnieniu pierwszego zarzutu prokurator podniósł, że w zaskarżonej uchwale nie uregulowano sprawy, o której mowa w art. 15 ust. 1a pkt 2 u.o.s.p., tj. wysokości ekwiwalentu dla kandydata na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust 2 pkt 1 u.o.s.p., który ukończył 18 lat a nie ukończył 65 lat i jest uczestnikiem szkolenia podstawowego przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych. Nie określono też wysokości ekwiwalentu dla strażaka ratownika OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p., tj. zabezpieczaniu obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym. Powołany przepis nie pozwala radzie na dowolność, a element luzu decyzyjnego pojawia się wyłącznie przy ustalaniu jego wysokości. Rada realizując ten obowiązek prawodawczy może uwzględnić posiadane przez gminę środki, co w ten sposób pozwala na różnicowanie wysokości ekwiwalentu ze względu na sytuację finansową gminy.W uzasadnieniu drugiego zarzutu wskazano, że na podstawie § 5 zaskarżonej uchwały weszła ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego, czyli 21 czerwca 2024 r. Tymczasem została podjęta 20 czerwca 2024 r. w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 15 ust. 2 u.o.s.p., który został zmieniony z dniem 8 września 2023 r. przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1560). Skarżący wskazał, że art. 5 u.o.a.n. dopuszcza nadanie mocy wstecznej aktowi, w sytuacji gdy jest to jedyny i konieczny sposób zapewnienia adresatom tegoż aktu należnego im świadczenia. W przeciwnym wypadku i nadaniu uchwale mocy tylko na przyszłość (ex tunc), w oparciu o art. 4 ust. 1 u.o.a.n. pozbawiałoby podmioty uprawnione z uchwały należnego im świadczenia za okres sprzed wejścia jej w życie. W takiej sytuacji, w ocenie skarżącego, zasady demokratycznego państwa prawego wymuszają takowy skutek, tak samo jak inne zasady konstytutywne: zasada praworządności, czy prawo do innych praw majątkowych, jakim jest roszczenie ze stosunku pracy, czy innych równoważnych podstaw prawnych (art. 64 ust. 1 Konstytucji RP). W realiach niniejszej sprawy wiązałoby się to z pozbawieniem strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP należnego im ekwiwalentu pieniężnego, co stałoby w sprzeczności z uregulowaniami prawa pracy i unicestwiałoby prawa uprawnionych do należnego im ekwiwalentu za efektywnie wykonaną pracę - uczestnictwo w działaniu, udział w szkoleniu.Zdaniem prokuratora istotne naruszenia prawa wskazują na konieczność wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności w całości. Inne rozstrzygnięcie doprowadziłoby do sytuacji, że w obrocie prawnym pozostałyby § 3, § 4 i § 5 uchwały, które odnoszą się do: powierzenia wykonania uchwały, utraty mocy obowiązującej poprzedniej uchwały, jej publikacji.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.W uzasadnieniu wskazał, że w art 15 ust. 1 u.o.s.p. ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu ma obowiązek otrzymać ekwiwalent pieniężny. Obowiązek wypłaty ekwiwalentu dla tej grupy strażaków ma charakter obligatoryjny. Gdyby ustawodawca uznawał, że należy ekwiwalent pieniężny wypłacać obligatoryjnie także dla kandydata na strażaka ratownika OSP lub strażaka ratownika OSP, o których mowa w dodanym do art. 15 u.o.s.p. ust. 1a, to nie zostałby dopisany warunek, że ekwiwalent ten wypłaca się wymienionej grupie strażaków jedynie wtedy, gdy gmina posiada na ten cel środki finansowe.Rada podejmując przedmiotową uchwałę, z przyczyn finansowych, nie uznała za celowe ustalenie ekwiwalentu pieniężnego dla wskazanej grupy strażaków, dlatego nie było zasadnym nadawanie uchwale mocy wstecznej. Dodatkowo ustawodawca nowelizując ustawę o ochotniczych strażach pożarnych, nie wprowadził przepisów przejściowych, z których mógłby wynikać obowiązek objęcia ekwiwalentem pieniężnym wymienioną grupę strażaków od dnia wejścia w życie nowelizowanej ustawy, pod warunkiem posiadania w budżecie gminy środków finansowych na ten cel. Ustawodawca nowelizując ustawę o ochotniczych strażach pożarnych uznał, że wprowadzone przez niego zmiany mogą obowiązywać dopiero wtedy, gdy organ gminy będzie podejmował nową uchwałę w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków. Organ wyjaśnił, że przed wejściem w życie uchwały Nr III/23/24 z 20 czerwca 2024 r. obowiązywała uchwała Nr XXXIII/3 01/22 Rady Miejskiej w Małogoszczu z 29 marca 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę, co wynika z zapisów § 4 uchwały Nr III/23/24 z 20 czerwca 2024 r.Gdyby zatem uznać zasadność poglądów skarżącego dotyczących nadania uchwale Nr III/23/ z 20 czerwca 2024 r. mocy obowiązującej od dnia 8 września 2023 r., gdy weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, to w okresie od 8 września 2023 r. do dnia 6 lipca 2024 r., kiedy weszła w życie uchwała Nr III/23/24 Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 20 czerwca 2024 r., obowiązywałyby dwie uchwały: uchwała Nr XXXIII/3 01/22 Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 29 marca 2022 r. oraz uchwała Nr III/23/24 Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 20 czerwca 2024 r., która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego 21 czerwca 2024 r. Ten argument także przemawia za tym, że przedmiotowej uchwale nie należało nadawać mocy wstecznej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przeciwnym razie skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.Sprawa, za zgodą stron, została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.Skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 8 § 1 p.p.s.a. prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.Przede wszystkim wyjaśnić należy, że wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Wobec powyższego konieczne jest odniesienie się do przepisów ustawy o samorządzie gminnym, gdzie zostały przewidziane dwa rodzaje naruszeń: istotne i nieistotne (art. 91 u.s.g.). Przepis art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g. stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz stanowiskiem doktryny, do istotnych wad uchwały, które skutkować będą stwierdzeniem jej nieważności należy: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1699/19, te i przywołane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl; Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, "Samorząd terytorialny" 2001, z. 1-2, s. 101-102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. Niewypełnienie delegacji ustawowej do wydania uchwały niewątpliwie należy tym samym do kategorii istotnych naruszeń prawa, o którym mowa w ustawie u.s.g.Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej uchwały z uwzględnieniem wskazanych powyżej kryteriów, sąd ocenił, że jest ona zgodna z prawem.Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie stwierdził w szczególności, aby Rada Miejska w Małogoszczu poprzez wydanie uchwały, w której nie określiła wysokości ekwiwalentu dla kandydatów na strażaków ratowników OSP oraz wysokości ekwiwalentu za działania strażaków ratowników OSP polegające na zabezpieczaniu obszaru chronionego jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej naruszyła art. 15 ust. 1a u.o.s.p., który to zarzut podniesiono w skardze. Nie zasługiwał także, w ocenie sądu, na uwzględnienie drugi z podniesionych zarzutów. Prokurator zarzucił w nim, że rada nie przyznała wskazanych przez skarżącego uprawnień z mocą wsteczną, od 8 września 2023 r. (wejścia w życie dodanego do art. 15 u.o.s.p. ust. 1a oraz zmienionego w art. 15 u.o.s.p. ust. 2). Zarzucając zaskarżonej uchwale istotne naruszenie przepisów u.o.s.p., dla poparcia swego stanowiska, prokurator powołał się przy tym na wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 października 2024 r., III SA/Łd 452/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 29 maja 2025 r., II SA/Rz 125/25.Powołane przez stronę skarżącą wyroki są jednymi z wielu wyroków, jakie zapadły w odniesieniu do interpretacji art. 15 ust. 1a i 2 u.o.s.p. Przedstawiona w nich interpretacja przepisów u.o.s.p. nie jest jednolicie przyjmowana w orzecznictwie. Na tle omawianego zagadnienia sądy administracyjne prezentują bowiem obecnie również stanowisko przeciwne, które w ocenie sądu trafnie uwzględniają zarówno literalne brzmienie wskazanych przepisów art. 15 ust. 1a i 2 u.o.s.p., jak i konkretny cel wprowadzenia do cyt. ustawy art. 15 ust. 1a. Pogląd przeciwny do wskazanego przez stronę skarżącą został wyrażony m.in. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 20 listopada 2025 r. (III SA/Gd 507/25) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 28 maja 2025 r. (II SA/Rz 140/25). Pogląd ten sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podzielił, przyjął za własny i w dalszej części uzasadnienia posłużył się argumentacją zawartą w uzasadnieniu tych wyroków.Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g. gminie na podstawie upoważnień ustawowych przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Podstawę prawną do wydania zaskarżonej uchwały stanowił art. 15 u.o.s.p. Zgodnie z ust. 1 tej regulacji strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. Stosownie do art. 15 ust. 2 ww. ustawy wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy (art. 15 ust. 2 o.s.p.).W art. 15 § 1a u.o.s.p. określono, że ekwiwalent pieniężny otrzymują również: 1) kandydat na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1;2) strażak ratownik OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7- stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych.W § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały prawodawca gminny ustalił ekwiwalent pieniężny dla strażaków ratowników OSP mających siedzibę na terenie miasta i gminy Małogoszcz w wysokości:1. 23 zł za każdą rozpoczętą godzinę udziału strażaka ratownika OSP w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej, naliczaną od momentu zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej,2. 5 zł - za każdą rozpoczętą godzinę udziału strażaka ratownika OSP w szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę.Nadto w § 2 uchwały ustalono ekwiwalent pieniężny dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych mających siedzibę na terenie Miasta i Gminy Małogoszcz za wykonywanie innych zadań niż określone w § 1 i § 2, takich jak: zabezpieczenie wydarzeń kulturalno-sportowych organizowanych lub współorganizowanych przez Gminę, działania prewencyjne na rzecz bezpieczeństwa publicznego oraz działania niosące pomoc społeczności lokalnej w wysokości 20 złotych naliczanych proporcjonalnie do czasu trwania zadania w oparciu o pisemne potwierdzenie udziału przez osobę kierującą działaniami strażaków ratowników OSP.Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy Małogoszcz (§ 3 zaskarżonej uchwały) oraz uchwalono, że traci moc Uchwała Nr XXXIII/301/22 Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 29 marca 2022 r. w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę (§ 4 zaskarżonej uchwały). Z kolei w § 5 uchwały postanowiono, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.Jak już wskazano skarżący zarzucił radzie nieuregulowanie wysokości ekwiwalentu dla kandydata na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p., tj. który ukończył 18 lat a nie ukończył 65 lat i jest uczestnikiem szkolenia podstawowego przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych pomimo, że uprawnienie takie przyznane zostało mu przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1a pkt 1 u.o.s.p., i strażaka ratownika OSP, który brał udział w działaniach, o jakich mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p., tj. zabezpieczaniu obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym, za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań.Zdaniem skarżącego przepis art. 15 ust. 1a u.o.s.p. określa obowiązek uchwalenia stawki ekwiwalentu dla: 1) kandydata na strażaka ratownika OSP, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1; 2) strażaka ratownika OSP, który brał udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7. Użyte w tym przepisie sformułowanie "stosownie do posiadanych przez gminę środków finansowych" oznacza wyłącznie luz decyzyjny przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu. Rada realizując obowiązek wynikający z art. 15 ust. 1a u.o.s.p. może uwzględnić posiadane przez gminę środki, co w ten sposób pozwala na różnicowanie wysokości ekwiwalentu ze względu na sytuację finansową gminy. W ocenie skarżącego doszło zatem do istotnego naruszenia art. 15 ust. 1a pkt 1 i 2 u.o.s.p., gdyż nie zrealizowano wyrażonej w nim normy kompetencyjnej w sposób pozbawiający w praktyce uprawnionych kandydatów na strażaków ratowników, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1, oraz strażaków ratowników, który brali udział w działaniach, o jakich mowa w art. 3 pkt 7 ustawy prawa do należnego im mocą ustawy ekwiwalentu.Sąd orzekający w niniejszej sprawie takiego stanowiska nie podzielił. Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że delegacja ustawowa zawarta w art. 15 ust. 1a u.o.s.p. zawiera uprawnienie dla gminy, a więc stanowi o rozwiązaniach o charakterze fakultatywnym, które mogą, ale nie muszą zostać uregulowane w uchwale rady gminy.Przepis 15 ust. 1a u.o.s.p., po pierwsze, niewątpliwie daje gminie możliwość wypłacania ekwiwalentu pieniężnego dla kandydatów na strażaków ratowników OSP, gdzie taki ekwiwalent jest wypłacany za udział w szkoleniu. Jest to bowiem jedyne działanie jakie kandydaci na strażaków ratowników OSP podejmują i które jako ich definiujące zostało wprost wskazane w ustawie. Po drugie, przepis ten daje gminie możliwość wypłacania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP za działanie zabezpieczania obszaru chronionego jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym. Przepisy dają więc gminie taką możliwość, ale nie nakładają na nią obowiązku.Przyjęcie stanowiska przeciwnego, to jest, że gmina musi zawsze regulować, w każdej kolejnej uchwale, podstawy do wypłaty ekwiwalentu z art. 15 ust. 1a u.o.s.p., a więc również wtedy, gdy nie ma na to faktycznie środków, mogłoby prowadzić do trudnego do zaakceptowania i niezrozumiałego dla samych strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na takich ratowników chaosu decyzyjnego. W efekcie takich zapisów mogłoby bowiem dojść do sytuacji, gdzie z powodu faktycznego braku środków na ten cel w gminie, wydawane musiałby być indywidualne odmowy wypłaty ekwiwalentów np. dla kandydatów na strażaków ratowników OSP, pomimo istnienia w uchwale podstawy do dokonania wypłaty. W ocenie sądu nie o takie rozwiązania systemowe chodziło projektodawcy art. 15 ust. 1a u.o.s.p.Należy bowiem podkreślić że przepis art. 15 ust. 1a u.o.s.p. został wprowadzony w wyniku nowelizacji (poprzez art. 1 ustawy nowelizacyjnej z dnia 7 lipca 2023 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 1560) i był w określony sposób rozumiany przez jego projektodawcę.Jak wyjaśniono w uzasadnieniu do projektu powołanej ustawy nowelizacyjnej z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, propozycja dotycząca objęciem ekwiwalentem pieniężnym również kandydata na strażaka ratownika OSP, może spowodować zwiększenie liczby osób, które chcą zostać strażakami ratownikami OSP, a co za tym idzie zwiększyć bezpieczeństwo ludności zamieszkującej teren gminy. Przewiduje się, iż przyznanie takiego prawa będzie fakultatywne i będzie zależeć od możliwości (w szczególności finansowych) oraz potrzeb z zakresu ochrony przeciwpożarowej danej gminy. Proponowane przepisy (tj. art. 15 ust. 1a u.o.s.p.) dają gminie możliwość wypłacania ekwiwalentu pieniężnego kandydatom na strażaków ratowników OSP oraz strażakom ratownikom OSP, którzy brali udział w działaniach, o których mowa w art. 3 pkt 7 u.o.s.p. (zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej). Przepisy te dają gminom taką możliwość, a nie nakładają na nie obowiązku.Zatem to przed podjęciem uchwały, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. rada gminy ustala i decyduje, czy dana gmina posiada stosowne środki finansowe, aby przyznać ekwiwalent za działania wymienione w art. 15 ust. 1a u.o.s.p. W zależności od tej weryfikacji rada gminy wprowadza bądź nie do uchwały przepisy, które określają wysokość ekwiwalentu dla kandydata na strażaka ratownika OSP, czy dla strażaka ratownika OSP również za działania wymienione w art. 3 pkt 7 u.o.s.p., czyli za zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej.W związku z powyższym brak regulacji, co do ekwiwalentu w zakresie objętym w art. 15 ust. 1a u.o.s.p. nie może być oceniany jako sprzeczne z prawem niewypełnienie normy kompetencyjnej.W konsekwencji powyższego niezasadny był również drugi sformułowany w skardze zarzut polegający na nienadaniu zaskarżonej uchwale mocy wstecznej od 8 września 2023 r., tj. od wejścia w życie dodanego do u.o.s.p. art. 15 ust. 1a pkt 1 i 2. Skoro uprawnienie do ustalenia ekwiwalentu, wynikające z art. 15 ust. 1a pkt 1 i pkt 2 u.o.s.p. jest fakultatywne, a na gminie nie spoczywa obowiązek jego określenia w przypadkach uregulowanych tym przepisem, to nie ma podstaw do uznania, że zaskarżonej uchwale należało nadać moc wsteczną od chwili wejścia w życie ww. regulacji i obciążać tym samym budżet gminy w sposób retroaktywny skutkami finansowymi wynikającymi z nowelizacji ustawy. Zauważyć także należy, że ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła w art. 7 przepis intertemporalny, zgodnie z którym uchwały wydane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc. Uchwała Nr XXXIII/301/22 Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 29 marca 2022 r., która została uchylona zaskarżoną uchwałą, była wydana na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. co oznacza, że jej postanowienia zachowywały moc wiążącą do czasu podjęcia nowej uchwały na podstawie udzielonego radzie w tym zakresie upoważnienia. Tym samym z uwagi na ustawowe unormowanie kwestii ważności poprzednio podjętych uchwał mających za przedmiot ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 15 ust. 2 u.o.s.p., nie było - wbrew twierdzeniu skarżącego - podstaw do nadawania zaskarżonej uchwale mocy wstecznej - od 8 września 2023 r. Nadto, jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, ustawodawca nowelizując ustawę o ochotniczych strażach pożarnych uznał, że wprowadzone przez niego zmiany mogą obowiązywać dopiero wtedy gdy organ gminy będzie podejmował nową uchwałę w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków.W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..