Wyrok - II SAB/Ke 94/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 30 grudnia 2025
Teza
Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach do zaStwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach do za
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Beata Ziomek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
UZASADNIENIE
W dniu 12 października 2025 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach, wskazując że pomimo złożenia wniosku z 22 września 2025 r. nie udostępniono mu – w wersji elektronicznej – żądanej informacji publicznej dotyczącej wykazu lokalizacji przejść dla pieszych o ruchu niekierowanym wyznaczonych na drogach pozostających w zarządzie tego organu, na których prędkość dopuszczalna dla pojazdów silnikowych jest wyższa niż 50 km/h.W tym zakresie skarżący wskazał na naruszenie:1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku z 22 września 2025 r. (pkt 1) oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).Pismem z 17 października 2025 r. organ, w odpowiedzi na ww. wniosek strony z 22 września 2025 r., przedstawił skarżącemu wykaz lokalizacji przejść, których dotyczył złożony wniosek.W odpowiedzi na skargę z 22 października 2025 r. organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na ww. korespondencję, dodatkowo podnosząc, że złożony wniosek nie zawiera odniesienia do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", lecz stanowi zgodnie z K.p.a. wniosek o informację zwykłą z określonym w art. 35 § 3 K.p.a. terminem załatwienia 1 miesiąc, licząc od daty wpływu wniosku. Tym samym, wobec przedstawienia żądanej informacji, za nieuprawniony uznano zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podkreślając że przedmiotowy wniosek nie został złożony w trybie dostępu o informację publiczną.W piśmie z 26 grudnia 2025 r. J. M. potwierdził, że otrzymał wnioskowaną informację już po wniesieniu skargi, w związku z czym zmodyfikował pkt 1 petitum skargi, domagając się jedynie stwierdzenia bezczynności organu na dzień wniesienia skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.W niniejszej sprawie w piśmie z 22 września 2025 r. (k. 9 akt sądowych), skierowanym drogą elektroniczną do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach, skarżący wniósł o przesłanie wykazu lokalizacji przejść dla pieszych o ruchu niekierowanym, wyznaczonych na drogach pozostających w zarządzie tego organu, na których prędkość maksymalna jest wyższa niż 50 km/h.Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądana w ten sposób informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zaś Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach – jako organ władzy publicznej – był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), w rezultacie czego udzielenie przedmiotowej informacji odbywa się na zasadach i w trybie określonych przepisami u.d.i.p. Organ podniósł, że skarżący nie wskazał, że żąda udzielania odpowiedzi w trybie u.d.i.p. publicznej, wobec czego jego wniosek został załatwiony zgodnie z miesięcznym terminem, jaki ustanawia w tym zakresie art. 35 § 3 K.p.a. – pismem z 17 października 2025 r.W świetle art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że warunkiem powstania po stronie organu władzy publicznej obowiązku udostępnienia określonej informacji publicznej jest skuteczne złożenie wniosku. Nie dotyczy to jedynie informacji, które z mocy prawa podlegają publikacji w Biuletynie informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) – powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.Odnosząc się do stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę wskazać trzeba, że skuteczność zgłoszenia żądania udostępnienia informacji publicznej nie może być oceniana według reguł obowiązujących w klasycznym postępowaniu administracyjnym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła bowiem do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku - poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, a wobec braku szczególnych wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16, dostępny w CBOSA).Mając zatem na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była typowa informacja o sprawach publicznych (czego zresztą organ nie kwestionuje), uznać należy, że już na tej podstawie Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach zobowiązany był przedmiotowy wniosek załatwić w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu 22 września 2025 r., a następnie – w terminie 14 dni, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – nie udostępniono skarżącemu żądanej informacji.Istotne w niniejszej sprawie jest, że organ dopiero w piśmie z 17 października 2025 r. (k. 10 akt sądowych), a zatem już po upływie ww. terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego 22 września 2025 r., informując że na terenie miasta Kielce nieosygnalizowane przejścia dla pieszych występują w ciągu ul. Krakowskiej (na odcinku od ul. Podklasztornej do granic miasta) tj. na wysokości posesji Krakowska 191, Krakowska 233, Krakowska 259, Krakowska 278, Górników Staszicowskich 104 oraz na skrzyżowaniach ul. Ściegiennego z ul. Skibową, z ul. Do Modrzewia i na wysokości posesji Ściegiennego 264. Miało to jednak miejsce dopiero po wniesieniu skargi, która została złożona 12 października 2025 r. (k. 4-6). Okoliczność tą potwierdził w piśmie z 26 grudnia 2025 r. J. M. (k. 47 akt sądowych), rezygnując z wyrażonego pierwotnie w skardze żądania zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku i wnosząc w to miejsce o stwierdzenie bezczynności organu na dzień przekazania wniosku. Sąd uznał zatem, że w tym zakresie doszło do (skutecznego) cofnięcia skargi w trybie art. 60 p.p.s.a., co w świetle art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodowało konieczność umorzenia postępowania odnośnie zobowiązania do załatwienia wniosku (pkt I wyroku).Umorzenie postępowania sądowego w części, w jakiej doszło do cofnięcia skargi, nie zwalniało jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Przede wszystkim – udzielając informacji po terminie – organ dopuścił się bezczynności, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 22 września 2025 r., na który organ odpowiedział pismem z 17 października 2025 r. – jedynie o 11 dni przekraczając ustawowy termin, co spowodowane było błędnym zastosowaniem do wniosku o udostępnienie informacji publicznej terminu załatwienia sprawy, jaki przewiduje K.p.a. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w pkt. II wyroku, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a..