Wyrok - I SAB/Op 105/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu - z dnia 30 grudnia 2025
Teza
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności; Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; Stwierdzono, że bezczynność organu. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpatrzenia wniosku Z. M. z dnia 3 października 2025 r., 2) stwierdza, że organ dopuścił sStwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności; Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; Stwierdzono, że bezczynność organu. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpatrzenia wniosku Z. M. z dnia 3 października 2025 r., 2) stwierdza, że organ dopuścił s
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
uchwała rady gminy
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Przewodniczący
Beata Kozicka
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności; Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; Zasądzono zwrot kosztów postępowania
UZASADNIENIE
Z. M. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski (zwanego dalej też: organem lub Wójtem), w sprawie udostępnienia informacji publicznej.Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:Wnioskiem z dnia 3 października 2025 r. skarżący wystąpił do Wójta Gminy Tarnów Opolski o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytań wskazanych w pkt. 1 - 11 pierwszej części wniosku (k. 5 akt sądowych) oraz dokumentów wskazanych w pkt 1 - 10 drugiej części wniosku (k. 6 akt sądowych). We wniosku skarżący wskazał, aby żądane dokumenty i odpowiedzi na pytania przesłać na podany adres.Pismem z dnia 13 października 2025 r. (doręczonym w dniu 14 października 2025 r.) organ poinformował skarżącego, że odpowiedź na wniosek nie może zostać udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p." lub "ustawa") z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczność pozyskania danych przetworzonych. W związku z tym żądana informacja zostanie udzielona w terminie do dnia 3 grudnia 2025 r.Odnosząc się do powyższego, w piśmie z dnia 16 października 2025 r. skarżący zakwestionował przedłużenie terminu do udostępnienia informacji.Następnie, w piśmie z dnia 28 października 2025 r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił w niej organowi kolejno naruszenie: art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia wniosku - nie później niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę Wójt m.in. zakwestionował zarzut bezczynności wskazując, że termin na załatwienie sprawy upływa 3 grudnia 2025 r., a działania były i są podejmowane w ramach przewidzianych prawem ram czasowych.Pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. (doręczonym w dniu 3 grudnia 2025 r.) Wójt udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek informując w zakresie zadanych pytań, że:"Ad. 1. Tak, przeprowadzono wznowienie granic działki nr a wzdłuż działki b k.m. [...] obręb K., oraz na składowisku prowadzony jest dwa razy w roku monitoring dla fazy poeksploatacyjnej.Ad. 2. Gmina Tarnów Opolski.Ad. 3. Odpowiedź na ten punkt nie stanowi informacji publicznej.Ad. 4. Odpowiedź na ten punkt nie stanowi informacji publicznej.Ad. 5. Udzielono odpowiedzi w punkcie 2.Ad. 6. Umowa od 12.07.2024 do 19,09.2024 r.Ad. 7. Udzielono odpowiedzi w punkcie 2.Ad. 8. Badania monitoringowe zgodnie z harmonogramem. W 2024 r. poniesiono koszt 4341,90 zł a w 2025 r. - 3 825,30 zł, wznowienie granic -1500 zł.Ad.9. Nie posiadamy informacji w tym zakresie.Ad.10.12.06.2024 jako uzupełnienie toczącej się sprawy.Ad.11. Na podstawie opinii pracownika wyznaczonego przez Lasy Państwowe jako posiadającego uprawnienia do dokonania takich wyliczeń.".Jednocześnie, w zakresie żądania wniosku dotyczącego udostępnienia dokumentów organ przekazał skarżącemu następujące informacje i plik dokumentów:"Ad. 1. W wyniku prac geodezyjnych zostały okazane w terenie granice.Ad. 2. Kopia umowy w załączeniu,Ad. 3. Kopia faktury w załączeniu.Ad. 4. Nie posiadamy takich dokumentów.Ad. 5. Nie posiadamy takich dokumentów.Ad. 6. Nie posiadamy takich dokumentów,Ad. 7. Kopie dokumentów w załączeniu.Ad. 8. Kopia dokumentu którego jesteśmy w posiadaniu w załączeniu.Ad. 9. Decyzja odmowna.Ad.10. Uchwała rady Gminy Tarnów Opolski nr XXXI/232/09 z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie zamknięcia gminnego wysypiska odpadów w Kosorowicach:https://bip.tarnowopolski.pl/452/uchwaly-rady-gminy-tarnow-opolski-2009-rok.html"Jednocześnie informuję, że Wójt jest organem właściwym do wydania decyzji o zamknięciu składowiska.".W dniu 1 grudnia 2025 r., działając na podstawie art. 16 u.d.i.p. Wójt wydał również decyzję nr [...], odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej udostępnienia dokumentu wskazanego w pkt 9 wniosku skarżącego tj. "Zawiadomienia do organów ścigania w sprawie, o której mowa w pkt 10 pierwszej części tego pisma, tj. w sprawie nielegalnej wycinki drzew i pozyskania drewna z działki nr a k.m. [...] obręb K., Gmina T.".Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie co do zarzutu bezczynności.Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia.W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej, a podmiotowy wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (por. art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Rozpatrując skargę w przedmiocie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej sąd bada obie ww. kwestie.Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane w sprawie, że Wójt Gminy Tarnów Opolski jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.W dalszej kolejności ustalenia przez Sąd wymagało to, czy objęta żądaniem skarżącego informacja posiada walor informacji publicznej, a więc, czy został spełniony warunek przedmiotowy z u.d.i.p.W związku z tym wyjaśnić przyjdzie, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. W szczególności udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (por. art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Nadto udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.) oraz o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).Mając na uwadze powyższe - w ocenie Sądu - niewątpliwie informacja, której skarżąca domagała się w swym wniosku, w zasadniczej części, tj. w części udostępnionej przez organ pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. i objętej decyzją z dnia 1 grudnia 2025 r. o odmowie udostępnienia jest informacją publiczną. W tym zakresie, tj. w pkt 1, 2 i 5-11 pierwszej części wniosku oraz pkt 1 do 10 drugiej części wniosku skarżący wnosił bowiem o informacje dotyczące działań organów administracji publicznej w ramach realizowanych przez nie działań publicznych oraz dokumentów związanych z ich realizacją, tj. działań realizowanych w ramach powierzonych organowi zadań i kompetencji należących do zakresu danych publicznych z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.W zakresie informacji żądanych w pkt 3 i 4 pierwszej części wniosku, tj. informacji dotyczących celu przeprowadzonych przez organ działań i czynności geodezyjnych Sąd podziela natomiast stanowisko organu, że nie stanowią one informacji publicznej i nie podlegały udostępnieniu w trybie ustawy. Prawidłowo więc organ w tym zakresie poprzestał na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy (w odpowiedzi z dnia 1 grudnia 2025 r.), że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.Podobnie, prawidłowo też jedynie poinformował, co do części informacji (pkt 9 części pierwszej wniosku oraz pkt. 4, 5 i 6 części drugiej wniosku), że nie jest w ich posiadaniu. Na gruncie ustawy organy są bowiem zobowiązane do udostępniania informacji takich, które znajdują się w ich posiadaniu. W przypadku ustalenia natomiast, że informacja publiczna nie jest w posiadaniu organu, do strony powinno zostać skierowane jedynie pismo informacyjne.Uchybienie obowiązkowi rozpoznania wniosku i udostępnienia informacji publicznej w zakreślonym przez ustawę terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) organ tłumaczył tym, że wniosek o udzielenie informacji publicznej wymagał pozyskania danych przetworzonych.Sąd dostrzega, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 3 października 2025 r. Organ udzielił zaś odpowiedzi dopiero po wywiedzeniu skargi na bezczynność organu i po jej otrzymaniu w dniu 25 października 2025 r. W dniu 3 grudnia 2025 r. przesłał skarżącemu odpowiedź na żądaną informację oraz decyzję odmawiającą udostępnienia części informacji. Powyższym ustaleniom skarżący nie zaprzeczył. W efekcie dopiero w dacie 3 grudnia 2025 r. stan bezczynności ustał.Dostrzec należy, że organ wprawdzie skorzystał z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ("Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku") i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 3 grudnia 2025 r. podając jako przyczynę konieczność pozyskania danych przetworzonych. Niemniej jednak w ocenie Sądu przedłużenie terminu do rozpoznania wniosku nie było uzasadnione i organ obowiązywał termin podstawowy ustawowy (14 dni), który bezskutecznie minął z dniem 17 października 2025 r. (piątek).Dostrzec trzeba, że przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia w ww. przypadku są dopuszczalne. Należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej, a więc powody powiązane z rodzajem żądanej informacji (jej zakresem, przedmiotem, formą), a nie inne przyczyny (natury ogólnej) leżące po stronie podmiotu zobowiązanego. Podmiot udostępniający informację publiczną nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio skorelowane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Przykładowo ze wskazanego uprawnienia organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy on informacji publicznej; por. wyrok NSA z dnia 4 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 120/25). Niedopuszczalne jest natomiast stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej.W rozpoznawanej sprawie organ przyjął en block, że udostępnienie żądanej informacji wymaga pozyskania danych przetworzonych, na co wskazał w piśmie z dnia 13 października 2025 r.W ocenie Sądu wniosek skarżącego z dnia 3 października 2025 r. nie pozostawiał jednak wątpliwości co do rodzaju i zakresu żądanych informacji i dokumentów. Organ mógł więc odpowiedzieć na tak sformułowany wniosek i nie wymagało to szczególnego nakładu sił czy środków. Przekazane ostatecznie informacje i dokumenty nie były informacją nową i nie wymagały specjalnego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych. Ich forma i treść tylko potwierdzają, że były to informacje proste. Nie wymagały one gromadzenia i udostępnienia tak pracochłonnego, że z uwagi na ilość udostępnianych informacji prostych, organ mógł kwalifikować żądaną informację jako wymagającą przetworzenia danych.Brak uzasadnionych powodów przedłużenia terminu do rozpoznania wniosku nie dawał zatem podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy było skuteczne i zwalniało organ z zarzutu bezczynności.Nie budziło też jednak wątpliwości Sądu, że odpowiedź przekazana skarżącemu przy piśmie z dnia 1 grudnia 2025 r. oraz wydanie decyzji z dnia 1 grudnia 2025 r. stanowiło prawidłowe załatwienie - co do całości, wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 października 2025 r. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w zakresie niniejszej sprawy ze skargi na bezczynność organu ocenie legalności nie podlegała wydana decyzja o odmowie udostępnienia części informacji objętej wnioskiem skarżącego. Istotne z punktu widzenia oceny bezczynności organu było jedynie to, że udzielając skarżącemu odpowiedzi na wniosek i wydając decyzję odmowną organ rozpoznał wniosek w całości.Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw, by zobowiązywać organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) i to, mimo że organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wniosek w oczekiwanej przez skarżącą formie (pkt 2 sentencji wyroku).Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawił złej woli ani lekceważenia strony. Nie można zatem dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącej, czy też celowego przedłużania postępowania, tym bardziej, że sam skarżący nie wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Oceniając tę okoliczność, Sąd wziął też pod uwagę fakt, że organ rozpoznał wniosek skarżącego po wniesieniu skargi na bezczynność, w wyznaczonym przez siebie terminie, czego skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie negował.Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z uwagi na brak znamion rażącego naruszenia prawa Sąd nie orzekł w tym zakresie. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by uzasadnione było przyznanie sumy pieniężnej. Nie wnosił też o to skarżący.Natomiast o kosztach postępowania w pkt. 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.