Wyrok z 21 grudnia 2017, sygn. VI Ka 586/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :

Przewodniczący: SSO Jacek Matusik (spr.)

Sędziowie: SO Zenon Stankiewicz

SR Małgorzata Nowak - Januchta

protokolant: p.o. protokolanta sądowego Katarzyna Pawelec

przy udziale prokuratora Roberta Kiełka

po rozpoznaniu dnia 12 grudnia 2017 r. w Warszawie

sprawy A. W. syna A. i I. ur. (...) w G. oskarżonego o przestępstwo z art. 297 § 1 k.k.

na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego

od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie

z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt V K 243/15

1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- uchyla zawarte w pkt I orzeczenie o grzywnie i z podstawy wymiaru kary eliminuje art. 33 § 2 k.k.;

- na podstawie art. 46 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzeka od oskarżonego na rzecz (...) w upadłości likwidacyjnej w W. kwotę 8000 zł (osiem tysięcy złotych) tytułem częściowego naprawienia szkody;

2. w pozostałej części tenże wyrok utrzymuje w mocy;

3. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 zł tytułem opłaty za obie instancje, zwalniając go od wydatków za postępowanie odwoławcze, które przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

SSR del. Małgorzata Nowak - Januchta SSO Jacek Matusik SSO Zenon Stankiewicz

Sygn. akt VI Ka 586/17

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja wywiedziona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, co do zasady zasługiwała na uwzględnienie, jednakże zawarty w niej wniosek okazał się zasadny jedynie w nieznacznej części.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż Sąd Okręgowy podziela dokonaną w sprawie przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów i co się z tym wiąże poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, nie kwestionowane zresztą w apelacji, a także kwalifikację prawną czynu przypisaną oskarżonemu.

Przechodząc do omówienia zarzutu apelacji stwierdzić należy, że zasadny okazał się zarzut obrazy prawa materialnego przez Sąd Rejonowy, a mianowicie art. 46§ 1 k.k. w zw. z art. 297§ 1 k.k. poprzez błędną wykładnię i nie orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego, mimo złożenia przez niego stosownego wniosku w tym zakresie. Argumentom przedstawionym przez autora apelacji częściowo nie sposób odmówić aprobaty. Zgodzić się należy ze skarżącym, że pogląd Sądu Rejonowego, że wobec faktu, iż przestępstwo z art. 297§ 1 k.k. jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym), w przypadku jego popełnienia nie można mówić o wystąpieniu jakiejkolwiek szkody, która mogłaby zostać naprawiona, uznać należy za błędny. Odnośnie do orzekania naprawienia szkody na podstawie art. 46§ 1 k.k. w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 297§ 1 k.k. wypowiedział się w wyroku z dnia 9 września 2016r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, sygn. akt II AKa 225/16. Sąd Apelacyjny wskazując, że „(…) fakt, iż występek określony w art. 297 § 1 k.k. ma charakter formalny oznacza tylko tyle, że dla przypisania oskarżonemu sprawstwa w tym zakresie nie jest wymagane występowanie określonego skutku. Powyższe nie oznacza jednak, że skazując oskarżonego za czyn z art. 297 § 1 k.k. Sąd meriti nie może mieć obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. jeżeli z ustaleń Sądu wynika, że na skutek zachowania oskarżonego pokrzywdzony bank poniósł określoną szkodę i został zgłoszony w terminie zawartym w art. 49a k.p.k. wniosek o jej naprawienie. Należy także zauważyć, że od 1 lipca 2015 r. środek o którym mowa w art. 46 § 1 k.k. ma charakter kompensacyjny i przy jego orzekaniu stosuje się przepisy prawa cywilnego ustalając wysokość szkody czy też zadośćuczynienia”. Powyższe stanowisko w pełni podziela Sąd Okręgowy, wobec czego na uwzględnienie zasługiwał wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o zasądzenia na rzecz pokrzywdzonego obowiązek naprawienia szkody. Wniosek ten został jednakże przez Sąd Okręgowy uwzględniony jedynie częściowo. Jedną z przesłanek przemawiających za nieuwzględnieniem całości wniosku pełnomocnika, były okoliczności, które legły u podstaw przypisania oskarżonemu czynu z art. 297§ 1 k.k., nie zaś z art. 286§ 1 k.k. Zważyć bowiem należy, iż w przedmiotowej sprawie oskarżony przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że działał wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, a zatem jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, oskarżony nie działał wyłącznie dla siebie celem uzyskania wsparcia finansowego, ale przede wszystkim na rzecz innej osoby, czyli kolokwialnie mówiąc był tzw. „słupem”. Mimo, iż uzyskana kwota kredytu opiewała na wysokość 990.000,00 złotych, to z uzyskanych środków finansowych oskarżony otrzymał jedynie 8.000 złotych tytułem „wynagrodzenia” za swój udziału w przestępczym procederze. W związku z tym, nie można zatem było orzec o obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego w wysokości wnioskowanej przez pełnomocnika, gdyż byłoby to po prostu niesprawiedliwe, biorąc pod uwagę okoliczności, wskazane w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na kartach 319-320, które to okoliczności nie były kwestionowane przez skarżącego. Kolejną przesłanką przemawiającą za powyższym były okoliczności przedmiotowej sprawy. Udział oskarżonego w przestępstwie polegał na udostępnieniu własnych danych osobowych i dokumentów w celu podrobienia na jego nazwisko istotnych dokumentów we wniosku o przyznanie kredytu, a następnie zawarciu owej umowy z dołączonymi nierzetelnymi oraz podrobionymi dokumentami. Uznać zatem należy, iż był on niejako pionkiem w przestępczej piramidzie. Wysoce niesprawiedliwe byłoby zatem orzeczenie w stosunku do oskarżonego obowiązku naprawienia całej szkody wynikłej z przestępstwa. Wobec okoliczności sprawy Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzeka od oskarżonego na rzecz (...) w upadłości likwidacyjnej w W. kwotę 8.000 zł., to jest ograniczył odpowiedzialność odszkodowawczą oskarżonego do kwoty uzyskanej przez niego korzyści. Z uwagi na orzeczenie naprawienia szkody, Sąd Okręgowy stwierdził, iż jako rażąco surowe jawiłoby się utrzymanie w mocy orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 10 złotych każda, a więc 1.000 zł., wobec czego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok również w ten sposób, że uchylił zawarte w pkt I orzeczenie o grzywnie i z podstawy wymiaru kary wyeliminował art. 33 § 2 k.k.

Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 zł tytułem opłaty za obie instancje, zwalniając go od wydatków za postępowanie odwoławcze, które przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.

SSR del. Małgorzata Nowak - Januchta SSO Jacek Matusik SSO Zenon Stankiewicz