Wyrok z 1 lutego 2018, sygn. III RC 115/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 lutego 2018 r.

Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem III Wydział Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący : SSR Julita Aronowicz

Protokolant : Krystyna Gołębiewska

po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. w Wysokiem Mazowieckiem

sprawy z powództwa małoletniego I. W. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową A. N.

przeciwko J. W.

o alimenty

I.  Zasądza od pozwanego J. W. na rzecz jego małoletniego syna I. W., ur. (...) w W. alimenty w wysokości po 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł miesięcznie, poczynając od dnia 13 listopada 2017 r., płatne z góry do dnia 10. każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia w terminie płatności, do rąk A. N. jako przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda;

II.  Oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  Umarza postępowanie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia;

IV.  Koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi;

V.  Nakazuje ściągnąć od pozwanego J. W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu nieuiszczonej opłaty od pozwu;

VI.  Wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 115/17

UZASADNIENIE

A. N. jako przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda I. W. w pozwie wniesionym przeciwko J. W. domagała się zasądzenia alimentów na rzecz syna w kwocie po 1.000 zł miesięcznie, poczynając od dnia wytoczenia powództwa, wnosiła również o zasądzenie na jej rzecz poniesionych kosztów procesu.

Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. przedstawicielka ustawowa domagała się zasądzenia alimentów od dnia urodzenia dziecka – 12 sierpnia 2017 r.

Pozwany J. W. uznał powództwo do kwoty po 100 zł miesięcznie.

Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:

Małoletni I. W., urodzony (...) w W., jest synem A. N. i J. W., którzy do stycznia 2017 r. tworzyli nieformalny związek. Dziecko zostało uznane przez ojca.

Małoletni powód pozostaje pod opieką matki, która na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. wskazała, że utrzymanie syna kosztuje 1.000 – 1.200 zł miesięcznie, przy czym na mleko wydatkowana jest kwota 500 zł miesięcznie, na zagęszczacz do mleka – 25 zł co 5 dni, na produkty w słoiczkach – 100 zł miesięcznie, na środki pielęgnacyjne, czystości – 100 zł kwartalnie, na pampersy – 150 zł miesięcznie, na ubrania – 100 zł miesięcznie, na zabawki – 50 zł kwartalnie. Małoletni powód ma skazę białkową i refluks, leczony jest prywatnie i w ramach ubezpieczenia, przy czym leki kosztują ok. 100 zł miesięcznie, wizyta u lekarza kosztuje 100 zł.

A. N. ma 37 lat, z zawodu jest fryzjerką. Przedstawicielka ustawowa aktualnie nie pracuje, jest na urlopie macierzyńskim, z tego tytułu otrzymuje świadczenie w kwocie 1.100 zł miesięcznie, ponadto pobiera świadczenie 500 plus. A. N. mieszka wraz z matką, wskazała, że partycypuje w kosztach utrzymania domu w kwocie 500 – 600 zł miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa nie ma majątku, nie ma długów, uzyskuje pomoc finansową od rodziny i znajomych. A. N., oprócz małoletniego powoda na utrzymaniu ma córkę w wieku 11 lat, na którą otrzymuje alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie.

Pozwany J. W. ma 22 lata, posiada wykształcenie średnie. Od grudnia 2017 r. uczy się w S. w B., przygotowuje się do matury. Pozwany nie ma majątku, nie ma długów. Mieszka bezpłatnie u swej matki, jego ojciec przebywa w Belgii. J. W. w wakacje pracował na budowie, zarobił 1.000 zł, wyjeżdża zarobkować do Belgii na krótkie okresy czasu, utrzymuje, że zarabia 100 – 150 euro, przy czym dojazd kosztuje 60 euro. J. W. jest zdrowy, nie wymaga leczenia specjalistycznego.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: wyjaśnień informacyjnych i zeznań przedstawicielki ustawowej A. N. (czas nagr. od 00:05:15, k. 25 v., czas nagr. od 00:40:01, k. 26), wyjaśnień informacyjnych i zeznań pozwanego J. W. (czas nagar. od 00:22:05, k. 25 v. - 26, czas nagr. od 00:41:30, k. 26 – 26 v.), odpisu skróconego aktu urodzenia małoletniego powoda (k. 5), faktur VAT (k. 10-24).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Obowiązek alimentacyjny jest jednym z podstawowych obowiązków ciążących na obojgu rodzicach względem ich wspólnych dzieci.

Zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Artykuł 128 kro stanowi, iż obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Stosownie do treści art. 135 § 1 kro zakres świadczeń alimentacyjnych jest podwójnie uzależniony – z jednej strony zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, zaś z drugiej strony – od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego – art. 135 § 2 kro .

Kodeks rodzinny i opiekuńczy statuuje zasadę równej stopy życiowej rodziców i dzieci, co oznacza, że od chwili urodzenia się dziecka rodzice obowiązani są zapewnić mu utrzymanie na takiej stopie, na jakiej sami żyją. Rodzice nie mogą uchylać się od obowiązku alimentacyjnego, natomiast obowiązani są podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami (vide uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 09. 06. 1976 r., III CZP 46/75, OSNC 1976/9/184). Trudna sytuacja materialna rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia alimentów na rzecz dzieci, chyba że takiej możliwości są pozbawieni w ogóle. Zatem zmuszeni są oni dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami, a w skrajnych sytuacjach, sprostanie obowiązkowi alimentacyjnemu będzie wymagać poświęcenia części składników majątkowych (vide wyrok SN z 24.03.2000 r., I CKN 1538/99, LEX nr 51629).

Sąd przeanalizował sytuację materialną i osobistą rodziców małoletniego powoda oraz koszty utrzymania dziecka wskazywane przez matkę.

W ocenie Sądu usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego powoda I. W., związane z wyżywieniem, zakupem ubrań, obuwia, środków pielęgnacyjnych, czystości, leków i zabawek, zważywszy na jego wiek i problemy zdrowotne związane ze skazą białkową i refluksem, wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. W tym miejscu wskazać należy, że do usprawiedliwionych kosztów utrzymania dziecka nie sposób zaliczyć przejazdów taryfami do lekarzy w B.. Przedstawicielka ustawowa nie wykazała też, że wydaje na mleko i zagęszczacz do niego ok. 650 zł miesięcznie. Z faktur VAT wynika, że preparaty te kosztowały 314, 96 zł w grudniu 2017 r., natomiast w styczniu br. – 131, 49 zł.

Jak już powyżej wskazano rozmiar obowiązku alimentacyjnego zależy od możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego.

W ocenie Sądu zasądzone alimenty mieszczą się w możliwościach płatniczych pozwanego J. W. i stanowią wystarczający wkład finansowy z jego strony w utrzymanie dziecka. Określając możliwości zarobkowe J. W. Sąd wziął pod uwagę nie te zarobki, które uzyskuje pozwany, ale te zarobki, które może on i powinien uzyskać przy dołożeniu należytej staranności oraz stosownie do jego sił umysłowych i fizycznych (vide uchwała SN z 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, OSNC 1988/4/42). J. W. jest młodym, zdrowym mężczyzną, zdolnym do pracy zarobkowej. Nauka, która podjął pozwany nie stanowi przeszkody w podjęciu zatrudnienia. Wykorzystując więc należycie swoje zdolności i umiejętności pozwany powinien uzyskiwać dochody przekraczające zdecydowanie płacę minimalną i pozwalające na alimentację swego syna w ustalonym rozmiarze.

Żądanie alimentów w kwocie 1.000 zł Sąd uznał za wygórowane i dlatego też roszczenie strony powodowej ponad kwotę 450 zł zostało oddalone.

Alimenty zostały zasądzone od dnia wytoczenia powództwa – 13 listopada 2017 r.

Przedstawicielka ustawowa A. N. domagała się zasądzenia alimentów za okres wsteczny, tj. od dnia 12 sierpnia 2017 r.

Przepis art. 137 § 2 kro, na mocy którego niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia, zasądzając odpowiednią sumę pieniężną, ogranicza możliwość dochodzenia niezapłaconych alimentów do wysokości niezaspokojonych potrzeb uprawnionego. Rozwiązanie to wynika z natury prawnej alimentów, których celem jest dostarczenie uprawnionemu bieżących środków utrzymania. Kumulowanie należności alimentacyjnych za okres dłuższy powoduje ujemne zjawiska, polegające na gromadzeniu bez uzasadnionej przyczyny znacznych aktywów po stronie uprawnionego, które są w przyszłości przeznaczane na inne cele, niż zaspokajanie bieżących potrzeb, jak również do powstania znacznego zadłużenia po stronie zobowiązanego do alimentacji. W trafnej i nadal aktualnej uchwale z dnia 28 września 1949 r. (C 389/49, OSN 1951/3/60, PiP 1951/11/794) Sąd Najwyższy stwierdził, że żądanie dotyczące czasu minionego może mieć na względzie niezaspokojone potrzeby uprawnionego, wykonanie zobowiązań zaciągniętych przez niego dla zaspokojenia potrzeb, zaległości np. w opłatach za mieszkanie itd. Stanowisko to Sąd Najwyższy potwierdził także w późniejszych orzeczeniach, tj. w uchwale z dnia 25 listopada 1968 r. (III CZP 65/68, OSNCP 1969/5/83), w wyroku z dnia 8 czerwca 1976 r. (III CRN 88/76, OSNCP 1977/2/33), w wyroku z dnia 7 lipca 2000 r. (III CKN 1015/00, LEX nr 51875). Zgodnie z powyższym orzecznictwem dochodzenie alimentów za okres poprzedzający wytoczenie powództwa dopuszczalne jest tylko w ograniczonym zakresie, tj. w wypadku gdy pozostały niezaspokojone potrzeby uprawnionego lub zobowiązania zaciągnięte na pokrycie tych usprawiedliwionych potrzeb nie zostały zlikwidowane.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przedstawicielka ustawowa nie udowodniła, aby pozostały niezaspokojone potrzeby małoletniego powoda, nie wykazała też, że zaciągnęła zobowiązania finansowe na utrzymanie dziecka, które nie zostały spłacone, wobec czego Sąd oddalił powództwo o alimenty w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie powołanych powyżej przepisów.

O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie art. 100 kpc z uwagi na częściowe uwzględnienie żądania.

O kosztach nieuiszczonej opłaty od pozwu rozstrzygnięto na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Postępowanie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia zostało umorzone na podstawie art. 355 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.

Wyrokowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc.